Τουρκική επιστολή-φιρμάνι στον ΟΗΕ θέτει τους όρους για διάλογο και Χάγη

Οι όροι και οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις που θέτει η Τουρ­κία προ­κει­μέ­νου να υπάρ­ξει διά­λο­γος με την Ελ­λά­δα σκια­γρα­φού­νται στην επι­στο­λή που απέ­στει­λε η Άγκυ­ρα στον ΓΓ του ΟΗΕ σε απά­ντη­ση των δη­λώ­σε­ων του πρω­θυ­πουρ­γού Κ. Μη­τσο­τά­κη στην ομι­λία του στην έναρ­ξη της 75ης Γε­νι­κής Συ­νέ­λευ­σης του ΟΗΕ τον Σε­πτέμ­βριο.

Η Τουρ­κία επι­χει­ρεί μά­λι­στα να επιρ­ρί­ψει ευ­θύ­νες στην Ελ­λά­δα για την έντα­ση κά­νο­ντας λόγο για «μα­ξι­μα­λι­στι­κές διεκ­δι­κή­σεις της Ελ­λά­δας και της ελ­λη­νο­κυ­πρια­κής διοί­κη­σης» και επι­μέ­νει ότι η Ελ­λά­δα οδή­γη­σε σε ακύ­ρω­ση των διε­ρευ­νη­τι­κών με την υπο­γρα­φή της Συμ­φω­νί­ας οριο­θέ­τη­σης ΑΟΖ με την Αί­γυ­πτο.

Η Άγκυ­ρα επι­ση­μαί­νει ότι δεν μπο­ρεί να υπάρ­ξει διά­λο­γος εάν η Ελ­λά­δα δεν απο­κη­ρύ­ξει τον «χάρτη της Σε­βίλ­λης» (σ.σ. η Ελ­λά­δα ποτέ δεν έχει επι­κα­λε­στεί τον χάρτη αυτό ο οποί­ος απο­τυ­πώ­νει τις ευ­ρω­παϊ­κές ΑΟΖ με­τα­ξύ αυτών και την Ελ­λη­νι­κή με πλήρη επή­ρεια των Νη­σιών και βάση της μέσης γραμ­μής) και επί­σης αν δεν αρ­θούν οι «πα­ρα­βιά­σεις του διε­θνούς δι­καί­ου» που αφο­ρούν τον εξο­πλι­σμό των νη­σιών και την δια­φο­ρο­ποί­η­ση του ενα­έ­ριου χώρου από τα χω­ρι­κά ύδατα.

Ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον έχει η ανα­φο­ρά της τουρ­κι­κής επι­στο­λής στο Δ.Δ. της Χάγης, καθώς δη­λώ­νε­ται ότι η Άγκυ­ρα δεν απο­κλεί­ει και την επι­λο­γή του Δι­κα­στη­ρί­ου αλλά μόνον εφό­σον προη­γη­θεί διά­λο­γος για να συμ­φω­νη­θεί ποιες δια­φο­ρές θα πα­ρα­πεμ­φθούν στο Δι­κα­στή­ριο και επι­ση­μαί­νε­ται ότι είναι αντι­φα­τι­κό ο κ. Μη­τσο­τά­κης να προ­τεί­νει την προ­σφυ­γή στην Χάγη, όταν η Ελ­λά­δα έχει κα­τα­θέ­σει επι­φυ­λά­ξεις για την δι­καιο­δο­σία του Δι­κα­στη­ρί­ου που αφο­ρούν την απο­στρα­τι­κο­ποί­η­ση των νη­σιών, το εύρος και τα όρια των χω­ρι­κών υδά­των και του ενα­έ­ριου χώρου της, και την οριο­θέ­τη­ση της υφα­λο­κρη­πί­δας.

Με τις ανα­φο­ρές αυτές η τουρ­κι­κή επι­στο­λή απο­κα­λύ­πτει και τις δια­θέ­σεις της Τουρ­κί­ας για το πε­ριε­χό­με­νο και την ατζέ­ντα του δια­λό­γου, που βρί­σκε­ται σε πλήρη αντί­θε­ση με την ελ­λη­νι­κή προ­σέγ­γι­ση που κάνει λόγο για μια και μόνη δια­φο­ρά , αυτή της οριο­θέ­τη­σης της υφα­λο­κρη­πί­δας..

Η τουρ­κι­κή επι­στο­λή:

«Επι­στο­λή του Μό­νι­μου Αντι­προ­σώ­που της Τουρ­κί­ας στα Ηνω­μέ­να Έθνη με ημε­ρο­μη­νία 14 Οκτω­βρί­ου 2020 προς τον Γε­νι­κό Γραμ­μα­τέα.

Σας γράφω σχε­τι­κά με τη δή­λω­ση του Πρω­θυ­πουρ­γού της Ελ­λά­δας κατά τη διάρ­κεια της γε­νι­κής συ­ζή­τη­σης της εβδο­μη­κο­στής πέμ­πτης συ­νό­δου της Γε­νι­κής Συ­νέ­λευ­σης των Ηνω­μέ­νων Εθνών. Είναι λυ­πη­ρό το γε­γο­νός ότι ο πρω­θυ­πουρ­γός της Ελ­λά­δας πα­ρου­σί­α­σε ανα­κρι­βώς τις πρό­σφα­τες εξε­λί­ξεις στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο και, ως εκ τού­του, πρό­βα­λε αβά­σι­μους ισχυ­ρι­σμούς κατά της χώρας μου. Το πρώτο βήμα κάθε βιώ­σι­μης λύσης είναι η ακρι­βής διά­γνω­ση του προ­βλή­μα­τος. Στο επί­κε­ντρο των ση­με­ρι­νών εντά­σε­ων στην πε­ριο­χή βρί­σκο­νται οι μα­ξι­μα­λι­στι­κές απαι­τή­σεις και τα μο­νο­με­ρή βή­μα­τα της Ελ­λά­δας και της Ελ­λη­νο­κυ­πρια­κής Διοί­κη­σης από το 2003, τα οποία πα­ρα­βιά­ζουν τα εγ­γε­νή δι­καιώ­μα­τα και τα κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα της Τουρ­κί­ας και της Τουρ­κο­κυ­πρια­κής πλευ­ράς, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των πόρων υδρο­γο­ναν­θρά­κων. Όπως τό­νι­σε ο Πρό­ε­δρος Ερ­ντο­γάν κατά την ομι­λία του στη Γε­νι­κή Συ­νέ­λευ­ση, δεν έχου­με σχέ­δια για τα δι­καιώ­μα­τα και τα νό­μι­μα συμ­φέ­ρο­ντα κα­νε­νός άλλου, ούτε στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο ούτε οπου­δή­πο­τε αλλού. Ωστό­σο, δεν μπο­ρού­με να πα­ρα­μεί­νου­με αδιά­φο­ροι απέ­να­ντι στις πα­ρα­βιά­σεις των δι­καιω­μά­των μας, καθώς και των Τουρ­κο­κυ­πρί­ων.

Η Τουρ­κία πάντα υπε­ρα­σπι­ζό­ταν την επί­λυ­ση των δια­φο­ρών μέσω δια­λό­γου και της δι­πλω­μα­τί­ας στη βάση της δι­καιο­σύ­νης σύμ­φω­να με το διε­θνές δί­καιο. Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, ο Πρό­ε­δρός μου ήταν αυτός που, στο πε­ρι­θώ­ριο της εβδο­μη­κο­στής τέ­ταρ­της συ­νό­δου της Γε­νι­κής Συ­νέ­λευ­σης, επέ­κτει­νε την πρό­τα­ση στον Πρω­θυ­πουρ­γό της Ελ­λά­δας για δι­με­ρή διά­λο­γο σχε­τι­κά με όλα τα εκ­κρε­μή ζη­τή­μα­τα στην πε­ριο­χή. Ωστό­σο, προς με­γά­λη μας λύπη, η Ελ­λά­δα δεν αντα­πο­κρί­θη­κε θε­τι­κά. Το τε­λευ­ταίο πα­ρά­δειγ­μα της απρο­θυ­μί­ας της Ελ­λά­δας πα­ρα­τη­ρή­θη­κε τον Ιού­λιο του τρέ­χο­ντος έτους, όταν η Τουρ­κία έδει­ξε την καλή της θέ­λη­ση και ανέ­στει­λε τις δρα­στη­ριό­τη­τες σει­σμι­κής έρευ­νας του σκά­φους Oruç Reis, για να δώσει μια ευ­και­ρία στη δι­πλω­μα­τία. Χάρη στις επί­πο­νες προ­σπά­θειες τρί­των, Τουρ­κία και Ελ­λά­δα συμ­φώ­νη­σαν να επα­να­λά­βουν τη δια­δι­κα­σία δι­με­ρούς δια­λό­γου, η οποία είναι γνω­στή ως “διε­ρευ­νη­τι­κές συ­νο­μι­λί­ες”. Ωστό­σο, μία ημέρα πριν από τη δη­μό­σια ανα­κοί­νω­ση της επα­νέ­ναρ­ξης των συ­νο­μι­λιών, δη­λα­δή στις 6 Αυ­γού­στου, η Ελ­λά­δα υπέ­γρα­ψε συμ­φω­νία με την Αί­γυ­πτο για την οριο­θέ­τη­ση της ΑΟΖ. Όπως ανέ­φε­ρα στην επι­στο­λή μου της 21ης Αυ­γού­στου 2020 (A/74/997-S/2020/826), η συμ­φω­νία αυτή πα­ρα­βιά­ζει τα δι­καιώ­μα­τα της Τουρ­κί­ας στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Ως εκ τού­του, η Τουρ­κία δεν την ανα­γνω­ρί­ζει και την θε­ω­ρεί άκυρη. Η χρο­νι­κή στιγ­μή της συμ­φω­νί­ας απο­δει­κνύ­ει ότι η Ελ­λά­δα δεν εν­δια­φε­ρό­ταν να εμπλα­κεί σε ου­σια­στι­κό διά­λο­γο με την Τουρ­κία.

Είναι πε­ριτ­τό να πούμε ότι οποια­δή­πο­τε πρω­το­βου­λία που εξαι­ρεί την Τουρ­κία, ως τη χώρα με τις με­γα­λύ­τε­ρες ηπει­ρω­τι­κές ακτές στην πε­ριο­χή, είναι κα­τα­δι­κα­σμέ­νη να απο­τύ­χει.

Στη δή­λω­σή του, ο πρω­θυ­πουρ­γός της Ελ­λά­δας ανα­φέρ­θη­κε στο διε­θνές δί­καιο. Θα ήθελα να υπεν­θυ­μί­σω ότι είναι κυ­ρί­ως τα προ­κλη­τι­κά βή­μα­τα της Ελ­λά­δας κατά πα­ρά­βα­ση του κα­θε­στώ­τος απο­στρα­τι­κο­ποί­η­σης των νη­σιών του Ανα­το­λι­κού Αι­γαί­ου, που έχει τεθεί με τις Ει­ρη­νευ­τι­κές Συν­θή­κες της Λω­ζά­νης του 1923 και του Πα­ρι­σιού του 1947, που υπο­νο­μεύ­ουν το διε­θνές δί­καιο. Η Ελ­λά­δα, αν και έχει χω­ρι­κά ύδατα 6 ναυ­τι­κών μι­λί­ων, διεκ­δι­κεί έναν εθνι­κό ενα­έ­ριο χώρο 10 ναυ­τι­κών μι­λί­ων, σε αντί­θε­ση με το διε­θνές δί­καιο και ως η μο­να­δι­κή χώρα στον κόσμο με μια τέ­τοια αξί­ω­ση. Ομοί­ως, ο πλέον δια­βό­η­τος «χάρ­της της Σε­βίλ­λης» τον οποίο επι­κα­λεί­ται η Ελ­λά­δα όχι μόνο αντι­βαί­νει στη βα­σι­κή αρχή του διε­θνούς δι­καί­ου, η οποία είναι δί­καιη οριο­θέ­τη­ση, αλλά προ­κα­λεί και τη λο­γι­κή. Για να συ­νε­χι­στεί κάθε πραγ­μα­τι­κή προ­σπά­θεια δια­λό­γου, η Ελ­λά­δα πρέ­πει πρώτα να αφή­σει κατά μέρος αυτές τις ανα­φο­ρές. Όσον αφορά την πρό­τα­ση του Πρω­θυ­πουρ­γού της Ελ­λά­δας να πα­ρα­πέμ­ψει το θέμα στο Διε­θνές Δι­κα­στή­ριο, η Τουρ­κία δεν απο­κλεί­ει κα­νέ­να ει­ρη­νι­κό μέσο διευ­θέ­τη­σης, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του Δι­κα­στη­ρί­ου, το οποίο θα πρέ­πει να βα­σί­ζε­ται στην αμοι­βαία συ­ναί­νε­ση των μερών. Ωστό­σο, για να συμ­βεί αυτό, πρέ­πει πρώτα να έχου­με έναν σωστό διά­λο­γο. Πρέ­πει να συμ­φω­νή­σου­με δι­με­ρώς σχε­τι­κά με τις δια­φο­ρές που θα ανα­θέ­σου­με στο Δι­κα­στή­ριο. Σε αυτό το ση­μείο, θα ήθελα να υπεν­θυ­μί­σω ότι η Ελ­λά­δα έχει ει­σα­γά­γει επι­φυ­λά­ξεις στη δι­καιο­δο­σία του Δι­κα­στη­ρί­ου σε ορι­σμέ­να κρί­σι­μα ζη­τή­μα­τα, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης των νη­σιών, του εύ­ρους και των ορίων των χω­ρι­κών υδά­των και του ενα­έ­ριου χώρου της, και της οριο­θέ­τη­σης της υφα­λο­κρη­πί­δας. Είναι αντι­φα­τι­κό να υπο­στη­ρί­ζε­ται μια διευ­θέ­τη­ση μέσω του Δι­κα­στη­ρί­ου, αφε­νός, και να δια­τη­ρού­νται συ­νο­λι­κές και πα­ρα­λυ­τι­κές επι­φυ­λά­ξεις σχε­τι­κά με τη δι­καιο­δο­σία του, αφε­τέ­ρου. Η Ελ­λά­δα προ­έ­βη σε πα­ρό­μοιες δη­λώ­σεις κατά την επι­κύ­ρω­ση της Σύμ­βα­σης των Ηνω­μέ­νων Εθνών για το Δί­καιο της Θά­λασ­σας όσον αφορά την επί­λυ­ση δια­φο­ρών. Η Τουρ­κία έχει προ­τεί­νει μια δια­δι­κα­σία δια­λό­γου, όχι μόνο με την Ελ­λά­δα, αλλά και με όλα τα πα­ρά­κτια κράτη της πε­ριο­χής με τα οποία έχει δι­πλω­μα­τι­κές σχέ­σεις. Θα ήθελα επί­σης να υπεν­θυ­μί­σω την πρό­τα­ση του Προ­έ­δρου Ερ­ντο­γάν κατά την ομι­λία του στη Γε­νι­κή Συ­νέ­λευ­ση για τη σύ­γκλη­ση πε­ρι­φε­ρεια­κής διά­σκε­ψης για την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο με τη συμ­με­το­χή των Τουρ­κο­κυ­πρί­ων. Αυτή η διά­σκε­ψη θα μπο­ρού­σε να προ­σφέ­ρει μια έγκαι­ρη ευ­και­ρία για την εκτό­νω­ση των εντά­σε­ων στην πε­ριο­χή και τη δη­μιουρ­γία θε­τι­κής δυ­να­μι­κής. Θα σας ήμουν ευ­γνώ­μων αν μπο­ρού­σα­τε να έχετε κυ­κλο­φο­ρή­σει την πα­ρού­σα επι­στο­λή ως έγ­γρα­φο της Γε­νι­κής Συ­νέ­λευ­σης, στο ση­μείο 8 της ημε­ρή­σιας διά­τα­ξης».

Φε­ρι­ντούν Χ. Σι­νιρ­λιό­γλου