Το φάντασμα της αντιπολιτικής

Η έρευνα της Metron Analysis, η οποία διε­ξή­χθη σε πολύ μεγάλο δείγμα 2.300 ατόμων, τις δέκα επί­μα­χες ημέρες (12-23  Φεβρουα­ρίου) κατά τις οποίες βρί­σκο­νταν σε εξέλιξη το Μακε­δο­νικό, η τουρ­κική προ­κλη­τι­κό­τητα στην Ελλάδα και την Κύπρο, και το σκάν­δαλο Novartis, δείχνει ότι η κοι­νω­νία απο­μα­κρύ­νε­ται όλο και περισ­σό­τερο από τα κόμματα και τους πολι­τι­κούς. Ο συσχε­τι­σμός δυνά­μεων των κομ­μά­των εξου­σίας είναι υπο­δε­έ­στερη είδηση μπροστά στην κατα­γρα­φό­μενη ισορ­ρο­πία τρόμου ανάμεσα στο συστη­μικό και στο αντι­συ­στη­μικό μπλοκ (40% – 40%), στην εικόνα ενός φθαρ­μέ­νου και εξου­θε­νω­μέ­νου πολι­τι­κού συστή­μα­τος, το οποίο όσο μάχεται με αθέμιτα μέσα για την εξουσία τόσο ενι­σχύει τους δύο ανε­ξέ­λεγ­κτους αντι­πά­λους του, τον λαϊ­κι­σμό και την ακρο­δε­ξιά.

Στην εκτί­μηση ψήφου, η ΝΔ προη­γεί­ται του ΣΥΡΙΖΑ κατά 9 μονάδες, με ποσοστό 34,9% έναντι 25,2%. Η διαφορά μειώ­θηκε αλλά παρα­μέ­νει μεγάλη. Δεν είναι ωστόσο δια­σφα­λι­σμένη, σε αυτό το σκηνικό της μεγάλης αμφι­σβή­τη­σης, με το φάντα­σμα της αντι­πο­λι­τι­κής να εμπο­δί­ζει την επι­στροφή στην κανο­νι­κό­τητα.

Τρίτη δύναμη έγινε και πάλι η Χρυσή Αυγή με ποσοστό 9,4%. Επι­πλέον, οι πολίτες με αυθόρ­μη­τες απα­ντή­σεις δίνουν μετρή­σιμα ποσοστά σε κόμματα όπως η Λαϊκή Ενότητα (Π. Λαφα­ζά­νης -1,9%) εξαι­τίας της αντί­στα­σης στους πλει­στη­ρια­σμούς, η Εθνική Ενότητα (Γ. Καρα­τζα­φέ­ρης, Τ. Μπαλ­τά­κος -1%), Ελλη­νική Λύση (Κ. Βελό­που­λος -1%). Τα ποσοστά μπορεί να είναι μικρά και να μη φαντά­ζουν απει­λη­τικά, φανε­ρώ­νουν όμως ότι όσο τα κοι­νο­βου­λευ­τικά κόμματα χρη­σι­μο­ποιούν τον διχασμό και την πόλωση για να αλλη­λο­ε­ξο­ντω­θούν, ενώ δεν έχει ολο­κλη­ρω­θεί η μετά­βαση στη μετα­μνη­μο­νιακή εποχή, τόσο εκτρέ­πουν μερίδα των ψηφο­φό­ρων προς την αντι­συ­στη­μική σφαίρα, μακριά δηλαδή από την επιρροή τους. Η ενί­σχυση της τάσης αυτής πριο­νί­ζει το πολι­τικό σύστημα και τελικά τη χώρα. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι στην ερώτηση «ποιο κόμμα μπορεί να αντι­με­τω­πί­σει τη δια­φθορά και τη δια­πλοκή;» το 57% απά­ντησε «κανένα».

Η δυνα­μική του Κινή­μα­τος Αλλαγής περιο­ρί­ζε­ται, με το ποσοστό του από 12% τον περα­σμένο Δεκέμ­βριο να γίνεται 8,4%. Σε αυτό το καθο­ρι­στικό δίμηνο ο ΣΥΡΙΖΑ ενι­σχύ­θηκε ελαφρώς, από 24,4% πήγε στο 25,2%, η ΝΔ είχε οριακή πτώση από 35,6% στο 34,9%. Η μόνη που βελ­τί­ωσε σημα­ντικά το ποσοστό της ήταν η ΧΑ, που από 6,5% εκτι­νά­χθηκε στο 9,4%. Το ΚΚΕ βρί­σκε­ται στο 7%, η Ενωση Κεντρώων του Β. Λεβέντη μπαίνει οριακά στη Βουλή με 3% και οι Ανε­ξάρ­τη­τοι Ελληνες του Π. Καμ­μέ­νου με ποσοστό 2,5% μένουν εκτός. Με άλλα λόγια, η επόμενη Βουλή, αν ευνο­ή­σουν οι συν­θή­κες και τα σημε­ρινά κοι­νο­βου­λευ­τικά κόμματα δεν επα­να­χα­ρά­ξουν τη στρα­τη­γική τους, μπορεί να είναι χει­ρό­τερη από τη σημε­ρινή και η επόμενη κυβέρ­νηση να μην μπορεί να κυβερ­νή­σει σε ένα τόσο υπο­νο­μευό­μενο περι­βάλ­λον.

Το σήμα κιν­δύ­νου είναι ισχυρό, καθώς οι εξε­λί­ξεις ενδέ­χε­ται να μην είναι ευθύ­γραμ­μες. Η αστά­θεια στα βόρεια σύνορά μας (Αλβανία, πΓΔΜ) και στα ανα­το­λικά με την Τουρκία να εξάγει την εσω­τε­ρική της κρίση, η αβε­βαιό­τητα στην οικο­νο­μία, καθώς εκκρε­μεί η δια­μόρ­φωση του πλαι­σίου στο οποίο θα εισέλ­θει η χώρα μετά τη λήξη του τρίτου Μνη­μο­νίου, και η έλλειψη εμπι­στο­σύ­νης στα κόμματα απο­τε­λούν τις κορυφές ενός «δια­βο­λι­κού» τρι­γώ­νου που δεν απο­κλεί­ε­ται να θέσει τους προ­σε­χείς μήνες τους πολίτες και τους πολι­τι­κούς ενώπιον θεμε­λια­κών διλημ­μά­των για το παρόν και το μέλλον της Ελλάδας.

Το απο­τέ­λε­σμα της παράλ­λη­λης σύγκρου­σης για το Μακε­δο­νικό και τη Novartis ήταν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ και η ΝΔ ισο­σκέ­λι­σαν τις απώ­λειές τους. Η κυβέρ­νηση έχασε από τη δια­χεί­ριση στο ονο­μα­το­λο­γικό, σημειώ­νο­ντας ιδιαί­τερα χαμηλά ποσοστά στη Μακε­δο­νία (12,6% – 14,8%) και η αξιω­μα­τική αντι­πο­λί­τευση επλήγη από τη σκαν­δα­λο­λο­γία, καθώς οι θετικές γνώμες μειώ­θη­καν από 21% τον Ιανουά­ριο στο 19%. Η ΝΔ έχει σαφή υπεροχή στην Κεντρική και στη Δυτική Μακε­δο­νία, που περι­λαμ­βά­νει και τη Θεσ­σα­λο­νίκη, όπως και στην Αττική, η οποία είναι καθο­ρι­στική για το προ­βά­δι­σμά της το σύνολο της χώρας. Αλλωστε στα μεγάλα αστικά κέντρα κατοι­κούν τα μεσαία και τα ανώτερα στρώ­ματα, που απο­τε­λούν την κύρια δεξα­μενή των ψηφο­φό­ρων της, στην πλειο­νό­τητά τους ηλικίας από 55-65 ετών και άνω.

Οι παρα­γω­γι­κές ηλικίες 17-44 ετών μοιά­ζουν χαμένες για το σημε­ρινό πολι­τικό σύστημα. Η εξήγηση είναι απλή. Παράλ­ληλα με την πολι­τική υπάρχει και μια κοι­νω­νική ατζέντα, η οποία προ­φα­νώς δεν ικα­νο­ποιεί­ται, καθώς τα κορυ­φαία της ζητή­ματα είναι η οικο­νο­μία (39%) και η ανεργία (19%). Ενώ το οικο­νο­μικό κλίμα βελ­τιώ­νε­ται εξαι­τίας της επι­κεί­με­νης έναρξης της του­ρι­στι­κής σεζόν, κυβέρ­νηση και αντι­πο­λί­τευση αντί να στρέ­ψουν την προσοχή τους στην ανά­πτυξη, ασχο­λού­νται με θέματα που απο­ξε­νώ­νουν τους ψηφο­φό­ρους.

Το ΒΗΜΑ