Νέα εκλογική περιφέρεια μόνο για τους αποδήμους

Το μοντέλο της επι­στο­λι­κής ψήφου στις ευρω­ε­κλο­γές ήταν επι­τυ­χη­μένο και η προ­σπά­θεια επέ­κτα­σής του στις εθνικές εκλογές έχει ήδη προ­α­ναγ­γελ­θεί από την κυβέρ­νηση.

Το νομο­σχέ­διο, ωστόσο, θα είναι –σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ»– ευρύ­τερο, καθώς αυτό που θέλει η κυβέρ­νηση είναι ο από­δη­μος Ελλη­νι­σμός να αισθαν­θεί πως συμ­με­τέ­χει ακόμη πιο ενεργά στα πολι­τικά δρώμενα της χώρας.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η κυβέρ­νηση και το αρμόδιο υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών μέσω του υπουρ­γού Θοδωρή Λιβά­νιου επε­ξερ­γά­ζο­νται το τελευ­ταίο διά­στημα ένα νομο­σχέ­διο που θα έρθει πριν από το Πάσχα και δεν θα προ­βλέ­πει μόνο την εφαρ­μογή της επι­στο­λι­κής ψήφου και στις εθνικές εκλογές, αλλά και ακόμη μία ιδιαί­τερα σημα­ντική αλλαγή.

Tρεις από­δη­μοι βου­λευ­τές

Στο συρτάρι του υπουρ­γού Εσω­τε­ρι­κών βρί­σκε­ται έτοιμη ρύθμιση που προ­βλέ­πει τη δημιουρ­γία μιας νέας εκλο­γι­κής περι­φέ­ρειας «από­δη­μου Ελλη­νι­σμού». Δηλαδή οι από­δη­μοι Ελληνες δεν θα ψηφί­ζουν το ψηφο­δέλ­τιο Επι­κρα­τείας της Ελλάδας, όπως ίσχυε μέχρι σήμερα, αλλά θα έχουν ένα δικό τους ψηφο­δέλ­τιο με υπο­ψη­φί­ους από όλο τον κόσμο και θα επι­λέ­γουν όχι μόνο κόμμα, αλλά, μέσω σταυρού, και δικό τους βου­λευτή.

Το «ψηφο­δέλ­τιο από­δη­μου Ελλη­νι­σμού» θα είναι κοινό. Δηλαδή ο κάτοι­κος ΗΠΑ θα μπορεί να σταυ­ρώ­σει έναν υπο­ψή­φιο από την Αυστρα­λία, την Ευρώπη ή την Ασία ή οποιο­δή­ποτε άλλο μέρος του κόσμου, στέλ­νο­ντας στην ελλη­νική Βουλή «δικό του» βου­λευτή.

Σήμερα η εκπρο­σώ­πηση του από­δη­μου Ελλη­νι­σμού υπάρχει, αλλά, όπως προ­α­να­φέρ­θηκε, γίνεται αυτο­μα­το­ποι­η­μένα μέσω του Επι­κρα­τείας, όπου υπο­χρε­ω­τικά υπήρχε ένας από­δη­μος Ελληνας στο ψηφο­δέλ­τιο.

Η επιλογή, όμως, του προ­σώ­που ήταν του κόμ­μα­τος και δεν είχε τη δυνα­τό­τητα ο ψηφο­φό­ρος του εξω­τε­ρι­κού να επι­λέ­ξει εκείνος ποιον θέλει, όπως προ­βλέ­πει η νέα ρύθμιση. Για την κυβέρ­νηση αυτό είναι μεί­ζο­νος σημα­σίας, καθώς θεω­ρεί­ται, και σωστά, πως η δια­δι­κα­σία αυτή θα κινη­το­ποι­ή­σει τον Ελλη­νι­σμό του εξω­τε­ρι­κού και θα ενι­σχύ­σει τους δεσμούς του από­δη­μου Ελλη­νι­σμού με την πατρίδα, αφού πλέον θα υπάρχει απευ­θείας εκλογή στο ελλη­νικό Κοι­νο­βού­λιο.

Η Δια­σπορά ζητάει δασκά­λους για τα παιδιά

To ψηφο­δέλ­τιο Επι­κρα­τείας

Το σχέδιο για να εφαρ­μο­στεί προ­βλέ­πει την αξιο­ποί­ηση του εργα­λείου των βου­λευ­τών Επι­κρα­τείας, ώστε να εκλε­γούν οι τρεις «από­δη­μοι Ελληνες» από τους 300 της Βουλής, καθώς παρέμ­βαση σε κάποια άλλη εκλο­γική περι­φέ­ρεια θα άλλαζε την ανα­λο­γία εκπρο­σώ­πη­σης των πλη­θυ­σμών της χώρας, κάτι αντι­συ­νταγ­μα­τικό.

Για να εφαρ­μο­στεί η ρύθμιση από τις αμέσως επό­με­νες εκλογές όμως απαι­τεί­ται πλειο­ψη­φία 200 βου­λευ­τών. Εάν δεν περάσει άμεσα, τότε θα ισχύσει από τις μεθε­πό­με­νες εκλογές. Και εδώ ξεκι­νάει και το πολι­τικό παίγνιο.

Πλέον οι από­δη­μοι δεν θα εκπρο­σω­πού­νται μέσω των βου­λευ­τών Επι­κρα­τείας των κομ­μά­των.

Στην κυβέρ­νηση θεωρούν πως η αντι­πο­λί­τευση και ειδικά το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ, που έχουν δια­χρο­νικά ερεί­σματα στο εξω­τε­ρικό, θα δυσκο­λευ­θούν πολύ να δικαιο­λο­γή­σουν γιατί αρνού­νται –αν αρνη­θούν– το «ψηφο­δέλ­τιο του από­δη­μου Ελλη­νι­σμού», καθώς θα είναι σαν να αρνού­νται την εκπρο­σώ­πηση σε μια άλλη «Ελλάδα» που ζει στο εξω­τε­ρικό.

Ο από­δη­μος Ελλη­νι­σμός με αυτή την κίνηση «ενι­σχύ­ε­ται, εκπρο­σω­πεί­ται απευ­θείας» και «αυξάνει τη δυνα­τό­τητα ενί­σχυ­σης των σχέσεων της Ελλάδας με το εξω­τε­ρικό, κάτι κομβικό σε πολλούς τομείς», σημειώ­νει κυβερ­νη­τική πηγή που έχει γνώση της ρύθ­μι­σης.

Εκλογές στην εποχή της ΑΙ

Από την άλλη, στο Μαξίμου ανα­γνω­ρί­ζουν πως η μείωση των βου­λευ­τών Επι­κρα­τείας που εκλέ­γο­νται στην Ελλάδα «πονάει» περισ­σό­τερο τα μικρό­τερα κόμματα, που είναι πιθανόν να αντι­δρά­σουν πιο έντονα, καθώς είναι ανα­λο­γική.

Για παρά­δειγμα, εάν η Ν.Δ. πέσει από τους έξι βου­λευ­τές Επι­κρα­τείας στους πέντε ή από τους πέντε στους τέσ­σε­ρις, η «ζημιά» είναι μικρή. Αντί­θετα, τα μικρό­τερα κόμματα μπορεί να χάσουν ακόμη και τη μονα­δική έδρα τους, που θα πάει στο εξω­τε­ρικό. Αρα η μείωση μπορεί να είναι τυπικά ίση, αλλά πολι­τικά ασύμ­με­τρη.

Η κυβέρ­νηση πλην της δημιουρ­γίας ψηφο­δελ­τίου «από­δη­μου Ελλη­νι­σμού», όπως περι­γρά­φηκε ανωτέρω, είναι δεδο­μένο πως θα επι­διώ­ξει και την εφαρ­μογή της επι­στο­λι­κής ψήφου, με τον τρόπο που έγινε στις ευρω­ε­κλο­γές, και στις εθνικές εκλογές. Δηλαδή οι εν Ελλάδι ψηφο­φό­ροι να μπορούν να ψηφί­σουν και με αυτόν τον τρόπο.

Τα μέχρι τώρα δεδο­μένα δεί­χνουν πως η αντι­πο­λί­τευση έχει αντιρ­ρή­σεις στη συγκε­κρι­μένη προ­ο­πτική, καθώς θεωρεί πως δυσκο­λεύει τον έλεγχο της μυστι­κό­τη­τας της ψήφου και αυξάνει τον κίνδυνο νοθείας ή λαθών στη δια­κί­νηση και στην κατα­μέ­τρηση των φακέλων, αλλά στο Μαξίμου έχουν ένα ισχυρό επι­χεί­ρημα: πρό­κει­ται για ένα μέτρο που εφαρ­μό­στηκε στις ευρω­ε­κλο­γές και λει­τούρ­γησε με επάρ­κεια, χωρίς λάθη και εντά­σεις.

Η επι­στο­λική διπλα­σί­ασε τη συμ­με­τοχή

Η «κάλπη» του εξω­τε­ρι­κού έχει δείξει πως είναι αρκετά πιο μικρή από αυτό που θα μπο­ρούσε να είναι βάσει του αριθμού των απο­δή­μων Ελλήνων και το βασικό μέλημα της κυβέρ­νη­σης, μέσω της συγκε­κρι­μέ­νης ρύθ­μι­σης, είναι να τη μεγα­λώ­σει ακόμα περισ­σό­τερο.

Στις εθνικές εκλογές του 2023, που δεν υπήρχε επι­στο­λική ψήφος, αλλά οι Ελληνες του εξω­τε­ρι­κού προ­σέρ­χο­νταν στα προ­ξε­νεία για να ψηφί­σουν παρα­δο­σιακά, είχαν εγγρα­φεί συνο­λικά 22.857 Ελληνες του εξω­τε­ρι­κού που μπο­ρού­σαν να ψηφί­σουν στις εκλογές του Μαΐου 2023. Από αυτούς, μόλις 18.203 ψήφισαν τελικά στις εκλογές.  Η Ν.Δ. κατέ­γραψε άνετη πρωτιά με ποσοστό 42,6%, ο ΣΥΡΙΖΑ 19,0%, το MέΡΑ25 11,1%, το ΚΚΕ 10,7% και το ΠΑΣΟΚ 6,7%.

Στις ευρω­ε­κλο­γές του 2024 έγινε μια συντο­νι­σμένη προ­σπά­θεια διευ­κό­λυν­σης των απο­δή­μων, που έφερε απο­τε­λέ­σματα, καθώς στην πλατ­φόρμα για την επι­στο­λική ψήφο εγγρά­φη­καν περίπου 50.204 από­δη­μοι και τελικά ψήφισαν 36.645.

Ουσια­στικά διπλα­σιά­στηκε η συμ­με­τοχή. Οσον αφορά τα απο­τε­λέ­σματα, και πάλι η Ν.Δ. κατέ­γραψε άνετη πρωτιά με 40,2%, ο ΣΥΡΙΖΑ έλαβε 11,14%, το ΜέΡΑ25 πήρε 9,22%, το ΚΚΕ 8,74%, το ΠΑΣΟΚ ανέβηκε στο 8,72% και ακο­λού­θη­σαν η Νέα Αρι­στερά με 4,85%, η Ελλη­νική Λύση με 2,37%, η Νίκη με 2,27% και η Πλεύση Ελευ­θε­ρίας με 2,11%.

Από τα παρα­πάνω απο­τε­λέ­σματα πάντως προ­κύ­πτει πως, πλην βεβαίως της Ν.Δ. που φέρνει τη ρύθμιση, ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΚΕ και το ΠΑΣΟΚ είναι τρία κόμματα που έχουν λάβει σημα­ντικά ποσοστά στον απόδημο ελλη­νι­σμό και ως εκ τούτου, και για καθαρά εκλο­γικό όφελος, θα δυσκο­λευ­τούν να απορ­ρί­ψουν την πρόταση.

Στην κυβέρ­νηση, πάντως, θεωρούν δεδο­μένο πως το ΚΚΕ θα την απορ­ρί­ψει για τους δικούς του λόγους. Αντι­θέ­τως, πιστεύ­ουν πως η συζή­τηση με ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να καρ­πο­φο­ρή­σει. Η «ένταξη» στις εγχώ­ριες εξε­λί­ξεις και η «αξιο­ποί­ηση» ενός πολύ μεγάλου πλούτου για τη χώρα, όπως είναι ο από­δη­μος ελλη­νι­σμός, απο­τε­λεί εδώ και πολλές δεκα­ε­τίες ένα μεγάλο στοί­χημα.

Πηγή: kathimerini.gr