Ελενα Αρτζανίδου: «Το κοινό διψά για τα καλά βιβλία και θέλει να προβληματίζεται αναζητώντας διέξοδο σε διλήμματα της ζωής»

«Το κοινό διψά για τα καλά βι­βλία και θέλει να προ­βλη­μα­τί­ζε­ται ανα­ζη­τώ­ντας διέ­ξο­δο σε δι­λήμ­μα­τα της ζωής. Η λο­γο­τε­χνία πε­τυ­χαί­νει ακρι­βώς αυτό. Σε κάνει να σκέ­φτε­σαι. Και όταν σκέ­φτε­σαι και μοι­ρά­ζε­σαι τους προ­βλη­μα­τι­σμούς και τις απο­ρί­ες της ζωής, πα­ρα­μέ­νεις αλη­θι­νός άν­θρω­πος και μπο­ρείς να δια­χει­ρι­στείς τα πράγ­μα­τα με όχημα την αγάπη η οποία έχει εκλεί­ψει στις μέρες μας», δη­λώ­νει σε συ­νέ­ντευ­ξή της στη «δ», η Έλενα Αρ­τζα­νί­δου, πο­λυ­γρα­φό­τα­τη συγ­γρα­φέ­ας παι­δι­κών βι­βλί­ων, η οποία έχει επί­σης κά­ποιους τί­τλους ενή­λι­κης λο­γο­τε­χνί­ας στο ενερ­γη­τι­κό της.

Η Έλενα Αρ­τζα­νί­δου μιλά για τη σχέση της με τη Ρόδο, η οποία ξε­κί­νη­σε πριν από 30 χρό­νια όταν πρω­το­διο­ρί­στη­κε στην εκ­παί­δευ­ση και υπη­ρέ­τη­σε ως νη­πια­γω­γός σε σχο­λεία του νη­σιού. Δη­λώ­νει ότι αγαπά την ενέρ­γεια του τόπου ενώ οι μυ­ρω­διές του για­σε­μιού και του νυ­χτο­λού­λου­δου καθώς περ­πα­τά στις πα­ρα­δο­σια­κές γει­το­νιές ξυ­πνούν όμορ­φες ανα­μνή­σεις.

Ακο­λου­θεί το πλή­ρες κεί­με­νο της συ­νέ­ντευ­ξης της Έλε­νας Αρ­τζα­νί­δου:

• Κυρία Αρ­τζα­νί­δου πα­ρα­μέ­νε­τε πιστή στο ρα­ντε­βού σας με τη Ρόδο κάθε χρόνο. Τι είναι για εσάς η Ρόδος;

Η σχέση μου με τη Ρόδο μετρά πε­ρισ­σό­τε­ρα από 30 χρό­νια, ξε­κί­νη­σε από τότε που διο­ρί­στη­κα στην εκ­παί­δευ­ση. Σε αυτά τα 30 χρό­νια, όπως αντι­λαμ­βά­νε­στε, έχουν δη­μιουρ­γη­θεί φι­λί­ες και γνω­ρι­μί­ες οι οποί­ες είναι αν­θε­κτι­κές και απο­τε­λούν αφορ­μή να συ­νε­χί­σω να επι­σκέ­πτο­μαι το νησί.

Είναι πολλά αυτά που με συν­δέ­ουν με τη Ρόδο. Εδώ πα­ρου­σί­α­σα το πρώτο μου βι­βλίο με τίτλο «Φι­λα­ρέ­τη και Πάτης» που κυ­κλο­φό­ρη­σε από τις εκ­δό­σεις Πα­τά­κη στο βι­βλιο­πω­λείο το Δέ­ντρο με την αεί­μνη­στη Βούλα Μά­στο­ρη. Κλεί­νω 25 χρό­νια στον χώρο της λο­γο­τε­χνί­ας και αρ­κε­τοί Ρό­διοι με στή­ρι­ξαν από την αρχή, διά­βα­ζαν τα βι­βλία μου και με εν­θάρ­ρυ­ναν να συ­νε­χί­σω.

Φα­ντά­ζο­μαι ότι η Ρόδος αρέ­σει για δια­φο­ρε­τι­κούς λό­γους στον κα­θέ­να. Προ­σω­πι­κά αγαπώ την ενέρ­γεια του νη­σιού. Με συ­νε­παίρ­νουν οι μυ­ρω­διές του για­σε­μιού και του νυ­χτο­λού­λου­δου καθώς περ­πα­τώ στις γει­το­νιές. Μου φέρ­νουν μία γλυ­κιά νο­σταλ­γία για πολλά όμορ­φα πράγ­μα­τα.

• Το νέο σας βι­βλίο με τίτλο «Θα έδινα τα πάντα» αγα­πή­θη­κε αμέ­σως από το κοινό. Τι πραγ­μα­τεύ­ε­ται και που οφεί­λε­ται η με­γά­λη αυτή απο­δο­χή;

Το βι­βλίο αυτό που κυ­κλο­φο­ρεί από τις εκ­δό­σεις Ψυ­χο­γιός είναι crossover, απευ­θύ­νε­ται σε όλες τις ηλι­κί­ες. Είναι ένα ει­κο­νο­βι­βλίο με σύ­ντο­μο κεί­με­νο, όπως απαι­τεί το συ­γκε­κρι­μέ­νο είδος. Προ­σω­πι­κά πί­στευα ότι δεν μπο­ρού­σα να γράψω ένα ει­κο­νο­βι­βλίο, έχει εντε­λώς δια­φο­ρε­τι­κούς κώ­δι­κες από αυ­τούς που χει­ρί­ζο­μαι συ­νή­θως. Το τόλ­μη­σα, και στο τόλ­μη­μά μου αυτό οφεί­λω να πω ότι είχα την πο­λύ­τι­μη υπο­στή­ρι­ξη του εκ­δο­τι­κού οίκου. Το τε­λι­κό απο­τέ­λε­σμα φέρ­νει ασφα­λώς και τη σφρα­γί­δα της ει­κο­νο­νο­γρά­φου Έφης Λαδά που έκανε κα­τα­πλη­κτι­κή δου­λειά.

Το μή­νυ­μα του βι­βλί­ου δεν το είχα απο­φα­σί­σει εξαρ­χής. Δεν σκέ­φτη­κα δη­λα­δή ότι θέλω να γράψω ένα κεί­με­νο για ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο θέμα. Προ­έ­κυ­ψε χωρίς να το κα­τα­λά­βω. Είχα δει ένα ντο­κι­μα­ντέρ στην ΕΡΤ με τίτλο «ο Δρό­μος προς το σχο­λείο» με πρω­τα­γω­νι­στές δια­φο­ρε­τι­κά παι­διά που δι­η­γού­νταν τις δικές τους ιστο­ρί­ες. Σε ένα από τα επει­σό­δια άκου­σα από μία 12χρονη Νορ­βη­γί­δα να λέει ότι θα έδινε τα πάντα να δει τα χρώ­μα­τα. Κα­τά­λα­βα εκεί­νη τη στιγ­μή ότι έβλε­πε μόνο σκιές. Αυτή η ατάκα εντυ­πώ­θη­κε στο μυαλό μου χωρίς να το αντι­λη­φθώ. Τα με­σά­νυ­χτα ξύ­πνη­σα και έγρα­ψα το δικό μου «Θα έδινα τα πάντα». Θα έδινα τα πάντα για τη ζωή, για το φως, για ένα πο­τή­ρι γάλα, για ένα σπυρί από σι­τά­ρι, για την οι­κο­γέ­νεια, τους φί­λους, τα ζώα, για την αγάπη και τον άν­θρω­πο.

Αυτό που συ­νει­δη­το­ποί­η­σα γρά­φο­ντας το βι­βλίο, ήταν ό,τι κι εγώ είχα χάσει την πυ­ξί­δα της ζωής όπως όλοι μας. Έπρε­πε να συ­νει­δη­το­ποι­ή­σω τι είναι αυτό το «πάντα» στη ζωή μας που μας κάνει αν­θρώ­πους.

Όντως, το βι­βλίο αγα­πή­θη­κε αμέ­σως από το κοινό. Μέσα σε 40 μέρες από τον Απρί­λιο που κυ­κλο­φό­ρη­σε πω­λή­θη­καν 3.500 αντί­τυ­πα. Αυτό δη­λώ­νει ότι το κοινό διψά για τα καλά βι­βλία και θέλει να προ­βλη­μα­τί­ζε­ται ανα­ζη­τώ­ντας διέ­ξο­δο σε δι­λήμ­μα­τα της ζωής. Η λο­γο­τε­χνία πε­τυ­χαί­νει ακρι­βώς αυτό, σε κάνει να σκέ­φτε­σαι. Και όταν σκέ­φτε­σαι και μοι­ρά­ζε­σαι τους προ­βλη­μα­τι­σμούς και τις απο­ρί­ες της ζωής, πα­ρα­μέ­νεις αλη­θι­νός άν­θρω­πος και μπο­ρείς να δια­χει­ρι­στείς τα πράγ­μα­τα με όχημα την αγάπη, την αγάπη που έχει εκλεί­ψει στις μέρες μας. Η αγάπη μας φέρ­νει κοντά και λύνει τα προ­βλή­μα­τα όχι δια μα­γεί­ας, αλλά με κοινή προ­σπά­θεια. Αν πο­ρευ­τού­με μαζί με κα­τα­νό­η­ση και με αγώνα, καλ­λιερ­γού­με το έδα­φος για ένα κα­λύ­τε­ρο αύριο. Τέ­τοια μη­νύ­μα­τα εμπε­ριέ­χει το βι­βλίο τα οποία θα εντο­πί­σουν όσοι το δια­βά­σουν.

• Γνω­ρί­ζω ότι πάντα κάτι και­νού­ριο ετοι­μά­ζε­τε. Να πε­ρι­μέ­νου­με κά­ποιο νέο σας βι­βλίο;

Η αλή­θεια είναι ότι έχω επι­κε­ντρω­θεί στο τε­λευ­ταίο μου βι­βλίο… Έχει ακόμη αρ­κε­τό δρόμο να δια­νύ­σει το «Θα έδινα τα πάντα». Έχω πα­ρα­δώ­σει βέ­βαια στον εκ­δό­τη μου νέα δου­λειά, πα­ρό­λο που δεν προ­γραμ­μά­τι­ζα να γράψω. Είδα όμως κάτι το οποίο με συ­γκί­νη­σε και με πα­ρα­κί­νη­σε να γράψω. Την νέα χρο­νιά λοι­πόν θα κυ­κλο­φο­ρή­σει πάλι από τις εκ­δό­σεις Ψυ­χο­γιός το νέο μου βι­βλίο, το οποίο απευ­θύ­νε­ται σε παι­διά και όχι μόνο. Και αυτό το βι­βλίο, ανα­φέ­ρε­ται σε θέ­μα­τα που θα μας προ­βλη­μα­τί­σουν, και τα παι­διά και τους ενή­λι­κες.

• Ανα­φέ­ρα­τε πριν ότι ένα ντο­κι­μα­ντέρ σας ενέ­πνευ­σε να γρά­ψε­τε το «Θα έδινα τα πάντα». Η ίδια όμως πρω­τα­γω­νι­στεί­τε σε ένα ντο­κι­μα­ντέρ με θέμα τη με­τα­νά­στευ­ση, ως μέλος μίας οι­κο­γέ­νειας «γκα­σταρ­μπάι­τερ». Πότε και πού θα δούμε το ντο­κι­μα­ντέρ αυτό;

Ανα­φέ­ρε­στε προ­φα­νώς στο ντο­κι­μα­ντέρ «Η Μη­τέ­ρα του Σταθ­μού» της κα­τα­ξιω­μέ­νης σκη­νο­θέ­τι­δας Κω­στού­λας Τω­μα­δά­κη, που πραγ­μα­τεύ­ε­ται τη με­τα­νά­στευ­ση από την οπτι­κή της γυ­ναί­κας. Η δη­μιουρ­γός με εντό­πι­σε με αφορ­μή το βι­βλίο μου «Γκά­σταρ­μπάι­τε­ρην, η οδυ­νη­ρή φυγή» και μου πρό­τει­νε να είμαι ένα από τα πρό­σω­πα που πρω­τα­γω­νι­στούν. Εκ­προ­σω­πού­νται σε αυτό το ντο­κι­μα­ντέρ τρεις γε­νιές με­τα­να­στριών οι οποί­ες, μέσα από τις προ­σω­πι­κές τους εμπει­ρί­ες και τα βιώ­μα­τά τους, φω­τί­ζουν το με­γά­λο αυτό ιστο­ρι­κό γε­γο­νός της με­τα­νά­στευ­σης.

Τα γυ­ρί­σμα­τα ολο­κλη­ρώ­θη­καν εδώ και κά­ποιο καιρό και το ντο­κι­μα­ντέρ θα αρ­χί­σει να προ­βάλ­λε­ται σε φε­στι­βάλ ανά τον κόσμο, στη Βομ­βάη, στο Μό­ντρε­αλ και στο Σί­δνεϋ. Στην Ελ­λά­δα εξ όσων γνω­ρί­ζω, πρό­κει­ται να προ­βλη­θεί στο φε­στι­βάλ ντο­κι­μα­ντέρ της Θεσ­σα­λο­νί­κης τον Μάρ­τιο του 2023. Όταν ολο­κλη­ρω­θεί ο κύ­κλος της προ­βο­λής του στα διά­φο­ρα φε­στι­βάλ, θα προ­βλη­θεί και από την ΕΡΤ.

Ήταν μία ιδιαί­τε­ρη εμπει­ρία για μένα η συμ­με­το­χή μου σε αυτή την πα­ρα­γω­γή και θέλω να ευ­χα­ρι­στή­σω την Κω­στού­λα Τω­μα­δά­κη που με επέ­λε­ξε. Εύ­χο­μαι το ντο­κι­μα­ντέρ να γνω­ρί­σει την απο­δο­χή του κοι­νού, αν και κάτι μέσα μου μου λέει ότι θα έχει την προσ­δο­κώ­με­νη επι­τυ­χία.

• Κλεί­νο­ντας κυρία Αρζ­τα­νί­δου, ήθελα να σας ρω­τή­σω εάν θα συ­νε­χί­σε­τε τις επι­σκέ­ψεις σας σε σχο­λεία… Θα σας δούμε σε κά­ποιο σχο­λείο της Ρόδου;

Ελ­πί­ζω και εύ­χο­μαι να συ­νε­χί­ζω να έρ­χο­μαι στη Ρόδο και να ξε­κι­νή­σω ξανά τις επι­σκέ­ψεις στα σχο­λεία, όπως πριν την παν­δη­μία. Ο συγ­γρα­φέ­ας παι­δι­κής λο­γο­τε­χνί­ας πρέ­πει να είναι κοντά στα παι­διά. Εύ­χο­μαι να υπάρ­ξουν νέες προ­σκλή­σεις τη φε­τι­νή χρο­νιά και τα παι­διά να γνω­ρί­σουν τους δη­μιουρ­γούς των αγα­πη­μέ­νων τους βι­βλί­ων. Τα σχο­λεία δεν πρέ­πει να πε­ριο­ρί­ζο­νται απλά στην πα­ρο­χή γνώ­σης, αλλά να λει­τουρ­γούν με εξω­στρέ­φεια. Όπως έλεγε ο αεί­μνη­στος παι­δα­γω­γός, Χρή­στος Φρά­γκος το σχο­λείο δεν πρέ­πει να κλει­δώ­νει αλλά να ανοί­γει τις πύλες του, να φέρ­νει τα παι­διά κοντά με συγ­γρα­φείς, με επι­στή­μο­νες, για­τρούς, αθλη­τές κοκ., να δίνει ερε­θί­σμα­τα στους μα­θη­τές να ανα­κα­λύ­πτουν τον κόσμο.

Δυ­στυ­χώς λόγω της παν­δη­μί­ας, η λο­γο­τε­χνία έμει­νε μα­κριά από τα σχο­λεία. Πε­ρι­μέ­νου­με όμως ότι θα χτί­σου­με ξανά γέ­φυ­ρες επι­κοι­νω­νί­ας με τη σχο­λι­κή κοι­νό­τη­τα, ότι θα έρ­θου­με κοντά στους μα­θη­τές. Θέλω λοι­πόν να πα­ρα­κα­λέ­σω τους εκ­παι­δευ­τι­κούς να ανοί­ξουν ξανά τα σχο­λεία στους συγ­γρα­φείς, καλ­λι­τέ­χνες, επι­στή­μο­νες… όπως έκα­ναν πριν την παν­δη­μία.