Οι έξι ημέρες που έκριναν την τύχη της Ελλάδος-Το παρασκήνιο της σωτηρίας

Επι­μέ­λεια: ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΚΑΓΙΑΝΝΗΣ, ΣΩΤΗΡΗΣ ΝΙΚΑΣ

Αγνω­στες πτυχές των κρί­σι­μων Συνόδων Κορυφής για το μέλλον της Ελλάδας στην Ευρω­ζώνη, αλλά και των διερ­γα­σιών που έλαβαν χώρα τις ημέρες πριν και στο ενδιά­μεσο των συνόδων, έρχο­νται στη δημο­σιό­τητα. Συνο­μι­λίες μεταξύ των ηγετών, τηλε­φω­νι­κές επι­κοι­νω­νίες, παρεμ­βά­σεις ισχυρών «παικτών» για να βρεθεί η χρυσή τομή στα καυτά ζητή­ματα και άλλες λεπτο­μέ­ρειες βλέπουν για πρώτη φορά το φως, μέσα από πολυ­σέ­λιδη αναφορά του Eurocomment και του Peter Ludlow. Οπως ανα­φέ­ρε­ται εκεί, αν και το «σκληρό πόκερ» εκτυ­λί­χθηκε μεταξύ 4 προ­σώ­πων κατά τη Σύνοδο Κορυφής της 12ης Ιουλίου, αυτοί δεν ήταν οι μονα­δι­κοί «παίκτες». Ο Ελληνας πρω­θυ­πουρ­γός Αλ. Τσίπρας, η καγκε­λά­ριος της Γερ­μα­νίας Αγκελα Μέρκελ, ο Γάλλος πρό­ε­δρος Φρ. Ολάντ και ο πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου Ντ. Τουσκ ήταν οι προ­σω­πι­κό­τη­τες που καθό­ρι­σαν τις τελικές απο­φά­σεις.

Απο­φά­σεις, όμως, που είχαν προ­ε­τοι­μα­στεί σε μεγάλο βαθμό από το Eurogroup –υπό την προ­ε­δρία του κ. Γ. Ντάι­σελ­μπλουμ– ενώ είχαν βασι­στεί στις προ­τά­σεις που είχε κάνει ο πρό­ε­δρος της Κομι­σιόν Ζαν-Κλοντ Γιουν­κέρ. Κατα­λυ­τική ήταν και η παρου­σία του Ελληνα υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών Ευ. Τσα­κα­λώ­του, που εκτός από το Eurogroup ήταν παρών και στις «συνα­ντή­σεις των 4», προ­σπα­θώ­ντας να οργα­νώ­σει το τεχνικό κομμάτι των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων.

Οπως απο­κα­λύ­πτει το Eurocomment του Peter Ludlow, στο ενδιά­μεσο των δύο Συνόδων Κορυφής έλαβε χώρα ένα έντονο διπλω­μα­τικό παι­χνίδι. Η Γαλλία ανέλαβε ενεργό ρόλο για να στοι­χειο­θε­τή­σει τα επι­χει­ρή­ματα γύρω από την παρα­μονή της Ελλάδας στο ευρώ. Την ίδια ώρα, το Βερο­λίνο δια­μόρ­φωνε τις λεπτο­μέ­ρειες για το «Σχέδιο Β», που προ­έ­βλεπε την επί της ουσίας απο­χώ­ρηση της χώρας από την Ευρω­ζώνη μέσω ενός «δια­λείμ­μα­τος». Η Κομι­σιόν φέρεται να λει­τούρ­γησε υπέρ του «Σχεδίου Α», ενώ οι μηχα­νι­σμοί του Eurogroup και της Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας (ΕΚΤ) φαί­νε­ται να τήρησαν στάση ανα­μο­νής.

Εντονο είναι και το παρα­σκή­νιο γύρω από τον ρόλο του Διε­θνούς Νομι­σμα­τι­κού Ταμείου (ΔΝΤ) στο νέο πρό­γραμμα της Ελλάδας. Η Αθήνα ήταν σαφές από την αρχή ότι δεν ήθελε το Ταμείο. Το ίδιο σαφές, όμως, ήταν και από την πλευρά κυρίως της Γερ­μα­νίας ότι δεν συζη­τούσε νέο πρό­γραμμα χωρίς το ΔΝΤ. Ακο­λου­θεί μια ανα­λυ­τική περί­ληψη των απο­κα­λύ­ψεων του Eurocomment.

Τελε­σί­γραφο και άμεση απειλή στις 7 Ιουλίου

Η Σύνοδος Κορυφής της Ευρω­ζώ­νης στις 7 Ιουλίου είχε τελείως δια­φο­ρε­τικό χαρα­κτήρα από όσες είχαν προη­γη­θεί: απο­τε­λούσε την «τελευ­ταία ευκαι­ρία» της Ελλάδας να δια­σώ­σει τη συμ­με­τοχή της στην Ευρω­ζώνη. Ο πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου Ντό­ναλντ Τουσκ κατέ­στησε σαφές στον Ελληνα πρω­θυ­πουργό Αλέξη Τσίπρα και στους υπό­λοι­πους ηγέτες ότι αντι­κεί­μενο της συνόδου ήταν να ληφθεί η πολι­τική απόφαση για την κατάρ­τιση ενός τρίτου προ­γράμ­μα­τος οικο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής για την Ελλάδα. Το χρονικό περι­θώ­ριο που δόθηκε στον κ. Τσίπρα ήταν πέντε ημέρες και για πρώτη φορά στην ιστορία της Ευρω­ζώ­νης κατέστη σαφές ότι, σε περί­πτωση μη συμ­φω­νίας, η Ελλάδα θα χρε­ο­κο­πή­σει, το τρα­πε­ζικό της σύστημα θα καταρ­ρεύ­σει και θα ακο­λου­θή­σει πιθανώς η έξοδος από την Ευρω­ζώνη.

Η Σύνοδος Κορυφής δεν διήρ­κεσε πολύ, ωστόσο η συζή­τηση που διε­ξή­χθη ήταν βαθύ­τατα πολι­τική και κατά δια­στή­ματα έντονη. Ο κ. Τουσκ ξεκί­νησε τη συζή­τηση επι­ση­μαί­νο­ντας στους ηγέτες την κρι­σι­μό­τητα της κατά­στα­σης και το γεγονός ότι όλοι έχουν ευθύνη για το δια­φαι­νό­μενο αδιέ­ξοδο. «Εχουμε στη διάθεσή μας μόλις μερικές ημέρες ώστε να απο­τρέ­ψουμε μια κατα­στροφή για την Ελλάδα και να αντι­με­τω­πί­σουμε μια απειλή για το σύνολο της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης», προει­δο­ποί­ησε ο κ. Τουσκ τους ηγέτες της Ευρω­ζώ­νης. Η πρώτη παρέμ­βαση του κ. Τσίπρα είχε ήρεμο χαρα­κτήρα και συνέ­βαλε στην επί­τευξη καλού κλί­μα­τος. Ο Ελληνας πρω­θυ­πουρ­γός είπε στους ομο­λό­γους του ότι επι­θυ­μεί την επί­τευξη συμ­φω­νίας και ότι το «όχι» στο δημο­ψή­φι­σμα δεν απο­τε­λούσε «όχι» στο ευρώ. Αντι­θέ­τως, απο­τε­λούσε μήνυμα των προσ­δο­κιών και των κακου­χιών που είχε υποστεί ο ελλη­νι­κός λαός. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, ο κ. Τσίπρας δεν ανέφερε καν το ζήτημα της ελά­φρυν­σης του χρέους γνω­ρί­ζο­ντας εκ των προ­τέ­ρων ότι ήταν άσκοπο να το θέσει ως προ­ϋ­πό­θεση για την επί­τευξη συμ­φω­νίας, διότι κανείς δεν θα το δεχόταν. Ο πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας Μάριο Ντράγκι παρε­νέβη στη συζή­τηση εξη­γώ­ντας ότι η ελλη­νική οικο­νο­μία επι­δει­νώ­νε­ται ραγδαία μετά την ανα­κοί­νωση του δημο­ψη­φί­σμα­τος και ότι για την ΕΚΤ η Ελλάδα θα παρα­μεί­νει μέλος της Ευρω­ζώ­νης μέχρις ότου απο­φα­σί­σουν δια­φο­ρε­τικά οι πολι­τι­κοί ηγέτες. Ωστόσο ο κ. Ντράγκι κάλεσε τους ηγέτες να καθο­ρί­σουν τη θέση τους αμέσως, διότι η ΕΚΤ είχε εξα­ντλή­σει κάθε περι­θώ­ριο κίνησης που διέθετε.

Αρκετοί ηγέτες της Ευρω­ζώ­νης παρα­πο­νέ­θη­καν στον κ. Τσίπρα ότι η διε­νέρ­γεια του δημο­ψη­φί­σμα­τος καθιστά πολύ δυσκο­λό­τερη την έγκριση ενός τρίτου προ­γράμ­μα­τος από τα Κοι­νο­βού­λιά τους. Ιδιαί­τερα επι­κρι­τική στάση τήρησαν οι ηγέτες των υπό­λοι­πων χωρών που είχαν εφαρ­μό­σει Μνη­μό­νιο. Το ζήτημα της εμπι­στο­σύ­νης ανέ­κυ­πτε ξανά και ξανά, με τον πρόεδρο της Κομι­σιόν Ζαν-Κλοντ Γιουν­κέρ να εκφωνεί έναν ιδιαί­τερα φορ­τι­σμένο λόγο κατη­γο­ρώ­ντας τον κ. Τσίπρα ότι «ενήρ­γη­σες μονο­με­ρώς. Δεν ακούς. Δεν είμαστε τρο­μο­κρά­τες». Ιδιαί­τερα δηκτι­κός ήταν ο Ολλαν­δός πρω­θυ­πουρ­γός Μαρκ Ρούτε, λέγο­ντας ότι «έχουμε δια­θέ­σει πάρα πολύ χρόνο για την Ελλάδα, πρέπει να έχουμε στη διάθεσή μας ένα πλήρες πρό­γραμμα». Η Γερ­μα­νίδα καγκε­λά­ριος Αγκελα Μέρκελ, ο Γάλλος πρό­ε­δρος Φραν­σουά Ολάντ και άλλοι ηγέτες ήταν περισ­σό­τερο μετρη­μέ­νοι, αλλά το μήνυμά τους ήταν αδια­πραγ­μά­τευτο: «Είμαστε έτοιμοι να εξε­τά­σουμε μια πρόταση, αλλά θα πρέπει να είναι αξιό­πι­στη».

Το κύριο συμπέ­ρα­σμα της πρώτης Συνόδου Κορυφής ήταν ότι η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ δεν ήταν πια θεω­ρη­τικά πιθανή, αλλά άμεση απειλή. Το δεύτερο συμπέ­ρα­σμα ήταν ότι απο­κλεί­ε­ται να υπάρξει «κούρεμα» του ελλη­νι­κού χρέους, ωστόσο θα μπο­ρού­σαν να εξε­τα­στούν άλλες μέθοδοι όταν συμ­φω­νη­θεί το νέο πρό­γραμμα.

Τρεις γόρδιοι δεσμοί για τρεις+δύο παίκτες

Η δεύτερη Σύνοδος Κορυφής των ηγετών της Ευρω­ζώ­νης στις 12 Ιουλίου ξεκί­νησε με τους ηγέτες να συζη­τούν εξαρχής τα συμπε­ρά­σματα στα οποία είχαν κατα­λή­ξει λίγο νωρί­τερα οι υπουρ­γοί Οικο­νο­μι­κών. Στην κρι­σι­μό­τερη, μέχρι σήμερα, Σύνοδο Κορυφής στην ιστορία της Ευρω­ζώ­νης δεν συζη­τή­θηκε ποτέ το ενδε­χό­μενο εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ, διότι άπαντες οι ηγέτες ήταν πεπει­σμέ­νοι ότι η Ελλάδα είχε τη βούληση και την ικα­νό­τητα να παρα­μεί­νει στο ευρώ.

Μέρκελ, Ολάντ και Τσίπρας κυριάρ­χη­σαν σε αυτή την ιστο­ρική σύνοδο που διήρ­κεσε 17 ώρες, εκ των οποίων οι 10 αφιε­ρώ­θη­καν σε κατ’ ιδίαν συσκέ­ψεις μεταξύ των τριών πρω­τα­γω­νι­στών, του προ­έ­δρου Τουσκ και του Ελληνα υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών Ευ. Τσα­κα­λώ­του. Μόνο οι Μέρκελ, Ολάντ και Τσίπρας μίλησαν επί μακρόν και περισ­σό­τε­ρες από μία φορές στη διάρ­κεια της συνόδου, αν και κάθε ένας από τους 16 υπό­λοι­πους ηγέτες είχε την ευκαι­ρία να τοπο­θε­τη­θεί. Σε τρεις ξεχω­ρι­στές κατ’ ιδίαν συσκέ­ψεις οι ηγέτες Γερ­μα­νίας, Γαλλίας και Ελλάδας με τη συν­δρομή του κ. Τουσκ προ­σπά­θη­σαν να επι­λύ­σουν όχι έναν, αλλά τρεις γόρ­διους δεσμούς που δεν είχαν κατα­φέ­ρει να λύσουν οι υπουρ­γοί Οικο­νο­μι­κών: το θέμα των νόμων που είχε ψηφίσει η κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ από τον Ιανουά­ριο και μετά, τη συμ­με­τοχή του ΔΝΤ στο νέο πρό­γραμμα και το θέμα του Ταμείου Ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων.

Οι ψηφι­σμέ­νοι νόμοι

Στη διάρ­κεια των δύο πρώτων κατ’ ιδίαν συσκέ­ψεων, από τις 6 το από­γευμα μέχρι τις 8 το βράδυ και από τις 11.30 μ.μ. μέχρι τις 4 π.μ., ο Ελληνας πρω­θυ­πουρ­γός αρνή­θηκε να ανα­τρέ­ψει τους νόμους που είχε ήδη ψηφίσει η κυβέρ­νηση και τους οποίους θεω­ρού­σαν οι εταίροι ότι είναι αντί­θε­τοι με το πνεύμα και τους στόχους του προ­γράμ­μα­τος. Τελικά, η λύση βρέθηκε τα ξημε­ρώ­ματα, με τους Μέρκελ και Ολάντ να δέχο­νται να εξαι­ρε­θούν τα μέτρα που σχε­τί­ζο­νται με την αντι­με­τώ­πιση της ανθρω­πι­στι­κής κρίσης. Το δεύτερο αγκάθι ήταν η συμ­με­τοχή του ΔΝΤ στο νέο πρό­γραμμα οικο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής και στη χρη­μα­το­δό­τησή του.

Το τρίτο αγκάθι ήταν η ίδρυση του Ταμείου Ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων που είχε προ­τεί­νει ο κ. Σόιμπλε, η έδρα του και για ποιο σκοπό θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν τα 50 δισ. ευρώ που υπο­τί­θε­ται ότι θα συγκε­ντρώ­σει. Αυτή ήταν η πλέον πολύωρη «μάχη» απ’ όλες. Πέρα από τις ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις αυτές καθαυ­τές, που δεν ενθου­σί­α­σαν την κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ, το πρώτο μεγάλο πρό­βλημα ήταν η μετα­φορά των ελλη­νι­κών περιου­σια­κών στοι­χείων στο Ινστι­τούτο για την Ανά­πτυξη στο Λου­ξεμ­βούργο με πρόεδρο τον Γερμανό υπουργό Οικο­νο­μι­κών Βόλφ­γκανγκ Σόιμπλε. Μέρκελ, Ολάντ και Τσίπρας συμ­φώ­νη­σαν στην πρώτη κατ’ ιδίαν συνά­ντησή τους ότι το Ταμείο Ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων θα έχει έδρα την Ελλάδα και θα το δια­χει­ρί­ζο­νται οι ελλη­νι­κές αρχές υπό την επί­βλεψη των εταίρων. Πού θα πήγαι­ναν τα χρήματα του Ταμείου απο­δεί­χθηκε ακόμη πιο δύσκολο σημείο.

Η σχετική συζή­τηση διήρ­κεσε περισ­σό­τε­ρες από τρεις ώρες και κατά δια­στή­ματα ήταν έντονη. Ο κ. Τσίπρας επέμενε ότι κάποιο τμήμα των 50 δισ. ευρώ θα έπρεπε να επεν­δυ­θεί στην Ελλάδα ώστε να ενι­σχυ­θεί η ανά­πτυξη. Μέρκελ και Ολάντ επέ­με­ναν ότι τα περισ­σό­τερα χρήματα έπρεπε να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν ώστε να απο­πλη­ρω­θεί το νέο δάνειο του ESM και να μειωθεί το δημόσιο χρέος.

Προς το τέλος της δια­πραγ­μά­τευ­σης ο κ. Τσίπρας ζήτησε τη συμ­με­τοχή ενός «ανώ­νυ­μου» τρα­πε­ζίτη στη δια­πραγ­μά­τευση σε ρόλο συμ­βού­λου. Πολλοί ηγέτες ήταν σκε­πτι­κοί για το κατά πόσο είναι εφικτό να επι­τευ­χθεί ο στόχος των 50 δισ. ευρώ, ωστόσο ο κ. Τσίπρας θεώρησε ότι μπορεί να «που­λή­σει» το σχέδιο και τελικά ολο­κλη­ρώ­θηκε η συμ­φω­νία στις 8.40 το πρωί της 13ης Ιουλίου.

Σημείο τριβής η συμ­με­τοχή του ΔΝΤ

Ενα από τα σημεία τριβής μεταξύ του πρω­θυ­πουρ­γού Αλ. Τσίπρα και κυρίως της καγκε­λα­ρίου της Γερ­μα­νίας Αγκελα Μέρκελ, κατά τη διάρ­κεια της τελευ­ταίας Συνόδου Κορυφής, ήταν και ο ρόλος που θα έχει το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο (ΔΝΤ) στο νέο πρό­γραμμα. Η στάση της Γερ­μα­νίας ήταν εξαρχής ξεκά­θαρη. Το Ταμείο θα πρέπει να είναι παρόν και να έχει ενεργό συμ­με­τοχή στο νέο πρό­γραμμα. Σε δια­φο­ρε­τική περί­πτωση, η κ. Μέρκελ δεν θα συμ­φω­νούσε στην έναρξη των δια­δι­κα­σιών για το τρίτο Μνη­μό­νιο.

Ωστόσο, η θέση του κ. Τσίπρα ήταν εξίσου γνωστή. Η Αθήνα όλο το προη­γού­μενο διά­στημα προ­σπα­θούσε να βρει τρόπο να απε­μπλα­κεί από την επι­τή­ρηση του ΔΝΤ. Μάλιστα, το βράδυ εκείνης της Κυρια­κής, το Μέγαρο Μαξίμου είχε ενη­με­ρώ­σει ότι ένα από τα ανοιχτά ζητή­ματα στη συζή­τηση ήταν και ο ρόλος του ΔΝΤ. Ο βασι­κό­τε­ρος λόγος για τον οποίο ο κ. Τσίπρας δεν ήθελε το ΔΝΤ στο νέο πρό­γραμμα ήταν το δύσκολο του πολι­τι­κού χει­ρι­σμού της παρου­σίας του στο εσω­τε­ρικό της χώρας. Σύμφωνα, δε, με πλη­ρο­φο­ρίες, ο ρόλος του Ταμείου από εδώ και στο εξής απο­τέ­λεσε και το βασικό θέμα τηλε­φω­νι­κής συνο­μι­λίας με το επι­τε­λείο του στην Αθήνα το πρωί εκείνης της Δευ­τέ­ρας μεταξύ 4.15 έως και 5.30. Τελικά, η χρυσή τομή βρέθηκε μέσω του κανο­νι­σμού του Ευρω­παϊ­κού Μηχα­νι­σμού Στα­θε­ρό­τη­τας (ESM). Το κατα­στα­τικό του προ­βλέ­πει τη συμ­με­τοχή του ΔΝΤ στην κατάρ­τιση, εφαρ­μογή και επι­τή­ρηση προ­γραμ­μά­των όπως αυτό που αιτού­νταν η Αθήνα. Και για αυτό δεν θα απο­τε­λούσε «φυσιο­λο­γική δια­δι­κα­σία» το να ζητήσει η κυβέρ­νηση την εμπλοκή και του Ταμείου στο νέο πρό­γραμμα. Κάτι που τελικά συνέβη, όπως προ­κύ­πτει και από το απο­τέ­λε­σμα της τελευ­ταίας Συνόδου Κορυφής.

Ο ρόλος της Γαλλίας και μια επι­κίν­δυνη απο­στολή για τον Μπρουνό Μπεζάρ

Αν κάποιος ανα­ζη­τεί τον παρά­γο­ντα που έπαιξε καθο­ρι­στικό ρόλο στην επιλογή του «Σχεδίου Α» αντί του «Σχεδίου Β» και της εξόδου της χώρας από το ευρώ, θα πρέπει να στρέψει την προσοχή του προς την πλευρά της Γαλλίας. Ο δρόμος είτε για το ένα σχέδιο είτε για το άλλο ήταν γνωστός. Το ποιος θα ακο­λου­θη­θεί ήταν καθαρά πολι­τική απόφαση. Ομως, στην περί­πτωση του «Σχεδίου Α» θα έπρεπε να γίνει πολύ συγκε­κρι­μένη τεχνική προ­ερ­γα­σία, που τους προη­γού­με­νους πέντε μήνες δεν υπήρχε. Οπότε το θέμα μεταξύ των δύο Συνόδων Κορυφής ήταν το πώς θα μπο­ρέ­σει η ελλη­νική κυβέρ­νηση να φέρει εις πέρας το δύσκολο έργο της τεχνι­κής προ­ερ­γα­σίας με αξιό­πι­στο τρόπο, ώστε να μην ενερ­γο­ποι­η­θεί το «Σχέδιο Β».

Η Κομι­σιόν είχε ήδη κατα­θέ­σει τις προ­τά­σεις της για την απε­μπλοκή της κατά­στα­σης. Η κυβέρ­νηση, όμως, είχε κάποιες δια­φω­νίες. Στο σημείο αυτό ήταν που παρε­νέβη η γαλλική κυβέρ­νηση, με τον πρόεδρο Ολάντ να απο­φα­σί­ζει να συν­δρά­μει την Ελλάδα με το πλέον υπεύ­θυνο πρόσωπο. Εναν υψηλά ιστά­μενο αξιω­μα­τούχο του γαλ­λι­κού υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών και δεξί χέρι του υπουρ­γού Μ. Σαπέν, που χει­ρί­ζε­ται τα θέματα του Euroworking Group και του Eurogroup για λογα­ρια­σμό της Γαλλίας. Τον κ. Μπρουνό Μπεζάρ.

Το Βερο­λίνο δεν είδε με καλό μάτι την κίνηση αυτή. Η Γαλλία ήλπιζε στη συν­δρομή και από το Euroworking Group, μέσω του επι­κε­φα­λής του Τ. Βίζερ, αλλά και από την Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) μέσω του κ. Μπ. Κερέ που χει­ρί­ζε­ται τα ζητή­ματα αυτά για λογα­ρια­σμό της κεντρι­κής τρά­πε­ζας. Κανένας, όμως, δεν απο­δέ­χθηκε την πρό­σκληση και ο κ. Μπεζάρ ανέλαβε το έργο της δια­μόρ­φω­σης του προ­γράμ­μα­τος σε συνερ­γα­σία με τις ελλη­νι­κές αρχές (με επι­κε­φα­λής τον πρόεδρο του Συμ­βου­λίου Οικο­νο­μι­κών Εμπει­ρο­γνω­μό­νων, Γ. Χου­λια­ράκη, για τον οποίο πρόσωπα με γνώση των συζη­τή­σεων ανέ­φε­ραν στη συνέ­χεια ότι «είναι ο μονα­δι­κός άνθρω­πος στην Ελλάδα που κατα­λα­βαί­νει τι συμ­βαί­νει») και την Κομι­σιόν.

Δεδο­μέ­νου του «επι­κίν­δυ­νου» χαρα­κτήρα του εγχει­ρή­μα­τος –καθώς θα μπο­ρούσε να απο­τύ­χει και η Γαλλία να χρεωθεί την αστοχία και την ενερ­γο­ποί­ηση του «Σχεδίου Β»– η γαλλική κυβέρ­νηση κράτησε χαμη­λούς τόνους. Μάλιστα, οι συσκέ­ψεις και οι δια­βου­λεύ­σεις γίνο­νταν για αυτόν ακριβώς τον λόγο στα γραφεία της μόνιμης αντι­προ­σω­πείας της Γαλλίας στις Βρυ­ξέλ­λες.

Μέσα σε λίγες ημέρες η λίστα με τις δράσεις που θα ανα­λάμ­βανε η ελλη­νική κυβέρ­νηση για να απο­φευ­χθεί το «Σχέδιο Β» ήταν έτοιμη. Και σε μορφή απο­δε­χτή από τις υπό­λοι­πες χώρες της Ευρω­ζώ­νης. Πλέον η απόφαση είχε επι­στρέ­ψει στους ηγέτες των ευρω­παϊ­κών χωρών για τον δρόμο που θα ακο­λου­θούσε η Ελλάδα.

Μια απόφαση καθόλου δεδο­μένη, καθώς την ώρα που η Γαλλία συνέ­δραμε στο έργο της παρα­μο­νής της Ελλάδας στην Ευρω­ζώνη, το Βερο­λίνο δια­μόρ­φωνε και τις τελευ­ταίες λεπτο­μέ­ρειες για το σχέδιο του «δια­λείμ­μα­τος» από τη Ζώνη του Ευρώ. Ο Γερ­μα­νός υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών Β. Σόιμπλε, άλλωστε, ήταν εξαρχής υπέρ­μα­χος της ιδέας του «στενού ευρώ» που θα χρη­σι­μο­ποιού­νταν από λίγες χώρες και τώρα είχε ανοίξει ένα παρά­θυρο για να πετύχει σε κάποιο βαθμό τον στόχο του.

Εκτός, όμως, από τον κ. Σόιμπλε, διερ­γα­σίες για το πώς θα μπο­ρούσε να δρο­μο­λο­γη­θεί η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ, και κυρίως το πώς θα μπο­ρού­σαν να αντι­με­τω­πι­σθούν οι συνέ­πειες αυτής της εξέ­λι­ξης, είχαν γίνει και από την Κομι­σιόν και από την ΕΚΤ. Μάλιστα, οι διερ­γα­σίες αυτές δεν είχαν ξεκι­νή­σει από το σημείο μηδέν. Τόσο η Επι­τροπή όσο και η ΕΚΤ ανέ­συ­ραν από τα συρ­τά­ρια τους τα αντί­στοιχα σχέδια που είχαν καταρ­τί­σει τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2012, ώστε να τα επι­και­ρο­ποι­ή­σουν λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τα δεδο­μένα της σημε­ρι­νής εποχής. Φυσικά, όλα αυτά γίνο­νταν πίσω από κλει­στές πόρτες και με απόλυτη μυστι­κό­τητα. Αλλά, όπως ανα­φέ­ρουν στελέχη με γνώση των συζη­τή­σεων, «όλοι όσοι έπρεπε να τα γνω­ρί­ζουν τα γνώ­ρι­ζαν».

Καθη­με­ρινή