Ερωτικό θρίλερ και περιπλάνηση στα νησιά του Αιγαίου

Δύο νέοι συμ­φω­νούν να πάρουν μέρος σε μια δοκιμή για ένα νέο φάρμακο. Ενώ οι γιατροί μπορούν να παρα­τη­ρή­σουν με κάθε λεπτο­μέ­ρεια τις χημικές αντι­δρά­σεις στο μυαλό των ερω­τευ­μέ­νων, δεν ξέρουν τι τις προ­κα­λεί. Η δοκιμή τινά­ζε­ται στον αέρα. Κι οι γιατροί ανα­γκά­ζο­νται ν’ ανα­θε­ω­ρή­σουν τα όρια ανάμεσα στην τρέλα και την υγεία, τον άνθρωπο και τη χημεία, τον έρωτα και την αγάπη…

H Lucy Prebble, μία από τις πιο δυνα­μι­κές σύγ­χρο­νες φωνές του αγγλι­κού θεάτρου, γράφει το «Effect -Τομογραφία του έρωτα», ένα συγκι­νη­τικό, αστείο και απρό­σμενα ανθρώ­πινο επι­στη­μο­νικό θρίλερ. Το «Effect» παρου­σιά­ζε­ται σε πανελ­λή­νια πρώτη στο «Σύγ­χρονο Θέατρο της Αθήνας», σε μετάφραση-σκηνοθεσία Κων­στα­ντί­νου Αρβα­νι­τάκη και παρα­γωγή του Δημο­τι­κού Περι­φε­ρεια­κού Θεάτρου Πάτρας.

Ολη αυτή η ιστορία, ο ένας εγκέ­φα­λος να παρα­τη­ρεί τον άλλον, σαν μια κάμερα να προ­σπα­θεί να φωτο­γρα­φή­σει τον εαυτό της. Ο εγκέ­φα­λος είναι το πιο σημα­ντικό ανθρώ­πινο όργανο. Παρόλο που ζυγίζει το 2% του βάρους του σώματος, κατα­να­λώ­νει το 20% της παρα­γό­με­νης ενέρ­γειας.

Ερώτημα

Το ποσοστό της ενέρ­γειας του εγκε­φά­λου που κατα­να­λώ­νει ο έρωτας δεν έχει μετρη­θεί ακόμη. Ερωτας είναι το κυρί­αρχο σημείο ή τα ψυχο­φάρ­μακα και οι παρε­νέρ­γειές τους, η φαρ­μα­κο­βιο­μη­χα­νία και τελικά οι πολυ­ε­θνι­κές; «Το κυρί­αρχο ερώτημα που τίθεται είναι ”To pill or not to pill” – που, όσο κι αν φαί­νε­ται παρά­δοξο, συνδέει τελικά τον έρωτα με τις πολυ­ε­θνι­κές» απαντά ο σκη­νο­θέ­της. «Οι φαρ­μα­κο­βιο­μη­χα­νίες εκμε­ταλ­λεύ­ο­νται την ανθρώ­πινη ανάγκη για ευτυχία. Δεδο­μέ­νου ότι, όπως λέει και το άσμα, ”ευτυχία είν’ αυτό που περι­μέ­νουμε να ‘ρθει”, ο έρωτας είναι το όχημα που πιο συχνά ελπί­ζουμε ότι θα τη φέρει».

Το βίντεο και η σκη­νο­γρα­φία είναι του Στάθη Μήτσιου, ενώ επι­στη­μο­νι­κός σύμ­βου­λος είναι ο Μενέ­λαος Καραν­τζάς. Παίζουν: Αντώνης Καρυ­στι­νός, Αννα Μάσχα, Καλ­λιόπη Πανα­γιω­τί­δου, Μάνος Στε­φα­νά­κης.

Μία ακόμη παρα­γωγή μας φέρνει το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας στην Αθήνα. Οι εξαι­ρε­τι­κοί «Εμποροι των Εθνών» που έκαναν πρε­μιέρα τον Οκτώ­βριο του 2011 στη Στέγη και περιό­δευ­σαν στην περι­φέ­ρεια σημειώ­νο­ντας μεγάλη επι­τυ­χία, παρου­σιά­ζο­νται στο «Σύγ­χρονο Θέατρο», προ­τεί­νο­ντας έναν ιδιαί­τερο και πρω­τό­γνωρο τρόπο σκη­νι­κής ανά­γνω­σης του Παπα­δια­μά­ντη. Πρό­κει­ται για ένα σκηνικό εγχεί­ρημα, βασι­σμένο στο δεύτερο μυθι­στό­ρημα του συγ­γρα­φέα, σε σκη­νο­θε­σία Θοδωρή Αμπαζή.

Με πλαίσιο την εποχή της βενε­τι­κής κυριαρ­χίας στα νησιά του Αιγαίου και την ευρύ­τερη πολι­τική διά­σταση που ανα­δύ­ε­ται από αυτήν, στον άξονα της συγκρου­σια­κής σχέσης Ανα­το­λής και Δύσης, το έργο πραγ­μα­τεύ­ε­ται την υπέρ­βαση των ορίων της ανθρώ­πι­νης φύσης, που κατα­πο­νεί­ται στη δίνη μιας ερω­τι­κής παρόρ­μη­σης.

Η παρά­σταση προ­τεί­νει την ανά­πτυξη μιας σύν­θε­της θεμα­τι­κής που απο­πει­ρά­ται να συν­δυά­σει τη σκηνική αφήγηση με τη μου­σι­κό­τητα. Στόχος της είναι να ανα­δεί­ξει με σύγ­χρονη θεα­τρική ματιά ένα κείμενο του 19ου αι. πολυ­σή­μα­ντο, πολυ­κύ­μα­ντο και δια­χρο­νικό, με το χαρα­κτη­ρι­στικό γλωσ­σικό ιδίωμα του Παπα­δια­μά­ντη.

Τα όρια

Τόσο οι ηθο­ποιοί όσο και οι μου­σι­κοί που παίζουν ζωντανά στη σκηνή υπη­ρε­τούν την αφήγηση της ιστο­ρίας, αλλά ταυ­τό­χρονα διευ­ρύ­νουν τα όρια του θεάτρου μέσα από τις δυνα­τό­τη­τες που τους προ­σφέ­ρει η τεχνο­λο­γία. Πρό­κει­ται για ένα ιδιό­τυπο μουσικό θέατρο όπου τα νέα μέσα συν­δια­λέ­γο­νται δημιουρ­γικά με το γλωσ­σικό ιδίωμα του Παπα­δια­μά­ντη και την πρω­τό­τυπη μουσική σύνθεση δημιουρ­γώ­ντας ένα ερε­θι­στικό σκηνικό περι­βάλ­λον.

Η σκηνική σύνθεση έχει στόχο να συν­δρά­μει στην κατα­νό­ηση του λόγου, δημιουρ­γώ­ντας μέσω της εικόνας συν­θή­κες ανά­δει­ξης του κει­μέ­νου. Η παρά­σταση θα μπο­ρούσε να χαρα­κτη­ρι­στεί ως θεα­τρικό ορα­τό­ριο σε τέσσερα μέρη. Κάθε μέρος αντι­στοι­χεί σε μια πράξη του έργου και σε έναν τόπο δράσης: Νάξος, Βενετία, Πάτμος, Νάξος. Επίσης κάθε μέρος έχει ένα κυρί­αρχο συμβάν και ανάλογα μουσικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Η αρπαγή: adagio, η εκδί­κηση: animato, η εξο­μο­λό­γηση: grave, η επι­στροφή: presto.

Τη δρα­μα­τουρ­γική επε­ξερ­γα­σία υπο­γρά­φει η Ελσα Ανδρια­νού, τη σκηνοθεσία-μουσική ο Θοδωρής Αμπαζής, τα σκηνικά-κοστούμια η Ελένη Μανω­λο­πού­λου, το βίντεο ο Στάθης Αθα­να­σίου και τη χορο­γρα­φία η Ζωή Χατζηα­ντω­νίου. Παίζουν: Κων­στα­ντί­νος Αβα­ρι­κιώ­της, Τζωρ­τζίνα Δαλιάνη, Κώστας Βασαρ­δά­νης, Νέστο­ρας Κοψιδάς, Νεφέλη Μαϊ­στράλη, Δανάη Σαρι­δάκη.

Συμ­με­τέ­χουν οι μου­σι­κοί Ιάκωβος Παυ­λό­που­λος και Στέ­φα­νος Γιαν­νό­που­λος.

«Δώρο για τον σκη­νο­θέτη αυτό το υλικό»

«Το μυθι­στό­ρημα του Παπα­δια­μά­ντη ”Οι Εμποροι των Εθνών” μας πρό­σφερε το γονι­μό­τερο έως τώρα υλικό για τη δουλειά μας. Δια­βά­ζο­ντας κανείς δυνατά αυτό το κείμενο αντι­λαμ­βά­νε­ται τον ηχητικό πλούτο του γλωσ­σι­κού του ιδιώ­μα­τος και ταυ­τό­χρονα μετέχει μέσω της ανα­πνοής σε μια βιω­μα­τική εμπει­ρία μύησης στα από­κρυφα μονο­πά­τια του κόσμου του συγ­γρα­φέα» σημειώ­νει ο Θοδωρής Αμπαζής. «Είναι δώρο για τον σκη­νο­θέτη – συνθέτη να δου­λέ­ψει ένα τέτοιο υλικό. Κάθε φωνήεν είναι μια νότα, κάθε σύμφωνο ένας νέος ρυθμός, η εναλ­λαγή των λεκτι­κών του συν­θέ­σεων ενερ­γο­ποιεί το συναί­σθημα με τρόπο ανάλογο της μου­σι­κής του Μπαχ. Ο λόγος, στην παρά­σταση, γέννησε τη μουσική, την κίνηση, το φως το βίντεο. Από εκεί ξεκι­νούν όλα και εκεί τελειώ­νουν. Ο χορικός λόγος εναλ­λάσ­σε­ται με τον προ­σω­πικό και η ομο­φω­νία με την αντί­στιξη υπη­ρε­τώ­ντας την αρχι­τε­κτο­νική του κει­μέ­νου. Το βίντεο και το φως ανα­δει­κνύ­ουν τον χωρο­χρόνο του έργου».

Εθνος