Έκθεση σοκ της Βουλής τινάζει στον αέρα ασφαλιστικό, προϋπολογισμό

Σε “απο­δό­μηση” των θέσεων της κυβέρ­νη­σης για το ασφα­λι­στικό προ­χώ­ρησε το Γραφείο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της Βουλής στην νέα τρι­μη­νιαία έκθεσή του για την τήρηση των δημο­σιο­νο­μι­κών στόχων.

Η έκθεση δόθηκε σήμερα στην δημο­σιό­τητα, λίγες ώρες πριν την έναρξη της συζή­τη­σης στη Βουλή για το ασφα­λι­στικό. Περι­λαμ­βά­νει επίσης και επι­φυ­λά­ξεις για την επάρ­κεια των δημο­σιο­νο­μι­κών μέτρων του 2016 αλλά και “βέτο” σε νέες φορο-επιβαρύνσεις.

Η έκθεση που υπο­γρά­φει ως επι­κε­φα­λής του Γρα­φείου Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της Βουλής ο καθη­γη­τής Π. Λιαρ­κό­βας κατα­γρά­φει τις ανη­συ­χίες του Γρα­φείου για δημο­σιο­νο­μικό κενό φέτος, λόγω καθυ­στε­ρή­σεων στην θέσπιση του ασφα­λι­στι­κού και του φορο­λο­γι­κού πακέτου. Θεωρεί επίσης πιθανή την ανάγκη για προ­λη­πτική πιστο­λη­πτική γραμμή μετά το 2018, αλλά και θεωρεί δεδο­μένη την αυστηρή επι­τρο­πεία για χρόνια.

Ασφα­λι­στικό

‘Οπως προ­α­να­φέρ­θηκε, η έκθεση του Γρα­φείου Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού απο­δο­μεί πλήρως το κυβερ­νη­τικό προ­σχέ­διο του νέου Ασφα­λι­στι­κού το οποίο παρου­σιά­στηκε στις 4 Ιανουα­ρίου. Πρώτα απ’ όλα το Γραφείο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού εκτιμά πως οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις του 2010 και του 2012 “θα μπο­ρού­σαν να συμ­βάλ­λουν στη δια­τη­ρη­σι­μό­τητα του συστή­μα­τος”.

Παράλ­ληλα τονί­ζε­ται πως το σχέδιο Κατρού­γκα­λου “γεννά πολλά ερω­τη­μα­τικά”, πως “η κύρια σύνταξη θα εξαρ­τά­ται από τις εισφο­ρές ολό­κλη­ρου του ασφα­λι­στι­κού βίου με χαμη­λό­τε­ρους συντε­λε­στές υπο­λο­γι­σμού της τελικής παροχής” και πως “σχετικά με το ποσοστό ανα­πλή­ρω­σης οι αλλαγές θα είναι άμεσες και δεν προ­βλέ­πε­ται κανένα μετα­βα­τικό καθε­στώς”. “Θα ήταν καλύ­τερο να υπάρ­χουν τρία ταμεία,”, σημειώ­νε­ται, ενώ “οι ενιαίοι κανόνες θα σημαί­νουν και νέες μειώ­σεις για τους νέους συντα­ξιού­χους”.

Χαρα­κτη­ρι­στικά στην εν λόγω έκθεση ανα­φέ­ρε­ται πως :

* Η αύξηση των κρα­τι­κών επι­χο­ρη­γή­σεων κατέ­δειξε ότι το ασφα­λι­στικό σύστημα δεν είναι βιώσιμο και άρα επείγει η μεταρ­ρύθ­μισή του.

* Οι συντα­ξιο­δο­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις του 2010 αλλά και του 2012 που δεν εφαρ­μό­στηκε θα μπο­ρού­σαν να συμ­βά­λουν στη δια­τη­ρη­σι­μό­τητα του συστή­μα­τος αλλά και στην παρούσα φάση δεν επαρ­κούν.

* Η κυβέρ­νηση έχει καθυ­στε­ρή­σει να υλο­ποι­ή­σει τις δεσμεύ­σεις που υπέ­γραψε καθυ­στε­ρώ­ντας παράλ­ληλα την αξιο­λό­γηση του προ­γράμ­μα­τος που είναι άμεσα συν­δε­δε­μένη με την ασφα­λι­στική μεταρ­ρύθ­μιση, προ­κει­μέ­νου να χορη­γη­θεί η επόμενη δόση.

* Το σχέδιο νόμου του Υπουρ­γού Εργα­σίας Γ. Κατρού­γκα­λου επι­φέ­ρει μεγάλες αλλαγές στο συντα­ξιο­δο­τικό σύστημα αλλά γεννά πολλά ερω­τη­μα­τικά για το αν τελικά μπορεί να οδη­γή­σει σε ένα βιώσιμο ασφα­λι­στικό σύστημα.

* Ουσια­στικά η κυβέρ­νηση στο πλαίσιο του τρίτου Μνη­μο­νίου έρχεται να εφαρ­μό­σει το νόμο 3863/2010 που αφορά στη εθνική και αντα­πο­δο­τική σύνταξη αλλά και τη ρήτρα μηδε­νι­κού ελλείμ­μα­τος. Μάλιστα σε ο,τι αφορά τη ρήτρα μηδε­νι­κού ελλείμ­μα­τος των επι­κου­ρι­κών ταμείων, αυτή αντι­κα­τα­στά­θηκε από τον κανόνα βιω­σι­μό­τη­τας χωρίς όμως να διευ­κρι­νί­ζε­ται ξεκά­θαρα τι ακριβώς θα περι­λαμ­βά­νει.

* Η κύρια σύνταξη θα εξαρ­τά­ται από τις εισφο­ρές ολό­κλη­ρου του ασφα­λι­στι­κού βίου με χαμη­λό­τε­ρους συντε­λε­στές υπο­λο­γι­σμού της τελικής παροχής. Σχετικά με το ποσοστό ανα­πλή­ρω­σης οι αλλαγές θα είναι άμεσες και δεν προ­βλέ­πε­ται κανένα μετα­βα­τικό καθε­στώς όπως προ­έ­βλεπε ο νόμος 3863/2010, ενώ θα αγγί­ζουν το 60-65% τη στιγμή που οι θεσμοί εμμέ­νουν σε 50-55%.

* Μετά το 2018 παλιές και νέες συντά­ξεις θα έλθουν στα ίδια επίπεδα καταρ­γώ­ντας στα­διακά την προ­σω­πική διαφορά. Σημειώ­νουμε ότι από τη μία πλευρά η κυβέρ­νηση με τη στα­διακή μείωση της προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς μετα­θέ­τει το τίμημα στο μέλλον, με ένα στοί­χημα υψηλού ρίσκου ότι η οικο­νο­μική μεγέν­θυση να καλύψει τις μειώ­σεις που θα έλθουν. Από την άλλη πλευρά είναι θετική η προ­σπά­θεια της κυβέρ­νη­σης για οροφές στις διπλές συντά­ξεις και για κατάρ­γηση των πρόωρων συντα­ξιο­δο­τή­σεων.

* Σε ό,τι αφορά τις επι­κου­ρι­κές συντά­ξεις, οι μειώ­σεις είναι ανα­πό­φευ­κτες έως και το 2018 λόγω του ελλείμ­μα­τος του ΕΤΕΑ που θα αγγίξει τα 730 εκατ. ευρώ ως απόρ­ροια της μη εφαρ­μο­γής της ρήτρας μη μηδε­νι­κού ελλείμ­μα­τος. Οι μειώ­σεις θα είναι κλι­μα­κω­τές από 2% έως και 30%, ενώ θα γίνει προ­σπά­θεια να δια­σω­θούν οι χαμηλές επι­κου­ρι­κές.

* Θα ήταν καλύ­τερο να υπάρ­χουν τρία ταμεία, όπως το ΙΚΑ για τους μισθω­τούς, ο ΟΑΕΕ για τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες και ο ΟΓΑ για το σύνολο των αγροτών, λόγω δια­χει­ρι­στι­κής ανε­πάρ­κειας σε συν­θή­κες οικο­νο­μι­κής κρίσης.

* Οι ενιαίοι κανόνες θα σημαί­νουν και νέες μειώ­σεις για τους νέους συντα­ξιού­χους.

* Δεν έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί καμία αξιο­λό­γηση της πιλο­τι­κής εφαρ­μο­γής του Ελά­χι­στου Εγγυ­η­μέ­νου Εισο­δή­μα­τος.

* Το σχέδιο νόμου ουσια­στικά δεν οδηγεί στην αντα­πο­δο­τι­κό­τητα των εισφο­ρών – παροχών και συνεπώς υπο­κα­θο­ρί­ζει τα κίνητρα για εργασία.

* Υψηλές ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές απο­τε­λούν εμπόδια στη μείωση της ανερ­γίας.

* Πρό­βλημα υπάρχει και πιθανόν θα ενταθεί και ως προς τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές που πρέπει να εισπρα­χθούν.

* Προ­τά­σεις σύμφωνα με τις οποίες ο τρίτος πυλώνας που ανα­φέ­ρε­ται στην ιδιω­τική ασφά­λιση, με την κατάλ­ληλη επο­πτεία μπορεί να συμ­βάλ­λει θετικά.

Νέα μέτρα

“Κατά την κυβέρ­νηση, η μέχρι τώρα καλή πορεία εκτέ­λε­σης του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του 2015, ιδιαί­τερα στην πορεία των εσόδων, δεν δημιουρ­γεί θέμα δημο­σιο­νο­μι­κού κενού, άρα και ανάγκη λήψης πρό­σθε­των μέτρων” επι­ση­μαί­νει η 2μηνιαία έκθεση. Αλλά, όπως προ­σθέ­τει “οι καθυ­στε­ρή­σεις που ήδη έχουν παρα­τη­ρη­θεί με τη θέσπιση νομο­σχε­δίων που εκκρε­μούν εξ ανα­βο­λής από το 2015 καθώς δεν συν­δέ­θη­καν με πακέτα προ­α­παι­τού­με­νων δημιουρ­γούν ήδη κάποιες ανη­συ­χίες καθώς πολλά από τα μέτρα αυτά έχουν δημο­σιο­νο­μικό απο­τέ­λε­σμα το 2016”.

Εξηγεί ότι οι πηγές ανη­συ­χίας για πιθανές απο­κλί­σεις “κυρίως προ­έρ­χο­νται από το νέο ασφα­λι­στικό νομο­σχέ­διο που μετα­φέρ­θηκε για τον Ιανουά­ριο. Επίσης προ­έρ­χο­νται από τις εκκρε­μείς παρεμ­βά­σεις στο φορο­λο­γικό νομο­σχέ­διο (ενοίκια, αγρότες, νέα κλίμακα κλπ), αλλά και από τις εφαρ­μο­στι­κές παρεμ­βά­σεις που πρέπει να γίνουν ώστε να δια­σφα­λι­στεί η μείωση των αμυ­ντι­κών δαπανών κατά πεντα­κό­σια εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ μέσα στο 2016”.

Για το μνη­μό­νιο επι­ση­μαί­νε­ται ότι “σημασία έχει τώρα η εφαρ­μογή του με όσες βελ­τιώ­σεις είναι ακόμα δυνατές. Αν απο­τύ­χει, τότε η επι­στροφή στη ανά­πτυξη δια­κυ­βεύ­ε­ται”. Αλλά έθεσε και το ανά­στροφο θέμα “συνο­λικά, η πολι­τική προ­σαρ­μο­γής θα απο­τύ­χει αν η χώρα δεν επι­στρέ­ψει σε τροχιά στα­θε­ρής ανά­πτυ­ξης” ανα­φέ­ρε­ται.

Φορο­λο­γία

Σε ό,τι αφορά την περαι­τέρω αύξηση των συντε­λε­στών φορο­λό­γη­σης του Γραφείο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της Βουλής λέει ξεκά­θαρα “όχι”. “Όπως έχει επι­ση­μαν­θεί από το ΓΠΚ πολλές φορές και όπως κατα­γρά­φε­ται τα τελευ­ταία χρόνια η περαι­τέρω αύξηση των συντε­λε­στών φορο­λό­γη­σης αλλά και η συχνή μετα­βολή τους θα εξα­κο­λου­θεί να λει­τουρ­γεί ιδιαι­τέ­ρως στρε­βλω­τικά στο οικο­νο­μικό περι­βάλ­λον απο­τε­λώ­ντας εμπόδιο στην επί­τευξη θετικών ρυθμών ανά­πτυ­ξης και τελικά θα οδη­γή­σει σε μείωση των εσόδων από άμεσους και έμμε­σους φόρους τόσο σε σύγκριση με τα προη­γού­μενα έτη όσο και με τους στόχους που έχουν τεθεί στα πλαίσια των συγκε­κρι­μέ­νων παρεμ­βά­σεων. Η απόλυτη πολι­τική και οικο­νο­μική προ­τε­ραιό­τητα θα πρέπει αδιαμ­φι­σβή­τητα να δοθεί στη κατεύ­θυνση της βελ­τί­ω­σης του φοροει­σπρα­κτι­κού μηχα­νι­σμού και της αντι­με­τώ­πι­σης της παρα­οι­κο­νο­μίας στο πλαίσιο του ισχύ­ο­ντος φορο­λο­γι­κού καθε­στώ­τος”, επι­ση­μαί­νε­ται στην έκθεση.

Επι­τή­ρηση διαρ­κείας

Για την μετά μνη­μο­νίου εποχή, ανα­φέ­ρει ότι “λογικά, δεν θα χρεια­σθεί ένα νέο πρό­γραμμα αν το τρέχον εφαρ­μο­σθεί ικα­νο­ποι­η­τικά (και αξιο­λο­γη­θεί θετικά). Ίσως χρεια­σθεί στο τέλος να ανοι­χθεί μια προ­λη­πτική γραμμή πίστω­σης στον ΕΜΣ. Υπεν­θυ­μί­ζουμε όμως ότι τα κρι­τή­ρια για το άνοιγμα αυτής της πίστω­σης είναι ότι το κράτος μέλος συμ­μορ­φώ­νε­ται στους κανόνες του Συμ­φώ­νου Στα­θε­ρό­τη­τας και Ανά­πτυ­ξης (ΣΣΑ), το χρέος του είναι βιώσιμο, προ­σφεύ­γει ήδη στις αγορές για δανει­σμό, έχει πετύχει σταθερά βελ­τιω­μένο εξω­τε­ρικό ισο­ζύ­γιο και δεν έχει προ­βλή­ματα πτώ­χευ­σης τρα­πε­ζών”.

Επίσης εκτιμά ότι “και τότε ακόμα, αν όλα πάνε καλά, η χώρα θα υπά­γε­ται σε “ενι­σχυ­μένη παρα­κο­λού­θηση” (enhanced post-programme surveillance). Ο λόγος είναι ότι ισχύουν οι κανόνες της Νέας Οικο­νο­μι­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης στην ΕΕ που προ­βλέ­πουν τέτοια επο­πτεία όσο καιρό ένα κράτος μέλος της Ευρω­ζώ­νης δεν έχει απο­πλη­ρώ­σει 75% των δανείων που έχει λάβει από τους μηχα­νι­σμούς EFSF/EFSM/ESM”.

Ως συμπέ­ρα­σμα, το γραφείο της Βουλής ανα­φέ­ρει ότι “ο δρόμος ως την απο­κα­τά­σταση ομαλών οικο­νο­μι­κών συν­θη­κών θα είναι μακρύς και δύσβα­τος, θα γίνεται εντός της θεσμι­κής δομής της ΕΕ και δεν ωφελεί να αγνο­ού­νται οι δυσκο­λίες”..

Για το χρέος ανα­φέ­ρει ότι “μια ανα­διάρ­θρωση χρέους – είτε με τη μορφή δια­γρα­φής μέρους (haircut) ή με μείωση των επι­το­κίων δανει­σμού ή με επι­μή­κυνση των περιό­δων απο­πλη­ρω­μής του ή με κάποιο συν­δυα­σμό αυτών – είναι απα­ραί­τητη ώστε η ελλη­νική οικο­νο­μία να ξεφύγει από την υφε­σιακή δίνη και να εισέλ­θει σύντομα σε ανα­πτυ­ξιακή τροχιά. Ασφαλώς, η ανα­διάρ­θρωση αυτή θα πρέπει να συνο­δευ­τεί με συνέ­χιση των διαρ­θρω­τι­κών μεταρ­ρυθ­μί­σεων και των ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων”.

capital.gr