Aνδρ. Mατθίδης: «Το πάντρεμα γαστρονομίας, κρασιού και τουρισμού προσφέρει μια εξαιρετική εμπειρία στους τουρίστες»

Κύριε Ματθίδη, ο δικός σας… δρόμος του κρασιού ξεκινά από την ΑΣΤΕΡ… Περι­γράψτε μας τη δια­δρομή σας από την ημέρα που περά­σατε στη σχολή μέχρι την ανάληψη της προ­ε­δρίας της Πανελ­λή­νιας Ένωσης Οινο­χόων της οποίας είστε ιδρυ­τικό μέλος…

Η αλήθεια είναι πώς ο αρχικός μου στόχος δεν ήταν να ασχο­ληθώ με την του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία. Είχα προ­ε­τοι­μα­στεί για το Πολυ­τε­χνείο. Λίγο έξω από το εξε­τα­στικό κέντρο στον Πειραιά, είχα ένα ατύχημα. Με χτύπησε αυτο­κί­νητο και τραυ­μα­τί­σθηκα ελαφρά. Χρειά­στηκε να νοση­λευτώ κι έτσι έχασα τις εξε­τά­σεις. Μετά το συμβάν, απο­γοη­τεύ­τηκα και απο­φά­σισα να εργαστώ κάπου μέχρι να σκεφτώ τι θα κάνω.

Έπιασα δουλειά σε μία εται­ρεία catering και έτσι κάπως μπήκα στη λογική του του­ρι­σμού. Μετά από ενάμιση χρόνο, θέλησα να κάνω το επόμενο βήμα στη ζωή μου.

Την ιδέα του πολυ­τε­χνείου την είχα εγκα­τα­λεί­ψει. Απο­φά­σισα να ασχο­ληθώ με τον του­ρι­σμό και τις οικο­νο­μι­κές σπουδές.

Το 1981 ήμουν πολύ καλά προ­ε­τοι­μα­σμέ­νος για τις εξε­τά­σεις και πέρασα με άνεση στην ΑΣΤΕΡ. Ήταν σα να πήγαινα συνει­δητά να κάνω αυτό για το οποίο προ­ο­ρι­ζό­μουν.

Και πράγ­ματι βρήκα μία σχολή η οποία λει­τουρ­γούσε με υψηλό επαγ­γελ­μα­τι­σμό, κάτι που όπως δια­πί­στωσα οφει­λό­ταν στη λογική των υπο­τρο­φιών. Κάθε χρόνο ο πρώτος και δεύ­τε­ρος καλύ­τε­ρος σπου­δα­στής έπαιρ­ναν υπο­τρο­φία για να συνε­χί­σουν τις σπουδές τους στις καλύ­τε­ρες σχολές του­ρι­σμού στο εξω­τε­ρικό, όπως το Cornell, το FIU, η σχολή της Λωζάν­νης κλπ.

Οι υπό­τρο­φοι είχαν όμως μία υπο­χρέ­ωση, να επι­στρέ­ψουν για να διδά­ξουν για πέντε χρόνια στην ΑΣΤΕΡ. Όταν λοιπόν πέρασα στη σχολή, εκπαι­δευ­τές ήταν από­φοι­τοι της ΑΣΤΕΡ που ολο­κλή­ρω­σαν με υπο­τρο­φία τις σπουδές τους στο εξω­τε­ρικό και επέ­στρε­ψαν για να εκπλη­ρώ­σουν το… χρέος τους. Ήταν πραγ­μα­τικά πολύ υψηλό το επίπεδο τότε και αισθα­νό­μουν ότι βρι­σκό­μουν σε ένα περι­βάλ­λον το οποίο μου ταί­ριαζε απόλυτα.

Ήμουν ο καλύ­τε­ρος σπου­δα­στής της χρονιάς μου και είχα την επιλογή να επιλέξω πού θα κάνω την πρα­κτική μου… Επειδή είχα καθη­γητή τον Νίκο Σκουμιό, επί σειράν ετών διευ­θυ­ντή της σχολής και διευ­θυ­ντή τότε του «Apollo Beach Hotel», έκανα την πρα­κτική μου μαζί του, όπως με προ­έ­τρεψε. Εκεί γνώρισα τους κυρίους Βάσο Μηναΐδη και Γεώργιο Γεωργά, τους οποίους εκτιμώ βαθύ­τατα και θεωρώ ακόμη τους πιο αξιό­λο­γους ξενο­δό­χους του νησιού!

Στο δεύτερο έτος έκανα την πρα­κτική μου την στην Αθήνα στο Intercontinental καθώς είχα απο­φα­σί­σει ότι θα συνέ­χιζα τις σπουδές μου στην ΑΣΟΕΕ, όπως κι έγινε. Πολλά πράγ­ματα που έμαθα εδώ με βοή­θη­σαν στην μετέ­πειτά μου πορεία και στις οικο­νο­μι­κές σπουδές. Πήρα πολλά εφόδια από την ΑΣΤΕΡ.

Ασχο­λή­θηκα στη συνέ­χεια με το catering και στήσαμε την Ένωση των Ελλήνων Σομελιέ μαζί με τον καλό συνά­δελφο Γιώργο Τυπάλδο και τυχαί­νει από το 2004 μέχρι σήμερα να είμαι πρό­ε­δρος αυτής της Ένωσης

Πόσο σημα­ντι­κός είναι ο ρόλος του σομελιέ στην του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία;

Καταρ­χάς ο σομελιέ (sommelier) υπήρχε και στην αρχαία Ελλάδα. Ήταν ο άνθρω­πος ο οποίος αραίωνε το κρασί, τον άκρατο οίνο. Παρόλο που το επάγ­γελμα του οινο­χόου είναι από τα αρχαιό­τερα, οι περισ­σό­τε­ροι Έλληνες δεν το γνω­ρί­ζουν. Πρό­κει­ται για ένα από τα πιο ευγενή επαγ­γέλ­ματα στο χώρο της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας.

Και θα πρέπει να φρο­ντί­σει η Πολι­τεία να απο­τε­λέ­σει υπο­χρε­ω­τική θέση σε χώρους εστί­α­σης, φιλο­ξε­νίας κλπ, καθώς πάντα τελικά κάποιος πρέπει να φρο­ντί­σει για το κρασί. Σίγουρα πρό­κει­ται για ένα σερ­βι­τόρο, ο οποίος έχει πολύ πιο βαθιές γνώσεις όχι μόνο στο σέρβις αλλά και στην ίδια τη φύση του κρασιού. Απαι­τεί­ται συνεχής εκπαί­δευση και αυτό είναι που το καθιστά ένα δύσκολο και συνάμα ευγενές επάγ­γελμα.

Πιστεύω πραγ­μα­τικά πως είναι συνυ­φα­σμένο με όλο το του­ρι­στικό φάσμα το κρασί. Είναι αυτο­νό­ητο ότι πρέπει να υπάρχει σομελιέ στα ξενο­δο­χεία. Σίγουρα στη μπρι­γκά­ντα του σέρβις, όπως υπάρχει ο μετρ θα πρέπει να υπάρχει και οργα­νική θέση οινο­χόου. Δυστυ­χώς όμως δεν έχει γίνει αντι­λη­πτό ακόμη ότι πρό­κει­ται για επι­τα­κτική ανάγκη.

Ο οινο­του­ρι­σμός απο­τε­λεί μία δυνα­μικά ανερ­χό­μενη τάση σε όλο τον κόσμο, ενώ κάποιες χώρες, όπως η Γαλλία ή η Ιταλία έχουν μεγάλη παρά­δοση στη συγκε­κρι­μένη μορφή του­ρι­σμού. Μπορεί η Ελλάδα να ανα­πτύ­ξει περαι­τέρω τον οινο­του­ρι­σμό;

Και στην περί­πτωση αυτή απαι­τεί­ται στρα­τη­γι­κός σχε­δια­σμός από την κεντρική διοί­κηση. Ο οινο­του­ρι­σμός απο­τε­λεί μεγάλη πηγή εσόδων και ταυ­τό­χρονα ανα­δει­κνύει με ιδιαί­τερο τρόπο την κουλ­τούρα της κάθε χώρας στον επι­σκέ­πτη που επι­λέ­γει οινο­του­ρι­στικά προ­γράμ­ματα. Συν­δέ­ε­ται άμεσα με τη γαστρο­νο­μία κάθε προ­ο­ρι­σμού και τον τύπο κρασιού που παράγει κάθε τόπος, πράγμα που δεν είναι τυχαίο, αφού η φύση ευνοεί κάποιες ποι­κι­λίες να ευδο­κι­μή­σουν. Δεν είναι λ.χ. τυχαίο που το ΠΟΠ κρασί της Ρόδου είναι το αθήρι το οποίο ωρι­μά­ζει πολύ εύκολα. Είναι πραγ­μα­τικά ένα πολύ καλό σταφύλι που δίνει ΠΟΠ χαρα­κτη­ρι­στικά. Επίσης στη Ρόδο ευδο­κι­μεί η μαλα­γου­ζιά που δεν έχουν άλλες περιο­χές, ενώ το νησί έχει έχει μεγάλη ιστορία και στα αφρώδη κρασιά, σπάνιο φαι­νό­μενο για την υπό­λοιπη Ελλάδα.

Από τη σύνδεση κρασιού με τη γαστρο­νο­μία προ­κύ­πτει η οινο­γα­στρο­νο­μία, μία ακόμη πιο δυνα­μική του­ρι­στική τάση μέσα από την οποία, ανα­κα­λύ­πτουν οι επι­σκέ­πτες πώς συν­δέ­ε­ται ο τόπος με τα αγρο­τικά προ­ϊ­ό­ντα, πώς έχει εξε­λι­χθεί η γαστρο­νο­μία αλλά και το κρασί πώς εξε­λί­χθηκε και γιατί ευδο­κι­μούν δια­φο­ρε­τι­κές ποι­κι­λίες. Όλα αυτά τα στοι­χεία ανα­δει­κνύ­ουν και τον πολι­τι­σμό του κάθε προ­ο­ρι­σμού. Σίγουρα, η Ρόδος έχει όλα τα φόντα να ανα­πτύ­ξει τη συγκε­κρι­μένη του­ρι­στική τάση με πολ­λα­πλά οφέλη για τον προ­ο­ρι­σμό!

Πώς μπορούν μεμο­νω­μέ­νες επι­χει­ρή­σεις να αξιο­ποι­ή­σουν την τάση της οινο­γα­στρο­νο­μίας;

Λόγω της πρα­κτι­κής μου στο ξενο­δο­χείο «Apollo Beach» τη δεκα­ε­τία του ‘80, έχει ανα­πτυ­χθεί μία ιδιαί­τερη σχέση με τους ιδιο­κτή­τες, κ. Μηναϊδη και κ. Γεωργά. Στο «Apollo Blue» είδα να εφαρ­μό­ζε­ται μία άλλη λογική στο κομμάτι της γαστρο­νο­μίας και του κρασιού. Μία πρω­το­βου­λία που με δυνα­μικό τρόπο απο­κα­λύ­πτει στον πελάτη το χαρα­κτήρα της επι­χεί­ρη­σης. Τη συνθήκη του να επεν­δύ­σεις και να δια­τη­ρείς μία ενη­με­ρω­μένη και οργα­νω­μένη κάβα δεν τη συνα­ντάμε σε πολλά ξενο­δο­χεία. Εδώ έχουμε να κάνουμε με μία ποιο­τική προ­σέγ­γιση απέ­να­ντι στον πελάτη. Το κρασί συν­δέ­ε­ται άμεσα με τη γαστρο­νο­μία και τον πολι­τι­σμό του κάθε τόπου, όπως ανέφερα και πριν. Εκδη­λώ­σεις οινικής & γαστρο­νο­μι­κής εμπει­ρίας, προσ­δί­δουν ιδιαί­τερη αξία στην γενι­κό­τερη του­ρι­στική εμπει­ρία του επι­σκέ­πτη.

Ποια είναι η άποψή σας για τις ελλη­νι­κές ποι­κι­λίες στην Ελλάδα; Μπορεί το ελλη­νικό κρασί να εδραιω­θεί στην διεθνή αγορά ανάμεσα στις ανα­γνω­ρι­σμέ­νες ποι­κι­λίες; Ποιες ποι­κι­λίες ξεχω­ρί­ζετε;

Στο σύνολό της η χώρα τα έχει πάει αρκετά καλά σε ό,τι αφορά στην παρα­γωγή κρασιού. Τα τελευ­ταία χρόνια και εννοώ τις τελευ­ταίες δύο δεκα­ε­τίες δημιουρ­γή­θηκε ένα εθνικό στρα­τη­γικό σχέδιο από τον Ελλη­νικό Οργα­νι­σμό Εξω­τε­ρι­κού Εμπο­ρίου (ΟΠΕ). Έγινε μία τερά­στια έρευνα και απο­φα­σί­στηκε η χώρα να υπο­στη­ρί­ξει τέσ­σε­ρις περιο­χές με τις αντί­στοι­χες ποι­κι­λίες, ήτοι τη Μαντι­νεία με το Μοσχο­φί­λερο, τη Σαντο­ρίνη με το Ασύρ­τικο, τη Νεμέα με το Αγιωρ­γί­τικο, τη Νάουσα και το Αμύ­νταιο με το Ξινό­μαυρο.

Γενι­κό­τερα υπάρχει εξω­στρέ­φεια γύρω από το ελλη­νικό κρασί το οποίο βρα­βεύ­ε­ται σε διε­θνείς δια­γω­νι­σμούς και συνεχώς αυξά­νο­νται οι εξα­γω­γές. Παντού θα βρει κανείς εξαι­ρε­τικά καμπερνέ σοβι­νιόν ή μερλό. Οι ελλη­νι­κές ποι­κι­λίες όμως κάνουν τη διαφορά, δίνουν τις ΠΟΠ ζώνες και καθι­στούν δια­φο­ρε­τικά τα κρασιά μας με προ­σω­πι­κό­τητα, ωθώντας τον κατα­να­λωτή να τα αναζητά. Και ευτυχώς, υπάρχει πλέον μία μεγάλη γκάμα ποι­κι­λιών στις οποίες θα πρέπει να δώσουμε έμφαση. Σαφέ­στατα το μοσχο­φί­λερο και το ξινό­μαυρο ξεχω­ρί­ζουν. Το ασύρ­τικο ίσως είναι όμως η πιο δυνα­μική ποι­κι­λία που φέρνει το ελλη­νικό κρασί στο επί­κε­ντρο του παγκό­σμιου οινικού ενδια­φέ­ρο­ντος. Η μαλα­γου­ζιά δίνει ιδιαί­τερο χαρα­κτήρα. Υπάρ­χουν πολλές άλλες κατη­γο­ρίες, όπως το πλυτό της Κρήτης ή το δαφνί. Και άλλες ποι­κι­λίες όπως το μαυ­ρούδι, το μαντι­λάρι, το Λημιώ από τη Βόρειο Ελλάδα παρου­σιά­ζουν μεγάλο ενδια­φέ­ρον. Υπάρχει εξέλιξη. Έχουμε τερά­στιο πλούτο ποι­κι­λιών και κάποιες είναι σχεδόν άγνω­στες δεν τις ξέρει καν ο Έλληνας οινο­πα­ρα­γω­γός…

Πέρα από το αγιωρ­γί­τικο και το ξινό­μαυρο, έρχεται π.χ. ένα κόκκινο κρασί από τη Θεσ­σα­λία, τις περιο­χές του Τυρ­νά­βου και της Καρ­δί­τσας με ιδιαί­τερο χαρα­κτήρα, η λημιώνα.

Το ελλη­νικό κρασί ξεχω­ρί­ζει για τη δια­φο­ρε­τι­κό­τητά του. Δεν χρειά­ζο­νται μεγάλες εντά­σεις παρα­γω­γής και ποι­κι­λίες που μπο­ρούμε να βρούμε σε άλλες χώρες… Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι το παρά­δειγμα της Πορ­το­γα­λίας και η ανά­δειξη των ντόπιων ποι­κι­λιών της.