Δημοσκόπηση Metron Analysis: Κινούμενη άμμος το πολιτικό σκηνικό

Ηδη από τα μέσα του Ιανουα­ρίου είχε δια­φα­νεί ότι το πολι­τικό τοπίο στη χώρα όλο και περισ­σό­τερο έμοιαζε με «κινού­μενη άμμο» λόγω της μετα­βο­λής της δημό­σιας ατζέ­ντας και της εμφά­νι­σης στο προ­σκή­νιο του θέματος της ονο­μα­σίας της FYROM.

Τα όσα ακο­λού­θη­σαν όχι μόνο επι­βε­βαί­ω­σαν εκείνη την εκτί­μηση αλλά και την επέ­τει­ναν με την έλευση του σκαν­δά­λου της Novartis στο προ­σκή­νιο, και μάλιστα με τρόπο αμέσως πολι­τικό.

Αρκετοί ανα­λυ­τές λένε ότι η πρω­το­κα­θε­δρία της Novartis στη δημόσια συζή­τηση, η οποία αυτή την εβδο­μάδα που μας πέρασε παρα­γκώ­νισε από την πρώτη θέση της δημο­σιό­τη­τας τα θέματα εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής (Fyrom, Ιμια, ΑΟΖ Κύπρου κ.τ.λ.), λει­τούρ­γησε αντίρ­ροπα και εξι­σορ­ρό­πησε τις εντυ­πώ­σεις που είχαν δημιουρ­γή­σει τα ογκώδη συλ­λα­λη­τή­ρια σε Θεσ­σα­λο­νίκη και Αθήνα για το θέμα της Fyrom. Και φαί­νε­ται να είναι έτσι. Η κυβέρ­νηση δεν σημεί­ωσε απώ­λειες, του­λά­χι­στον σε σύγκριση με τον Ιανουά­ριο, και κινεί­ται στα ίδια ακριβώς επίπεδα (βαθμός ικα­νο­ποί­η­σης για το έργο της στο 19%, όσο ακριβώς και τον περα­σμένο μήνα).

Αντί­θετα, η αξιω­μα­τική αντι­πο­λί­τευση παρου­σί­ασε μικρές απώ­λειες (θετικές εντυ­πώ­σεις για την παρου­σία της 19% από το 21% του Ιανουα­ρίου).

Συμπε­ρα­σμα­τικά η μεν κυβέρ­νηση φάνηκε να χάνει στο Μακε­δο­νικό ενώ η αντι­πο­λί­τευση να χάνει στο σκάν­δαλο Novartis, με τις δύο υπο­θέ­σεις να λει­τουρ­γούν αντίρ­ροπα, ίσως και γιατί και οι δύο είναι ακόμα σε εξέλιξη και δύσκολα μπορεί κανείς σήμερα να εικάσει πoια θα είναι η κατά­ληξή τους, ιδίως αν δεν δια­θέ­τει εμπε­ρι­στα­τω­μένη εσω­τε­ρική πλη­ρο­φό­ρηση.

Οι εκτι­μή­σεις αυτές επι­βε­βαιώ­νο­νται τόσο άμεσα όσο και έμμεσα:

˜
Αμεσα από τις απα­ντή­σεις που προ­έ­κυ­ψαν στις ευθείες ερω­τή­σεις για τις πολι­τι­κές επι­πτώ­σεις των δύο αυτών υπο­θέ­σεων. Στη μεν υπόθεση του Μακε­δο­νι­κού το 27% των ερω­τη­θέ­ντων εκτιμά ότι ενι­σχύ­θηκε η αντι­πο­λί­τευση και το 11% ότι ενι­σχύ­θηκε η κυβέρ­νηση. Στη δε υπόθεση της Novartis το 33% εκτιμά ότι ενι­σχύ­θηκε η κυβέρ­νηση και το 12% η αντι­πο­λί­τευση.

˜
Εμμεσα από την πρόθεση ψήφου που λόγω του μεγάλου μεγέ­θους του δείγ­μα­τος έχουμε την ευκαι­ρία μετά από καιρό να την προ­σεγ­γί­σουμε και σε επίπεδο ευρύ­τε­ρων περι­φε­ρειών. Είναι λοιπόν χαρα­κτη­ρι­στικό ότι στην ευρύ­τερη Περι­φέ­ρεια Κεντρι­κής/Δυτικής Μακε­δο­νίας (που περι­λαμ­βά­νει και τη Θεσ­σα­λο­νίκη) η ΝΔ προη­γεί­ται στην πρόθεση ψήφου με 13 μονάδες ενώ σε άλλες περι­φέ­ρειες της χώρας όπως η Ηπειρος και το Ιόνιο, η Κρήτη και τα νησιά του Αιγαίου, η Πελο­πόν­νη­σος και η Δ. Ελλάδα, η πρόθεση ψήφου δείχνει τα δύο κόμματα να κινού­νται σε από­σταση ανα­πνοής.

Η ΝΔ συνε­χί­ζει να δια­θέ­τει σαφές προ­βά­δι­σμα έναντι του ΣΥΡΙΖΑ και λόγω του σαφούς προ­βα­δί­σμα­τος που δια­θέ­τει στην Αττική (Πολε­ο­δο­μικό συγκρό­τημα και κυρίως Υπό­λοιπο Αττικής), αν και υπάρ­χουν σημεία που θα έπρεπε να την ανη­συ­χή­σουν για τους μελ­λο­ντι­κούς συσχε­τι­σμούς. Ανα­φέ­ρουμε χαρα­κτη­ρι­στικά ότι για πρώτη φορά μετά από καιρό η εκτί­μηση ψήφου, έστω και οριακά, κινεί­ται σε μονο­ψή­φια από­σταση (34,9% έναντι 25,2%), ενώ και το προ­βά­δι­σμα του κ. Μητσο­τάκη έναντι του κ. Τσίπρα στην «Πρω­θυ­πουρ­γική εικόνα» από τις 13 μονάδες υπέρ του κ. Μητσο­τάκη που κατα­γρά­φο­νταν την άνοιξη του 2017 έχει τώρα μειωθεί στις 5 (22% έναντι 18%).

Επίσης, η παρά­σταση νίκης υπέρ της ΝΔ από το μέγιστο των 66 μονάδων δια­φο­ράς που κατα­γρά­φο­νταν τον Ιούνιο του 2017, έχει τώρα μειωθεί στα­διακά στις 43 (64% έναντι 21%).

Ωστόσο, ο συν­δυα­σμός των δύο θεμάτων που κυριάρ­χη­σαν στη δημόσια συζή­τηση (εθνικά και Novartis) ενί­σχυ­σαν ιδιαί­τερα τη ΧΑ η οποία ανέ­καμψε ραγδαία και στην εκτί­μηση ψήφου επέ­στρεψε στην τρίτη θέση με εκτί­μηση ψήφου 9,4%, σχεδόν 3 ποσο­στιαίες μονάδες πάνω από το 6,6% του Ιανουα­ρίου. Και αυτό όχι μόνο γιατί και στα δύο θέματα φάνηκε να κινεί­ται στην «επι­τι­θέ­μενη» πλευρά, αλλά και γιατί επι­πλέον το πολι­τικό σύστημα συνε­χί­ζει να είναι σε κρίση και επο­μέ­νως οι «αντι­συ­στη­μι­κές» δυνά­μεις είναι καλύ­τε­ροι υπο­δο­χείς της δυσα­ρέ­σκειας και της μειω­μέ­νης πολι­τι­κής εμπι­στο­σύ­νης.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι στο ερώτημα «ποιο κόμμα νομί­ζετε ότι μπορεί να αντι­με­τω­πί­σει καλύ­τερα τα θέματα της δια­φθο­ράς και της δια­πλο­κής»: το 57% απαντά κανένα και επι­πλέον το 7% ότι δεν γνω­ρί­ζει. Εξάλλου και οι γενι­κό­τε­ροι δείκτες εμπι­στο­σύ­νης δεί­χνουν ότι τα κόμματα στην κλίμακα εμπι­στο­σύ­νης από 0 έως 10 όπου 0 σημαί­νει καμία εμπι­στο­σύνη και 10 απόλυτη εμπι­στο­σύνη, συγκε­ντρώ­νουν μέση τιμή μόλις 2,6 (ενώ στην πρώτη θέση βρί­σκε­ται η εμπι­στο­σύνη στον Στρατό με μέση τιμή 7,4).

Στο σημείο αυτό δεν θα πρέπει να παρα­βλέ­ψουμε την κοι­νω­νική ατζέντα η οποία πολλές φορές δια­φο­ρο­ποιεί­ται από τη δημόσια ατζέντα και συζή­τηση.

Στην κοι­νω­νική ατζέντα λοιπόν τα θέματα που συνε­χί­ζουν να κυριαρ­χούν είναι η Οικο­νο­μία (39% το ποσοστό όσων την ιεραρ­χούν στην πρώτη θέση) και η Ανεργία (19%). Και η καλή είδηση είναι ότι το οικο­νο­μικό κλίμα δείχνει να βελ­τιώ­νε­ται σημα­ντικά (ο σχε­τι­κός δείκτης οικο­νο­μι­κής εμπι­στο­σύ­νης ανέ­καμψε από το -56 στο -52 και ειδικά το ισο­ζύ­γιο εκτί­μη­σης για τις οικο­νο­μι­κές εξε­λί­ξεις στο επόμενο διά­στημα έχει «εκτι­να­χθεί» από το -40 του Ιανουα­ρίου στο -31 τώρα). Η επίδοση αυτή είναι η καλύ­τερη των τελευ­ταίων δυόμισι ετών και μας επα­να­φέ­ρει στην πρώτη περίοδο δια­κυ­βέρ­νη­σης Τσίπρα, στην εποχή του Μαΐου του 2015.  Η κυβέρ­νηση ωστόσο δεν μπόρεσε να «κεφα­λαιο­ποι­ή­σει» ουσια­στικά αυτές τις θετικές εξε­λί­ξεις στο οικο­νο­μικό κλίμα, εξαι­τίας της δημό­σιας συζή­τη­σης που κινή­θηκε σε άλλα θέματα και μένει τώρα να φανεί αν αυτή η θετική μετα­βολή στο οικο­νο­μικό κλίμα θα είναι δια­τη­ρή­σιμη.

Το τοπίο λοιπόν μοιάζει να είναι ένα τρίγωνο «κινού­με­νης άμμου» όπου η ατζέντα της χώρας ακρο­βα­τεί ανάμεσα στους τρεις μεί­ζο­νες πόλους: Οικο­νο­μία, γεω­στρα­τη­γική θέση και διμε­ρείς σχέσεις, πολι­τικό σύστημα και υπέρ­βαση της πολύ­πλευ­ρης κρίσης του.

Οι επό­με­νοι μήνες ίσως δώσουν κάποιες απα­ντή­σεις για την κατεύ­θυνση που θα πάρουν τα πράγ­ματα και τις εσω­τε­ρι­κές δυνα­τό­τη­τες της χώρας να ανα­κάμ­ψει ή όχι.

Το ΒΗΜΑ