Βόμβα στα θεμέλια της νησιωτικής οικονομίας και κοινωνίας το στεγαστικό πρόβλημα στα επόμενα χρόνια, αν δεν βρεθεί λύση

Το θέμα έφερε ο Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος στο Πε­ρι­φε­ρεια­κό Συμ­βού­λιο, ει­ση­γού­με­νος τη θε­σμο­θέ­τη­ση ει­δι­κής κα­τη­γο­ρί­ας χρή­σε­ων γης με κύρια χρήση την κα­τοι­κία και πα­ρο­χή οι­κο­νο­μι­κών και θε­σμι­κών κι­νή­τρων, ως βάση για την έναρ­ξη δη­μο­σί­ου δια­λό­γου

Βόμβα στα θε­μέ­λια της οι­κο­νο­μί­ας και της κοι­νω­νί­ας στα νησιά του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου στα επό­με­να χρό­νια, χα­ρα­κτή­ρι­σε το στε­γα­στι­κό πρό­βλη­μα ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος, ο οποί­ος έφερε το θέμα, με ει­σή­γη­σή του στην χθε­σι­νή συ­νε­δρί­α­ση του Πε­ρι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λί­ου.

Η πρό­τα­ση που ει­ση­γή­θη­κε ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης κι­νεί­ται σε δύο άξο­νες: Στη θε­σμο­θέ­τη­ση ει­δι­κής κα­τη­γο­ρί­ας χρή­σε­ων γης με κύρια χρήση την κα­τοι­κία η οποία θα εφαρ­μό­ζε­ται σε ζώνες που θα χω­ρο­θε­τού­νται κατά προ­τί­μη­ση στην νη­σιω­τι­κή εν­δο­χώ­ρα έτσι ώστε να δί­δε­ται η δυ­να­τό­τη­τα πο­λε­ο­δό­μη­σής τους με αυ­ξη­μέ­νο συ­ντε­λε­στή δό­μη­σης και με σύ­ντο­μες δια­δι­κα­σί­ες.

Στη συ­νέ­χεια, μέσα από την κα­τάλ­λη­λη πα­ρο­χή οι­κο­νο­μι­κών και θε­σμι­κών κι­νή­τρων, η στε­γα­στι­κή υπο­δο­μή που θα δη­μιουρ­γη­θεί με χρη­μα­το­δό­τη­ση είτε από τον ιδιω­τι­κό είτε από το δη­μό­σιο τομέα ή τη συ­νέρ­γειά τους, να δια­τί­θε­ται κατά προ­τε­ραιό­τη­τα σε επι­στη­μο­νι­κό, υπαλ­λη­λι­κό ή άλλο προ­σω­πι­κό που με­τα­κι­νεί­ται από την ηπει­ρω­τι­κή χώρα για εξυ­πη­ρε­τή­σει τις αυ­ξη­μέ­νες ανά­γκες των νη­σιών και να απο­τε­λέ­σει κί­νη­τρο για εγκα­τά­στα­σή του στα νησιά.

Ο κ. Χα­τζη­μάρ­κος διευ­κρί­νι­σε ότι η πρό­τα­σή αυτή ση­μα­το­δο­τεί την έναρ­ξη δη­μο­σί­ου δια­λό­γου για το οξύ αυτό πρό­βλη­μα, προ­κει­μέ­νου να λάβει την τε­λι­κή μορφή της και να κα­τα­τε­θεί στα αρ­μό­δια υπουρ­γεία, με το αί­τη­μα να υιο­θε­τη­θεί και να προ­χω­ρή­σει, πριν να είναι αργά και η έλ­λει­ψη στέ­γης προ­κα­λέ­σει σο­βα­ρό­τε­ρα προ­βλή­μα­τα στην οι­κο­νο­μία και στον κοι­νω­νι­κό ιστό των νη­σιών, από όσα ήδη έχουν δη­μιουρ­γη­θεί. Στον δη­μό­σιο διά­λο­γο θα κλη­θούν να συμ­με­τά­σχουν η ΠΕΔ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, οι Δήμοι Κυ­κλά­δων και Δω­δε­κα­νή­σου, πα­ρα­γω­γι­κοί, επι­στη­μο­νι­κοί και κοι­νω­νι­κοί φο­ρείς.

Αξί­ζει να ση­μειω­θεί ότι η πρό­τα­ση του Πε­ρι­φε­ρειάρ­χη για το φλέ­γον αυτό πρό­βλη­μα, πέ­ρα­σε κατά πλειο­ψη­φία, με την πα­ρά­τα­ξη «Λαϊκή Συ­σπεί­ρω­ση» που πρό­σκει­ται στο ΚΚΕ να κα­τα­ψη­φί­ζει και τους επι­κε­φα­λής πα­ρα­τά­ξε­ων της ελάσ­σο­νος μειο­ψη­φί­ας, Χα­ρά­λα­μπο Κόκ­κι­νο και Νι­κό­λαο Ατ­τι­τή, να ψη­φί­ζουν λευκό. Υπέρ της πρό­τα­σης του κ. Χα­τζη­μάρ­κου ψή­φι­σαν η πα­ρά­τα­ξη της πλειο­ψη­φί­ας

«Μπρο­στά το Νότιο Αι­γαίο» , της μεί­ζο­νος μειο­ψη­φί­ας, «Συμ­μα­χία Νο­τί­ου Αι­γαί­ου», καθώς και οι ανε­ξάρ­τη­τοι σύμ­βου­λοι Ανα­στα­σία Γα­μπιε­ρά­κη, Χρι­στιάν­να Πά­πι­τση και Θωμάς Σω­τρίλ­λης.

Ακο­λου­θεί η ει­σή­γη­ση του Πε­ρι­φε­ρειάρ­χη:

Είναι γνω­στό ότι εδώ και αρ­κε­τά χρό­νια σε πολλά νησιά της Πε­ρι­φέ­ρειάς μας υπάρ­χει πρό­βλη­μα στην εξεύ­ρε­ση στέ­γης για το αν­θρώ­πι­νο δυ­να­μι­κό που με­τα­κι­νεί­ται από την εν­δο­χώ­ρα στα νησιά προ­κει­μέ­νου να στε­λε­χώ­σει υπο­δο­μές του δη­μό­σιου αλλά και του ιδιω­τι­κού τομέα που στη­ρί­ζουν την ανά­πτυ­ξη, ορι­σμέ­νες δε εξ΄αυ­τών εξαι­ρε­τι­κά κρί­σι­μης ση­μα­σί­ας. Το πρό­βλη­μα αυτό βαί­νει κάθε έτος αυ­ξα­νό­με­νο και αν συν­δυα­στεί με το αυ­ξη­μέ­νο κό­στος με­τα­κί­νη­σης και δια­βί­ω­σης και την «επο­χι­κό­τη­τα» της το­πι­κής οι­κο­νο­μί­ας, τότε κα­θι­στά σχε­δόν απα­γο­ρευ­τι­κή την εξυ­πη­ρέ­τη­ση των ανα­γκών του κάθε νη­σιού, αφού για το μέσο ερ­γα­ζό­με­νο κα­θί­στα­ται σχε­δόν απα­γο­ρευ­τι­κή η εγκα­τά­στα­σή του στο νη­σιω­τι­κό μας σύ­μπλεγ­μα προ­κει­μέ­νου να ερ­γα­στεί και να προ­σφέ­ρει τις απαι­τού­με­νες υπη­ρε­σί­ες. Το γε­γο­νός αυτό κάθε άλλο παρά τους στό­χους της «βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης» και τις «οι­κο­νο­μι­κής και κοι­νω­νι­κής συ­νο­χής» εξυ­πη­ρε­τεί. Επο­μέ­νως πρέ­πει να αντι­με­τω­πι­στεί μέσω ει­δι­κών δρά­σε­ων στα πλαί­σια της «νη­σιω­τι­κό­τη­τας» δί­νο­ντας τα απα­ραί­τη­τα θε­σμι­κά κί­νη­τρα.

Είναι επί­σης γνω­στό ότι στο νη­σιω­τι­κό μας σύ­μπλεγ­μα και σε ότι αφορά στο δο­μη­μέ­νο πε­ρι­βάλ­λον επι­κρα­τεί η ανά­πτυ­ξη κατά μήκος της πα­ρά­κτιας ζώνης, η διά­σπαρ­τη δό­μη­ση στην εν­δο­χώ­ρα και η πυκνή δό­μη­ση στους πυ­ρή­νες των οι­κι­σμών. Ορ­γα­νω­μέ­νη δό­μη­ση που θα μπο­ρού­σε να εξυ­πη­ρε­τή­σει διά­φο­ρους σκο­πούς και σύγ­χρο­νες ανά­γκες (όπως εν προ­κει­μέ­νω), δεν υπάρ­χει. Κα­θί­στα­ται επο­μέ­νως αδή­ρι­τη η ανα­γκαιό­τη­τα υλο­ποί­η­σής της.

Το γε­γο­νός αυτό θα μπο­ρού­σε να αντι­με­τω­πι­στεί θε­σμι­κά κατ’ αρχήν σε χω­ρο­τα­ξι­κό – πο­λε­ο­δο­μι­κό επί­πε­δο και στη συ­νέ­χεια με την πα­ρο­χή των ανά­λο­γων κι­νή­τρων.

Έτσι, στα διά­φο­ρα σχέ­δια χρή­σε­ων γης (υφι­στά­με­να η μελ­λο­ντι­κά ΓΠΣ – ΣΧΟ­Ο­ΑΠ – ΤΠΣ κλπ), ει­δι­κά για τις νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές θα μπο­ρού­σε να προσ­διο­ρι­στούν χώροι στους οποί­ους να επι­τρέ­πε­ται η δη­μιουρ­γία οι­κι­στι­κών πε­ριο­χών με αυ­ξη­μέ­νο Σ.Δ. και με χρήση αμι­γούς κα­τοι­κί­ας, κα­τό­πιν πο­λε­ο­δό­μη­σης. Οι χώροι αυτοί θα μπο­ρού­σαν να είναι δη­μό­σιοι ή ιδιω­τι­κοί και να χω­ρο­θε­τη­θούν κατά προ­τί­μη­ση στην εν­δο­χώ­ρα έτσι ώστε το πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό τους απο­τύ­πω­μα να ελα­χι­στο­ποι­η­θεί.

Μέσα από μια τέ­τοιου εί­δους οι­κι­στι­κή ανά­πτυ­ξη που δεν σχε­τί­ζε­ται με τη συ­νή­θη του­ρι­στι­κή και με πρω­το­βου­λία είτε του Δη­μό­σιου, είτε του ιδιω­τι­κού τομέα είτε και των δυο ταυ­τό­χρο­να, θα μπο­ρού­σε με­σο­πρό­θε­σμα να δη­μιουρ­γη­θεί η κα­τάλ­λη­λη υπο­δο­μή για την εξυ­πη­ρέ­τη­ση των ανα­γκών που πε­ρι­γρά­ψα­με πα­ρα­πά­νω ει­δι­κά για τις νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές. Η ανά­πτυ­ξη αυτή δεν έρ­χε­ται σε αντί­θε­ση με τις αρχές της «βιω­σι­μό­τη­τας» ή «αει­φο­ρί­ας», ούτε με τα υφι­στά­με­να χω­ρι­κά πλαί­σια αλλά αντί­θε­τα τις εξυ­πη­ρε­τεί και επο­μέ­νως είναι πλή­ρως υλο­ποι­ή­σι­μη αρκεί να θε­σπι­στούν οι αντί­στοι­χες

προ­δια­γρα­φές ως ει­δι­κή κα­τη­γο­ρία χρή­σε­ων γης – όρων δό­μη­σης και να τύ­χουν της ανά­λο­γης εφαρ­μο­γής είτε στα υπό ανά­θε­ση Το­πι­κά Πο­λε­ο­δο­μι­κά Σχέ­δια βάσει του νέου οι­κι­στι­κού Νόμου είτε στην ανα­θε­ώ­ρη­ση των υφι­στά­με­νων.

Προ­ϋ­πό­θε­ση για την επι­τυ­χία του εγ­χει­ρή­μα­τος αυτού είναι η σύ­ντμη­ση των χρό­νων ολο­κλή­ρω­σης – θε­σμο­θέ­τη­σης του ρυθ­μι­στι­κού σχε­δια­σμού και οι πε­ριο­χές που θα χω­ρο­θε­τη­θούν προς το σκοπό αυτό να τύ­χουν άμε­σης πο­λε­ο­δό­μη­σης κατά τα πρό­τυ­πα της ιδιω­τι­κής πο­λε­ο­δό­μη­σης η άλλης ει­δι­κού τύπου πο­λε­ο­δό­μη­σης.

Θα μπο­ρού­σε επί­σης μια τέ­τοια προ­ο­πτι­κή να συ­μπε­ρι­λη­φθεί ρητά στο πεδίο εφαρ­μο­γής των «Ει­δι­κών Πο­λε­ο­δο­μι­κών Σχε­δί­ων» κατά το αρθ. 8 του Ν 4759/2020 (ΦΕΚ 245 /Α’ /9.12.2020) με την κα­τάλ­λη­λη νο­μο­θε­τι­κή ρύθ­μι­ση.

Θα μπο­ρού­σε τέλος να προσ­διο­ρι­στεί ως αυ­το­τε­λής ρύθ­μι­ση με ει­δι­κό θε­σμι­κό – πο­λε­ο­δο­μι­κό κα­θε­στώς στα πλαί­σια της συ­νταγ­μα­τι­κής πρό­νοιας για τη «νη­σιω­τι­κό­τη­τα».

Συ­μπε­ρά­σμα­τα – προ­τά­σεις

Στό­χος της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου είναι να αντι­με­τω­πι­σθεί το αυ­ξη­μέ­νο στε­γα­στι­κό πρό­βλη­μα στα νησιά μέσα από ει­δι­κές ρυθ­μί­σεις που δεν έρ­χο­νται σε αντί­θε­ση με το υφι­στά­με­νο θε­σμι­κό πλαί­σιο αλλά το εμπλου­τί­ζουν εναρ­μο­νί­ζο­ντάς το με την ανα­γκαιό­τη­τα εξυ­πη­ρέ­τη­σης των ιδιαί­τε­ρων ανα­γκών που υπάρ­χουν στις νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές, έτσι ώστε πραγ­μα­τι­κά να εξυ­πη­ρε­τεί­ται η αρχή της «βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης» και της «οι­κο­νο­μι­κής και κοι­νω­νι­κής συ­νο­χής».

Προς την εξυ­πη­ρέ­τη­ση του στό­χου αυτού απαι­τού­νται ει­δι­κές δρά­σεις που σε επί­πε­δο χω­ρι­κών ρυθ­μί­σε­ων εμπλου­τί­ζουν το υφι­στά­με­νο θε­σμι­κό πλαί­σιο και το προ­σαρ­μό­ζουν στη νη­σιω­τι­κή ιδιαι­τε­ρό­τη­τα.

Ως τέ­τοιες ρυθ­μί­σεις εν­δει­κτι­κά ανα­φέ­ρου­με τη θε­σμο­θέ­τη­ση ει­δι­κής κα­τη­γο­ρί­ας χρή­σε­ων γης με κύρια χρήση την κα­τοι­κία η οποία θα εφαρ­μό­ζε­ται σε ζώνες που θα χω­ρο­θε­τού­νται κατά προ­τί­μη­ση στην νη­σιω­τι­κή εν­δο­χώ­ρα έτσι ώστε να δί­δε­ται η δυ­να­τό­τη­τα πο­λε­ο­δό­μη­σής τους με αυ­ξη­μέ­νο συ­ντε­λε­στή δό­μη­σης και με σύ­ντο­μες δια­δι­κα­σί­ες.

Στη συ­νέ­χεια, μέσα από την κα­τάλ­λη­λη πα­ρο­χή οι­κο­νο­μι­κών και θε­σμι­κών κι­νή­τρων, η στε­γα­στι­κή υπο­δο­μή που θα δη­μιουρ­γη­θεί με χρη­μα­το­δό­τη­ση είτε από τον ιδιω­τι­κό είτε από το δη­μό­σιο τομέα ή τη συ­νέρ­γειά τους, να δια­τί­θε­ται κατά προ­τε­ραιό­τη­τα σε επι­στη­μο­νι­κό, υπαλ­λη­λι­κό ή άλλο προ­σω­πι­κό που με­τα­κι­νεί­ται από την ηπει­ρω­τι­κή χώρα για εξυ­πη­ρε­τή­σει τις αυ­ξη­μέ­νες ανά­γκες των νη­σιών και να απο­τε­λέ­σει κί­νη­τρο για εγκα­τά­στα­σή του στα νησιά.

Προ­ϋ­πό­θε­ση επι­τυ­χί­ας της πρό­τα­σης αυτής είναι η σύ­ντμη­ση των χρό­νων υλο­ποί­η­σής της. Γι­΄αυ­τό θα πρέ­πει να εξε­τα­στεί η δυ­να­τό­τη­τα θε­σμο­θέ­τη­σης κατ’ εξαί­ρε­ση δια­δι­κα­σιών (τύπου «το­πι­κού ρυ­μο­το­μι­κού σχε­δί­ου») ή έντα­ξης της όλης προ­βλη­μα­τι­κής που πα­ρα­πά­νω ανα­πτύ­χθη­κε στα υπό ανά­θε­ση Το­πι­κά Πο­λε­ο­δο­μι­κά Σχέ­δια ή ακόμα στις ρυθ­μί­σεις του αρθ. 8 του Ν. 4759/2020.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, η πο­λι­τεία οφεί­λει να λάβει υπ’ όψη όλες τις πα­ρα­μέ­τρους που να εξυ­πη­ρε­τούν τις ως άνω στο­χεύ­σεις και να θε­σπί­σει το αντί­στοι­χο πλαί­σιο, εν­σω­μα­τώ­νο­ντας πα­ράλ­λη­λα τις αντί­στοι­χες πρό­νοιες και στο υπό θε­σμο­θέ­τη­ση Πε­ρι­φε­ρεια­κό Χω­ρο­τα­ξι­κό Σχέ­διο ως υπερ­κεί­με­νο επί­πε­δο σχε­δια­σμού.

Το Γρα­φείο Τύπου