Η συμμετοχή του πολίτη ως υποψηφίου στις εκλογές των Ο.Τ.Α

Από τη δημο­τική παρά­ταξη «Δύναμη για τη Ρόδο» εκδό­θηκε χθες το ακό­λουθο ενη­με­ρω­τικό δελτίο:

Ι. Δικαιώ­ματα του εκλέ­γειν και του εκλέ­γε­σθαι ως συνταγ­μα­τικά δικαιώ­ματα

Τα δικαιώ­ματα του εκλέ­γειν και του εκλέ­γε­σθαι, δηλαδή τα δικαιώ­ματα του πολίτη αφενός να ψηφίζει και αφε­τέ­ρου να είναι υπο­ψή­φιος απο­τε­λούν θεμε­λιώδη πολι­τικά δικαιώ­ματα τα οποία κατο­χυ­ρώ­νο­νται στο άρθρο 51 του ισχύ­ο­ντος Συντάγ­μα­τος απο­τε­λώ­ντας την κορυ­φαία εκδή­λωση της αρχής της λαϊκής κυριαρ­χίας.

Το δικαί­ωμα του εκλέ­γειν κατο­χυ­ρώ­νει το δικαί­ωμα αλλά και την ταυ­τό­χρονη υπο­χρέ­ωση του Έλληνα πολίτη ο οποίος πληροί τις νόμιμες προ­ϋ­πο­θέ­σεις να συμ­με­τά­σχει στην εκλο­γική δια­δι­κα­σία, κατά την οποία εκλέ­γο­νται οι βου­λευ­τές και κατ’ επέ­κταση η κυβέρ­νηση καθώς επίσης και οι αρχές των Οργα­νι­σμών Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης (Δήμαρ­χοι, Αντι­δή­μαρ­χοι, Δημο­τι­κοί Σύμ­βου­λοι, Περι­φε­ρειάρ­χες, Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χες, Περι­φε­ρεια­κοί Σύμ­βου­λοι κλπ.), δια της παροχής της ψήφου του. Κατά κύριο λόγο απο­τε­λεί ένα από τα βασι­κό­τερα συνταγ­μα­τικά δικαιώ­ματα, αφού ο λαός, με την ψήφο κάθε πολίτη, απο­φα­σί­ζει για το ποιος θα ασκεί τις βασικές κρα­τι­κές λει­τουρ­γίες.

Εξίσου σημα­ντικό δικαί­ωμα απο­τε­λεί και το αλλη­λέν­δετο με το δικαί­ωμα της ψήφου, δικαί­ωμα της υπο­ψη­φιό­τη­τας (του εκλέ­γε­σθαι) το οποίο επίσης κατο­χυ­ρώ­νε­ται στο άρθρο 51 του ισχύ­ο­ντος Συντάγ­μα­τος. Σύμφωνα με το περιε­χό­με­νου αυτού του δικαιώ­μα­τος, κάθε πολίτης έχει το δικαί­ωμα να θέτει υπο­ψη­φιό­τητα σε εκλογές (βουλευτικές-δημοτικές-κοινοτικές-περιφερειακές) με οποιο­δή­ποτε συν­δυα­σμό αυτός επι­θυ­μεί ή και κατά περί­πτωση (κοι­νο­τι­κές εκλογές) ως ανε­ξάρ­τη­τος υπο­ψή­φιος πλη­ρώ­ντας βέβαια τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις του Συντάγ­μα­τος (όριο ηλικίας, μη στέρηση πολι­τι­κών δικαιω­μά­των λόγω κατα­δι­κα­στι­κής από­φα­σης, ψυχική υγεία κλπ.) ολο­κλη­ρώ­νο­ντας έτσι τη συνταγ­μα­τική πρό­βλεψη περί της πολι­τι­κής ελευ­θε­ρίας.

ΙΙ. Προ­σό­ντα εκλο­γι­μό­τη­τας και κωλύ­ματα υπο­ψη­φίων για τις δημο­τι­κές εκλογές

Τα προ­σό­ντα εκλο­γι­μό­τη­τας αλλά και τα αντί­στοιχα κωλύ­ματα για τη συμ­με­τοχή υπο­ψη­φίων στις δημο­τι­κές εκλογές ρυθ­μί­ζο­νται από το Ν.4555/2018.

Ειδι­κό­τερα, το ηλι­κιακό όριο της συμ­με­το­χής στις εκλογές καθο­ρί­ζε­ται στο αρ. 13§2 όπου προ­βλέ­πε­ται ότι ως δημο­τι­κός σύμ­βου­λος ή σύμ­βου­λος κοι­νό­τη­τας ή πρό­ε­δρος κοι­νό­τη­τας μπορεί να εκλεγεί α) ο δημότης που έχει την ικα­νό­τητα να εκλέγει και έχει συμπλη­ρώ­σει το 18ο έτος της ηλικίας του κατά την ημέρα των εκλογών και β) ο πολίτης κράτους-μέλους της Ε.Ε εφόσον έχει συμπλη­ρώ­σει το 18ο έτος της ηλικίας του κατά την ημέρα των εκλογών και έχει την ικα­νό­τητα να εκλέγει σύμφωνα και με τις ειδι­κό­τε­ρες δια­τά­ξεις της κεί­με­νης νομο­θε­σίας, ενώ το αντί­στοιχο ηλι­κιακό όριο για την εκλογή του Δημάρ­χου ορί­ζε­ται με τη συμπλή­ρωση του 21ου έτους

Στο αρ. 14 προ­βλέ­πο­νται τα κωλύ­ματα και τα ασυμ­βί­βα­στα των υπο­ψη­φίων όπου τα σπου­δαιό­τερα εκ των οποίων είναι τα εξής: α) των δικα­στι­κών λει­τουρ­γών, των αξιω­μα­τι­κών των ενόπλων δυνά­μεων και των σωμάτων ασφα­λείας, των θρη­σκευ­τι­κών λει­τουρ­γών και των μελών Ανε­ξάρ­τη­των Διοι­κη­τι­κών Αρχών. Κατ’ εξαί­ρε­σιν δε, οι αξιω­μα­τι­κοί των ενόπλων δυνά­μεων και των σωμάτων ασφα­λείας και οι δικα­στι­κοί λει­τουρ­γοί δύνα­νται να είναι υπο­ψή­φιοι στις αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές υπό τη διπλή προ­ϋ­πό­θεση ότι, αφ’ ενός δεν υπη­ρε­τού­σαν εντός των ορίων του Δήμου στον οποίο επι­θυ­μούν να είναι υπο­ψή­φιοι κατά τους τελευ­ταί­ους 24 μήνες πριν από τη διε­ξα­γωγή των εκλογών και αφε­τέ­ρου της παραί­τη­σης από τη θέση τους σύμφωνα με τις νόμιμες δια­δι­κα­σίες.

β) Tων Διοι­κη­τών, υπο­διοι­κη­τών, διευ­θυ­νό­ντων συμ­βού­λων, προ­έ­δρων δ.σ ή διευ­θυ­ντών ΝΠΔΔ, κρα­τι­κών ΝΠΙΔ, δημο­σίων επι­χει­ρή­σεων.

γ) Tων υπάλ­λη­λων με σχέση εργα­σίας δημο­σίου και ιδιω­τι­κού δικαίου αορί­στου χρόνου του Δημο­σίου, Δήμων, των περι­φε­ρειών κλπ. οι οποίοι άσκησαν καθή­κο­ντα προϊ­στα­μέ­νου οργα­νι­κής μονάδος επι­πέ­δου διεύ­θυν­σης ή ανώ­τε­ρου, εντός του 12μήνου πριν από τη διε­νέρ­γεια των αυτο­διοι­κη­τι­κών εκλογών, στους δήμους, μέσα στα διοι­κη­τικά όρια των οποίων εκτει­νό­ταν η αρμο­διό­τητα των ανωτέρω οργα­νι­κών μονάδων. Δεν υπά­γο­νται διευ­θυ­ντές σχο­λι­κών μονάδων πρω­το­βάθ­μιας ή δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης – εμπί­πτουν προϊ­στά­με­νοι διευ­θύν­σεων εκπαί­δευ­σης.

δ) όσων συν­δέ­ο­νται με το δήμο η τα ΝΠ ή με ΝΠ στα οποία αυτός συμ­με­τέ­χει με σύμβαση προ­μή­θειας, εκτέ­λε­σης έργου, παροχής υπη­ρε­σιών, παρα­χώ­ρη­σης δικαιώ­μα­τος εκμε­τάλ­λευ­σης έργου ή υπη­ρε­σίας με αντι­κεί­μενο αξίας πάνω από 5000 ευρώ ετησίως.

Η συγκε­κρι­μένη νομο­θε­τική ρύθμιση κατα­λαμ­βά­νει και τους γενι­κούς διευ­θυ­ντές, διευ­θύ­νο­ντες συμ­βού­λους, προ­έ­δρους, μετό­χους και εταί­ρους, κεφα­λαιου­χι­κών, εφόσον το ποσοστό συμ­με­το­χής τους στις εται­ρίες είναι μεγα­λύ­τερο από 5% αλλά και τους εταί­ρους προ­σω­πι­κών εται­ριών που έχουν συμ­βλη­θεί με τον οικείο Δήμο εφόσον το οικο­νο­μικό αντι­κεί­μενο της σύμ­βα­σης υπερ­βαί­νει το ανωτέρο ποσό.

Τέλος, στο άρθρο 15 προ­βλέ­πε­ται το ασυμ­βί­βα­στο της εκλογής εξαι­τίας οφειλών, το οποίο ορί­ζε­ται στο ύψος των 500 ευρώ οφειλής στο Δήμο ή τα Ν.Π ή των κοι­νο­φε­λών επι­χει­ρή­σεων αυτού, το οποίο όμως δύναται να καλυφθεί-εξοφληθεί και μετά την εκλογή και προ­πά­ντων έως την ημέρα εγκα­τά­στα­σης των νέων δημο­τι­κών αρχών.

ΙΙΙ. Σχετικά έγγραφα και χρονικό όριο για την υποβολή της υπο­ψη­φιό­τη­τας

Στο άρθρο 18 ορί­ζο­νται τα σχετικά με την υποβολή της υπο­ψη­φιό­τη­τας και ειδι­κό­τερα, για τη συμ­με­τοχή του υπο­ψη­φίου στις εκλογές απαι­τού­νται: α) Πιστο­ποι­η­τικό εγγρα­φής στο δημο­το­λό­γιο του δήμου όπου είναι υπο­ψή­φιος, β) Υπεύ­θυνη δήλωση στην οποία απο­δέ­χε­ται την υπο­ψη­φιό­τητά του και δηλώνει υπεύ­θυνα ότι δεν συντρέ­χει στο πρόσωπό του κανένα εκ των προ­βλε­πό­με­νων στο νόμο κωλυ­μά­των εκλο­γι­μό­τη­τας, γ) Απο­δει­κτικό είσπρα­ξης Δ.Ο.Υ ή παρά­βολο υπέρ του Δημο­σίου ύψους 50 ευρώ.

Τέλος το χρονικό όριο υπο­βο­λής της υπο­ψη­φιό­τη­τας εντο­πί­ζε­ται με βάση το νόμο στις 20 μέρες πριν από την ημέρα των εκλογών, επο­μέ­νως, με βάση την κείμενη νομο­θε­σία και ελλεί­ψει νεό­τε­ρης ρύθ­μι­σης, δεδο­μέ­νου πάντα του γεγο­νό­τος ότι με βάση το νόμο, η ημέρα διε­ξα­γω­γής των αυτο­διοι­κη­τι­κών εκλογών συμπί­πτει με την ημέρα διε­ξα­γω­γής των ευρω­ε­κλο­γών (26 Μαΐου), η προ­θε­σμία υπο­βο­λής υπο­ψη­φιό­τη­τας λήγει την 5η Μαΐου.