Ευλογιά των πιθήκων: Kρούσματα σε 12 χώρες – Φόβοι για τη μετάδοση το καλοκαίρι και συστάσεις στην ΕΕ για νέο εμβόλιο

Ο ιός της ευλο­γιάς των πιθήκων προ­κα­λεί τρόμο εξαι­τίας των αντιαι­σθη­τι­κών εξαν­θη­μά­των στο δέρμα

Εν μέσω έντονης ανη­συ­χίας για την μετά­δοση της ευλο­γιάς των πιθήκων, κατά τη διάρ­κεια του καλο­και­ριού, και ενώ όλο και περισ­σό­τερα κρού­σματα εντο­πί­ζο­νται πλέον καθη­με­ρινά σε όλες τις χώρες, ο οργα­νι­σμός μολυ­σμα­τι­κών ασθε­νειών της ΕΕ,  προ­τεί­νει στα κράτη μέλη να προ­ε­τοι­μά­σουν στρα­τη­γι­κές για πιθανά προ­γράμ­ματα εμβο­λια­σμού.

Το Ευρω­παϊκό Κέντρο Πρό­λη­ψης και Ελέγχου Νοση­μά­των (ECDC) γνω­στο­ποί­ησε ότι θα προβεί στη σύσταση σε μία έκθεση αξιο­λό­γη­σης κιν­δύ­νου που ανα­μέ­νε­ται να δημο­σιευ­τεί εντός της ημέρας.

Οποιο­δή­ποτε πλάνο εμβο­λια­σμού θα χρη­σι­μο­ποι­ή­σει το υπάρχον εμβόλιο ευλο­γιάς, καθώς δεν υπάρχει εγκε­κρι­μέ­νος εμβο­λια­σμός κατά της ευλο­γιάς των πιθήκων.

Τι γίνεται με το εμβόλιο

Σύμφωνα με τον Ηλία Μόσιαλο, το υπάρχον εμβόλιο της ευλο­γιάς είναι περίπου 85% απο­τε­λε­σμα­τικό στην πρόληψη σοβαρής νόσου και μπορούν να το λάβουν και ανο­σο­κα­τε­σταλ­μέ­νοι. Ο πρό­τε­ρος εμβο­λια­σμός κατά της ευλο­γιάς μπορεί να οδη­γή­σει σε πιο ήπια ασθέ­νεια, όπως επι­ση­μαί­νει.

Η ανοσία κατά της ευλο­γιάς έχει απο­δει­χθεί ότι προ­σφέ­ρει προ­στα­σία έναντι της ευλο­γιάς των πιθήκων. Η ευλογιά κηρύ­χθηκε εξα­λει­φθείσα το 1980, αλλά δια­τη­ρή­θη­καν απο­θέ­ματα εμβο­λίων για λόγους προ­στα­σίας από μία πιθανή ανα­ζω­πύ­ρωση.

Ο εμβο­λια­σμός κατά της ευλο­γιάς, ωστόσο, με ζωντανό τρο­πο­ποι­η­μένο ιό δαμα­λί­τι­δας (γι’ αυτό και ονο­μά­ζε­ται δαμα­λι­σμός) σε κάποιες περι­πτώ­σεις έχει βαριές παρε­νέρ­γειες.

Γι’ αυτό και η πρό­ε­δρος της αρμό­διας Επι­τρο­πής για τη χάραξη της πολι­τι­κής των εμβο­λίων στην Ελλάδα, ομότιμη Καθη­γή­τρια Παι­δια­τρι­κής, Μαρία Θεο­δω­ρί­δου, εμφα­νί­ζε­ται εντελώς αντί­θετη με την ορι­ζό­ντια χορή­γηση του εμβο­λίου κατά της ευλο­γιάς στον πλη­θυ­σμό.

Δια­βά­στε επίσης: Ευλογιά των πιθήκων: Προ­βλέ­ψεις για ραγδαία αύξηση κρου­σμά­των

«Για όνομα του Θεού. Η ευλογιά έχει εκρι­ζω­θεί και όταν εκρι­ζώ­θηκε ο ιός, στα­μά­τησε και ο εμβο­λια­σμός. Ένας εμβο­λια­σμός, μάλιστα, ο οποίος είχε και σοβαρές ανε­πι­θύ­μη­τες ενέρ­γειες. Εντάξει, υφί­στατο ο εμβο­λια­σμός όσο απει­λούσε η νόσος, τώρα γιατί να εμβο­λια­στούμε; Ούτε κατά διάνοια», τονίζει στο iatropedia.gr.

Παρά το γεγονός ότι ο ιός της ευλο­γιάς των πιθήκων προ­κα­λεί τρόμο εξαι­τίας των αντιαι­σθη­τι­κών εξαν­θη­μά­των στο δέρμα, η καθη­γή­τρια εξηγεί πως όχι μόνο δεν είναι βαριά, αλλά είναι και αυτοϊ­ά­σιμη νόσος.

Όχι πανικός

«Το νόσημα δεν χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από σοβαρή νόσηση. Μπορεί να είναι αντιαι­σθη­τικό, απεχθές έτσι όπως το βλέπει κανείς, αλλά δεν είναι σοβαρό. Υπάρχει βέβαια 1% θνη­τό­τητα στην Αφρική, αλλά εκεί υπάρ­χουν κι άλλες συν­θή­κες. Είναι γενικά ένα νόσημα που αυτοϊ­ά­ται», ανα­φέ­ρει, στην ίδια πηγή.

Αν και η ίδια παρα­δέ­χε­ται πως η νόσος μπορεί να επι­φέ­ρει σημα­ντική επι­βά­ρυνση στον άνθρωπο που θα προ­σβλη­θεί, ωστόσο σε καμία περί­πτωση, όπως λέει, δεν δημιουρ­γεί συνθήκη που προ­κα­λεί πανικό.

«Αν οι φλύ­κται­νες -αυτό είναι το χαρακτηριστικό- ξυστούν, μπορεί να αφήσουν ουλές. Δεν είναι εντελώς αμε­λη­τέες οι επι­πτώ­σεις. Κάνουμε εμβόλιο ακόμη και για την ανε­μο­βλο­γιά που ξέρουμε εξαρχής ότι είναι μια καλο­ή­θης νόσος, γιατί κάθε νόσημα για κάθε συγκε­κρι­μένο άτομο μπορεί να είναι σοβαρό. Ακόμη κι αν κάνει και δύο σημα­δά­κια. Ακόμη κι αν χάσει και 10 μέρες από τη δουλειά του. Αλλά του­λά­χι­στον ξέρουμε με την ευλογιά των πιθήκων, πως δεν είναι νόσημα να μας βάλει σε πανικό», κατα­λή­γει η καθη­γή­τρια Μαρία Θεο­δω­ρί­δου.

Οι συστά­σεις

Όπως απο­κα­λύ­πτουν οι Financial Times, το Ευρω­παϊκό Κέντρο Πρό­λη­ψης και Ελέγχου Νοση­μά­των (ECDC), ανα­μέ­νε­ται να ζητήσει από τα κράτη μέλη της ΕΕ, να προ­ε­τοι­μά­σουν στρα­τη­γι­κές για πιθανά προ­γράμ­ματα εμβο­λια­σμού.

Το ECDC σημεί­ωσε ότι, σε αυτό το στάδιο, δεν ήταν «εύκολη απόφαση» να συστή­σει τον εμβο­λια­σμό κατά της ευλο­γιάς σε στενές επαφές ανθρώ­πων που νόσησαν από την ευλογιά των πιθήκων. Πρό­σθεσε ότι θα πρέπει να γίνει ανάλυση κινδύνου-οφέλους για κάθε προ­σβε­βλη­μένο άτομο.

Το εμβόλιο που δια­τί­θε­ται στην ΕΕ από την δανέ­ζικη φαρ­μα­κο­βιο­μη­χα­νία Bavarian Nordic’s Imvanex δεν είναι εγκε­κρι­μένο για χρήση κατά της ευλο­γιάς των πιθήκων και δεν υπάρ­χουν δεδο­μένα ασφά­λειας για τη χρήση του σε άτομα με ανο­σο­κα­τα­στολή ή σε μικρά παιδιά, εκείνα που δια­τρέ­χουν υψη­λό­τερο κίνδυνο από τη νόσο, ανέφερε το ECDC.

Η προ­σέγ­γιση, γνωστή ως προ­φύ­λαξη μετά την έκθεση, συνι­στά­ται επειδή η ασθέ­νεια εξα­πλώ­νε­ται σε άτομα χωρίς γνωστές επαφές με άλλο επι­βε­βαιω­μένο κρούσμα ή πλη­γείσα περιοχή. Το εμβόλιο είναι επίσης δια­θέ­σιμο στο Ηνωμένο Βασί­λειο, όπου οι υγειο­νο­μι­κές αρχές έχουν συστή­σει παρό­μοια στρα­τη­γική.

Ανε­μο­βλο­γιά το «ύποπτο» κρούσμα στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, επίσημα έχει επι­βε­βαιω­θεί ότι ο 29χρονος Βρε­τα­νός, που είχε ταξι­δέ­ψει στην Κεφα­λο­νιά και εισήχθη σε θάλαμο αρνη­τι­κής πίεσης στο «Αττικόν», δεν βρέθηκε θετικός στην ευλογιά των πιθήκων αλλά στην ανε­μο­βλο­γιά. Το απο­τέ­λε­σμα των δύο ελέγχων δημο­σιο­ποι­ή­θηκε από το υπουρ­γείο Υγείας και τον ΕΟΔΥ.

Εξη­γώ­ντας τις δια­φο­ρές ανάμεσα στην ευλογιά των πιθήκων και την ανε­μο­βλο­γιά, ο ΕΟΔΥ επι­ση­μαί­νει ότι ο ιός της ανε­μο­βλο­γιάς παρότι περι­λαμ­βά­νει το συν­θε­τικό -pox είναι δια­φο­ρε­τι­κός από τον ιό που προ­κα­λούν ευλογιά ή ευλογιά των πιθήκων. Υπάρχει συνά­φεια ανα­φο­ρικά με τα συμ­πτώ­ματα και την εμφά­νιση δερ­μα­τι­κών αλλοιώ­σεων που προ­κα­λού­νται από την ανε­μο­βλο­γιά και την ευλογιά, ευλογιά των πιθήκων.

Όπως προ­σθέ­τει ο οργα­νι­σμός, η ευλογιά έχει εκρι­ζω­θεί από τον ανθρώ­πινο πλη­θυ­σμό από το 1980 ενώ η ανε­μο­βλο­γιά απο­τε­λεί μια συχνή νόσο που προ­κα­λεί περίπου 4 εκα­τομ­μύ­ρια λοι­μώ­ξεις σε παιδιά. Για την ανε­μο­βλο­γιά υπάρχει δια­θέ­σιμο εμβόλιο και προ­κα­λεί ηπιό­τερη νόσο από την ευλογιά.

Κρού­σματα σε 12 χώρες – Φόβοι για τη μετά­δοση το καλο­καίρι

Την ίδια ώρα ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας έχει τεθεί σε επι­φυ­λακή για την ευλογιά των πιθήκων μετά τις ανη­συ­χίες που εξέ­φρασε ο περι­φε­ρεια­κός διευ­θυ­ντής του Οργα­νι­σμού για την Ευρώπη, Χανς Κλούγκε ότι ο ιός είναι πιθανό να επι­τα­χυν­θεί στη Γηραιά Ήπειρο μέσα στο καλο­καίρι.

Ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας συνε­δριά­ζει καθη­με­ρινά για να αξιο­λο­γή­σει τα δεδο­μένα, τα οποία αλλά­ζουν διαρκώς. Μέχρι αυτή την ώρα, Ισπανία, Πορ­το­γα­λία και Ηνωμένο Βασί­λειο έχουν τον μεγα­λύ­τερο αριθμό επι­βε­βαιω­μέ­νων κρου­σμά­των, που είναι δεκάδες. Στο Βέλγιο έχουν επι­βε­βαιω­θεί 4 κρού­σματα, ενώ η Ιταλία και η Γερ­μα­νία έχουν κατα­γρά­ψει από 3 μολύν­σεις. Του­λά­χι­στον ένα έχει εντο­πι­στεί σε αρκετές ευρω­παϊ­κές χώρες.

Στην Ολλαν­δία μάλιστα έχουν βρει περισ­σό­τερα κρού­σματα της ευλο­γιάς των πιθήκων όμως θα δώσουν τα συνο­λικά στοι­χεία σήμερα, Δευτέρα.

Δια­βά­στε επίσης: Ευλογιά των πιθήκων: Τα πέντε συμ­πτώ­ματα που δεί­χνουν ότι έχετε νοσήσει

Οι επι­στή­μο­νες και οι υγειο­νο­μι­κές αρχές δίνουν μάχη το τελευ­ταίο διά­στημα ώστε να κατα­νο­ή­σουν επαρκώς το ξέσπα­σμα, το μεγα­λύ­τερο μέχρι σήμερα εκτός των περιο­χών όπου είναι ενδη­μικό.

Μέχρι το Σάββατο, 92 εργα­στη­ριακά επι­βε­βαιω­μένα κρού­σματα είχαν ανα­φερ­θεί στον ΠΟΥ από 12 χώρες όπου ο ιός κανο­νικά δεν κυκλο­φο­ρεί. Το Ισραήλ, η Αυστρία και η Ελβετία δήλωσαν ότι επι­βε­βαί­ω­σαν τα πρώτα τους κρού­σματα την Κυριακή.

Η ευλογιά των πιθήκων είναι μια ιογενής ασθέ­νεια και οι περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις μέχρι στιγμής, αν και όχι όλες, έχουν παρα­τη­ρη­θεί σε άνδρες που είχαν ομο­φυ­λο­φι­λι­κές ερω­τι­κές επαφές.

Σύμφωνα με το ECDC, η μετά­δοση μεταξύ των ανθρώ­πων γίνεται κυρίως μέσω μεγάλων ανα­πνευ­στι­κών στα­γο­νι­δίων. Επειδή αυτά τα στα­γο­νί­δια δεν έχουν τη δυνα­τό­τητα να μετα­φερ­θούν μακριά, απαι­τεί­ται παρα­τε­τα­μένη επαφή. Ο ιός μπορεί επίσης να μετα­δο­θεί μέσω άλλων σωμα­τι­κών υγρών.

Ο ΕΟΔΥ έχει εκδώσει ερω­τή­σεις και απα­ντή­σεις για τη λοίμωξη

Τι είναι η ευλογιά των πιθήκων;

– Είναι μια σπάνια ιογενής λοίμωξη που εμφα­νί­ζε­ται κυρίως σε τρο­πι­κές περιο­χές της Δυτικής και Κεντρι­κής Αφρικής.

Πώς μπορεί να νοσήσει κάποιος από ευλογιά των πιθήκων;

– Μπορεί να μετα­δο­θεί μέσω του ανα­πνευ­στι­κού συστή­μα­τος κατόπιν εισπνοής μεγάλου μεγέ­θους στα­γο­νι­δίων και μέσω επαφής με δερ­μα­τι­κές βλάβες πάσχο­ντος ή μολυ­σμένα υλικά (π.χ. κλι­νο­σκε­πά­σματα ή πετσέ­τες). Μετά­δοση κατα­γρά­φε­ται επίσης μέσω της επαφής με άγρια ζώα, συνήθως πρω­τεύ­ο­ντα και τρω­κτικά, όπως αρου­ραίοι, ποντί­κια και σκί­ου­ροι, ή ακόμη και με ζώα συντρο­φιάς που έχουν μολυν­θεί από τα προη­γού­μενα. Μπορεί σπάνια να μετα­δο­θεί με την κατα­νά­λωση κρέατος από μολυ­σμένο ζώο που δεν έχει μαγει­ρευ­τεί επαρκώς ή με την επαφή με δέρμα ή τρίχωμα μολυ­σμέ­νου ζώου.

Τι πρέπει να κάνω για να μη νοσήσω;

– «Ο κίν­δυ­νος για τον γενικό πλη­θυ­σμό είναι χαμηλός, καθώς η νόσηση είναι συνήθως ήπια και αυτο­πε­ριο­ρι­ζό­μενη, με μικρή μετα­δο­τι­κό­τητα», τονίζει ο ΕΟΔΥ. Απαι­τεί­ται τακτικό πλύσιμο των χεριών ή χρήση αλκο­ο­λού­χου αντι­ση­πτι­κού, αποφυγή κατα­νά­λω­σης μη επαρκώς μαγει­ρε­μέ­νου κρέατος, τήρηση από­στα­σης από άγρια ζώα και αποφυγή επαφής με άτομα που δεν αισθά­νο­νται καλά και παρου­σιά­ζουν δερ­μα­τι­κές βλάβες.

Ποια συμ­πτώ­ματα μπορεί να έχει κάποιος που νοσεί;

– Από τη στιγμή που κάποιος μολυν­θεί με τον ιό της ευλο­γιάς των πιθήκων χρειά­ζε­ται να περά­σουν 5 έως 21 ημέρες για να εμφα­νι­στούν τα πρώτα συμ­πτώ­ματα. Αυτά μπορεί να είναι πυρετός, κεφα­λαλ­γία, μυαλ­γίες, οσφυαλ­γία, διο­γκω­μέ­νοι λεμ­φα­δέ­νες, ρίγος, κατα­βολή δυνά­μεων, εξάν­θημα το οποίο παρου­σιά­ζε­ται συνήθως μία με τρεις ημέρες μετά την εμφά­νιση του πυρετού. Το εξάν­θημα εντο­πί­ζε­ται αρχικά στο κεφάλι και στο πρόσωπο και στη συνέ­χεια επε­κτεί­νε­ται σε άλλα σημεία του σώματος, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των παλαμών και των πελ­μά­των. Αρχικά εμφα­νί­ζε­ται με τη μορφή κηλίδων και βλα­τί­δων, οι οποίες εξε­λίσ­σο­νται σε μικρές φυσα­λί­δες, φλύ­κται­νες και έπειτα σε εφελ­κί­δες που τελικά υπο­χω­ρούν. Μερικές φορές συγ­χέ­ε­ται με το εξάν­θημα της ανε­μευ­λο­γιάς.

Πότε να επι­κοι­νω­νή­σετε με τον γιατρό σας;

– Εάν έχετε ένα εξάν­θημα με φυσα­λί­δες και έχετε επι­στρέ­ψει από τη Δυτική ή Κεντρική Αφρική τις τελευ­ταίες 3 εβδο­μά­δες ή έχετε έρθει σε επαφή με κάποιον που είχε ευλογιά των πιθήκων τις τελευ­ταίες 3 εβδο­μά­δες, ή έχετε έρθει σε επαφή με κάποιον που είχε δερ­μα­τι­κές βλάβες τις τελευ­ταίες 3 εβδο­μά­δες.

Ποια είναι η θερα­πεία για την ευλογιά των πιθήκων;

– Η αντι­με­τώ­πιση της νόσου απο­σκο­πεί στη βελ­τί­ωση των συμ­πτω­μά­των. Συνήθως η πορεία είναι ήπια και οι περισ­σό­τε­ροι ασθε­νείς αναρ­ρώ­νουν σε δύο με τέσ­σε­ρις εβδο­μά­δες. Συχνά χρειά­ζε­ται παρα­μονή στο νοσο­κο­μείο προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πι­στούν τα συμ­πτώ­ματα, αλλά και να απο­τρα­πεί η μετά­δοση της νόσου.

Πόσο μετα­δο­τι­κός είναι ο ιός σε σχέση με τον κορο­ναϊό;

Δεν είναι τόσο μετα­δο­τι­κός όσο ο κορο­ναϊός, και έχει δια­φο­ρε­τική καμπύλη μετά­δο­σης. Δηλαδή είναι πολύ λιγό­τερο μολυ­σμα­τι­κός στην αρχική -ασυμπτωματική- φάση και γίνεται περισ­σό­τερο μολυ­σμα­τι­κός όταν αρχί­ζουν τα συμ­πτώ­ματα, σύμφωνα με τους επι­στή­μο­νες.

Είναι δηλαδή μετα­δο­τική πραγ­μα­τικά από τη στιγμή που εμφα­νί­ζο­νται συμ­πτώ­ματα και μετά. Και ο ορισμός της «πορείας της ασθέ­νειας» είναι μέχρι να επου­λω­θούν οι πληγές και να σχη­μα­τι­στεί ένα νέο στρώμα δέρ­μα­τος. Αυτό μπορεί να πάρει αρκετά μεγάλο χρονικό διά­στημα, ίσως και αρκετές εβδο­μά­δες.

Πηγή in.gr