Σοφία Μαντικού: «Η τρίτη ηλικία δεν θα πρέπει να είναι ταυτισμένη με την απομόνωση και την μοναξιά»

Η αγάπη, ο χρό­νος και η φρο­ντί­δα είναι τα στοι­χεία εκεί­να που κρα­τούν κοι­νω­νι­κά ενερ­γά τα μέλη της τρί­της ηλι­κί­ας σε μια πε­ρί­ο­δο που όλα αλ­λά­ζουν και όλα ανα­θε­ω­ρού­νται γύρω μας με κα­ται­γι­στι­κούς ρυθ­μούς.

Η προϊ­στα­μέ­νη και υπεύ­θυ­νη τμή­μα­τος ΚΑΠΗ Ρόδου κ. Σοφία Μα­ντι­κού στην συ­νέ­ντευ­ξή της σή­με­ρα στη «δη­μο­κρα­τι­κή», πα­ρου­σιά­ζει τον σπου­δαίο ρόλο που δια­δρα­μα­τί­ζουν τα Κέ­ντρα Ανοι­χτής Προ­στα­σί­ας Ηλι­κιω­μέ­νων στην κοι­νω­νι­κο­ποί­η­ση, επι­μόρ­φω­ση και δια­σκέ­δα­ση των συ­μπο­λι­τών μας της Τρί­της Ηλι­κί­ας μέσα από το ση­μα­ντι­κό έργο που πα­ρά­γε­ται στη δομή του Δήμου Ρόδου.

Στό­χος είναι οι συ­μπο­λί­τες μας της Τρί­της Ηλι­κί­ας να κα­τα­πο­λε­μή­σουν τα συ­ναι­σθή­μα­τα απο­μό­νω­σης και σε αρ­κε­τές πε­ρι­πτώ­σεις μο­να­ξιάς και εγκα­τά­λει­ψης και να συ­νε­χί­σουν με την εμπει­ρία τους να απο­τε­λούν ζω­ντα­νά και πα­ρα­γω­γι­κά κύτ­τα­ρα της κοι­νω­νί­ας μέσα από μια σειρά δρά­σε­ων και προ­γραμ­μά­των που προ­σφέ­ρουν τα ΚΑΠΗ.

• Κυρία Μα­ντι­κού, στα Κέ­ντρα Ανοι­χτής Προ­στα­σί­ας Ηλι­κιω­μέ­νων του Δήμου Ρόδου, ή αλ­λιώς ΚΑΠΗ όπως τα γνω­ρί­ζου­με, στα τε­λευ­ταία χρό­νια πα­ρα­τη­ρεί­ται μια με­γά­λη εξω­στρέ­φεια και ένα εύρος δρα­στη­ριο­τή­των που αντα­πο­κρί­νο­νται στις απαι­τή­σεις της επο­χής, δια­λύ­ο­ντας ίσως στε­ρε­ό­τυ­πα ετών για τη χρη­σι­μό­τη­τα της δομής αυτής. Πότε ξε­κί­νη­σε η λει­τουρ­γία τους στη Ρόδο;

Ξε­κι­νώ­ντας τη συ­νέ­ντευ­ξη, θα ήθελα αρ­χι­κά να ευ­χα­ρι­στή­σω την έγκρι­τη εφη­με­ρί­δα σας και εσάς προ­σω­πι­κά, για την τιμή που μου κά­να­τε να σας μι­λή­σω για τα ΚΑΠΗ και για τις υπη­ρε­σί­ες που πα­ρέ­χου­με προς όφε­λος των συ­μπο­λι­τών μας της τρί­της ηλι­κί­ας και πα­ραλ­λή­λως να ευ­χα­ρι­στή­σω και εκεί­νους που πρό­σφε­ραν και προ­σφέ­ρουν αφιε­ρώ­νο­ντας αρ­κε­τό χρόνο για τη λει­τουρ­γία τους όπως η Δη­μο­τι­κή Αρχή με δή­μαρ­χο τον κ. Αντώ­νη Κα­μπου­ρά­κη, τον προη­γού­με­νο αντι­δή­μαρ­χο κ. Ιω­άν­νη Κα­μπού­ρη και τον νυν αντι­δή­μαρ­χο και για­τρό κ. Γιώρ­γο Τριά­ντο, που έχουν αντι­λη­φθεί τη ση­μα­ντι­κό­τη­τα του έργου που πα­ρέ­χου­με. Τα ΚΑΠΗ, ή τα Κέ­ντρα Ανοι­χτής Προ­στα­σί­ας Ηλι­κιω­μέ­νων, είναι ένας θε­σμός που προ­α­σπεί τα κοι­νω­νι­κά δι­καιώ­μα­τα της Τρί­της Ηλι­κί­ας. Ιδρύ­θη­καν το 1984 με νο­μο­θε­τι­κή πρω­το­βου­λία του Υπουρ­γεί­ου Υγεί­ας και Πρό­νοιας κι έκτο­τε πα­ρέ­χουν ση­μα­ντι­κό έργο τόσο για την δια­σκέ­δα­ση των συ­μπο­λι­τών μας όσο και για την δια­τή­ρη­ση της καλής φυ­σι­κής τους κα­τά­στα­σης και υγεί­ας.

• Μέσα από ποιες υπη­ρε­σί­ες;

Στα ΚΑΠΗ τα μέλη μας απο­λαμ­βά­νουν μια σειρά από υπη­ρε­σί­ες με στόχο την ψυ­χο­συ­ναι­σθη­μα­τι­κή στή­ρι­ξη, την κοι­νω­νι­κή φρο­ντί­δα και την ια­τρο­φαρ­μα­κευ­τι­κή τους πε­ρί­θαλ­ψη. Σε όσους κρι­θεί από τους ει­δι­κούς ότι χρειά­ζε­ται, προ­σφέ­ρε­ται επί­σης και φυ­σι­κο­θε­ρα­πεία και ερ­γο­θε­ρα­πεία. Πα­ράλ­λη­λα, υπάρ­χει μια σειρά από άλλες κα­θη­με­ρι­νές δρα­στη­ριό­τη­τες με εθε­λο­ντές δα­σκά­λους ή συ­νερ­γά­τες του Δήμου Ρόδου για να περ­νούν τα μέλη μας πα­ρα­γω­γι­κά και επι­μορ­φω­τι­κά τον ελεύ­θε­ρο χρόνο τους, ενώ κατά και­ρούς συ­νερ­γα­ζό­μα­στε και με άλ­λους φο­ρείς όπως είναι η Πα­νά­κεια και η Δί­ο­δος. Τα μέλη έχουν αρ­κε­τό ελεύ­θε­ρο χρόνο και εμείς πα­ρέ­χου­με μια σειρά από δρα­στη­ριό­τη­τες ώστε να συμ­βά­λου­με στην κοι­νω­νι­κο­ποί­η­σή τους και όπως ανα­φέ­ρα­τε και σε προη­γού­με­νη ερώ­τη­σή σας, να κα­ταρ­γή­σου­με στε­ρε­ό­τυ­πα προη­γού­με­νων ετών. Οι συ­μπο­λί­τες μας τρί­της ηλι­κί­ας, είναι ενερ­γά μέλη της κοι­νω­νί­ας, μπο­ρούν να προ­σφέ­ρουν σε πολ­λές δρά­σεις αλλά και δι­καιού­νται να δια­σκε­δά­σουν.

• Πολ­λα­πλά λοι­πόν τα οφέλη κ. Μα­ντι­κού, από την συμ­με­το­χή των μελών στα ΚΑΠΗ.

Πολ­λα­πλά και φρο­ντί­ζου­με οι δρα­στη­ριό­τη­τες που υλο­ποιού­με αλλά και τα προ­γράμ­μα­τά μας να αντα­πο­κρί­νο­νται και στις απαι­τή­σεις της επο­χής. Πρό­σφα­τα, σε συ­νερ­γα­σία με το ΚΕΚ Γεν­νη­μα­τάς της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και με την στή­ρι­ξη του αρ­μό­διου αντι­δη­μάρ­χου κ. Γιώρ­γου Τριά­ντου, πραγ­μα­το­ποι­ή­σα­με σε­μι­νά­ρια εκ­μά­θη­σης Ηλε­κτρο­νι­κών Υπο­λο­γι­στών για τα μέλη μας. Επί­σης ξε­κι­νή­σα­με συ­νερ­γα­σία με τις νο­ση­λεύ­τριες του Δη­μο­σί­ου ΙΕΚ του Γε­νι­κού Νο­σο­κο­μεί­ου Ρόδου, για να μά­θουν τα μέλη μας να με­τρούν το σάκ­χα­ρό τους, να με­τρούν την αρ­τη­ρια­κή τους πίεση και να χο­ρη­γούν υπό­δο­ριες ενέ­σεις, ώστε να κά­νουν κα­λύ­τε­ρη την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά τους ή να μπο­ρέ­σουν να βοη­θή­σουν άλ­λους συ­μπο­λί­τες μας. Πραγ­μα­το­ποι­ή­σα­με σε­μι­νά­ρια με τους Δια­σώ­στες Ρόδου για την αντι­με­τώ­πι­ση απει­λη­τι­κών για την ζωή κα­τα­στά­σε­ων των μελών μας και με την Πα­νά­κεια για την άνοια και βε­βαί­ως πολ­λές άλλες δρά­σεις όλα αυτά τα χρό­νια. Τα ΚΑΠΗ σή­με­ρα κ. Φώτη, παί­ζουν κα­θο­ρι­στι­κό ρόλο στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των μελών γιατί συμ­βάλ­λουν στην πρό­λη­ψη και απο­κα­τά­στα­ση δια­φό­ρων πα­θή­σε­ων που αντι­με­τω­πί­ζουν οι ηλι­κιω­μέ­νοι, ενι­σχύ­ο­ντας την ψυ­χι­κή και σω­μα­τι­κή τους υγεία. Επί­σης, συμ­βάλ­λουν στην κοι­νω­νι­κο­ποί­η­ση και συ­ντρο­φι­κό­τη­τα των μελών τους που σε αυτή την ηλι­κία επέρ­χε­ται η μο­να­ξιά απροει­δο­ποί­η­τα και μέσω της λει­τουρ­γί­ας των ΚΑΠΗ, σκο­πός μας είναι να δεί­ξου­με ότι όχι μόνον έχουν πολ­λές επι­λο­γές αλλά εί­μα­στε δίπλα τους, τους στη­ρί­ζου­με και τους θε­ω­ρού­με ενερ­γά και ανα­πό­σπα­στα μέλη της κοι­νω­νί­ας μας. Η τρίτη ηλι­κία δεν θα πρέ­πει να είναι ταυ­τι­σμέ­νη με την απο­μό­νω­ση και την μο­να­ξιά, κι εμείς στα ΚΑΠΗ αυτό προ­σπα­θού­με να το κά­νου­με πράξη κα­ταρ­ρί­πτο­ντας στε­ρε­ό­τυ­πα μέσα από την συ­μπε­ρί­λη­ψη.

.• Πώς μπο­ρούν οι συ­μπο­λί­τες μας που το επι­θυ­μούν, να γί­νουν μέλη αυτής της με­γά­λης πα­ρέ­ας;

Οποιος εν­δια­φέ­ρε­ται να έρθει στην με­γά­λη παρέα των ΚΑΠΗ όπως εί­πα­τε, δεν έχει παρά να επι­σκε­φθεί το γρα­φείο που στε­γά­ζε­ται το Κέ­ντρο μας στην οδό Αγίου Ιω­άν­νη 54, όπου είναι οι κε­ντρι­κές μας Υπη­ρε­σί­ες. Με με­γά­λη χαρά και προ­θυ­μία και θα λύ­σου­με τις τυχόν απο­ρί­ες των υπο­ψη­φί­ων νέων μελών μας και γιατί όχι, να τα κα­λω­σο­ρί­σου­με στην παρέα μας αρκεί να είναι άνω των 60 ετών. Αυτή είναι η μο­να­δι­κή προ­ϋ­πό­θε­ση, στα ΚΑΠΗ δεν κά­νου­με δια­κρί­σεις, είναι όλοι ευ­πρόσ­δε­κτοι και τους κα­λού­με να έρ­θουν για να δουν από κοντά όλες αυτές τις ωραί­ες δρα­στη­ριό­τη­τες και τα προ­γράμ­μα­τα που υλο­ποιού­με.

• Πά­ντως κ. Μα­ντι­κού, σε αυτή την ηλι­κία, από τα 60 έτη και πάνω δη­λα­δή που είναι το όριο είναι μια πα­ρα­γω­γι­κή ηλι­κία.

Βε­βαί­ως και είναι και γι’ αυτό το λόγο πρέ­πει να προ­σφέ­ρου­με στους συ­μπο­λί­τες μας επι­λο­γές που ίσως μόνοι τους δεν έχουν σκε­φτεί ή δεν μπο­ρούν να τις υπο­στη­ρί­ξουν. Αλί­μο­νο αν ένας άν­θρω­πος επει­δή περνά τα 60 έτη θα πρέ­πει να κλεί­νε­ται στο σπίτι του. Αυτό που θέ­λου­με να γνω­ρί­ζουν είναι ότι έχουν πολ­λές επι­λο­γές μέσω των ΚΑΠΗ και τους προ­σκα­λού­με να έρ­θουν, να ενη­με­ρω­θούν και να επι­λέ­ξουν.

• Υπάρ­χει θα λέ­γα­τε ακόμα προ­κα­τά­λη­ψη για τα ΚΑΠΗ, για τον ρόλο τους στην κοι­νω­νία; Ποια αντί­λη­ψη έχει ο κό­σμος σή­με­ρα;

Είναι γε­γο­νός πως όταν εί­μα­στε νέοι, αμ­φι­σβη­τού­με, δια­φω­νού­με, κοι­νω­νι­κο­ποιού­μα­στε πιο εύ­κο­λα, αλ­λά­ζου­με πα­ρέ­ες, φί­λους… Όταν με­γα­λώ­νου­με όμως, αφή­νο­ντας πίσω τον πα­ρορ­μη­τι­σμό της νιό­της και κερ­δί­ζο­ντας τη σοφία της ηλι­κί­ας, εκτι­μού­με την αλη­θι­νή αγάπη και συ­ντρο­φι­κό­τη­τα.. Έτσι, ανα­λό­γως με την ηλι­κία βλέ­που­με με άλλη οπτι­κή γωνία την έν­νοια του ΚΑΠΗ, αλλά θα μου επι­τρέ­ψε­τε να το πω, και τον ρόλο τους. Ισως στη συ­νεί­δη­σή μας να είναι κα­τα­χω­ρη­μέ­να ως Κέ­ντρα που απευ­θύ­νο­νται απο­κλει­στι­κά σε υπε­ρή­λι­κες και σε έχο­ντες ανά­γκη για ια­τρι­κή υπο­στή­ρι­ξη και φρο­ντί­δα, αλλά δεν είναι μόνον αυτό κι αυτό το μή­νυ­μα θέ­λου­με να πε­ρά­σου­με σή­με­ρα μέσα από αυτή τη συ­νέ­ντευ­ξη στην φι­λό­ξε­νη εφη­με­ρί­δα σας. Και βέ­βαια, είμαι στην ευ­χά­ρι­στη θέση να μπορώ πλέον να πω πως μέσα από πολ­λές δρα­στη­ριό­τη­τες και εκ­δη­λώ­σεις που έχου­με υλο­ποι­ή­σει στα ΚΑΠΗ του Δήμου Ρόδου, η προ­κα­τά­λη­ψη για την συμ­με­το­χή κά­ποιου στις δρά­σεις μας τεί­νει να εκλεί­ψει και εκτι­μώ ότι πολύ σύ­ντο­μα θα αλ­λά­ξει άρδην αυτό.

• Ποιος είναι ο ρόλος της δομής αυτής στη σύγ­χρο­νη κοι­νω­νία; Ανα­πτύσ­σο­νται ισχυ­ροί δε­σμοί, φι­λί­ες, σχέ­σεις ανά­με­σα στα μέλη των ΚΑΠΗ;

Τα ΚΑΠΗ είναι ένας πολύ πε­τυ­χη­μέ­νος θε­σμός κοι­νω­νι­κής πο­λι­τι­κής στην Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση. Το σχέ­διο δρά­σης για τους ηλι­κιω­μέ­νους απο­τε­λεί σταθ­μό. Προ­ω­θεί την κοι­νω­νι­κή δράση και προ­σφο­ρά των μελών του έτσι ώστε να χτί­ζουν σχέ­σεις συ­νερ­γα­σί­ας και να συμ­με­τέ­χουν ενερ­γά στην κοι­νω­νι­κή δια­τύ­πω­ση της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας. Στό­χος είναι να κρα­τή­σει τα μέλη του ενερ­γά, αυ­τό­νο­μα και ισό­τι­μα άτομα. Ταυ­τό­χρο­να απο­τε­λεί και βα­σι­κό μέσο υπο­στή­ρι­ξης και εκτό­νω­σης της ψυ­χα­γω­γί­ας τους.

• Πόσο επη­ρέ­α­σε τη λει­τουρ­γία τους η παν­δη­μία;

Η παν­δη­μία του covid-19 επι­βάλ­λει την πα­ρα­τε­τα­μέ­νη δια­κο­πή της λει­τουρ­γί­ας των ΚΑΠΗ, όπως την γνω­ρί­ζα­με μέχρι και το 2019 οπότε και ξε­κί­νη­σε η παν­δη­μία. Ωστό­σο, τα στε­λέ­χη του ΚΑΠΗ Ρόδου τη­ρώ­ντας με αυ­στη­ρό­τη­τα τις οδη­γί­ες για προ­στα­σία από τον κο­ρω­νο­ϊό εξα­κο­λου­θούν μέχρι και σή­με­ρα να προ­σφέ­ρουν τις υπη­ρε­σί­ες τους για κοι­νω­νι­κή και ψυ­χο­λο­γι­κή υπο­στή­ρι­ξη που ει­δι­κά αυτή την πε­ρί­ο­δο της απο­μό­νω­σης λόγω της παν­δη­μί­ας είναι πε­ρισ­σό­τε­ρο απα­ραί­τη­τη από ποτέ, με πα­ράλ­λη­λη κά­λυ­ψη βε­βαί­ως των ανα­γκών συ­μπο­λι­τών μας που ανή­κουν στην Τρίτη Ηλι­κία. Στο ση­μείο αυτό θα μου επι­τρέ­ψε­τε να πω ότι στη διάρ­κεια της παν­δη­μί­ας ήμα­σταν τα μο­να­δι­κά ΚΑΠΗ σε όλη την Ελ­λά­δα που πα­ρεί­χα­με δια­δι­κτυα­κά μα­θή­μα­τα στα μέλη μας. Για αυτό και θέλω να ευ­χα­ρι­στή­σω τους συ­νερ­γά­τες μου: Χαρά Μα­λω­ΐ­να, Χρυ­σάν­θη Χατζή, Μαρία Τσού­λη, Γε­ωρ­γία Πι­πί­νου, Γα­βριέ­λα Σπίγ­γου και τους εθε­λο­ντές δα­σκά­λους μας.

• Ποιες δρα­στη­ριό­τη­τες πα­ρέ­χουν τα ΚΑΠΗ στα μέλη σας;

Οι δρα­στη­ριό­τη­τες, οι υπη­ρε­σί­ες και τα μα­θή­μα­τα που είναι δια­θέ­σι­μα για τα μέλη μας είναι: γυ­μνα­στι­κή, πα­ρα­δο­σια­κός και ευ­ρω­παϊ­κός χορός, δια­τρο­φή και υγεία, πρό­λη­ψη μνή­μης, φυ­σι­κο­θε­ρα­πεία, δια­χεί­ρι­ση άγ­χους, αγιο­γρα­φία, συμ­με­το­χή στην ομάδα ανά­μνη­σης, συμ­με­το­χή σε ψυ­χο­θε­ρα­πευ­τι­κή ομάδα για το στρες και μα­θή­μα­τα Τάι Τσί, μια πο­λε­μι­κή τέχνη ήπιας εξά­σκη­σης που χρη­σι­μο­ποιεί­ται και για θε­ρα­πευ­τι­κούς σκο­πούς. Προ­σφά­τως γυ­ρί­σα­με ένα βί­ντεο με πρω­τα­γω­νι­στές τα ίδια τα μέλη μας και με θέμα πώς αντέ­δρα­σαν όταν ξε­κί­νη­σε η παν­δη­μία το οποίο πα­ρου­σιά­ζει εξαι­ρε­τι­κό εν­δια­φέ­ρον, ενώ πα­ρα­κο­λού­θη­σαν και το εξαι­ρε­τι­κό πρό­γραμ­μα «Τρίτη Ηλι­κία: ένας φω­τει­νός κύ­κλος ζωής». Επί­σης με την ευ­και­ρία που μου δί­νε­τε, θα ήθελα να ενη­με­ρώ­σω τα μέλη μας ότι σύ­ντο­μα θα ανα­κοι­νω­θεί η νέα ημε­ρο­μη­νία για την εκ­δή­λω­ση μα­γει­ρι­κής στην οποία πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται και δια­γω­νι­σμός, που επρό­κει­το να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί τον πε­ρα­σμέ­νο Νο­έμ­βριο στην πλα­τεία Απο­λακ­κιάς, αλλά λόγω των εξε­λί­ξε­ων με την παν­δη­μία δεν πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε τε­λι­κά. Οι συμ­με­τέ­χο­ντες θα βαθ­μο­λο­γη­θούν από κρι­τι­κή επι­τρο­πή και θα δο­θούν βρα­βεία στους 3 κα­λύ­τε­ρους, ενώ όλοι οι υπό­λοι­ποι θα λά­βουν ανα­μνη­στι­κά δώρα. Στις υπη­ρε­σί­ες μας να προ­σθέ­σω ότι πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται επί­σης κομ­μώ­τρια και δερ­μα­το­λό­γος.

• Και τέλος, κυρία Μα­ντι­κού, ποια είναι τα επό­με­να σχέ­διά σας;

Στα επό­με­νά μας σχέ­διά μας, εκτός πέρα από τα ΚΑΠΗ Απο­λακ­κιάς που λει­τούρ­γη­σαν σχε­τι­κά πρό­σφα­τα, πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται η επέ­κτα­σή μας και σε άλλα χωριά ξε­κι­νώ­ντας από τον Ασκλη­πειό και τη Σο­ρω­νή. Επί­σης σε συ­νερ­γα­σία με το Ιν­στι­τού­το “Ρrolepsis” που είναι ένας μη κερ­δο­σκο­πι­κός επι­στη­μο­νι­κός ορ­γα­νι­σμός ο οποί­ος δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στον χώρο της Δη­μό­σιας Υγεί­ας και δια­θέ­τει πο­λυ­ε­τή εμπει­ρία σε θέ­μα­τα τρί­της ηλι­κί­ας, θα υλο­ποι­ή­σου­με το πρό­γραμ­μα «Φιλία σε κάθε ηλι­κία». Κλεί­νο­ντας, αφού σας ευ­χα­ρι­στή­σω, θα ήθελα να ευ­χη­θώ να μπο­ρέ­σου­με κι εμείς να ζή­σου­με χρό­νια πολλά, σοφία να απο­κτή­σου­με και άσπρα μαλ­λιά και να ευ­χη­θώ στους συ­μπο­λί­τες μας Καλό Πάσχα, Καλή Ανά­στα­ση και κα­λύ­τε­ρες μέρες για όλους μας.