Το «τι καιρό θα κάνει αύριο» δεν αρκεί πλέον

Ησυ­ζή­τηση για τον καιρό στην εποχή μας αλλάζει, καθώς σφρα­γί­ζε­ται ολοένα και περισ­σό­τερο από τις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής κρίσης και την πιο συχνή εμφά­νιση έντονων και ακραίων και­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων. Στις συν­θή­κες αυτές ο πήχυς για τη μετε­ω­ρο­λο­γία ανε­βαί­νει, παρά τα αναμ­φι­σβή­τητα βήματα που έχουν γίνει. Με την ευκαι­ρία της σημε­ρι­νής Παγκό­σμιας Ημέρας Μετε­ω­ρο­λο­γίας η «Κ» συνο­μί­λησε με επι­στή­μο­νες για τις σύγ­χρο­νες προ­κλή­σεις του κλάδου. «Σήμερα δια­θέ­τουμε καλύ­τε­ρης ποιό­τη­τας και εγκυ­ρό­τη­τας προ­γνώ­σεις», σημειώ­νει ο Κώστας Λαγου­βάρ­δος, διευ­θυ­ντής ερευνών στο Αστε­ρο­σκο­πείο Αθηνών και επι­στη­μο­νικά υπεύ­θυ­νος του meteo.gr. Οντως τα μετε­ω­ρο­λο­γικά μοντέλα και οι προ­γνώ­σεις είναι πολύ καλύ­τε­ρες από ό,τι πριν από 30-40 χρόνια, βασι­ζό­μενα κυρίως σε πολύ πιο ισχυ­ρούς υπο­λο­γι­στές. Σήμερα υπάρχει δυνα­τό­τητα για ασφαλή πρό­γνωση για τις επό­με­νες 5-7 ημέρες, έναντι 3 πριν από μερικές δεκα­ε­τίες. «Τα συστή­ματα έχουν εξε­λι­χθεί πάρα πολύ. Το Ιντερ­νετ κάνει μεγάλη ποσό­τητα πλη­ρο­φο­ρίας πλέον δια­θέ­σιμη. Εχουμε πρό­σβαση στα αριθ­μη­τικά μοντέλα. Η δική μας δουλειά διευ­κο­λύ­νε­ται, αρκεί να την κάνουμε πάντα με σοβα­ρό­τητα», λέει στην «Κ» η μετε­ω­ρο­λό­γος του ΣΚΑΪ, Χρι­στίνα Σούζη.

Πρό­κληση για τη μετε­ω­ρο­λο­γία, με την κλι­μα­τική αλλαγή σε εξέλιξη, η μεσο­πρό­θε­σμη πρό­βλεψη ακραίων φαι­νο­μέ­νων ανά περιοχή.

«Το ερώτημα όμως είναι πλέον όχι μόνο τι καιρό θα κάνει αύριο, αλλά τι επι­πτώ­σεις θα έχει. Οταν πέσει η βροχή που προ­βλέ­πουμε, ποιοι θα είναι οι κίν­δυ­νοι πλημ­μυ­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων; Αυτό πρέπει να το δούμε σε συνερ­γα­σία με υδρο­λό­γους. Μαζί με δασο­λό­γους να εξε­τά­σουμε τον κίνδυνο πυρ­κα­γιάς που προ­κα­λεί ένας καύ­σω­νας και οι γιατροί να εντο­πί­σουν τις συνέ­πειες στην υγεία», σημειώ­νει ο κ. Λαγου­βάρ­δος. Ο υπεύ­θυ­νος του meteo.gr τονίζει πως πρέπει να περά­σουμε σε συστή­ματα έγκαι­ρης προει­δο­ποί­η­σης σε τοπικό επίπεδο. «Μιλάμε για συγκε­κρι­μένη προει­δο­ποί­ηση, εξει­δι­κευ­μένη, όχι γενικά να κοκ­κι­νί­ζουμε στον χάρτη μια περι­φέ­ρεια. Αυτό θα είναι απο­τέ­λε­σμα της πρό­γνω­σης, των στοι­χείων των μετε­ω­ρο­λο­γι­κών σταθμών, των πολλών δεδο­μέ­νων που μπο­ρούμε να πάρουμε από τους δορυ­φό­ρους και της επε­ξερ­γα­σίας τους. Μάλιστα το επίγειο δίκτυο των σταθμών μπορεί να δίνει πλη­ρο­φο­ρία σε πραγ­μα­τικό χρόνο και να αλλά­ζουν οι εκτι­μή­σεις με βάση τα πραγ­μα­τικά στοι­χεία, ειδικά σε κύματα μεγάλης διάρ­κειας όπως ήταν ο “Daniel” ή ένας καύ­σω­νας». Στην περί­πτωση του «Daniel» οι σταθμοί του Αστε­ρο­σκο­πείου έδιναν πολύ­τιμη online πλη­ρο­φο­ρία για την εξέλιξη της βρο­χό­πτω­σης. Μάλιστα, σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις, όπως για παρά­δειγμα στο Ρέθυμνο, δοκι­μά­ζε­ται και λογι­σμικό για απο­στολή αυτό­ματα μηνυ­μά­των προει­δο­ποί­η­σης, για συσ­σώ­ρευση υδάτων π.χ., όχι βέβαια στο κοινό, αλλά στους υπευ­θύ­νους πολι­τι­κής προ­στα­σίας.

Τα ραντάρ που λείπουν

Ενα κρίσιμο όπλο στον έγκαιρο εντο­πι­σμό ειδικά καται­γί­δων και κυμάτων κακο­και­ρίας είναι τα μετε­ω­ρο­λο­γικά ραντάρ, που στη χώρα μας για πολλά χρόνια είτε δεν υπάρ­χουν είτε υπο­λει­τουρ­γούν. Μέσω του προ­γράμ­μα­τος «Αιγίς» και του Ταμείου Ανά­καμ­ψης έχει ξεκι­νή­σει η δια­δι­κα­σία προ­μή­θειας 4 ραντάρ. «Είναι ένα θετικό βήμα που επι­τέ­λους γίνεται. Είναι όμως πολύ σημα­ντικό να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν με τους πλέον κατάλ­λη­λους τρόπους, με εξει­δι­κευ­μένο προ­σω­πικό και τις απα­ραί­τη­τες υπο­δο­μές», υπο­γραμ­μί­ζει ο κ. Λαγου­βάρ­δος.

Το πιο σημα­ντικό για την κ. Σούζη είναι να υπάρξει συνερ­γα­σία όλων των εμπλε­κό­με­νων φορέων στις μετε­ω­ρο­λο­γι­κές προ­γνώ­σεις. «Η Εθνική Μετε­ω­ρο­λο­γική Υπη­ρε­σία, το Αστε­ρο­σκο­πείο, όλοι να ενώσουν τις δυνά­μεις τους. Να φτια­χτεί μια εθνική βάση δεδο­μέ­νων, όπου να μπουν όλα τα στοι­χεία. Να προ­στε­θούν στοι­χεία για την υδρο­λο­γία κ.λπ. Αλλωστε τώρα είναι όλοι στο ίδιο υπουρ­γείο», σημειώ­νει η μετε­ω­ρο­λό­γος του ΣΚΑΪ, που δηλώνει αισιό­δοξη για το μέλλον.

Οσον αφορά τις μεσο­πρό­θε­σμες μετε­ω­ρο­λο­γι­κές προ­γνώ­σεις, το πιο «καυτό» σήμερα πεδίο αφορά την αξιο­ποί­ηση της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης. «Θα ωθήσει μπροστά. Αλλά πρέπει να τρο­φο­δο­τη­θεί με τα δεδο­μένα. Γι’ αυτό τονίζω την ανάγκη της κοινής βάσης δεδο­μέ­νων», τονίζει η κ. Σούζη. «Πρό­κει­ται για τεχνο­λο­γία αιχμής. Τα κλασικά μοντέλα πρό­γνω­σης που επι­λύ­ουν εξι­σώ­σεις με αρχικά δεδο­μένα εξε­λίσ­σο­νται, αλλά αργά. Η τεχνητή νοη­μο­σύνη επι­χει­ρεί να δώσει απα­ντή­σεις με τα στοι­χεία του παρελ­θό­ντος. Ο συν­δυα­σμός των δύο μεθόδων μπορεί να φέρει θετικά απο­τε­λέ­σματα», υπο­στη­ρί­ζει ο κ. Λαγου­βάρ­δος. Ειδικά στην περίοδο της κλι­μα­τι­κής αλλαγής το ενδια­φέ­ρον για επο­χι­κές προ­γνώ­σεις έχει ανέβει. Πολλοί θα ήθελαν να ξέρουν πόσο ζεστό θα είναι το φετινό καλο­καίρι ή τι καιρό θα κάνει τους επό­με­νους μήνες και πώς θα επη­ρε­α­στούν οι αγρο­τι­κές καλ­λιέρ­γειες. «Παρ’ όλα αυτά οι επο­χι­κές προ­γνώ­σεις παρα­μέ­νουν ακόμη πολύ δύσκο­λες. Να σημειώ­σουμε πως οι περυ­σι­νές προ­γνώ­σεις, που βγήκαν τον Μάιο και τον Ιούνιο, δεν έπιασαν τον μεγάλο και παρα­τε­τα­μένο καύσωνα του Ιουλίου, που ήταν ένα πολύ ξεχω­ρι­στό γεγονός», λέει ο ερευ­νη­τής του Αστε­ρο­σκο­πείου.

Πηγή kathimerini.gr

Γιάννης Ελαφρός