Χρήστος Ευστρατίου: «Λιγότερα σκουπίδια, περισσότερη ευθύνη: μια νέα κουλτούρα διαχείρισης αποβλήτων»

Κύριε Ευστρα­τίου, θα ξεκι­νήσω αυτή τη συνέ­ντευξη απευ­θυ­νό­μενη στην ιδιό­τητά σας ως μέλος του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου του ΦΟΔΣΑ, καθώς το τελευ­ταίο διά­στημα βλέ­πουμε δράσεις δια­νο­μής κομπο­στο­ποι­η­τών από τον ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου σε διά­φο­ρες περιο­χές της Ρόδου αλλά και άλλων νησιών. Πείτε μας περισ­σό­τερα γι’ αυτό.

Πράγ­ματι, το τελευ­ταίο διά­στημα υλο­ποιούμε μια δράση που για εμάς έχει ιδιαί­τερη σημασία. Ως ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου δεν επεν­δύ­ουμε μόνο σε μεγάλα έργα και υπο­δο­μές, αλλά και σε πρω­το­βου­λίες που φέρνουν τον πολίτη στο επί­κε­ντρο της δια­χεί­ρι­σης των απορ­ριμ­μά­των. Η διανομή κομπο­στο­ποι­η­τών είναι ακριβώς αυτό.

Η δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των ξεκινά από το σπίτι, από την καθη­με­ρι­νό­τητά μας. Με τη συγκε­κρι­μένη δράση δια­νέ­μουμε συνο­λικά 35.825 κομπο­στο­ποι­η­τές σε νοι­κο­κυ­ριά του Νοτίου Αιγαίου, σε μία από τις μεγα­λύ­τε­ρες παρεμ­βά­σεις που έχουν γίνει ποτέ στη χώρα σε αυτόν τον τομέα. Ήδη περισ­σό­τε­ροι από 7.300 κομπο­στο­ποι­η­τές έχουν δοθεί στη Ρόδο, την Κω, την Κάλυμνο και τη Σύρο, και το πρό­γραμμα συνε­χί­ζε­ται στα­διακά και στα υπό­λοιπα νησιά.

Τι είδους κομπο­στο­ποι­η­τές δια­νέ­μετε;

Έχουμε φρο­ντί­σει ώστε η δράση να καλύ­πτει όλες τις ανάγκες και τους δια­φο­ρε­τι­κούς τρόπους ζωής. Δια­νέ­μουμε δύο τύπους κομπο­στο­ποι­η­τών. Από τη μία, τους μικρούς οικια­κούς μηχα­νι­κούς κομπο­στο­ποι­η­τές, που είναι ιδα­νι­κοί για δια­με­ρί­σματα και μικρούς χώρους και λει­τουρ­γούν εύκολα και καθαρά μέσα στο σπίτι. Από την άλλη, κομπο­στο­ποι­η­τές εξω­τε­ρι­κού χώρου για όσους δια­θέ­τουν μεγάλα μπαλ­κό­νια, αυλή ή κήπο.

Ο στόχος και στις δύο περι­πτώ­σεις είναι κοινός: να μειώ­σουμε τα οργα­νικά απορ­ρίμ­ματα και τον όγκο των σκου­πι­διών που κατα­λή­γουν στους κάδους. Το πιο σημα­ντικό, όμως, είναι ότι αυτή η δράση δεν αφορά μόνο στη δια­χεί­ριση απο­βλή­των. Αφορά στην αλλαγή νοο­τρο­πίας. Δείχνει στην πράξη ότι ο καθένας μας μπορεί, με απλές καθη­με­ρι­νές κινή­σεις, να συμ­βά­λει ουσια­στικά στην προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος.

Πώς έχει αντα­πο­κρι­θεί ο κόσμος και ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να στεί­λετε στους πολίτες;

Η αντα­πό­κριση των πολιτών είναι ιδιαί­τερα ενθαρ­ρυ­ντική και μας δίνει δύναμη να συνε­χί­σουμε. Ο κόσμος αγκα­λιά­ζει αυτή την προ­σπά­θεια και συμ­με­τέ­χει ενεργά. Αυτό δείχνει ότι οι τοπικές κοι­νω­νίες είναι έτοιμες για το επόμενο βήμα και κατα­λα­βαί­νουν πως η προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος δεν είναι θεωρία αλλά πράξη.

Τα οφέλη είναι άμεσα και ορατά: λιγό­τερα σκου­πί­δια, λιγό­τε­ρες σακού­λες, μικρό­τερη επι­βά­ρυνση για το περι­βάλ­λον. Και το πιο σημα­ντικό, δημιουρ­γού­νται καλές συνή­θειες που μένουν. Το μήνυμά μας είναι ξεκά­θαρο: η διοί­κηση κάνει το καθήκον της με σχέδιο και έργα, αλλά η πραγ­μα­τική αλλαγή έρχεται όταν όλοι μαζί υιο­θε­τούμε νέες πρα­κτι­κές στην καθη­με­ρι­νό­τητά μας. Έτσι, βήμα-βήμα, στο Νότιο Αιγαίο χτί­ζουμε μια νέα κουλ­τούρα πρό­λη­ψης απο­βλή­των και σεβα­σμού στο περι­βάλ­λον.

Ποιο είναι το βασικό όραμα πίσω από τον συνο­λικό σχε­δια­σμό σας για τη δια­χεί­ριση των απο­βλή­των;

Ο ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου έχει την ευθύνη για κάτι που αφορά όλους μας: το τι γίνεται με τα απορ­ρίμ­ματα που παρά­γουμε καθη­με­ρινά στα νησιά μας. Ο στόχος μας είναι μια σύγ­χρονη, ασφαλής και ολο­κλη­ρω­μένη δια­χεί­ριση, που να σέβεται το περι­βάλ­λον και να βελ­τιώ­νει την ποιό­τητα ζωής κατοί­κων και επι­σκε­πτών.

Θέλουμε να περά­σουμε από τη λογική «πετάμε και θάβουμε» σε μια εντελώς δια­φο­ρε­τική φιλο­σο­φία. Έναν σχε­δια­σμό που ξεκινά από το σπίτι και φτάνει μέχρι τις πιο σύγ­χρο­νες υπο­δο­μές. Η κυκλική οικο­νο­μία είναι ο πυρήνας αυτής της προ­σέγ­γι­σης: πρώτα μειώ­νουμε τα απορ­ρίμ­ματα, μετά ανα­κυ­κλώ­νουμε και ανα­κτούμε υλικά και μόνο το απο­λύ­τως ανα­γκαίο οδη­γεί­ται σε ταφή.

Ποια είναι τα βασικά έργα που υλο­ποιεί ο ΦΟΔΣΑ και πώς αλλά­ζουν την εικόνα της δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των στα νησιά;

Τα τελευ­ταία χρόνια υλο­ποιούμε έργα στρα­τη­γι­κής σημα­σίας που αλλά­ζουν ριζικά τη δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των στα νησιά. Σε μεγάλα νησιά, όπως η Ρόδος, η Θήρα, η Κως, η Κάλυ­μνος, η Μύκονος, η Σύρος και η Πάρος, δημιουρ­γού­νται σύγ­χρο­νες Μονάδες Ανά­κτη­σης και Ανα­κύ­κλω­σης μέσω Συμπρά­ξεων Δημό­σιου και Ιδιω­τι­κού Τομέα.

Παράλ­ληλα, όμως, ο σχε­δια­σμός μας αφορά και στα μικρό­τερα νησιά. Νάξο, Άνδρο, Τήνο, Λέρο, Μήλο και πολλά ακόμη τα οποία εντάσ­σο­νται σε έναν ενιαίο σχε­δια­σμό με εξα­σφα­λι­σμένη χρη­μα­το­δό­τηση, κυρίως από ευρω­παϊ­κούς πόρους. Να σημειώσω ότι ξεκι­νή­σαμε πριν από λίγα χρόνια με ένα τεχνικό πρό­γραμμα 7 εκατ. ευρώ και σήμερα υλο­ποιούμε έργα ύψους περίπου 700 εκατ. ευρώ. Όλα τα νησιά της Περι­φέ­ρειας έχουν πλέον σχέδιο, μελε­τη­μένα έργα και δια­σφα­λι­σμένη χρη­μα­το­δό­τηση.

Ανα­φερ­θή­κατε στη χρη­μα­το­δό­τηση. Την ίδια στιγμή, ακούμε συχνά παρά­πονα από την Τοπική Αυτο­διοί­κηση για ελλι­πείς πόρους. Τι κάνετε εσείς δια­φο­ρε­τικά;

Μια που βρι­σκό­μα­στε στην αρχή μιας νέας χρονιάς, θα σας μιλήσω με απο­λο­γι­στικά στοι­χεία της προη­γού­με­νης περιό­δου και συγκε­κρι­μένα με στοι­χεία από την προ­γραμ­μα­τική περί­ο­δος του ΕΣΠΑ 2014–2020, η οποία έκλεισε μέσα στην χρονιά που μας πέρασε. Το συνο­λικό πρό­γραμμα ΕΣΠΑ 2014-2020 είχε προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 154,8 εκατ. ευρώ και κατα­φέ­ραμε όχι μόνο να απορ­ρο­φή­σουμε το σύνολο των κον­δυ­λίων, αλλά και να πετύ­χουμε υπερ­δέ­σμευση κατά 24%, δηλαδή επι­πλέον 37,65 εκατ. ευρώ.

Αυτά δεν είναι απλώς χρήματα. Είναι ευκαι­ρίες για τα νησιά μας. Η διαφορά βρί­σκε­ται στον σωστό σχε­δια­σμό, στις ώριμες μελέτες και στη συστη­μα­τική δουλειά. Όταν υπάρχει σχέδιο, στόχος και συνερ­γα­σία, τα απο­τε­λέ­σματα έρχο­νται.