Οδηγός επιβίωσης σε διπλή επιδημία: Χειμώνας με COVID-19 και γρίπη

Ένα χειμώνα με μια πιο εύκολα «δια­χει­ρί­σιμη» COVID-19 και με επα­νεμ­φά­νιση της γρίπης προ­βλέ­πουν για φέτος οι ειδικοί επι­στή­μο­νες.

Το υψηλό ποσοστό ανοσίας στον πλη­θυ­σμό από τον εμβο­λια­σμό και από τη λοίμωξη με τον ιό που έχει κατα­στή­σει τη νόσο ηπιό­τερη, αλλά και το οπλο­στά­σιο με τα εμβόλια και τις αντι­ι­ι­κές θερα­πείες που πλέον δια­θέ­τουμε έχουν ως απο­τέ­λε­σμα την υπο­χώ­ρηση της επεί­γου­σας φάσης της παν­δη­μίας.

Ωστόσο δεν απο­κλεί­ο­νται και εκπλή­ξεις, με τους ειδι­κούς να τονί­ζουν ότι θα είναι λάθος να θεω­ρούμε ότι ο SARS-CoV-2 δεν μπορεί πλέον να μας απει­λή­σει και να υπεν­θυ­μί­ζουν την ανάγκη εμβο­λια­σμού με την ανα­μνη­στική δόση των ατόμων που ανήκουν σε ευπα­θείς ομάδες πλη­θυ­σμού.

Με τη βοήθεια του ανα­πλη­ρωτή καθη­γητή Επι­δη­μιο­λο­γίας – Προ­λη­πτι­κής Ιατρι­κής στο Εργα­στή­ριο Υγιει­νής Επι­δη­μιο­λο­γίας και Ιατρι­κής Στα­τι­στι­κής της Ιατρι­κής Σχολής ΕΚΠΑ, Δημήτρη Παρα­σκευή, η «Κ» απα­ντάει σε ερω­τή­σεις για το τι θα πρέπει να περι­μέ­νουμε και πώς θα πρέπει να προ­στα­τευ­θούμε αυτή τη χει­με­ρινή περίοδο.

– Πώς εξε­λίσ­σε­ται η παν­δη­μία COVID-19;

– Η παν­δη­μία COVID-19 είναι πλέον καλύ­τερα δια­χει­ρί­σιμη σε σχέση με το παρελ­θόν, χωρίς να σημαί­νει ότι η παν­δη­μία έχει λήξει ορι­στικά. Είναι λάθος να θεω­ρούμε ότι ο κορω­νο­ϊός δεν μπορεί να μας απει­λή­σει. Μπορεί η νόσος να έχει κατα­στεί πιο ήπια κυρίως λόγω του υψηλού ποσο­στού ανοσίας στην κοι­νό­τητα από τον εμβο­λια­σμό ή σε μικρό­τερο ποσοστό από τη λοίμωξη με τον ιό, παρ’ όλα αυτά ο SARS-CoV-2 συνε­χί­ζει να σχε­τί­ζε­ται με αυξη­μένο κίνδυνο για σοβαρή νόσο ή και θάνατο στις ευπα­θείς ομάδες. Kαι γι’ αυτόν τον λόγο, ειδικά σε αυτές τις ομάδες, θα πρέπει να πραγ­μα­το­ποιού­νται οι ανα­μνη­στι­κές δόσεις εμβο­λίου σύμφωνα με τις συστά­σεις της Εθνικής Επι­τρο­πής Εμβο­λια­σμών και να τηρού­νται τα προ­λη­πτικά μέτρα.

– Πόσο πιθανό είναι να έχουμε ένα νέο παν­δη­μικό κύμα;

– Είναι πολύ πιθανό να συμβεί το επόμενο διά­στημα, αλλά η ακριβής περί­ο­δος δεν μπορεί να προσ­διο­ρι­στεί. Αυτό εξαρ­τά­ται από την ανάδυση μιας νέας παραλ­λα­γής με δυνα­τό­τητα ανο­σια­κής δια­φυ­γής σε συν­δυα­σμό με τα επίπεδα ανοσίας έναντι μόλυν­σης στην κοι­νό­τητα, η οποία συνήθως εξα­σθε­νεί μετά τους τέσ­σε­ρις με πέντε μήνες από τη μόλυνση ή τον εμβο­λια­σμό.

– Υπάρ­χουν νέες παραλ­λα­γές που ανη­συ­χούν την επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα σε αυτή τη φάση, και γιατί;

– Παρότι υπάρ­χουν συνεχώς νέες ανα­δυό­με­νες υπο­πα­ραλ­λα­γές της «Ομικρον», προς το παρόν δεν φαί­νε­ται κάποια από αυτές να έχει σημα­ντικό πλε­ο­νέ­κτημα για να κυριαρ­χή­σει και να προ­κα­λέ­σει μια νέα έξαρση. Αυτό το δεδο­μένο δεν θα πρέπει να ερμη­νευ­θεί ότι και στο προ­σε­χές μέλλον δεν θα ανα­δυ­θεί κάποια παραλ­λαγή που θα έχει τη δυνα­τό­τητα να προ­κα­λέ­σει έξαρση στην κοι­νό­τητα.

– Γίνεται λόγος για το τέλος της επεί­γου­σας φάσης της παν­δη­μίας. Τι σημαί­νει αυτό;

– Αυτό σημαί­νει ότι το νόσημα έχει κατα­στεί πιο ήπιο, αλλά κυρίως ότι δια­θέ­τουμε τα κατάλ­ληλα μέσα να αντι­με­τω­πί­σουμε απο­τε­λε­σμα­τικά την παν­δη­μία. Τα μέσα είναι, κυρίως, τα εμβόλια, τα αντι­ι­ικά φάρμακα και τα προ­λη­πτικά μέτρα που μας έχουν επι­τρέ­ψει να επι­στρέ­ψουμε σχεδόν σε ρυθμούς προ παν­δη­μίας. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι ακόμα και μέχρι τις αρχές του 2021, και πριν να εμβο­λια­στεί το μεγάλο ποσοστό του πλη­θυ­σμού, το βασικό μέτρο για την αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας ήταν η ανα­στολή των βασικών μας δρα­στη­ριο­τή­των. Για όλους αυτούς τους λόγους η επεί­γουσα φάση της παν­δη­μίας θεω­ρεί­ται ότι έχει ξεπε­ρα­στεί.

– Πόσο προ­στα­τεύει η δεύτερη ανα­μνη­στική δόση του εμβο­λίου για την COVID-19;

– Παρέχει μεγα­λύ­τερη προ­στα­σία έναντι σοβαρής νόσου και θανάτου, σε σχέση με την πρώτη ανα­μνη­στική δόση, στις ευπα­θείς ομάδες του πλη­θυ­σμού και ειδικά στις ηλι­κια­κές ομάδες άνω των 70 ετών. Γι’ αυτό τον λόγο είναι απα­ραί­τητο να πραγ­μα­το­ποιού­νται οι ανα­μνη­στι­κές δόσεις σε αυτές τις ομάδες. Για τον υπό­λοιπο πλη­θυ­σμό δεν έχουμε ακόμα ικα­νο­ποι­η­τικό αριθμό δεδο­μέ­νων για να εκτι­μή­σουμε την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της δεύ­τε­ρης ανα­μνη­στι­κής δόσης.

Εντεκα επι­στη­μο­νι­κές απα­ντή­σεις για τη θωρά­κιση έναντι των δύο παθο­γό­νων νόσων.

– Ποιοι συγκε­κρι­μένα θα πρέπει να κάνουν τη δεύτερη ανα­μνη­στική δόση;

– Σύμφωνα με τις συστά­σεις της Εθνικής Επι­τρο­πής Εμβο­λια­σμών, η δεύτερη ανα­μνη­στική δόση συστή­νε­ται ισχυρά στις ευπα­θείς ομάδες σε χρονικό διά­στημα του­λά­χι­στον τριών μηνών μετά την τελευ­ταία δόση του εμβο­λίου ή τη μόλυνση από κορω­νοϊό. Οι συστά­σεις της επι­τρο­πής αφορούν τα άτομα άνω των 60 ετών, τα άτομα ηλικίας 12 έως 59 ετών με χρόνια νοσή­ματα του ανα­πνευ­στι­κού, χρόνια καρ­διαγ­γειακή νόσο, σακ­χα­ρώδη διαβήτη, νοσο­γόνο παχυ­σαρ­κία, καρκίνο, χρόνια νεφρική νόσο, ανο­σο­κα­τα­στολή, χρόνια ηπατική νόσο, αιμο­σφαι­ρι­νο­πά­θειες, νευ­ρο­λο­γικά νοσή­ματα, και γυναί­κες σε κύηση. Επίσης συστή­νε­ται για επαγ­γελ­μα­τίες υγείας και άλλες ομάδες πλη­θυ­σμού, όπως όσους διαβούν με άτομα σε ανο­σο­κα­τα­στολή ή άλλο υπο­κεί­μενο νόσημα.

– Ενα νέο και υγιές άτομο που έχει κάνει τρεις δόσεις ή έχει νοσήσει, θα πρέπει να κάνει τη δεύτερη ανα­μνη­στική δόση;

– Για ένα υγιές άτομο συστή­νε­ται να συμ­βου­λευ­τεί τον γιατρό του και αν δεν συντρέ­χει ιδιαί­τε­ρος λόγος να απο­φα­σί­σει λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τα οφέλη της ανα­μνη­στι­κής δόσης που αφορούν την ενί­σχυση της προ­στα­σίας που παρέχει το εμβόλιο και έναντι της μόλυν­σης από τον ιό. Γενι­κό­τερα όμως η δεύτερη ανα­μνη­στική δόση δεν είναι απα­ραί­τητη σε αυτή την ομάδα.

– Εκτός από το να εμβο­λια­στούμε, πώς αλλιώς μπο­ρούμε να προ­στα­τευ­θούμε;

– Γενι­κό­τερα θα πρέπει να τηρούμε το μέτρο της απο­μό­νω­σης αν έχουμε συμ­πτώ­ματα. Εάν υπο­ψια­στούμε ότι έχουμε εκτεθεί στον ιό θα πρέπει να είμαστε προ­σε­κτι­κοί με τις επαφές μας με ευά­λω­τες ομάδες πλη­θυ­σμού. Πρέπει να απο­φεύ­γουμε τον συγ­χρω­τι­σμό, να κάνουμε χρήση της μάσκας σε κλει­στούς χώρους και να επι­διώ­κουμε τον επαρκή αερισμό των κλει­στών χώρων.

– Εισερ­χό­μα­στε σε περίοδο επι­δη­μι­κής έξαρσης της γρίπης. Υπάρ­χουν εκτι­μή­σεις για το πώς θα εξε­λι­χθεί αυτή;

– Από τα έως σήμερα δια­θέ­σιμα δεδο­μένα από το Νότιο Ημι­σφαί­ριο η δια­σπορά της γρίπης ήταν σε σημα­ντικά υψη­λό­τερα επίπεδα σε σχέση με πέρυσι ή την περίοδο 2020-2021, και παρό­μοια εκτι­μά­ται ότι θα είναι και στο Βόρειο Ημι­σφαί­ριο. Γι’ αυτόν τον λόγο θα πρέπει να υπεν­θυ­μί­σουμε τη σύσταση για εμβο­λια­σμό στις ευπα­θείς ομάδες πλη­θυ­σμού αλλά και γενι­κό­τερα στην κοι­νό­τητα και έναντι της γρίπης.

–Πόσο πιθανό είναι το ενδε­χό­μενο μιας διπλής επι­δη­μίας γρίπης – COVID φέτος;

– Είναι πολύ πιθανό να έχουμε ταυ­τό­χρονη κυκλο­φο­ρία και των δύο παθο­γό­νων. Το θετικό είναι ότι και οι δύο ιοί μετα­δί­δο­νται παρό­μοια και συνεπώς τα προ­λη­πτικά μέτρα είναι απο­τε­λε­σμα­τικά και για τους δύο ιούς, ενώ επίσης υπάρχει δια­θε­σι­μό­τητα εμβο­λίων και για τα δύο παθο­γόνα προ­κει­μέ­νου να προ­φυ­λά­ξουμε τις ευπα­θείς ομάδες από σοβαρή νόσο.

– Κάποιος που έχει εμβο­λια­στεί για την COVID-19 θα πρέπει να εμβο­λια­στεί και για τη γρίπη και πότε;

– Το αντι­γρι­πικό εμβόλιο μπορεί να χορη­γη­θεί ακόμη και την ίδια μέρα με το εμβόλιο κατά του κορω­νοϊού –-αλλά σε δια­φο­ρε­τικά ανα­το­μικά σημεία–, όπως και οποια­δή­ποτε άλλη μέρα πριν και μετά το εμβόλιο κατά του κορω­νοϊού. Ο χρο­νι­κός περιο­ρι­σμός χορή­γη­σης του αντι­γρι­πι­κού εμβο­λίου σε σχέση με τη λοίμωξη COVID-19 αφορά τους ασυμ­πτω­μα­τι­κούς ή συμ­πτω­μα­τι­κούς ασθε­νείς με θετικό εργα­στη­ριακό έλεγχο COVID-19, που πρέπει να κάνουν το αντι­γρι­πικό εμβόλιο μόλις ολο­κλη­ρώ­σουν την απο­μό­νωσή τους.

Πηγή kathimerini.gr