Συναγερμός για την οικονομία- Το φάντασμα της κρίσης χρέους είναι εδώ – Τι δείχνουν οι αριθμοί

Mετά το σοκ της παν­δη­μί­ας και την από­λυ­τη νάρ­κω­ση της οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας πλέον τα βλέμ­μα­τα είναι στραμ­μέ­να στην τα­χεία ανά­σχε­ση της ύφε­σης και στη στή­ρι­ξη της απα­σχό­λη­σης. Ομως, το φά­ντα­σμα της κρί­σης χρέ­ους του 2009 πλα­νά­ται ξανά πάνω από την Ευ­ρώ­πη στοι­χειώ­νο­ντας κυ­ρί­ως τις χώρες τις οποί­ες χτύ­πη­σε ανε­λέ­η­τα. Ο κίν­δυ­νος είναι υπαρ­κτός και οι ανα­λυ­τές κρού­ουν από τώρα τον κώ­δω­να του κιν­δύ­νου για μία εν­δε­χό­με­νη νέα υπαρ­ξια­κή απει­λή της νο­μι­σμα­τι­κής ένω­σης.

Η ευ­ρω­παϊ­κή και η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία κα­ταρ­ρέ­ουν υπό το βάρος του lockdown, κα­τα­γρά­φο­ντας σο­κα­ρι­στι­κά πο­σο­στά ύφε­σης – για τη χώρα μας προ­βλέ­πε­ται για το 2020 συρ­ρί­κνω­ση από 10% έως 15%, ενώ για την ευ­ρω­ζώ­νη 7,75%. Αν και οι οι­κο­νο­μο­λό­γοι μι­λούν για υψη­λούς ρυθ­μούς ανά­πτυ­ξης το 2021, οι εκτι­μή­σεις δεί­χνουν πως στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα η ζώνη του ευρώ θα χρεια­στεί, στο κα­λύ­τε­ρο σε­νά­ριο, του­λά­χι­στον δύο χρό­νια για να ανα­κάμ­ψει πλή­ρως. Τρα­γι­κές οι προ­βλέ­ψεις για την ανερ­γία, η οποία στην Ευ­ρώ­πη μπο­ρεί να ξε­πε­ρά­σει το 15% το 2020, ενώ στην Ελ­λά­δα το 20%. Πιο δυ­σοί­ω­νες, όμως, είναι οι εκτι­μή­σεις για τον χρόνο ανά­καμ­ψης. Εκτι­μά­ται πως στην Ευ­ρώ­πη η απα­σχό­λη­ση θα χρεια­στεί τέσ­σε­ρα χρό­νια προ­κει­μέ­νου να φτά­σει στα επί­πε­δα του 2019, ενώ τον Φε­βρουά­ριο του 2020 ήταν στο 6,5%.

Οι δεί­κτες δη­μο­σί­ου χρέ­ους ανα­μέ­νε­ται να αυ­ξη­θούν από­το­μα σε όλες τις χώρες της ευ­ρω­ζώ­νης φέτος, αλλά από το 2021, στα πε­ρισ­σό­τε­ρα κράτη, θα ξε­κι­νή­σει στα­δια­κή μεί­ω­ση σε επί­πε­δα προ παν­δη­μί­ας. Υπάρ­χουν παρά ταύτα και οι εξαι­ρέ­σεις, όπου σύμ­φω­να με τους οι­κο­νο­μο­λό­γους σε αυτές συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται δυ­στυ­χώς η Ελ­λά­δα. Αυτό που τρο­μά­ζει όμως είναι η Ιτα­λία, κα­θό­τι ανα­μέ­νε­ται να συ­νε­χι­στούν τα υψηλά επί­πε­δα και εν­δε­χο­μέ­νως αυτό να απο­τε­λέ­σει μία υπαρ­ξια­κή απει­λή για τη νο­μι­σμα­τι­κή ένωση. Σύμ­φω­να με ανά­λυ­ση της Capital Economics, η τρέ­χου­σα κρίση θα προ­κα­λέ­σει με­γά­λες αυ­ξή­σεις του δη­μό­σιου χρέ­ους σε όλη την ευ­ρω­ζώ­νη. Ομως κά­ποιες χώρες, όπως η Ιτα­λία, που από πριν είχαν υψη­λό­τε­ρα χρέη, τώρα υπο­φέ­ρουν πε­ρισ­σό­τε­ρο από την υγειο­νο­μι­κή κρίση και φυ­σι­κά ανα­γκά­στη­καν να εφαρ­μό­σουν αυ­στη­ρό­τε­ρα lockdowns. Ως εκ τού­του θα βιώ­σουν βα­θύ­τε­ρες υφέ­σεις και οι κυ­βερ­νή­σεις τους θα έχουν με­γα­λύ­τε­ρα ελ­λείμ­μα­τα.

Οι προ­βλέ­ψεις δεί­χνουν ότι το χρέος της Γερ­μα­νί­ας θα αυ­ξη­θεί από το 60% του ΑΕΠ στο 70% φέτος, αλλά θα είναι σε δια­χει­ρί­σι­μο επί­πε­δο, ενώ το χρέος της Ιτα­λί­ας θα αυ­ξη­θεί από 135% σε πε­ρί­που 180% του ΑΕΠ. Σύμ­φω­να με την Capital Economics απο­τε­λεί τη με­γα­λύ­τε­ρη αύ­ξη­ση κατά τη διάρ­κεια της πα­γκό­σμιας χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής κρί­σης και της κρί­σης χρέ­ους της ευ­ρω­ζώ­νης. Για την Ελ­λά­δα, ο δεί­κτης χρέ­ους εκτι­μά­ται ότι θα υπερ­βεί το 200%. Οι οι­κο­νο­μο­λό­γοι προει­δο­ποιούν πως η παν­δη­μία ίσως δια­τη­ρή­σει, για καιρό, σε υψηλά επί­πε­δα τον δεί­κτη χρέ­ους στην Ευ­ρώ­πη, εάν δεν ανα­κάμ­ψει το ΑΕΠ ή αν αυ­ξη­θούν οι απο­δό­σεις ομο­λό­γων. Εάν συμ­βεί αυτό, τότε οι κυ­βερ­νή­σεις θα πρέ­πει να ασκή­σουν δη­μο­σιο­νο­μι­κούς πε­ριο­ρι­σμούς για να επα­νέλ­θουν. Ωστό­σο, η ανά­λυ­ση της Capital Economics ανα­φέ­ρει πως στις πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ρι­πτώ­σεις τα χα­μη­λά επι­τό­κια θα δια­τη­ρή­σουν το κό­στος εξυ­πη­ρέ­τη­σης του χρέ­ους σε αρ­κε­τά χα­μη­λά επί­πε­δα για να επι­τρέ­ψουν τη μεί­ω­ση του δεί­κτη χρέ­ους, ακόμα και αν οι κυ­βερ­νή­σεις έχουν μικρά πρω­το­γε­νή ελ­λείμ­μα­τα.

Ο με­γά­λος κίν­δυ­νος

Η Ιτα­λία, όμως, είναι η με­γα­λύ­τε­ρη πηγή ανη­συ­χί­ας. Ακόμη και πριν από αυτήν την κρίση οι ανα­λυ­τές πί­στευαν ότι ο δεί­κτης χρέ­ους της θα ανέ­βαι­νε την επό­με­νη δε­κα­ε­τία και τώρα προ­βλέ­πε­ται να έχει ακόμη χει­ρό­τε­ρη πο­ρεία. «Η κα­τά­στα­ση είναι πιο ισορ­ρο­πη­μέ­νη στην Ελ­λά­δα, αλλά πι­στεύ­ου­με ότι ο δεί­κτης χρέ­ους της θα συ­νε­χί­σει να αυ­ξά­νε­ται επί­σης» ση­μειώ­νει η Capital Economics.

Το στοί­χη­μα

Το με­γά­λο και με­σο­πρό­θε­σμο στοί­χη­μα για την κυ­βέρ­νη­ση είναι να στη­ρί­ξει φέτος τους κλά­δους που συν­δέ­ο­νται άμεσα ή έμ­με­σα με τον του­ρι­σμό, δη­λα­δή την εστί­α­ση, τις με­τα­φο­ρές και την ψυ­χα­γω­γία, τους οποί­ους επι­χει­ρεί να σώσει με ένα ση­μα­ντι­κό πα­κέ­το μέ­τρων στή­ρι­ξης των επι­χει­ρή­σε­ων και των ερ­γα­ζο­μέ­νων. Εκτι­μά­ται ότι θα χρεια­στούν 2-3 χρό­νια για να επι­στρέ­ψουν οι επι­χει­ρη­μα­τί­ες στην αντί­στοι­χη πε­ρί­ο­δο του 2019, ενώ με­γά­λοι χα­μέ­νοι είναι οι ερ­γα­ζό­με­νοι οι οποί­οι πλη­ρώ­νουν την υπε­ρι­σχύ­ου­σα επι­χει­ρη­μα­τι­κή αβε­βαιό­τη­τα.

Κατά την πα­ρου­σί­α­ση της τρι­μη­νιαί­ας έκ­θε­σης του Γρα­φεί­ου Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του Κρά­τους στη Βουλή, για την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία, ο επι­κε­φα­λής Φρα­γκί­σκος Κου­τε­ντά­κης ανα­φέ­ρε­ται στην ανά­γκη λήψης ευ­ρω­παϊ­κών απο­φά­σε­ων ώστε το πε­ρι­θώ­ριο επα­να­φο­ράς σε πρω­το­γε­νή πλε­ο­νά­σμα­τα και το ύψος τους να είναι τέ­τοιο που να μην απαι­τή­σει τη λήψη πε­ριο­ρι­στι­κών δη­μο­σιο­νο­μι­κών μέ­τρων. Η δη­μο­σιο­νο­μι­κή ισορ­ρο­πία ανα­μέ­νε­ται να απο­κα­τα­στα­θεί, ωστό­σο το αυ­ξη­μέ­νο δη­μό­σιο χρέος δεν θα εξα­λει­φθεί αυ­τό­μα­τα με την επι­στρο­φή σε πρω­το­γε­νή πλε­ο­νά­σμα­τα. Δύ­σκο­λα μπο­ρεί να προ­βλε­φθεί ο χρό­νος που θα χρεια­στεί αυτή η επα­να­φο­ρά του λόγου χρέ­ους προς ΑΕΠ στα προ κο­ρω­νοϊ­ού επί­πε­δα, στο με­σο­διά­στη­μα της οποί­ας, όπως το­νί­ζει, η χώρα θα βρε­θεί εκτε­θει­μέ­νη στις αβε­βαιό­τη­τες των διε­θνών αγο­ρών. Για αυτό τον λόγο θα πρέ­πει να δια­σφα­λι­στεί, κυ­ρί­ως από την πλευ­ρά της Ευ­ρω­παϊ­κής Ενω­σης, η δυ­να­τό­τη­τα χρη­μα­το­δο­τι­κής στή­ρι­ξης των πιο ευά­λω­των χωρών και να δοθεί επαρ­κής χρό­νος ώστε να απο­κα­τα­στή­σουν τη δη­μο­σιο­νο­μι­κή τους ισορ­ρο­πία με ομαλό τρόπο.

Πηγή: tanea.gr

Ελένη Στερ­γί­ου