Τουρισμός: Γύρω γύρω… φόροι και στη μέση η Airbnb-Η μάχη κατά της φοροδιαφυγής

Η κυβέρ­νηση επι­χει­ρεί να κάνει τα πρώτα βήματα στα αχαρ­το­γρά­φητα νερά μιας δρα­στη­ριό­τη­τας που έχει αλλάξει τα δεδο­μένα στον παγκό­σμιο του­ρι­σμό και εξε­λίσ­σε­ται σε εργαλείο-καταλύτη για την ανα­δια­νομή της του­ρι­στι­κής πίτας σε ολό­κληρο τον πλανήτη.

Τον Αύγου­στο άνοιξε η ηλε­κτρο­νική πλατ­φόρμα που δημιούρ­γησε η Ανε­ξάρ­τητη Αρχή Δημο­σίων Εσόδων ΑΑΔΕ στην οποία πρέπει να εγγρά­φο­νται υπο­χρε­ω­τικά όλοι όσοι (ιδιο­κτή­τες ή δια­χει­ρι­στές ακι­νή­των) νοι­κιά­ζουν ακίνητα σε του­ρί­στες μέσω βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων. Με την εγγραφή τους απο­κτούν Αριθμό Μητρώου Ακι­νή­του (ΑΜΑ) μέσω του οποίου θα κατα­γρά­φο­νται οι κρα­τή­σεις και δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις που πραγ­μα­το­ποιού­νται στο ακίνητο μέσω ηλε­κτρο­νι­κών πλατ­φορ­μών όπως η Airbnb, προ­κει­μέ­νου να φορο­λο­γού­νται για τα έσοδα που απο­κτούν.

Η προ­θε­σμία εγγρα­φής λήγει στο τέλος Νοεμ­βρίου και , σύμφωνα με τον επι­κε­φα­λής της ΑΑΔΕ Γιώργο Πιτσιλή, οι μέχρι στιγμής εγγρα­φές φθάνουν τις 15.000.

Επί της ουσίας ολο­κλη­ρώ­θηκε και η φετινή του­ρι­στική περί­ο­δος χωρίς, επί της ουσίας, να έχει κατα­φέ­ρει το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο να  ανα­σύ­ρει από το ημίφως μια δρα­στη­ριό­τητα που διο­γκώ­νε­ται με αλμα­τώδη ρυθμό στις τέσ­σε­ρις γωνίες του πλανήτη.

Ο επι­κε­φα­λής της ΑΑΔΕ, πάντως, φρό­ντισε να στείλει σαφή μηνύ­ματα προς την Airbnb και τις άλλες ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες όπως η HomeAway ή η Booking.com: «Δεν πρέπει οι πλατ­φόρ­μες να δίνουν την εντύ­πωση πως ανέ­χο­νται αυτό που λέγεται φορο­δια­φυγή.  Χρεια­ζό­μα­στε οι πλατ­φόρ­μες και η κοινότητα-όπως αυτοαποκαλείται- των χρηστών (σ.σ όσοι νοι­κιά­ζουν ακίνητα μέσα από αυτές) να περά­σουν από την από πλευρά…»

Ο ίδιος φρό­ντισε, ωστόσο, να διευ­κρι­νί­σει πως στο ημίφως δεν κινεί­ται μέχρι στιγμής μόνο η δρα­στη­ριό­τητα που αφορά ακίνητα που νοι­κιά­ζο­νται μέσω των ηλε­κτρο­νι­κών πλατ­φορ­μών. «Μην κοιτάτε μόνο τα σπίτια στο Κουκάκι» ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά «Μην κοιτάτε τα σπίτια στο Κουκάκι, Υπάρχει μια πολύ γκρίζα περιοχή που αφορά ενοι­κια­ζό­μενα κατα­λύ­ματα στις του­ρι­στι­κές περιο­χές. Εκεί η κατά­σταση είναι πάρα πολύ γκρίζα…»

Ξεκα­θά­ρισε, ωστόσο, πως δεν είναι στις προ­θέ­σεις της κυβέρ­νη­σης να αξιο­ποι­η­θούν τα φορο­λο­γικά εργα­λεία ώστε να επι­λυ­θούν οικι­στικά προ­βλή­ματα ή  να επη­ρε­α­στεί ο αντα­γω­νι­σμός μεταξύ των εμπλε­κο­μέ­νων.

Στην τοπο­θέ­τηση του ο Δήμαρ­χος Αθη­ναίων Γιώργος Καμίνης σημεί­ωσε πως  η δρα­στη­ριό­τητα που αφορά τις βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις ακι­νή­των είναι προ­φα­νές πως απαιτεί ρύθμιση προ­κει­μέ­νου να υπάρ­χουν δικαιώ­ματα, υπο­χρε­ώ­σεις και όρια.

Στην ημερίδα του Δήμου Αθη­ναίων που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε χθες  ήταν ευδιά­κριτο δια γυμνού οφθαλ­μού το νέο σκηνικό που μορ­φο­ποιεί­ται ταχύ­τατα στο χώρο της ευρύ­τε­ρης ταξι­διω­τι­κής αγοράς. Ένα χώρο στον οποίο διεκ­δι­κούν, πλέον, σημα­ντικό μερίδιο νέοι παίκτες όπως η Airbnb. Παίκτες οι οποίοι, εκτός των άλλων, διευ­ρύ­νουν συνεχώς τη διείσ­δυσή τους σε ευρύ­τατα κοι­νω­νικά στρώ­ματα σχη­μα­τί­ζο­νται ένα πλέγμα νέων συμ­μα­χιών «που ήρθαν για να μείνουν». Άνεργοι που βρήκαν μια πηγή εσόδων στην εμπο­ρική εκμε­τάλ­λευση ενός σπιτιού, ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των που βρήκαν τρόπο να αυξή­σουν τα έσοδά τους σε σύγκριση με όσα εισέ­πρατ­ταν από συνε­πείς ή μη νοι­κά­ρη­δες.

Μόνο η επί­δραση της Airbnb στην ελλη­νική οικο­νο­μία το 2017, σύμφωνα με την  υπεύ­θυνη πολι­τι­κής της γνωστής ηλε­κτρο­νι­κής πλατ­φόρ­μας Σοφία Γκιού­σου,υπο­λο­γί­ζε­ται ότι ανήλθε σε 750 εκατ. ευρώ. Όπως ανέφερε η ίδια, μόνο στην Αθήνα τα ακίνητα που είναι κατα­χω­ρι­σμένα στην πλατ­φόρμα της Airbnb ανέρ­χο­νται σε 7.000. Όπως εξήγησε, από τα στοι­χεία της εται­ρείας προ­κύ­πτει πως οι ιδιο­κτή­τες των ακι­νή­των κατα­γρά­φουν κατά μέσο όρο 37 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις στο κάθε ακίνητο ενώ το τα έσοδά τους κατά μέσο όρο ανέρ­χο­νται σε 3.000 Ευρώ σε ετήσια βάση.

Ο πρό­ε­δρος του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδας (ΞΕΕ) Αλέ­ξαν­δρος Βασι­λι­κός σημεί­ωσε πως η δρα­στη­ριό­τητα πλατ­φορ­μών όπως η Airbnb αλλά­ζουν, ήδη, το χώρο των ξενο­δο­χείων καθώς οι επι­χει­ρή­σεις του κλάδου επι­χει­ρούν να προ­σαρ­μο­στούν στα νέα δεδο­μένα. Επε­σή­μανε, ταυ­τό­χρονα, πως η άνθιση των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων κατοι­κιών σημειώ­νε­ται  σε μια εποχή ανά­πτυ­ξης του του­ρι­σμού εκτι­μώ­ντας πως ο χρόνος θα δείξει την πραγ­μα­τική δυνα­μική της συγκε­κρι­μέ­νης δρα­στη­ριό­τη­τας.

Οι συνέ­πειες του «μπουμ» σε Σαντο­ρίνη και Θεσ/νίκη

Οι περι­πτώ­σεις της Θεσ­σα­λο­νί­κης και της Σαντο­ρί­νης απο­τε­λούν χαρα­κτη­ρι­στικά παρα­δείγ­ματα της δια­φο­ρε­τι­κής τοπο­θέ­τη­σής τους απέ­να­ντι στη δρα­στη­ριό­τητα τύπου Airbnb. Δια­φο­ρε­τι­κές τοπο­θε­τή­σεις που απορ­ρέ­ουν από το δια­φο­ρε­τικό επίπεδο του­ρι­στι­κής ωρί­μαν­σής τους και στόχων για τα επόμενα χρόνια.

Η Θεσ­σα­λο­νίκη, όπως ανέφερε ο αντι­δή­μαρ­χος Του­ρι­σμού και Διεθνών Σχέσεων της πόλης Σπύρος Πέγκας, ήταν πρα­κτικά εκτός του ευρω­παϊ­κού του­ρι­στι­κού χάρτη μέχρι την εποχή που η χώρα εισέρ­χο­νταν στην εποχή των Μνη­μο­νίων.

Όπως ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά, το 2010 η πόλη είχε να επι­δεί­ξει 1,2 εκατ. δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις από τις οποίες το 75% είχε πραγ­μα­το­ποι­η­θεί από Έλληνες. Η  νέα διοί­κηση του Δήμου υπό τον Γιάννη Μπου­τάρη έθεσε τον ανά­δειξη της πόλης σε του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό ως απόλυτη προ­τε­ραιό­τητα και μονό­δρομο για την οικο­νο­μική ανα­συ­γκρό­τησή της. Στο πλαίσιο αυτό η οικο­νο­μία του δια­μοι­ρα­σμού (sharing economy) και ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες όπως η Airbnb απο­τέ­λε­σαν βασι­κούς μοχλούς για την προ­σέλ­κυση του­ρι­στι­κής κίνησης.

Σήμερα η Θεσ/νίκη μετράει 2.500 κατοι­κίες που νοι­κιά­ζο­νται μέσω βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων μέσω, κυρίως, της Airbnb απο­φέ­ρο­ντας στους ιδιο­κτή­τες ή δια­χει­ρι­στές τους μέσο έσοδο της τάξης των 340 ευρώ, σύμφωνα με τον Σπ. Πέγκα. Σύμφωνα με πρό­σφατα στοι­χεία, μάλιστα, τα κατα­λύ­ματα τύπου Airbnb αιμο­δο­τούν την οικο­νο­μία της πόλης με 1,34 εκατ. ευρώ ανά μήνα.

Ο αντι­δή­μαρ­χος Θεσ/νίκης την ίδια στιγμή, χαρα­κτή­ρισε συντη­ρη­τι­κές τις αντι­λή­ψεις που κυριαρ­χούν στους κόλπους των ξενο­δό­χων της πόλης οι οποίοι δεν καλο­βλέ­πουν την συγκε­κρι­μένη δρα­στη­ριό­τητα που ανα­πτύσ­σε­ται στην πόλη. Γι’ αυτό και δεν φαί­νε­ται να δια­τη­ρούν τις καλύ­τε­ρες των σχέσεων με τα 25 κατα­λύ­ματα άνω των πέντε δωμα­τίων που έχουν δημιουρ­γη­θεί στην πόλη την τελευ­ταία τριετία.

Η επέλαση της Airbnb, ωστόσο, δεν γίνεται σε ουδέ­τερο έδαφος και, όπως φαί­νε­ται παράγει συνέ­πειες. Όπως παρα­δέ­χθηκε ο αντι­δή­μαρ­χος του­ρι­σμού του Δήμου «αρχί­ζουμε να έχουμε θέματα με τα ενοίκια και δυσκο­λίες στην εύρεση κατοι­κιών στο κέντρο της πόλης». Περι­γρά­φο­ντας την ανηφόρα που έχουν πάρει τα ενοίκια αλλά και το γεγονός πως οι φοι­τη­τές δεν βρί­σκουν σπίτια να μείνουν.

Μάλλον προ­φα­νής εξέλιξη για τη Θεσ/νίκη η οποία, σύμφωνα με τον Δήμαρχό της, μετράει πλέον 3,5 εκατ. δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις  από τις οποίες το 1 εκατ. αφορά κατα­λύ­ματα τύπου Airbnb.

Η Σαντο­ρίνη τοπο­θε­τεί­ται δια­φο­ρε­τικά απέ­να­ντι στο φαι­νό­μενο. Ο Δήμαρ­χός της Αναστάσιος-Νικόλας Ζώρζος, του­λά­χι­στον. Ο επι­κε­φα­λής του Δήμου είδε το νησί να γεμίζει από του­ρί­στες τα τελευ­ταία χρόνια και ταυ­τό­χρονα τις υπο­δο­μές να επι­βα­ρύ­νο­νται σε οριακό βαθμό. Το απο­τέ­λε­σμα είναι να σχε­διά­ζο­νται κινή­σεις ώστε να μπει φρένο σε μια του­ρι­στική ανά­πτυξη χωρίς όρια καθώς, όπως ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά, «η χρυσή κοκότα κιν­δυ­νεύει να πάψει να γεννά αβγά!»

Όπως εξήγησε, η Σαντο­ρίνη έχει έκταση 76 τ.χλμ και, σύμφωνα με την απο­γραφή του 2011 είχε 15.550 μόνι­μους κατοί­κους. Σήμερα ξεπερ­νάει του 25.000 ανθρώ­πους που ζουν μόνιμα στο νησί που αντι­στοι­χεί σε μια πυκνό­τητα 329 κατοί­κων ανά τ.χλμ.

Η προ­σο­δο­φόρα θέα της Καλ­ντέ­ρας είχε ως απο­τέ­λε­σμα να λει­τουρ­γούν σήμερα στο νησί 60.000 κλίνες σε ξενο­δο­χειακά κατα­λύ­ματα, 12.500 κλίνες σε ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια και 23.000 κλίνες σε παρα­θε­ρι­στι­κές κατοι­κίες.

Το νησί δέχεται, πλέον, περισ­σό­τε­ρους από 1,7 εκατ. επι­σκέ­πτες που φθάνουν σε αυτό με αερο­πλάνα και πλοία πραγ­μα­το­ποιώ­ντας πάνω από 5,5 εκατ. δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις. Έξι χρόνια πριν (2012), η Σαντο­ρίνη υπο­δε­χό­ταν λιγό­τε­ρους από τους μισούς του­ρί­στες (750.000 αφίξεις) και μετρούσε 3,3 εκατ. δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις.

Σ’ αυτούς θα πρέπει να προ­σθέ­σει κανείς περίπου 850.000 ημε­ρή­σιους επι­σκέ­πτες που φθάνουν στο νησί με κρουα­ζιε­ρό­πλοια, αυξά­νο­ντας κατά 10.000-15.000 τους ανθρώ­πους που κινού­νται κάθε μέρα πάνω στο νησί.

Επι­πλέον θα πρέπει να συνυ­πο­λο­γι­σθούν οι επι­σκέ­πτες που χρη­σι­μο­ποιούν κατα­λύ­ματα τύπου Airbnb, αυξά­νο­ντας κατά 25% τις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις που πραγ­μα­το­ποιού­νται στο νησί.

Το απο­τέ­λε­σμα, σύμφωνα με τον Δήμαρχο Θήρας, είναι να φιλο­ξε­νού­νται καθη­με­ρινά στο νησί περί τις 100.000 ανθρώ­πους σε μια του­ρι­στική περίοδο που ξεκινά τον Απρίλιο και η περί­ο­δος αιχμής της διαρκεί μέχρι τον Οκτώ­βριο. Ακόμα και το χει­με­ρινό τρίμηνο Δεκεμβρίου-Φεβρουαρίου, όπως εξήγησε, το νησί υπο­δέ­χε­ται περισ­σό­τε­ρους από 25.000 επι­σκέ­πτες.

Το απο­τέ­λε­σμα είναι να μην υπάρ­χουν δια­θέ­σιμα σπίτια ούτε για τους ανθρώ­πους που απα­σχο­λού­νται στις επι­χει­ρή­σεις κάθε είδους που συν­δέ­ο­νται με τον του­ρι­σμό. Η κατά­σταση στην περίοδο αιχμής ιδιαί­τερα, χαρα­κτη­ρί­στηκε πρα­κτικά μη ελέγ­ξιμη από τον Δήμαρχο του νησιού καθώς, μεταξύ άλλων, ο Δήμος δια­θέ­τει συνο­λικά 85 ανθρώ­πους για να εξυ­πη­ρε­τή­σουν τις ανάγκες που προ­κύ­πτουν απ’ όλο αυτό το πλήθος ανθρώ­πων που φθάνει στο νησί.

Οι υπο­δο­μές, σύμφωνα με τον Αναστάσιο-Νικόλαο Ζώρζο, επι­βα­ρύ­νο­νται σε οριακό βαθμό, παρ’ ότι έχουν δαπα­νη­θεί γι’ αυτές 50 εκατ. ευρώ από το 2011.

Η αλμα­τώ­δης του­ρι­στική ανά­πτυξη της Σαντο­ρί­νης δημιούρ­γησε ένα τερά­στιο έλλειμμα υπο­δο­μών το οποίο καλεί­ται τώρα να καλύψει, εκ των υστέρων. Ενδει­κτικό της επι­βά­ρυν­σης των υπο­δο­μών και των ελλεί­ψεων που έχουν δημιουρ­γη­θεί  στο νησί είναι το γεγονός πως από το 2012 μέχρι το 2017 η κατα­νά­λωση νερού αυξή­θηκε 60,44%, η κατα­νά­λωση ενέρ­γειας έφθασε από 32 MWh στις 52 MWh ενώ τα σκου­πί­δια αυξή­θη­καν από τους 15.000 τόνους σε 40.000 τόνους…

πηγή euro2day.gr