Ελληνικό τμήμα Διεθνούς Αμνηστίας: Ζητά τροποποίηση του ορισμού του βιασμού

Την ανα­θε­ώ­ρηση του άρθρου 36 του ελλη­νι­κού Ποι­νι­κού Κώδικα και την τρο­πο­ποί­ηση του ορισμού του βιασμού, με βάση την απουσία συναί­νε­σης στη σεξουα­λική πράξη ζητά το ελλη­νικό τμήμα της Διε­θνούς Αμνη­στίας ξεκι­νώ­ντας εκστρα­τεία για το ζήτημα, καλώ­ντας σε συλλογή υπο­γρα­φών για την έκκλησή της προς τον υπουργό Δικαιο­σύ­νης.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία που παρα­θέ­τει η Διεθνής Αμνη­στία, μία στις 20 γυναί­κες άνω των 15 ετών στην Ευρω­παϊκή Ένωση έχει υποστεί βιασμό. Ο αριθμός αυτός αντι­στοι­χεί σε σύνολο 9 εκα­τομ­μυ­ρίων γυναι­κών, ενώ σημειώ­νε­ται ότι μία στις δέκα γυναί­κες έχει βιώσει κάποια μορφή σεξουα­λι­κής βίας.

Την ίδια ώρα σε πολλές περι­πτώ­σεις η απόδοση δικαιο­σύ­νης για τις υπο­θέ­σεις βιασμού απέχει πολύ από την πραγ­μα­τι­κό­τητα. Πολλές γυναί­κες φοβού­νται ή ντρέ­πο­νται να ζητή­σουν βοήθεια. Άλλες πάλι δεν καταγ­γέλ­λουν έναν βιασμό, επειδή φοβού­νται τον στιγ­μα­τι­σμό και την δημόσια δια­πό­μπευση.

«Μεταξύ πολλών εμπο­δίων, οι γυναί­κες βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­πες με επι­βλα­βείς νόμους που δεν ανα­γνω­ρί­ζουν την απλή αλήθεια: το σεξ χωρίς συναί­νεση είναι βιασμός. Η Ελλάδα δεν απο­τε­λεί εξαί­ρεση», σημειώ­νει η οργά­νωση.

Όπως εξηγεί, ο ελλη­νι­κός Ποι­νι­κός Κώδικας, και συγκε­κρι­μένα το άρθρο 336, ορίζει ως βιασμό τη συνου­σία η οποία προ­κύ­πτει μετά από κατα­να­γκα­σμό με τη χρήση σωμα­τι­κής βίας ή την απειλή σπου­δαίου και άμεσου κιν­δύ­νου. Ο ορισμός αυτός αγνοεί το γεγονός ότι πολλοί βιασμοί γίνο­νται χωρίς τη χρήση βίας, αλλά και χωρίς να έχει δοθεί ελεύ­θερη και εκούσια συναί­νεση.

Ο ορισμός του βιασμού με βάση τη συναί­νεση εφαρ­μό­ζε­ται ήδη σε οκτώ χώρες της Ευρώπης.

Μετά τη συλλογή υπο­γρα­φών θα σταλεί γράμμα στον υπουργό Δικαιο­σύ­νης, Μιχάλη Καλο­γή­ρου, ζητώ­ντας την ανα­θε­ώ­ρηση του άρθρου 336 του ελλη­νι­κού Ποι­νι­κού Κώδικα και την τρο­πο­ποί­ηση του ορισμού του βιασμού.

Το πλήρες κείμενο της Διε­θνούς Αμνη­στίας

1 στις 20 γυναί­κες άνω των 15 ετών στην Ευρω­παϊκή Ένωση έχει υποστεί βιασμό – περίπου 9 εκα­τομ­μύ­ρια γυναί­κες – ενώ 1 στις 10 γυναί­κες έχει βιώσει κάποια μορφή σεξουα­λι­κής βίας.

Τα στοι­χεία είναι συγκλο­νι­στικά, ωστόσο, σε πολλές περι­πτώ­σεις, η απόδοση δικαιο­σύ­νης για τις υπο­θέ­σεις βιασμού απέχει πολύ από την πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Πολλές γυναί­κες φοβού­νται ή ντρέ­πο­νται να ζητή­σουν βοήθεια. Άλλες πάλι δεν καταγ­γέλ­λουν έναν βιασμό, επειδή φοβού­νται τον στιγ­μα­τι­σμό και την δημόσια δια­πό­μπευση.

Όσες τολμούν να μιλή­σουν, κιν­δυ­νεύ­ουν να μην γίνουν πιστευ­τές. Μεταξύ πολλών εμπο­δίων, βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­πες με επι­βλα­βείς νόμους που δεν ανα­γνω­ρί­ζουν την απλή αλήθεια: το σεξ χωρίς συναί­νεση είναι βιασμός.

Η Ελλάδα δεν απο­τε­λεί εξαί­ρεση.

Ο ελλη­νι­κός Ποι­νι­κός Κώδικας, και συγκε­κρι­μένα το άρθρο 336, ορίζει ως βιασμό τη συνου­σία η οποία προ­κύ­πτει μετά από κατα­να­γκα­σμό με τη χρήση σωμα­τι­κής βίας ή την απειλή σπου­δαίου και άμεσου κιν­δύ­νου.

Ο ορισμός αυτός αγνοεί το γεγονός ότι πολλοί βιασμοί γίνο­νται χωρίς τη χρήση βίας, αλλά και χωρίς να έχει δοθεί ελεύ­θερη και εκούσια συναί­νεση.

Παρά την υπόθεση ότι ένα θύμα βιασμού θα αντι­στε­κό­ταν στον δράστη, αντί­θετα, το πάγωμα μπροστά στη σεξουα­λική επίθεση έχει ανα­γνω­ρι­στεί ως ιδιαί­τερα κοινή αντί­δραση. Ακόμη περισ­σό­τερο, αν μια γυναίκα πράγ­ματι αντι­στα­θεί, κιν­δυ­νεύει να το πλη­ρώ­σει ακόμα και με τη ζωή της.

Επι­πλέον, η εκτε­τα­μένη έλλειψη δια­θέ­σι­μων στα­τι­στι­κών στοι­χείων για την έμφυλη βία στην Ελλάδα δυσχε­ραί­νει την κατα­νό­ηση της κλί­μα­κας του προ­βλή­μα­τος και την αντι­με­τώ­πισή του. Ταυ­τό­χρονα, τα στοι­χεία που υπάρ­χουν δεν παρέ­χουν τη συνο­λική εικόνα, εξαι­τίας του χαμηλού ποσο­στού καταγ­γε­λιών.

Ο ορισμός του βιασμού με βάση τη συναί­νεση, σε αντί­θεση με τον ορισμό που θεμε­λιώ­νε­ται στην άσκηση σωμα­τι­κής βίας, ανα­γνω­ρί­ζε­ται επίσης από τα διεθνή πρότυπα ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των, και συγκε­κρι­μένα τη Σύμβαση του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και την Κατα­πο­λέ­μηση της Βίας κατά των Γυναι­κών και της Ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής Βίας (Σύμβαση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης). Η Σύμβαση, που επι­κυ­ρώ­θηκε νομο­θε­τικά από την Ελλάδα τον Μάρτιο του 2018, απαιτεί από όλα τα κράτη να ποι­νι­κο­ποι­ή­σουν κάθε μη συναι­νε­τική πράξη σεξουα­λι­κής φύσης.

Η αλλαγή είναι εφικτή.

Ο ορισμός του βιασμού με βάση τη συναί­νεση εφαρ­μό­ζε­ται ήδη σε 8 χώρες της Ευρώπης, μετά από κινη­το­ποι­ή­σεις γυναι­κών, συλ­λο­γι­κο­τή­των, οργα­νώ­σεων, και της ίδιας της κοι­νω­νίας.

Η αλλαγή της νομο­θε­σίας δεν θα εξα­λεί­ψει τους βια­σμούς, αλλά θα απο­τε­λέ­σει σημα­ντικό σημείο εκκί­νη­σης ενάντια στην ατι­μω­ρη­σία του βιασμού και των τρα­γι­κών συνε­πειών του. Θα απο­τε­λέ­σει βήμα ενάντια στην κουλ­τούρα του βιασμού και την κατη­γο­ρία του θύματος, ενώ, ταυ­τό­χρονα, θα συμ­βά­λει στην αλλαγή των κοι­νω­νι­κών και ατο­μι­κών συμπε­ρι­φο­ρών.

πηγή tovima.gr