Πώς ψάχνει η ΡΑΕ τα «ουρανοκατέβατα» κέρδη στην ηλεκτρική ενέργεια

Σε εξέ­λι­ξη βρί­σκε­ται ήδη έρευ­να της Ρυθ­μι­στι­κής Αρχής Ενέρ­γειας στις εται­ρεί­ες πα­ρα­γω­γής και προ­μή­θειας ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος προ­κει­μέ­νου να δια­πι­στώ­σει αν στην πε­ρί­ο­δο της ενερ­γεια­κής κρί­σης Οκτω­βρί­ου – Μαρ­τί­ου κα­τέ­γρα­ψαν «ου­ρα­νο­κα­τέ­βα­τα» κέρδη εκ­με­ταλ­λευό­με­νες τις ακραί­ες τιμές του φυ­σι­κού αε­ρί­ου και χωρίς μέρος αυτών να τα επι­στρέ­ψουν στους κα­τα­να­λω­τές.

Σχε­τι­κή ανα­κοί­νω­ση έκανε χθες ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης στη Bουλή αναγ­γέλ­λο­ντας μά­λι­στα την έκτα­κτη φο­ρο­λό­γη­ση με 90% σε υπερ­κέρ­δη που πι­θα­νόν να εντο­πι­στούν σε εται­ρεί­ες ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας λόγω της κρί­σης.

Η φο­ρο­λό­γη­ση λένε οι πλη­ρο­φο­ρί­ες θα είναι στα επι­πλέ­ον κα­θα­ρά κέρδη που εμ­φά­νι­σαν οι εται­ρεί­ες σε σχέση με την περ­σι­νή πε­ρί­ο­δο.

Το μέτρο της αξιο­ποί­η­σης των windfall profits (ου­ρα­νο­κα­τέ­βα­τα κέρδη) για την οι­κο­νο­μι­κή ανα­κού­φι­ση των κα­τα­να­λω­τών από τις με­γά­λες αυ­ξή­σεις στις τιμές της ενέρ­γειας συ­στή­νε­ται από την Κο­μι­σιόν στα κράτη – μέλη της Ε.Ε.

Ωστό­σο οι ευ­ρω­παϊ­κές αγο­ρές ενέρ­γειας δια­κρί­νο­νται από βάθος ρευ­στό­τη­τας, δια­φο­ρε­τι­κό τρόπο λει­τουρ­γί­ας, ενώ επί­σης οι τιμές χον­δρε­μπο­ρι­κής της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας δια­μορ­φώ­νο­νται με επί­και­ρες τιμές φυ­σι­κού αε­ρί­ου και όχι ετε­ρο­χρο­νι­σμέ­νες. Για πα­ρά­δειγ­μα στην ελ­λη­νι­κή αγορά το φυ­σι­κό αέριο κο­στο­λο­γεί­ται με ένα μήνα κα­θυ­στέ­ρη­ση, ενώ επί­σης η εγ­χώ­ρια χρη­μα­τι­στη­ρια­κή αγορά ηλε­κτρι­σμού δεν δια­θέ­τει βάθος ρευ­στό­τη­τας ικανό να κα­λύ­ψει επαρ­κώς τα κόστη πα­ρα­γω­γής των εται­ρειών.

Με­γά­λα κέρδη έχουν αυτήν την πε­ρί­ο­δο κυ­ρί­ως μο­νά­δες ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γής με ιδιαί­τε­ρα χα­μη­λό κό­στος. Όπως για πα­ρά­δειγ­μα, στην Ευ­ρώ­πη, τα πυ­ρη­νι­κά και τα υδροη­λε­κτρι­κά ερ­γο­στά­σια τα οποία στην πε­ρί­ο­δο αυτή αμοί­βο­νται από τις αγο­ρές με βάση τις υψη­λό­τε­ρες τιμές προ­σφο­ρών των μο­νά­δων. Οι τιμές εκ­κα­θά­ρι­σης αυτήν την πε­ρί­ο­δο δια­μορ­φώ­νο­νται από τις μο­νά­δες φυ­σι­κού αε­ρί­ου, οι οποί­ες λει­τουρ­γούν όλο το 24ωρο και εξαι­τί­ας του ακρι­βού καυ­σί­μου ανε­βά­ζουν και τις τιμές απο­ζη­μί­ω­σης των ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γών. Κάτι αντί­στοι­χο συμ­βαί­νει και στην ελ­λη­νι­κή χον­δρε­μπο­ρι­κή αγορά.

Η έρευ­να της ΡΑΕ

Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες η ΡΑΕ ερευ­νά το με­τα­βλη­τό κό­στος των συμ­βα­τι­κών μο­νά­δων ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γής (φυ­σι­κό αέριο, λι­γνί­της και νερά), τις προ­σφο­ρές που δί­νουν στη χον­δρε­μπο­ρι­κή αγορά για να εντα­χθούν στο σύ­στη­μα ηλε­κτρι­σμού καθώς και τις τιμές εκ­κα­θά­ρι­σης.

Πα­ράλ­λη­λα, ψά­χνει να βρει αν η δια­φο­ρά από το με­τα­βλη­τό κό­στος μέχρι την τιμή εκ­κα­θά­ρι­σης με­τα­κυ­λί­ε­ται και σε τι πο­σο­στό στους τε­λι­κούς κα­τα­να­λω­τές. Ερευ­νά μία, μία τις μο­νά­δες και συ­νο­λι­κά το χαρ­το­φυ­λά­κιο κάθε κα­θε­το­ποι­η­μέ­νου παι­κτη (με ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γή και προ­μή­θεια).

Πηγές θέ­λουν τα με­γα­λύ­τε­ρα κέρδη να απο­κο­μί­ζουν αυτήν την πε­ρί­ο­δο οι λι­γνι­τι­κές και οι υδροη­λε­κτρι­κές μο­νά­δες, ενώ οι μο­νά­δες φυ­σι­κού αε­ρί­ου λόγω του υψη­λού κό­στους προ­μή­θειας του καυ­σί­μου φέ­ρο­νται να έχουν χα­μη­λή κερ­δο­φο­ρία.

Άρα στο αν μία εται­ρεία είχε υπερ­κέρ­δη θα δια­πι­στω­θεί με τη σύ­γκρι­ση προη­γού­με­νων ετών και φυ­σι­κά στο αν αυτά πέ­ρα­σαν στην κα­τα­νά­λω­ση.

Οι ΑΠΕ δεν συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στην έρευ­να καθώς οι πα­ρα­γω­γοί τους δεν απο­ζη­μιώ­νο­νται με βάση την τιμή εκ­κα­θά­ρι­σης της χον­δρε­μπο­ρι­κής αγο­ράς αλλά σύμ­φω­να με τις χα­μη­λό­τε­ρες κλει­δω­μέ­νες τιμές που έλα­βαν από προ­γε­νέ­στε­ρους δια­γω­νι­σμούς της ΡΑΕ. Αυτές είναι ανά­με­σα στα 50 με 70 ευρώ/MWh και συ­νε­πώς δεν απο­ζη­μιώ­νο­νται με τιμές της τάξης των 250 ευρώ/MWh. Η δια­φο­ρά των 200 και 180 ευρώ/MWh απο­δί­δε­ται στο Τα­μείο Ενερ­γεια­κής Με­τά­βα­σης κι από εκεί γί­νε­ται η επι­δό­τη­ση των λο­γα­ρια­σμών ρεύ­μα­τος.

Η ΔΕΗ

Το μέτρο αυτό στο­χεύ­ει κατά κύριο λόγο, όπως φά­νη­κε και από τη χθε­σι­νή αντι­πα­ρά­θε­ση Μη­τσο­τά­κη – Τσί­πρα τη ΔΕΗ.

Κα­τέ­χει το με­γα­λύ­τε­ρο με­ρί­διο στην ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γή και την προ­μή­θεια και τις υδροη­λε­κτρι­κές και λι­γνι­τι­κές μο­νά­δες.

Πηγές ση­μειώ­νουν πως η δη­μό­σια εται­ρεία ανα­μέ­νε­ται να εμ­φα­νί­σει το 2021 ορια­κή κερ­δο­φο­ρία. Οι ίδιοι κύ­κλοι υπεν­θυ­μί­ζουν ότι η ει­σηγ­μέ­νη πέ­ρυ­σι έχει δια­θέ­σει 800 εκ. ευρώ για εκ­πτώ­σεις σε νοι­κο­κυ­ριά κι επι­χει­ρή­σεις καθώς και χα­μη­λά τι­μο­λό­για ρεύ­μα­τος στις βιο­μη­χα­νί­ες της υψη­λής τάσης. Κατά τις ίδιες πηγές ου­σια­στι­κά η ΔΕΗ ότι επι­πλέ­ον κέρδη έβγα­λε από τους υδροη­λε­κτρι­κούς και λι­γνι­τι­κούς σταθ­μούς τα πέ­ρα­σε στην κα­τα­νά­λω­ση.

Πηγή ΟΤ