Καστελλόριζο: Το Ροζ Σπίτι, φτιαγμένο από «σκουπίδια»

Το γρα­φι­κό Κα­στελ­λό­ρι­ζο, εκτός από τις βλέ­ψεις των Τούρ­κων, είναι αυτό τον καιρό στην επι­και­ρό­τη­τα για τη με­τα­τρο­πή του σε προ­ο­ρι­σμό Τέ­χνης και Πο­λι­τι­σμού. Στα πλαί­σια αυτά εντάσ­σε­ται και το Ροζ Σπίτι, φτιαγ­μέ­νο από «σκου­πί­δια».

Χρυ­στάλ­λα Χα­τζη­δη­μη­τρί­ου

Το όλο έργο ξε­κί­νη­σε με πρω­το­βου­λία της Ιτα­λί­δας συλ­λέ­κτριας Nicoletta Fiorucci. Συμ­με­τέ­χει μά­λι­στα σε αυτό κι ο Κύ­πριος, διε­θνούς φήμης σχε­δια­στής, Μι­χά­λης Ανα­στα­σιά­δης. Στο παρόν στά­διο όμως, αυτό που έχει υλο­ποι­η­θεί είναι η ανα­καί­νι­ση ενός σπι­τιού στο λι­μά­νι, γνω­στό πλέον ως Pink House λόγω του ροζ χρώ­μα­τος στην πρό­σο­ψη του. Χρώμα που πα­ρα­δο­σια­κά συ­να­ντά­ται στα νησιά, κυ­ρί­ως στα Δω­δε­κά­νη­σα. Αυτό που το κάνει ξε­χω­ρι­στό όμως είναι το εσω­τε­ρι­κό του. Σχε­δόν τα πάντα είναι κα­τα­σκευα­σμέ­να από «σκου­πί­δια». Κυ­ρί­ως από φε­λι­ζόλ, με την υπο­γρα­φή του Έλ­λη­να σχε­δια­στή Σάββα Λαζ (Savvas Laz). Ο Laz εμ­φα­νί­στη­κε πριν λίγα χρό­νια με μια σειρά έπι­πλα τα οποία είχε ονο­μά­σει Trashformers. Κι έπει­τα ο δρό­μος του συ­να­ντή­θη­κε με την Nicoletta Fiorucci, γνω­στή στον κόσμο των τε­χνών κυ­ρί­ως για την πει­ρα­μα­τι­κή της προ­σέγ­γι­ση.

Η σχέση της με το Κα­στελ­λό­ρι­ζο είχε ξε­κι­νή­σει 30 χρό­νια πριν, αγο­ρά­ζο­ντας διά­φο­ρα ερεί­πια και οι­κό­πε­δα και βοη­θώ­ντας στην ανα­καί­νι­ση δη­μό­σιων και ιστο­ρι­κών χώρων του νη­σιού. Ταυ­τό­χρο­να έχει συ­γκε­ντρώ­σει μια ομάδα γύρω της με στόχο την πο­λι­τι­στι­κή ανά­πτυ­ξη του νη­σιού. «Δεν έχω κα­νέ­να εν­δια­φέ­ρον να έρθω εδώ ως κά­ποιο είδος αποι­κια­κής δύ­να­μης. Θέλω να προ­σθέ­σω κάτι θε­τι­κό», δη­λώ­νει.

Μέσω της Σύλ­βιας Κού­βα­λη, γνω­στής έμπο­ρου σύγ­χρο­νης τέ­χνης, πίσω από τις γκα­λε­ρί Rodeo στο Λον­δί­νο και τον Πει­ραιά, μυ­ή­θη­κε στο έργο του Laz. «Κα­τά­λα­βα αμέ­σως τη γλώσ­σα του», λέει η Fiorucci. Πα­ρό­λο που δεν ήξερε πως ακρι­βώς ήταν φτιαγ­μέ­να τα αντι­κεί­με­να του, αντι­λή­φθη­κε την φι­λο­σο­φία του και σκέ­φτη­κε: «Τι θα γι­νό­ταν αν μπο­ρού­σε να ανα­πτύ­ξει κάτι πέρα από τα έπι­πλα; Αν μπο­ρού­σε να δη­μιουρ­γή­σει ένα ολό­κλη­ρο σπίτι». Κι έτσι εγέ­νε­το το Pink House. Το οποίο είναι κάτι πε­ρισ­σό­τε­ρο από ένα προ­κλη­τι­κό σχέ­διο: «Είναι μια προ­σπά­θεια να προ­τεί­νου­με νέους και βιώ­σι­μους τρό­πους δη­μιουρ­γί­ας και οι­κο­δό­μη­σης. Να δούμε εκ νέου τις αντι­λή­ψεις τόσο για το τι είναι χρή­σι­μο όσο και για το τι είναι όμορ­φο».

Πα­ρό­λο που σχε­δόν όλα τα έπι­πλα κα­τα­σκευά­ζο­νταν στο ατε­λιέ του Laz στην Αθήνα, ο δη­μιουρ­γός τε­λεί­ω­σε και εγκα­τέ­στη­σε τα πάντα επί τόπου σε διά­στη­μα τεσ­σά­ρων μηνών, την άνοι­ξη και το κα­λο­καί­ρι του ΄21. Τα κομ­μά­τια Trashformers δεν είναι τα μόνα ανα­κυ­κλω­μέ­να. Σπα­σμέ­νες κα­ρέ­κλες τα­βέρ­νας που ο Laz και άλλοι έσω­σαν από χω­μα­τε­ρές στην Αθήνα έχουν επα­να­συ­ναρ­μο­λο­γη­θεί. Το δά­πε­δο είναι ένα μω­σαϊ­κό από ασπρό­μαυ­ρες ρίγες, που δη­μιουρ­γή­θη­καν με μια πα­ρα­δο­σια­κή τε­χνι­κή το­πο­θέ­τη­σης λίθων. Όλες οι πόρ­τες και τα ξύ­λι­να στοι­χεία έχουν επί­σης ανα­κυ­κλω­θεί. Κι όλα, σχε­δόν, στο εσω­τε­ρι­κό, είναι βαμ­μέ­να λευκά.

Το σπίτι αγο­ρά­στη­κε το 2016 και έχει εμ­βα­δό 150 τ.μ. Εκτεί­νε­ται δε εξω­τε­ρι­κά σε βε­ρά­ντα και βρα­χό­κη­πο. Ολό­κλη­ρος ο πάνω όρο­φος είναι μια φω­τει­νή κρε­βα­το­κά­μα­ρα, με ένα με­γά­λο κρε­βά­τι Trashformers με ένα αφη­ρη­μέ­νο κε­φα­λά­ρι στο κέ­ντρο του και πολλά μι­κρό­τε­ρα κομ­μά­τια: ένα ασύμ­με­τρο μπου­φέ με πρά­σι­νη επι­φά­νεια, ένας κα­θρέ­φτης και μια ξα­πλώ­στρα που μοιά­ζει με πάγκο, μια κού­νια μπρο­στά από ένα με­γά­λο πα­ρά­θυ­ρο με θέα στο λι­μά­νι, ένα φω­τι­στι­κό δίπλα στο κο­μο­δί­νο –συν­δυα­σμός από υα­λο­βάμ­βα­κα, φε­λι­ζόλ, κα­θρέ­φτη και χυτό μέ­ταλ­λο– σε αφη­ρη­μέ­νο σχήμα θα­λάσ­σιας χε­λώ­νας (ωδή στις χε­λώ­νες που κο­λυ­μπούν στο λι­μά­νι).

Κα­νέ­νας χώρος, από τα υπνο­δω­μά­τια μέχρι και την απο­θή­κη, δεν θα ήταν πα­ρά­ται­ρος στο «A Space Odyssey» του Stanley Kubrick. Ωστό­σο, η ποι­κι­λία ασύμ­με­τρων σχη­μά­των και η μη ύπαρ­ξη ευ­θεί­ων γραμ­μών προσ­δί­δουν την αί­σθη­ση του χει­ρο­ποί­η­του.

​

Όταν η Fiorucci πε­ριό­δευ­σε το σπίτι μετά την ολο­κλή­ρω­σή του, ήταν εν­θου­σια­σμέ­νη. «Όταν είσαι μέσα δεν σκέ­φτε­σαι πως είναι φτιαγ­μέ­νο από σκου­πί­δια. Ο χώρος είναι εκ­πλη­κτι­κός, αρ­μο­νι­κός – τόσο πολύ που σε κάνει να συ­νει­δη­το­ποι­ή­σεις πόσο επι­τυ­χώς τα από­βλη­τα μπο­ρούν να με­τα­τρα­πούν σε αντι­κεί­με­να και χώ­ρους ομορ­φιάς. Αυτό είναι το μή­νυ­μα». Κι ελ­πί­ζει πως θα απο­τε­λέ­σει πρό­τυ­πο που θα εμπνεύ­σει πραγ­μα­τι­κή αλ­λα­γή.

Τα σχέ­διά της για το Κα­στελ­λό­ρι­ζο αντι­κα­το­πτρί­ζουν αυτή την πρό­θε­ση: μαζί με την ομάδα συμ­βού­λων και συ­νερ­γα­τών της, η Fiorucci προ­σκα­λεί σχε­δια­στές να πει­ρα­μα­τι­στούν μέσα σε άλλα σπί­τια που έχει απο­κτή­σει και ανα­και­νί­σει, για να με­τα­μορ­φώ­σει τα χρη­σι­μο­ποι­η­μέ­να υλικά και να δη­μιουρ­γή­σει νέες ιδέες βιώ­σι­μου σχε­δια­σμού. Όπως έχει γρα­φτεί στο διε­θνή Τύπο, ο Μι­χά­λης Ανα­στα­σιά­δης βρί­σκε­ται ήδη στη δου­λειά, συ­νερ­γα­ζό­με­νος με το Studio Mumbai για την επα­νε­φεύ­ρε­ση ενός ιστο­ρι­κού κήπου εκ­κλη­σί­ας. Η ανα­καί­νι­ση πο­λι­τι­στι­κού κέ­ντρου που θα φι­λο­ξε­νεί εκ­παι­δευ­τι­κό και πο­λι­τι­στι­κό προ­γραμ­μα­τι­σμό χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το Ίδρυ­μα Σταύ­ρος Νιάρ­χος. Και όχι μα­κριά από το The Pink House βρί­σκε­ται το σπίτι της οι­κο­γέ­νειας της Αμε­ρι­κα­νί­δας καλ­λι­τέ­χνι­δας Lynda Benglis. Στό­χος το Κα­στελ­λό­ρι­ζο να κα­τα­στεί μια νέα Ύδρα.

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο SAVVAS LAZ

Ο Savvas Laz γεν­νή­θη­κε το 1985 στη Θεσ­σα­λο­νί­κη και με­γά­λω­σε στο Βόλο. Σπού­δα­σε πο­λι­τι­κός μη­χα­νι­κός στο πο­λυ­τε­χνείο της Ξάν­θης και η πρώτη του επαγ­γελ­μα­τι­κή ενα­σχό­λη­ση ήταν στη Ντόχα του Κατάρ. Το πεδίο του μη­χα­νι­κού, ωστό­σο, δεν ήταν αυτό που ήθελε να κάνει κι έτσι άρ­χι­σε μία πε­ρι­πλά­νη­ση, κα­τα­λή­γο­ντας στην Ολ­λαν­δία να δου­λεύ­ει δίπλα στο Joep Van Lieshout στο Atelier Van Lieshout. Η εμπει­ρία αυτή στά­θη­κε κα­θο­ρι­στι­κή για το μέλ­λον του. Μπήκε στην Σχολή Écal, της Λω­ζά­νης, η οποία θε­ω­ρεί­ται μια από τις πιο ση­μα­ντι­κές σχο­λές art and design του κό­σμου. Κατά τη διάρ­κεια των σπου­δών του είχε ως μέ­ντο­ρα, όπως είπε ο ίδιος, τον Michael Anastassiades, τον οποίο θε­ω­ρεί έναν από τους σπου­δαιό­τε­ρους designers αυτή τη στιγ­μή στον κόσμο. Επι­στρέ­φο­ντας στην Αθήνα δη­μιούρ­γη­σε το δικό του στού­ντιο και συ­νερ­γά­στη­κε με με­γά­λους οί­κους όπως, Chopard, Vacheron Constantin, Retrosuperfuture. Η δου­λειά που τον έκανε να ξε­χω­ρί­σει είναι η σειρά Trashformers, με βα­σι­κό υλικό το φε­λι­ζόλ. Όπως εξή­γη­σε, είναι ένα υλικό που ήξερε να το δου­λεύ­ει. «Όταν μπήκα στο σπίτι που μένω στην Αθήνα, εξή­γη­σε, και αγό­ρα­σα το ψυ­γείο μου, κρά­τη­σα τα κομ­μά­τια φε­λι­ζόλ από τη συ­σκευα­σία. Έπει­τα άρ­χι­σα να το πα­ρα­τη­ρώ πα­ντού, κυ­ρί­ως στους κά­δους σκου­πι­διών. Ξε­κί­νη­σα λοι­πόν να σκέ­φτο­μαι πώς μπορώ να δώσω σε αυτά τα πε­τα­μέ­να κομ­μά­τια μια δεύ­τε­ρη ευ­και­ρία και να τα με­τα­τρέ­ψω σε χρη­στι­κά αντι­κεί­με­να. Έτσι γεν­νή­θη­κε η ιδέα του Trashformers (trash=σκου­πί­δι), δα­νει­ζό­με­νου στοι­χεία από τα παι­χνί­δια Transformers με τα οποία παί­ζα­με μι­κροί. Όταν συ­νέ­λε­ξα έναν με­γά­λο αριθ­μό τέ­τοιων κομ­μα­τιών, άρ­χι­σα να δη­μιουρ­γώ διά­φο­ρες συν­θέ­σεις, σαν ένα πε­ρί­πλο­κο παι­χνί­δι Lego. Πει­ρα­μα­τί­στη­κα αρ­κε­τά για το πώς θα με­τα­τρέ­ψω ένα τόσο εύ­θραυ­στο υλικό σε αντι­κεί­με­νο με­γά­λης αντο­χής. Η δια­δι­κα­σία, εφό­σον σχη­μα­τί­σω το εκά­στο­τε αντι­κεί­με­νο, είναι να το επι­κα­λύ­ψω με fiberglass, ρη­τί­νη με βάση το νερό και χρώμα, για να τους δώσω την απα­ραί­τη­τη αντο­χή». Η συλ­λο­γή απο­τε­λεί­ται από 11 μο­να­δι­κά κομ­μά­τια και πε­ρι­λαμ­βά­νει, ανά­με­σα σ’ άλλα, πο­λυ­θρό­νες, κα­ρέ­κλες, κα­θρέ­φτη, τρα­πε­ζα­ρία, coffee table.

Πηγή philenews.com