Δ. Κρεμαστινός: «Το ΕΣΥ που οραματιστήκαμε δεν μπορεί να υλοποιηθεί σήμερα»

Η Υγεία υπήρξε πάντοτε ένας από τους πιο ευαί­σθη­τους και νευ­ραλ­γι­κούς τομείς της δημό­σιας ζωής. Ένας τομέας για τον οποίο δια­χρο­νικά εξαγ­γέλ­λο­νταν πολλά, αλλά γίνο­νταν λίγα. Σε μια εποχή που, παρά τις όποιες προ­σπά­θειες, η Δημόσια Υγεία ταλα­νί­ζε­ται και συρ­ρι­κνώ­νε­ται από τα Μνη­μό­νια και τις πολι­τι­κές λιτό­τη­τας, τα «Επί­καιρα» συνο­μί­λη­σαν με τον καθη­γητή Καρ­διο­λο­γίας, αντι­πρό­ε­δρο της Βουλής, βου­λευτή της Δημο­κρα­τι­κής Συμπα­ρά­τα­ξης και πρώην υπουργό Υγείας, Πρό­νοιας και Κοι­νω­νι­κών Ασφα­λί­σεων Δημήτρη Κρε­μα­στινό. Έναν άνθρωπο που γνω­ρί­ζει όσο λίγοι τα σοβαρά ζητή­ματα και τις παθο­γέ­νειες του χώρου…

Μπορεί επι­τέ­λους η Ελλάδα να απο­κτή­σει ένα Εθνικό Σύστημα Υγείας όπως το ορα­μα­τί­στηκε ο Ανδρέας Παπαν­δρέου;

Δυστυ­χώς, η απά­ντηση είναι όχι. Κι αυτό γιατί για να λει­τουρ­γή­σει το Εθνικό Σύστημα Υγείας της χώρας –νοσο­κο­μεία, Κέντρα Υγείας, αγρο­τικά ιατρεία και ΕΚΑΒ– χρειά­ζε­ται ετησίως 35-40 δις ευρώ. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι ο τελευ­ταίος γνωστός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του Εθνικού Συστή­μα­τος Υγείας της Μεγάλης Βρε­τα­νίας ανήλθε σε 154 δις ευρώ. Συνο­λικά το βρε­τα­νικό Σύστημα απα­σχο­λεί περί τους 1.300.000 εργα­ζό­με­νους, όντας ένας από τους μεγα­λύ­τε­ρους εργο­δό­τες στον κόσμο μετά τα υπουρ­γεία Άμυνας της Κίνας και των ΗΠΑ. Αντι­λαμ­βά­νε­στε, λοιπόν, γιατί είναι ακα­τόρ­θωτο με τη σημε­ρινή κατά­σταση της οικο­νο­μίας της χώρας να απο­κτή­σουμε Σύστημα Υγείας ανάλογο του βρε­τα­νι­κού, του σου­η­δι­κού ή του κανα­δι­κού. Απλώς λείπουν οι πόροι.

Δεν ανα­γνω­ρί­ζετε ότι γίνο­νται προ­σπά­θειες;

Ασφαλώς, ναι. Τα κενά όμως είναι τερά­στια. Το να προ­σλαμ­βά­νεις για­τρούς και νοση­λευ­τές της τάξεως των 5.000 ατόμων, όταν χρειά­ζο­νται 25.000, αντι­λαμ­βά­νε­στε ότι είναι σταγόνα στον ωκεανό. Όταν, μάλιστα, οι γιατροί που προ­σλαμ­βά­νο­νται είναι επι­κου­ρι­κοί ή «οκτα­μη­νί­τες» μέσω του ΚΕΕΛΠΝΟ δεν μπορούν να ενσω­μα­τω­θούν αξιό­πι­στα στο ΕΣΥ. Αλλά δεν είναι μόνο η ανε­πάρ­κεια στον αριθμό γιατρών και νοση­λευ­τών, είναι και η ανε­πάρ­κεια των υπο­δο­μών.

Τι εννο­είτε με αυτό;

Να σας δώσω ένα παρά­δειγμα που δεν μπορεί να αμφι­σβη­τη­θεί: σε ένα από τα μεγα­λύ­τερα νοσο­κο­μεία της χώρας, το «Αττικόν», ο μαγνη­τι­κός τομο­γρά­φος έχει πάψει να λει­τουρ­γεί εδώ και δυόμισι χρόνια. Όλο αυτό το διά­στημα οι ασθε­νείς παρα­πέ­μπο­νται για μαγνη­τι­κές τομο­γρα­φίες στα ιδιω­τικά κέντρα. Αντι­λαμ­βά­νε­στε ότι εάν είχε αντι­κα­τα­στα­θεί ο μαγνη­τι­κός τομο­γρά­φος μέσα σε ένα λογικό χρονικό διά­στημα, η αξία του θα είχε απο­σβε­στεί από τις εξε­τά­σεις. Σε οποιο­δή­ποτε Σύστημα Υγείας η αντι­κα­τά­σταση θα γινόταν μέσα σε μία εβδο­μάδα. Οι ελλεί­ψεις είναι τερά­στιες…

Τι πρέπει, κατά τη γνώμη σας, να πράξει η κυβέρ­νηση;

Δυστυ­χώς, το υπουρ­γείο Υγείας ασχο­λεί­ται με το «εμείς» και το «εσείς», με το τι έκαναν, δηλαδή, οι προη­γού­με­νοι και το τι γίνεται τώρα, χωρίς να μπορεί να αντι­λη­φθεί το θέμα της Υγείας στο σύνολό του. Ο κόσμος είναι δυσα­ρε­στη­μέ­νος όταν αντι­με­τω­πί­ζει καθη­με­ρινά τα προ­βλή­ματα της Υγείας στα νοσο­κο­μεία και στα Κέντρα Υγείας και βλέπει την εικόνα που υπάρχει στη Βουλή όταν συζη­τού­νται τα προ­βλή­ματά του. Ο πρω­θυ­πουρ­γός οφείλει να αντι­λη­φθεί ότι στο υπουρ­γείο Υγείας πρέπει να υπάρχει το καλύ­τερο ανθρώ­πινο δυνα­μικό που δια­θέ­τει, τόσο πολι­τικό όσο και τεχνο­κρα­τικό, για να είναι δυνατόν να αντι­με­τω­πι­στεί το τερά­στιο αυτό πρό­βλημα.

Εσείς προ­τεί­νετε κάτι συγκε­κρι­μένο;

Το 1995 ο επι­κε­φα­λής των ξένων εμπει­ρο­γνω­μό­νων που είχαν προ­σλη­φθεί ως σύμ­βου­λοι του υπουρ­γείου Υγείας, τότε πρύ­τα­νης του London School o Economics, Brian Abel-Smith, όταν μου έδωσε το σχέδιο για το ΕΣΥ, μου είπε προ­φο­ρικά: «Εάν δεν εξα­σφα­λί­σεις την απα­ραί­τητη δαπάνη, μην προ­χω­ρή­σεις. Εάν ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός της χώρας σου δεν μπορεί να το στη­ρί­ξει, τότε να κατα­φύ­γεις, π.χ., σε ένα εθνικό λαχείο για την Υγεία για να καλύ­ψεις τη δαπάνη». Φυσικά, εννο­ούσε την πλήρη ανά­πτυξη του Συστή­μα­τος. Γιατί εκείνη την εποχή δημιουρ­γή­θηκε ό,τι υπάρχει σήμερα και, δυστυ­χώς, σήμερα, λει­τουρ­γεί πλημ­με­λέ­στατα: τα μεγάλα νοσο­κο­μεία, το ΕΚΑΒ σε όλη τη χώρα, οι μονάδες-αεροπλάνα, η τηλεϊ­α­τρική, η ψυχια­τρική μεταρ­ρύθ­μιση και η αλλαγή της μεθόδου απε­ξάρ­τη­σης από τα ναρ­κω­τικά με την εισα­γωγή της υπο­κα­τά­στα­σης διά της μεθα­δό­νης.

Τότε δεν υπήρχαν ακόμα ΛΟΤΤΟ, ΠΡΟΤΟ, Ξυστό κ.λπ., δεν υπήρχαν τα στοι­χή­ματα, και θα ήταν εύκολο να υλο­ποι­η­θεί κάτι ανάλογο με την ιδέα του Abel-Smith. Όμως οι δια­πλε­κό­με­νοι της εποχής το πολέ­μη­σαν, γελοιο­ποιώ­ντας την ιδέα αυτή διά του Τύπου, γιατί προ­φα­νώς είχαν κατά νου τα προσεχή χρόνια τα τυχερά παι­χνί­δια να απο­τε­λέ­σουν δικό τους αντι­κεί­μενο. Η υγεία του Ανδρέα Παπαν­δρέου τότε ήταν σε κρίσιμη φάση και δεν μπο­ρούσε βιο­λο­γικά να συγκρου­στεί με αυτούς.

Με βάση, λοιπόν, την τότε εμπει­ρία, μπορώ να υπο­στη­ρίξω ότι το Σύστημα Υγείας όπως κι εγώ θα το ήθελα δεν μπορεί σήμερα να υλο­ποι­η­θεί. Αντί­θετα, μπορεί να υλο­ποι­η­θεί ένα υβρι­δικό Σύστημα, ανάλογο του γερ­μα­νι­κού, το οποίο θα χρη­σι­μο­ποι­ή­σει και την ιδιω­τική πρω­το­βου­λία, αφού προη­γου­μέ­νως εξα­σφα­λί­σει σοβα­ρούς ελεγ­κτι­κούς μηχα­νι­σμούς για να μπο­ρέ­σει να αντε­πε­ξέλ­θει οικο­νο­μικά. Σήμερα θα πρέπει η βάση του Συστή­μα­τος να στη­ρι­χθεί στην τρίτης γενιάς τηλεϊ­α­τρική και στην εξω­νο­σο­κο­μειακή διά­γνωση και θερα­πεία. Ξέρω ότι τα μηχα­νή­ματα έχουν αγο­ρα­στεί, αλλά στην ουσία παρα­μέ­νουν αχρη­σι­μο­ποί­ητα.

Τι έχετε να σχο­λιά­σετε για το τελευ­ταίο σκάν­δαλο που αφορά στη Novartis;

Η απο­κά­λυψη του σκαν­δά­λου ξεκί­νησε, όπως γνω­ρί­ζετε, από την Αμερική, όπως έγινε και με το θέμα της Siemens. Πρό­κει­ται, λοιπόν, για πόλεμο εται­ρειών και συμ­φε­ρό­ντων. Όμως το τι συμ­βαί­νει με τη δια­πλοκή των φαρ­μα­κευ­τι­κών εται­ρειών είναι κάτι που το γνω­ρί­ζουν όλοι και, φυσικά, το γνω­ρί­ζει κάλ­λι­στα το υπουρ­γείο Υγείας. Όταν η Ελλάδα έχει μεγα­λύ­τερο αριθμό ιατρι­κών συνε­δρίων ετησίως απ’ ό,τι έχει η Αμερική ή η Γερ­μα­νία, είναι αυτα­πό­δει­κτο το τι συμ­βαί­νει με τη δια­πλοκή των δια­φό­ρων εται­ρειών που χρη­μα­το­δο­τούν τα συνέ­δρια. Όταν όλοι οι τηλε­ο­πτι­κοί σταθμοί δια­φη­μί­ζουν όχι μόνο φάρμακα, αλλά ακόμα και επι­κίν­δυ­νες ουσίες, που παρου­σιά­ζο­νται ως δήθεν αβλα­βείς, χωρίς να υπάρχει ουσια­στικά κανένας περιο­ρι­σμός, τι άλλο να σχο­λιάσω για το τι πρέπει να πράξουν το υπουρ­γείο Υγείας και ο πρω­θυ­πουρ­γός για να προ­στα­τεύ­σουν την Υγεία του ελλη­νι­κού λαού; Υπάρχει «πεδίον δόξης λαμπρόν», αρκεί αυτοί οι οποίοι θα ανα­λά­βουν αυτή την προ­σπά­θεια όχι μόνο να έχουν την επι­θυ­μία, αλλά και τις ικα­νό­τη­τες και το θάρρος να την υλο­ποι­ή­σουν.

epikaira.gr