Γ. Kαββαθάς: «Μεγάλο ζητούμενο παραμένει η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας»

Κύριε Καββαθά, η νέα κυβέρ­νηση που εκλέ­χθηκε στις εκλογές του περα­σμέ­νου Ιουλίου, δείχνει ότι είναι δια­τε­θει­μένη να κάνει βήματα μπροστά για την ανά­πτυξη και την οικο­νο­μία. Κατά την άποψή σας, είναι θετική η στάση που τηρεί; Δημιουρ­γεί τις απα­ραί­τη­τες προσ­δο­κίες και συν­θή­κες για βελ­τί­ωση της οικο­νο­μίας;

Η νέα κυβέρ­νηση εξελέγη με ένα πρό­γραμμα που στη­ρί­ζε­ται στη μείωση των φόρων και σε μια σειρά μέτρων που ζητούσε εδώ και χρόνια η επι­χει­ρη­μα­τική κοι­νό­τητα. Η νομο­θέ­τησή τους ήταν θετική και στήριξε την αγορά. Πρέπει να πούμε βέβαια ότι η υλο­ποί­ηση αυτών των ανα­πτυ­ξια­κών μέτρων κατέστη εφικτή λόγω της εξόδου από το καθε­στώς των Μνη­μο­νίων τον Αύγου­στο του 2018, όταν ολο­κλη­ρώ­θηκε επι­τυ­χώς και το 3ο πρό­γραμμα οικο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής που συνό­δευε το 3ο δάνειο.

Ωστόσο, η κυβέρ­νηση θα κριθεί, όπως κρί­θη­καν δια­χρο­νικά και όλες οι άλλες κυβερ­νή­σεις του τόπου μας, με κρι­τή­ριο τα επι­τεύγ­ματά της στη βελ­τί­ωση της οικο­νο­μίας, όπως ρωτάτε, κι όχι τις υπο­σχέ­σεις της.

Πρό­σφατα είχατε συνά­ντηση με τον υπουργό Ανά­πτυ­ξης και Επεν­δύ­σεων, κ. Άδωνι Γεωρ­γιάδη ο οποίος δεσμεύ­τηκε για κάποια θέματα που αφορούν τις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις. Είστε ικα­νο­ποι­η­μέ­νος από αυτή τη συνά­ντηση και τι περι­μέ­νετε σύμφωνα με τις δεσμεύ­σεις ανε­λή­φθη­σαν;

Η συνά­ντηση με τον υπουργό Ανά­πτυ­ξης και Επεν­δύ­σεων κ. Ά. Γεωρ­γιάδη πήγε πολύ καλά. Αρχικά, ο υπουρ­γός δεσμεύ­θηκε ότι η κυβέρ­νηση δεν θα προ­χω­ράει σε καμία νομο­θε­τική ρύθμιση για τις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις αν πρώτα δεν παίρνει σοβαρά υπ’ όψη τη γνώμη των συλ­λο­γι­κών εκπρο­σώ­πων τους. Πρό­κει­ται για μία δέσμευση που ανοίγει το δρόμο για μια γόνιμη συνερ­γα­σία καθώς θα έχουμε τη δυνα­τό­τητα να μετα­φέ­ρουμε την εμπει­ρία μας και να συμ­βάλ­λουμε εκ μέρους μας στην καλή νομο­θέ­τηση.

Πάγια θέση της ΓΣΕΒΕΕ είναι το λεγό­μενο «τεστ των ΜΜΕ». Δηλαδή, πριν την ψήφιση ενός νόμου ή την εφαρ­μογή μιας κανο­νι­στι­κής πράξης θα πρέπει να ανα­λύ­ο­νται οι επι­πτώ­σεις των δια­τά­ξεων στη λει­τουρ­γία των μικρών και μεσαίων επι­χει­ρή­σεων. Η κυβέρ­νηση οφείλει να υιο­θε­τή­σει αυτή την αρχή για τον ουσια­στικό λόγο ότι οι ΜΜΕ προ­σφέ­ρουν το 80% της απα­σχό­λη­σης στον ιδιω­τικό τομέα, κατά συνέ­πεια κάθε μετα­βολή στη λει­τουρ­γία τους επη­ρε­ά­ζει άμεσα την απα­σχό­ληση.

Επι­πλέον, ο υπουρ­γός δεσμεύ­θηκε πώς θα προ­χω­ρή­σει η λει­τουρ­γία της Ανα­πτυ­ξια­κής Τρά­πε­ζας που ψήφισε η προη­γού­μενη κυβέρ­νηση. Εγώ θα ήθελα να επι­ση­μάνω από τις στήλες της εφη­με­ρί­δας σας πώς η Ελλάδα είναι η μονα­δική χώρα που στε­ρεί­ται ενός τέτοιου εργα­λείου, που μπορεί να δώσει ανάσα στις μικρές επι­χει­ρή­σεις οι οποίες στε­ρού­νται των κεφα­λαίων και των εύρω­στων ισο­λο­γι­σμών που θέτουν ως προ­ϋ­πό­θεση οι συστη­μι­κές τρά­πε­ζες για να δώσουν δάνειο έστω και για κεφά­λαιο κίνησης. Το κενό αυτό γίνεται μεγα­λύ­τερο και απει­λη­τικό λόγω της δεινής κατά­στα­σης στην οποία βρί­σκο­νται οι τέσ­σε­ρις μεγάλες τρά­πε­ζες που είναι κοινό μυστικό ότι αδυ­να­τούν να υπο­στη­ρί­ξουν τον ανοδικό κύκλο της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

Η Ελλη­νική Ανα­πτυ­ξιακή Τράπεζα δεν απαντά μόνο στην ανάγκη συγκέ­ντρω­σης των χρη­μα­το­δο­τι­κών εργα­λείων σε μία δομή, η οποία θα προ­σελ­κύει κεφά­λαια, θα αξιο­λο­γεί και θα χρη­μα­το­δο­τεί επεν­δύ­σεις, μειώ­νο­ντας τη γρα­φειο­κρα­τία. Επι­πλέον, πέραν των χρη­μα­το­δο­τι­κών προ­γραμ­μά­των, θα παρέχει συμ­βου­λευ­τι­κές υπη­ρε­σίες σε δημόσιο και ιδιω­τικό τομέα και υπη­ρε­σίες καθο­δή­γη­σης και επι­χει­ρη­μα­τι­κών συμ­βου­λών ανά­πτυ­ξης και οργά­νω­σης προς τις ΜΜΕ.

Η ρύθμιση των 120 δόσεων για τις οφειλές προς τα ασφα­λι­στικά ταμεία και η ρύθμιση για την προ­στα­σία της α’ κατοι­κίας, ειδικά για τα επι­χει­ρη­μα­τικά δάνεια, έχουν απο­φέ­ρει απο­τε­λέ­σματα; Είστε αισιό­δο­ξος ότι θα βελ­τιω­θεί η κατά­σταση;

Οι βελ­τιώ­σεις που εισή­γαγε η νέα κυβέρ­νηση στο νόμο για τις 120 δόσεις βοήθησε πολλές ακόμη επι­χει­ρή­σεις να επω­φε­λη­θούν από τις εύνοιες του. Ανα­φέ­ρο­μαι συγκε­κρι­μένα στην μείωση του επι­το­κίου, την κατάρ­γηση των εισο­δη­μα­τι­κών κρι­τη­ρίων για τον προσ­διο­ρι­σμό του αριθμού των δόσεων, τον δια­χω­ρι­σμό των οφειλών σε τακτι­κές κι έκτα­κτες, την αύξηση του αριθμού των δόσεων, κ.λπ. Ελπίδα όλων μας είναι ότι θα αδρά­ξουν αυτή την ευκαι­ρία οι χιλιά­δες επι­χει­ρή­σεις που κου­βα­λάνε ακόμη τα βάρη και τις πληγές της κρίσης ώστε να κλεί­σουν ορι­στικά τους λογα­ρια­σμούς τους με το παρελ­θόν.

Το νέο νομικό πλαίσιο για την προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας (ν. 4605/2019), όπου για πρώτη φορά υπά­γο­νται και επαγ­γελ­μα­τικά δάνεια με υποθήκη ή προ­ση­μεί­ωση την κύρια κατοι­κία του δανειο­λή­πτη, κάνει πιο αυστηρά τα κρι­τή­ρια και αυξάνει τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις, σε σχέση με ό,τι ίσχυε ως πρό­σφατα. Η ΓΣΕΒΕΕ ανέ­κα­θεν ζητούσε ένα καθε­στώς προ­στα­σίας της επαγ­γελ­μα­τι­κής στέγης και των σχε­τι­κών δανείων που να είναι ευέ­λι­κτο και προσιτό σε όλους τους υπερ­χρε­ω­μέ­νους επαγ­γελ­μα­τίες. Σημείο αφε­τη­ρίας μας είναι ότι οι δυσκο­λίες απο­πλη­ρω­μής είναι μακρο-οικονομικής φύσης. Δηλαδή προ­έρ­χο­νται από την ραγδαία και απρό­βλε­πτη επι­δεί­νωση των εξω­τε­ρι­κών οικο­νο­μι­κών συν­θη­κών (κατα­νά­λωση, τζίροι, κ.α.). Στις 31 Δεκεμ­βρίου οπότε λήγει και η προ­θε­σμία υπο­βο­λής αιτή­σεων για την ένταξη στο νόμο θα αξιο­λο­γή­σουμε την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητά του.

Η ΓΣΕΒΕΕ έχει υπο­στη­ρί­ξει την δυνα­τό­τητα εξα­γο­ράς ή άμεσης επα­να­γο­ράς του δανείου που έχει απο­δο­θεί σε ταμεία – distressfunds από τον δανειο­λή­πτη σε τιμές αντί­στοι­χες της αγοράς από το fund. Κι αν θέλουν να εξα­λει­φθεί ο ηθικός κίν­δυ­νος μπορεί να προ­στε­θεί και μια επι­πλέον εισφορά της τάξης του 2%…

Πώς κρίνετε τις δεσμεύ­σεις του υπουρ­γού Εργα­σίας κ. Βρούτση σχετικά με τα εργα­σιακά και την μείωση των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών;

Η ΓΣΕΒΕΕ χαι­ρέ­τησε τις νομο­θε­τι­κές πρω­το­βου­λίες που έλαβε η κυβέρ­νηση καταρ­γώ­ντας δια­τά­ξεις που προ­κα­λού­σαν δυσβά­στα­κτο γρα­φειο­κρα­τικό και διοι­κη­τικό κόστος συμ­μόρ­φω­σης ειδικά για τις μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις που δε δια­θέ­τουν οργα­νω­μένα λογι­στή­ρια ή νομικά τμήματα. Ανα­φε­ρό­μα­στε συγκε­κρι­μένα στη ευθύνη ανα­θέ­το­ντος εργο­λά­βου και υπερ­γο­λά­βου έναντι των εργα­ζο­μέ­νων, το βάσιμο λόγο από­λυ­σης, την κατα­χώ­ρηση της ετήσιας κανο­νι­κής άδειας στο πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα Εργάνη, την ανα­στολή προ­θε­σμιών κατά τη συμ­φι­λιω­τική δια­δι­κα­σία και τη δια­δι­κα­σία επί­λυ­σης εργα­τι­κών δια­φο­ρών, την αναγ­γε­λία του απα­σχο­λού­με­νου προ­σω­πι­κού επί εκτέ­λε­σης οικο­δο­μι­κής εργα­σίας ή τεχνι­κού έργου στο σύστημα Εργάνη κ.α. Οι δια­τά­ξεις αυτές δεν ενί­σχυαν το πλαίσιο προ­στα­σίας των εργα­ζο­μέ­νων!

Σε ό,τι αφορά τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές η ΓΣΕΒΕΕ έχει κατ’ επα­νά­ληψη εκφρά­σει την άποψή της ότι είναι αδι­καιο­λό­γητα υψηλές κι απο­τε­λούν εμπόδιο στη δημιουρ­γία νέων θέσεων εργα­σίας και την ανά­πτυξη. Γνω­ρί­ζο­ντας ωστόσο, από τις έρευνες εισο­δή­μα­τος για τις δαπάνες δια­βί­ω­σης που πραγ­μα­το­ποιεί το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, ότι οι συντά­ξεις απο­τε­λούν την κύρια πηγή εισο­δή­μα­τος για το 50%περίπου των νοι­κο­κυ­ριών, άποψη της Συνο­μο­σπον­δίας είναι ότι πρέπει να διευ­ρυν­θεί η ασφα­λι­στική βάση μέσω αύξησης της απα­σχό­λη­σης, να αντι­με­τω­πι­σθεί το δημο­γρα­φικό πρό­βλημα και, μεταξύ άλλων, να μειωθεί η «φορο­λο­γική σφήνα». Ανα­φέ­ρο­μαι στη φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση της εργα­σίας που ισούται με τη διαφορά ανάμεσα στον καθαρό μισθό και στο κόστος της επι­χεί­ρη­σης. Στη χώρα μας, η «φορο­λο­γική σφήνα» αντι­στοι­χεί κατ’ ελά­χι­στον στο 40% του συνο­λι­κού κόστους εργα­σίας.

Είχατε δηλώσει ότι οι επαγ­γελ­μα­τίες βιο­τέ­χνες, οι έμποροι και γενικά οι μικρές ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις άντεξαν στην κρίση μέχρι πρό­τι­νος. Υπάρχει αισιο­δο­ξία για το άμεσο μέλλον;

Εκ μέρους μας υπάρχει αισιο­δο­ξία γιατί οι μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις κατά τη διάρ­κεια της κρίσης δεν υπέ­στη­σαν μόνο συρ­ρί­κνωση, όπως μαρτυρά το γεγονός ότι μειώ­θη­καν κατά 200.000 (ένα τέταρτο) σε σχέση με το 2008, αλλά κυρίως άλλαξαν εκ βάθρων. Οι ποιο­τι­κοί μετα­σχη­μα­τι­σμοί που σημειώ­θη­καν είναι πιο σημα­ντι­κοί από τους ποσο­τι­κούς κι ως κοινό γνώ­ρι­σμα έχουν μια μεγα­λύ­τερη ανθε­κτι­κό­τητα στα «γυρί­σματα» της οικο­νο­μι­κής συγκυ­ρίας.

Πλευρά της μικρο­με­σαίας επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας είναι και η επο­νο­μα­ζό­μενη επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα ανάγκης, που εμφα­νί­ζε­ται ως απο­τέ­λε­σμα της εμβά­θυν­σης της κρίσης, τα αύξησης της ανερ­γίας και της απου­σίας πλαι­σίου κοι­νω­νι­κής προ­στα­σίας για τους επαγ­γελ­μα­τίες.

Χρόνια προ­βλή­ματα ωστόσο εξα­κο­λου­θούν να είναι παρόντα και η επίλυσή τους απο­τε­λεί όρο εκ των ων ουκ άνευ για ένα νέο κύκλο ανά­πτυ­ξης της οικο­νο­μίας που θα έχει διάρ­κεια, βάθος και, το σημα­ντι­κό­τερο, θα είναι κοι­νω­νικά επω­φε­λής. Θα συνο­δεύ­ε­ται δηλαδή κι από την ευη­με­ρία των ανθρώ­πων κι όχι μόνο των αριθμών. Ξεχω­ρίζω, πέραν των όσων προ­α­νέ­φερα, τη δημιουρ­γία ακα­τά­σχε­του τρα­πε­ζι­κού λογα­ρια­σμού. Η ΓΣΕΒΕΕ ζητά κατε­πει­γό­ντως τη θεσμο­θέ­τηση ενός μονα­δι­κού ακα­τά­σχε­του επι­χει­ρη­μα­τι­κού λογα­ρια­σμού. Σήμερα, η δέσμευση ενός λογα­ρια­σμού, όταν μάλιστα όλοι ξέρουμε ότι τα έσοδα μιας επι­χεί­ρη­σης προ­ο­ρί­ζο­νται για την κάλυψη δεκάδων υπο­χρε­ώ­σεων (από φορο­λο­γι­κές και ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές μέχρι μισθο­δο­σία και προ­μη­θευ­τές), ισο­δυ­να­μεί με ντε φάκτο κλεί­σιμο μιας επι­χεί­ρη­σης. Η δημιουρ­γία του ακα­τά­σχε­του θα αυξήσει τα δημόσια έσοδα, ενώ θα συμ­βάλ­λει και στην εξυ­γί­ανση όλης της οικο­νο­μίας, δημό­σιας και ιδιω­τι­κής.

Μεγάλο ζητού­μενο βέβαια παρα­μέ­νει η βελ­τί­ωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, που θα παρα­σύ­ρει ανοδικά και τις επι­χει­ρή­σεις…