Το καλώδιο που προκαλεί ηλεκτροσόκ στην Τουρκία

Eµπει­ροι ανα­λυ­τές φο­βού­νται ότι η Αγκυ­ρα θα προ­σπα­θή­σει να υπε­ρα­σπι­στεί το ιδε­ο­λό­γηµα της «Γα­λά­ζιας Πα­τρί­δας», ίσως προ­κα­λώ­ντας σκη­νι­κό ανά­λο­γο µε αυτό του «Ορούτς Ρέις». Το ελ­λη­νι­κό Πολεµικό Ναυ­τι­κό είναι προ­ε­τοιµασµένο διά παν εν­δε­χόµενον.

Η εκτέ­λε­ση του έργου της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Ελ­λά­δας – Αι­γύ­πτου θα απο­τε­λέ­σει την απο­φα­σι­στι­κή δο­κι­μα­σία των ελ­λη­νο­τουρ­κι­κών σχέ­σε­ων κατά τη διάρ­κεια των επό­με­νων μηνών. Το κα­λώ­διο που θα πο­ντι­στεί προ­κει­μέ­νου να δια­συν­δέ­σει ηλε­κτρι­κά Ελ­λά­δα και Αί­γυ­πτο θα ανα­πτυ­χθεί στην πε­ριο­χή που έχει εκ των πραγ­μά­των οριο­θε­τη­θεί ανά­με­σα σε Αθήνα και Κάιρο ήδη από τον Αύ­γου­στο του 2020 και απο­τε­λεί εγ­γύ­η­ση για τη διε­θνή νο­μι­μο­ποί­η­ση του έργου. Το πρό­βλη­μα έγκει­ται στο γε­γο­νός ότι από την τουρ­κι­κή οπτι­κή γωνία η ηλε­κτρι­κή δια­σύν­δε­ση Ελ­λά­δας – Αι­γύ­πτου θα πε­ρά­σει από πε­ριο­χές που έχουν οριο­θε­τη­θεί ανά­με­σα στην Αγκυ­ρα και την προη­γού­με­νη κυ­βέρ­νη­ση Εθνι­κής Ενό­τη­τας της Λι­βύ­ης.

Οι ακραί­ες ρη­το­ρι­κές αντι­δρά­σεις των τε­λευ­ταί­ων ημε­ρών από πλευ­ράς Αγκυ­ρας είναι εν­δει­κτι­κές της ενό­χλη­σης των Τούρ­κων, ωστό­σο εκεί­νο που εξορ­γί­ζει το προ­ε­δρι­κό πα­λά­τι είναι η στάση του Κα­ΐ­ρου. Από την Αθήνα ο πρό­ε­δρος της Αι­γύ­πτου Αμπ­ντέλ Φατάχ αλ Σίσι εξέ­φρα­σε τη βού­λη­ση για εξα­γω­γές του φυ­σι­κού αε­ρί­ου της χώρας του προς την Ευ­ρώ­πη με ση­μείο πρώ­της ει­σό­δου την Ελ­λά­δα.

Το Κάιρο δεν εν­δια­φέ­ρε­ται για την Τουρ­κία, για λό­γους που ξε­περ­νούν τα πο­λι­τι­κά προ­βλή­μα­τα. Το άφθο­νο φυ­σι­κό αέριο της Αι­γύ­πτου και νο­μο­τε­λεια­κά Ισ­ρα­ήλ και Κυ­πρια­κής Δη­μο­κρα­τί­ας μπο­ρεί να απευ­θυν­θεί σε μια ενερ­γεια­κά δι­ψα­σμέ­νη Ευ­ρώ­πη άνω των 600 εκα­τομ­μυ­ρί­ων κα­τοί­κων και να δια­σφα­λί­σει μια εναλ­λα­κτι­κή για την Ε.Ε., αλλά και μια στα­θε­ρή αγορά για την Αί­γυ­πτο. Αν σε αυτά προ­στε­θούν και οι τε­ρά­στιες δυ­να­τό­τη­τες πα­ρα­γω­γής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας στην έρημο μέσω φω­το­βολ­ταϊ­κών (σε αυτό ανα­φέρ­θη­κε ήδη και ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης), τότε κα­θί­στα­ται σαφές ότι η Αί­γυ­πτος μπο­ρεί να απο­τε­λέ­σει μια αξιό­πι­στη εναλ­λα­κτι­κή πηγή ενέρ­γειας για την Ευ­ρώ­πη.

Η τουρ­κι­κή αντί­δρα­ση οφεί­λε­ται στο γε­γο­νός ότι παρά τις προ­σπά­θειες της Αγκυ­ρας να επα­να­προ­σεγ­γί­σει το Κάιρο, η κυ­βέρ­νη­ση Σίσι θέτει μια σειρά από απα­ρά­βα­τους όρους τους οποί­ους ο Ρε­τζέπ Ταγίπ Ερ­ντο­γάν αδυ­να­τεί να ικα­νο­ποι­ή­σει. Ο πρώ­τος αφορά, βε­βαί­ως, τη διά­λυ­ση των δε­σμών με τους Αδελ­φούς Μου­σουλ­μά­νους. Ο δεύ­τε­ρος και κύ­ριος αφορά την αμε­τα­κί­νη­τη στάση των Αι­γυ­πτί­ων στο ζή­τη­μα της Λι­βύ­ης. Οι Τούρ­κοι θα πρέ­πει να φύ­γουν από τη Λιβύη ολο­κλη­ρω­τι­κά, προ­κει­μέ­νου να υπάρ­ξει κά­ποια συ­νεν­νό­η­ση, δια­μη­νύ­ει το Κάιρο προς το προ­ε­δρι­κό πα­λά­τι στην Αγκυ­ρα.

Θα πο­ντι­στεί σε πε­ριο­χή που έχει οριο­θε­τη­θεί ανά­με­σα σε Αθήνα και Κάιρο ήδη από τον Αύ­γου­στο του 2020, αλλά η Αγκυ­ρα θε­ω­ρεί ότι αμ­φι­σβη­τεί­ται η υφα­λο­κρη­πί­δα της.

Αυτός ο όρος φαί­νε­ται ότι είναι εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λο να ικα­νο­ποι­η­θεί από την πλευ­ρά Ερ­ντο­γάν, ο οποί­ος πα­ρου­σιά­ζει στο εσω­τε­ρι­κό τη Λιβύη ως το κα­τε­ξο­χήν πα­ρά­δειγ­μα επι­τυ­χούς πραγ­μά­τω­σης του νεο-οθω­μα­νι­σμού, αλλά και του επι­κίν­δυ­νου –για τα ελ­λη­νι­κά συμ­φέ­ρο­ντα– ιδε­ο­λο­γή­μα­τος της «Γα­λά­ζιας Πα­τρί­δας». Η πολύ ξε­κά­θα­ρη στάση και δρώ­ντων, όπως οι ΗΠΑ, ως προς το ζή­τη­μα της Λι­βύ­ης, δη­λα­δή η ανα­φο­ρά σε a priori ανά­γκη για απο­χώ­ρη­ση του συ­νό­λου των ξένων δυ­νά­με­ων και των μι­σθο­φό­ρων τους από τη χώρα, κλεί­νει και το όποιο πα­ρά­θυ­ρο μπο­ρού­σε να αξιο­ποι­ή­σει εκεί ο κ. Ερ­ντο­γάν, προ­κει­μέ­νου να παί­ξει το «αντι­ρω­σι­κό» χαρτί.

Εμπει­ροι πα­ρα­τη­ρη­τές ανη­συ­χούν ότι η Αγκυ­ρα θα δο­κι­μά­σει την ελ­λη­νο­αι­γυ­πτια­κή συμ­φω­νία προ­κει­μέ­νου να απο­δεί­ξει ότι η «Γα­λά­ζια Πα­τρί­δα» δεν απο­τε­λεί ένα αφη­ρη­μέ­νο ιδε­ο­λό­γη­μα, αλλά μια πραγ­μα­τι­κό­τη­τα για την οποία η Τουρ­κία είναι δια­τε­θει­μέ­νη να πα­λέ­ψει. Ηδη στις αντι­δρά­σεις της Αγκυ­ρας (δη­μό­σιες και πα­ρα­σκη­νια­κές) η πό­ντι­ση κα­λω­δί­ου δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως αφη­ρη­μέ­νη κί­νη­ση αλλά ως αμ­φι­σβή­τη­ση της υφα­λο­κρη­πί­δας, δη­λα­δή επί τουρ­κι­κών κυ­ριαρ­χι­κών δι­καιω­μά­των, γε­γο­νός που εκ προ­οι­μί­ου αναγ­γέλ­λει κά­ποια πιο δυ­να­μι­κή κί­νη­ση προ­ά­σπι­σής τους.

Για την Αθήνα βε­βαί­ως, ουδέν ζή­τη­μα υπο­χώ­ρη­σης τί­θε­ται, καθώς πρό­κει­ται για μια συμ­φω­νία η οποία ακο­λου­θεί τα όρια μιας καθ’ όλα νό­μι­μης πο­ρεί­ας, εντός πε­ριο­χής που έχει οριο­θε­τη­θεί με τρόπο αδιαμ­φι­σβή­τη­τα συμ­βα­τό με το Διε­θνές Δί­καιο και σε πλήρη ισχύ. Ωστό­σο η εμπει­ρία από τις από­πει­ρες έρευ­νας του «Nautical Geo» στα ανα­το­λι­κά της Κρή­της ήταν ιδιαί­τε­ρα κρί­σι­μη για τους τρό­πους αντί­δρα­σης της Τουρ­κί­ας. Βέ­βαια, στην πε­ρί­πτω­ση που η Αγκυ­ρα επι­λέ­ξει να κι­νη­θεί με­τω­πι­κά στο συ­γκε­κρι­μέ­νο ζή­τη­μα, δεν θα έχει να αντι­με­τω­πί­σει μόνο την Ελ­λά­δα αλλά και την Αί­γυ­πτο.

Νο­τί­ως της Κρή­της

Ενα από τα βα­σι­κά σε­νά­ρια που εξε­τά­ζε­ται είναι το εν­δε­χό­με­νο ανα­κοί­νω­σης ερευ­νών από την Αγκυ­ρα στα νότια της Κρή­της για με­γά­λο χρο­νι­κό διά­στη­μα, προ­κει­μέ­νου να τε­θούν εκ των πραγ­μά­των εμπό­δια σε οποια­δή­πο­τε επι­χεί­ρη­ση πό­ντι­σης κα­λω­δί­ων. Αυτό εκ των πραγ­μά­των προ­ε­τοι­μά­ζει την Αθήνα για την πι­θα­νό­τη­τα ενός σκη­νι­κού α λα «Ορούτς Ρέις», αυτή τη φορά με την εμπλο­κή και τρί­της χώρας, της Αι­γύ­πτου. Ο στό­λος είναι, βέ­βαια, προ­ε­τοι­μα­σμέ­νος και βρί­σκε­ται σε άρι­στη κα­τά­στα­ση, κάτι που πι­στώ­νε­ται στην έμπει­ρη ηγε­σία του Πο­λε­μι­κού Ναυ­τι­κού, παρά τις δυ­σκο­λί­ες που πη­γά­ζουν από το γε­γο­νός ότι η ρα­χο­κο­κα­λιά της διοί­κη­σης φρε­γα­τών αγ­γί­ζει και ξε­περ­νά πολ­λές φορές τα σα­ρά­ντα χρό­νια.

Την ίδια στιγ­μή η Αθήνα προ­ε­τοι­μά­ζε­ται και για τη στρα­τιω­τι­κή εξει­δί­κευ­ση του ελ­λη­νο­γαλ­λι­κού αμυ­ντι­κού συμ­φώ­νου. Ο αρ­χη­γός ΓΕΕΘΑ Κων­στα­ντί­νος Φλώ­ρος βρέ­θη­κε στο Πα­ρί­σι επί δύο ημέ­ρες (Πέμ­πτη και Πα­ρα­σκευή), όπου είχε ου­σια­στι­κές συ­ζη­τή­σεις, πέρα από τη συμ­βο­λι­κή πτήση με μα­χη­τι­κό «Ραφάλ». Ο κ. Φλώ­ρος είχε πολύ εκτε­νείς συ­ζη­τή­σεις με τον Γάλλο ομό­λο­γό του Τιερί Μπουρ­κάρ, προ­κει­μέ­νου να αρ­χί­σει ο σχε­δια­σμός για την πα­ρου­σία, τη στάση και τη στάθ­μευ­ση των γαλ­λι­κών δυ­νά­με­ων στην Ελ­λά­δα, αλλά και τις κοι­νές ασκή­σεις. Το 2022 ανα­μέ­νε­ται, σύμ­φω­να με τις πρώ­τες πλη­ρο­φο­ρί­ες, να πραγ­μα­το­ποι­η­θούν αρ­κε­τές μι­κρές συ­νεκ­παι­δεύ­σεις, αλλά και μια με­γά­λη αμι­γώς δι­με­ρής δια­κλα­δι­κή άσκη­ση.

Ανοι­χτοί οι δί­αυ­λοι επι­κοι­νω­νί­ας

Σε αυτό το πε­ρι­βάλ­λον είναι απο­λύ­τως σαφές ότι η Αθήνα επι­θυ­μεί να κρα­τή­σει ανοι­χτούς διαύ­λους. Πέρα από τη δυ­να­τό­τη­τα στα­θε­ρής επι­κοι­νω­νί­ας με­τα­ξύ της δι­πλω­μα­τι­κής συμ­βού­λου του πρω­θυ­πουρ­γού Ελέ­νης Σου­ρα­νή με τον Ιμπρα­ήμ Καλίν, επι­χει­ρεί­ται να δια­τη­ρη­θεί στην επι­φά­νεια και η απο­κα­λού­με­νη «θε­τι­κή ατζέ­ντα». Οι δύο συ­ναρ­μό­διοι υφυ­πουρ­γοί, Κώ­στας Φρα­γκο­γιάν­νης και Σε­ντάτ Ονάλ, θα συ­να­ντη­θούν επ’ αυτού στις αρχές Νο­εμ­βρί­ου. Ισως το πιο ση­μα­ντι­κό ρα­ντε­βού των τε­λευ­ταί­ων ημε­ρών να ήταν, ωστό­σο, εκεί­νο του υπουρ­γού Εθνι­κής Αμυ­νας Νίκου Πα­να­γιω­τό­που­λου με τον Τούρ­κο ομό­λο­γό του Χου­λου­σί Ακάρ, στο πε­ρι­θώ­ριο της υπουρ­γι­κής συ­νό­δου του ΝΑΤΟ στις Βρυ­ξέλ­λες. Ο κ. Ακάρ απο­τε­λεί στα­θε­ρά των εν­δο­κυ­βερ­νη­τι­κών ισορ­ρο­πιών στην Τουρ­κία και έναν από τους συ­νο­μι­λη­τές που εξα­κο­λου­θούν να χαί­ρουν εμπι­στο­σύ­νης στη Δύση. Ο κ. Πα­να­γιω­τό­που­λος έστει­λε τα απα­ραί­τη­τα μη­νύ­μα­τα στον συ­νο­μι­λη­τή του, κυ­ρί­ως όμως άκου­σε από κοντά τις πρώ­τες τουρ­κι­κές αντι­δρά­σεις στο μπα­ράζ ελ­λη­νι­κών συμ­φω­νιών του προη­γού­με­νου χρο­νι­κού δια­στή­μα­τος.

Πηγή kathimerini.gr

Βα­σί­λης Νέδος