Στη χειρότερη θέση των τελευταίων 50 χρόνων η οικοδομή

-Ολόκληρο το 2014 εκδό­θη­καν μόνο 147 άδειες οικο­δο­μής από τις οποίες μόνο το ¼ αφο­ρού­σαν κατα­σκευή κατοι­κιών -Από το 1966 μέχρι σήμερα δεν έχει κατα­γρα­φεί ανάλογη πτώση 8Οι επι­πτώ­σεις και οι προ­τά­σεις για την επα­νεκ­κί­νηση του κλάδου

Δρα­μα­τικά και εξόχως απο­κα­λυ­πτικά είναι τα στοι­χεία που δεί­χνουν την πορεία της οικο­δο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στη Ρόδο, καθώς παρου­σιά­ζουν ότι το έτος 2014 ήταν η χρονιά με τις ολι­γό­τε­ρες οικο­δο­μι­κές άδειες των τελευ­ταίων 50 χρόνων. Το πιο τραγικό της όλης κατά­στα­σης είναι πως ακόμα εξα­κο­λου­θούν να υφί­στα­νται οι παρά­γο­ντες που έχουν κατα­στρέ­ψει τον πιο ισχυρό πυλώνα της τοπικής και εθνικής μας οικο­νο­μίας.

Πιο συγκε­κρι­μένα, σε ολό­κληρο το έτος 2014 εκδό­θη­καν συνο­λικά 147 νέες άδειες οικο­δο­μής. Από αυτές μόνο ένα ποσοστό αφο­ρούσε στην ανέ­γερση νέων οικο­δο­μών. Ολες οι υπό­λοι­πες άδειες αφο­ρού­σαν επι­σκευές μεγάλης κλί­μα­κας και πισίνες. Ετσι, από τις  άδειες που εκδό­θη­καν πέρυσι, εκείνες που αφο­ρού­σαν αμιγείς κατοι­κίες δεν υπε­ρέ­βαι­ναν τις 40.

Στην πράξη, η περσινή χρονιά ήταν εκείνη που ήρθε ως απο­κο­ρύ­φωμα μιας πετα­ε­τίας συνε­χούς πτώσης. Σύμφωνα με τα στοι­χεία, το 2013 είχαν εκδοθεί 167 άδειες, το 2012 είχαν εκδοθεί 247 άδειες, ενώ το 2010 (ένα χρόνο μετά το ξεκί­νημα της κρίσης) είχαν εκδοθεί 461 άδειες οικο­δο­μής.

Πρέπει να σημειω­θεί ότι μεταξύ των εκδο­θει­σών οικο­δο­μι­κών αδειών των δύο τελευ­ταίων ετών, περι­λαμ­βά­νο­νται και αρκετές που αφο­ρού­σαν προ­τά­σεις υπα­γω­γής δρα­στη­ριο­τή­των στο ΕΣΠΑ και οι οποίες δεν έχουν ακόμα ξεκι­νή­σει. Αυτό σημαί­νει, ότι από τις οικο­δο­μι­κές άδειες που εκδό­θη­καν, τελικώς, ήταν αρκετά ολι­γό­τε­ρες εκείνες που άρχισαν να υλο­ποιού­νται.

Η χρονιά ρεκόρ για την οικο­δομή (στα τελευ­ταία 25 έτη) ήταν το 2005 καθώς στη διάρ­κειά της είχαν εκδοθεί από την Πολε­ο­δο­μία Ρόδου 967 άδειες οικο­δο­μής. Ανά­λο­γος ήταν ο αριθμός των αδειών στα δύο χρόνια που προη­γή­θη­καν και στα δύο χρόνια που ακο­λού­θη­σαν. Συνο­λικά, στην πεντα­ε­τία 2003 – 2007, στο νησί της Ρόδου, είχαν εκδοθεί 4053 άδειες οικο­δο­μής, ενώ στην πεντα­ε­τία 2010 – 2014 εκδό­θη­καν 1200 άδειες.

Τα στοι­χεία αυτά είναι επίσημα και δόθηκαν στη «δημο­κρα­τική» από το στέ­λε­χος της πολε­ο­δο­μίας Ρόδου κα. Μαρία Φλάγκου. Η ίδια είναι εκείνη που συγκέ­ντρωσε όλα τα στοι­χεία, τα οποία ήδη βρί­σκο­νται στη διάθεση του Τεχνι­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Δωδε­κα­νή­σου.

Οι επι­πτώ­σεις

Η οικο­δομή ως δρα­στη­ριό­τητα αντι­κεί­μενο εργα­σίας σε δεκάδες επαγ­γέλ­ματα και επι­χει­ρή­σεις. Από τον εργάτη και τον μάστορα, μέχρι τον μηχα­νικό και τον συμ­βο­λαιο­γράφο, από τον έμπορο οικο­δο­μι­κών υλικών, μέχρι τον δια­κο­σμητή και τα κατα­στή­ματα επίπλων, όλοι είχαν να κερ­δί­σουν από την οικο­δο­μική δρα­στη­ριό­τητα.

Λόγω της τερά­στιας κρίσης, σήμερα στη Ρόδο  υπάρ­χουν περίπου 4.000 άνεργοι οικο­δό­μοι. Οι τελευ­ταίοι, σύμφωνα με το Σωμα­τείο των Οικο­δό­μων της Ρόδου, «ζουν σε άθλιες συν­θή­κες, χωρίς χρήματα ούτε καν για ένα καρβέλι ψωμί. Πολλές οικο­γέ­νειες οικο­δό­μων έχουν δια­λυ­θεί».  Τα λιγοστά μερο­κά­ματα που υπάρ­χουν για τους τεχνί­τες, μοι­ρά­ζο­νται με γνώμονα την πιο χαμηλή τιμή κι έτσι το μερο­κά­ματο για τα πρόσωπα της οικο­δο­μής έχει φτάσει σε επίπεδα ντροπής.

Την ίδια στιγμή η έλλειψη ελεγ­κτι­κού μηχα­νι­σμού, έχει επι­τρέ­ψει την άνθιση της μαύρης εργα­σίας, ακόμα και στα δημόσια έργα.

Σήμερα, τα περισ­σό­τερα μερο­κά­ματα εργατών γίνο­νται από Πακι­στα­νούς, Σενε­γα­λέ­ζους και άλλους οικο­νο­μι­κούς (νόμι­μους και παρά­νο­μους) μετα­νά­στες. Τα μερο­κά­ματα των μαστό­ρων γίνο­νται από οικο­νο­μι­κούς μετα­νά­στες που έχουν εντα­χθεί στο κοι­νω­νικό σύνολο (Αλβανοί, Ρου­μά­νοι, Βούλ­γα­ροι), ενώ οι Eλληνες τεχνί­τες «απο­λαμ­βά­νουν» μόνο ένα κομμάτι από την πίτα της προ­σφο­ράς εργα­σίας.

Στην τελευ­ταία πεντα­ε­τία έχουν κλείσει συνο­λικά έξι επι­χει­ρή­σεις πώλησης οικο­δο­μι­κών υλικών, ενώ εκείνες που απέ­μει­ναν έχουν επι­κε­ντρώ­σει το σύνολο του ενδια­φέ­ρο­ντός τους στην πώληση υλικών που αφορούν τις επι­σκευές. Τα αδρανή υλικά (άμμος, χαλίκι, τσι­μέ­ντα) σε ελά­χι­στη ζήτηση, ενώ έχει αυξηθεί η ζήτηση για ποιο­τικά υλικά επι­σκευών και μονώ­σεων. Βέβαια, οι ποσό­τη­τες των υλικών που πωλού­νται δεν έχουν σχέση με τις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες που υπάρ­χουν στο νησί. Είναι χιλιά­δες τα σπίτια που χρειά­ζο­νται επι­σκευές, όμως οι ιδιο­κτή­τες τους δεν προ­χω­ρούν στις απα­ραί­τη­τες δαπάνες, επειδή ακριβώς δεν υπάρ­χουν τα χρήματα για να δια­τε­θούν.

Οι επι­χει­ρή­σεις πώλησης ειδών υγιει­νής έχασαν τερά­στιο ποσοστό του ετήσιου τζίρου τους ενώ αρκετές έφτασαν πολύ κοντά στο να βάλουν ορι­στικό λουκέτο. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό πως επι­χεί­ρηση πώλησης πλα­κι­δίων και ειδών μπάνιου με ετήσιο τζίρο 1,2 εκ ευρώ, κατά το έτος 2013 παρου­σί­ασε τζίρο 130.000 ευρώ (δημο­σιευ­μέ­νος ισο­λο­γι­σμός), ενώ ανά­λο­γος θα είναι και ο τζίρος του 2014 (οι ισο­λο­γι­σμοί δημο­σιεύ­ο­νται τους μήνες Απρίλιο – Ιούνιο).

Χει­ρό­τερη είναι η εικόνα για τις βιο­τε­χνίες παρα­γω­γής έτοιμου σκυ­ρο­δέ­μα­τος της Ρόδου. Επειδή αυτού του είδους οι επι­χει­ρή­σεις έχουν δρα­στη­ριό­τη­τες που είναι συν­δε­δε­μέ­νες με την ανέ­γερση (και ελά­χι­στα με τη συντή­ρηση), έχουν υποστεί το μεγα­λύ­τερο πλήγμα. Είναι σκληρός ο αγώνας επι­βί­ω­σης για τις ροδί­τι­κες επι­χει­ρή­σεις αυτής της κατη­γο­ρίας. Όπως αντι­στοί­χως σκληρός είναι ο αγώνας για τις λίγες επι­χει­ρή­σεις πώλησης σιδήρου οικο­δο­μής, που απέ­μει­ναν στο νησί.

Δυστυ­χώς, οι δύο τελευ­ταίες κατη­γο­ρίες επι­χει­ρή­σεων είναι εξαι­ρε­τικά δύσκολο να αντέ­ξουν, καθώς λόγω αντι­κει­μέ­νου, έχουν πολύ μεγά­λους ετή­σιους τζίρους με μικρό ποσοστό κέρδους. Ετσι, οι φόροι που καλού­νται να πλη­ρώ­σουν αυτές οι επι­χει­ρή­σεις είναι δυσα­νά­λογα (σε σύγκριση με το πραγ­μα­τικό κέρδος) μεγάλοι.

Οικο­δο­μι­κών αδειών

από το 1966 μέχρι το 2014

Τα στοι­χεία που ακο­λου­θούν αφορούν τον αριθμό των εκδο­θει­σών αδειών οικο­δο­μής από το 1966 μέχρι το τέλος του έτους 2014.

Αυτές αφορούν τόσο την ανέ­γερση νέων οικο­δο­μών, την κατα­σκευή πισίνων (οι οποίες χρειά­ζο­νται ξεχω­ρι­στή άδεια οικο­δο­μής) και την υλο­ποί­ηση έργων επι­σκευών μεγάλης κλί­μα­κας.

Σημειώ­νε­ται ότι από το 1966 έως και το 1996 τα στοι­χεία αφορούν τις οικο­δο­μι­κές άδειες στη Δωδε­κά­νησο. Από το 1997 μέχρι το 2014 παρου­σιά­ζε­ται ο αριθμός των αδειών στην Ρόδο.

ΕΝΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΟΙ ΔΥΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΕΣ

Μηχα­νι­κοί και αρχι­τέ­κτο­νες

αλλά­ζουν δουλειά

Όταν σε ολό­κληρο το νησί της Ρόδου, στη διάρ­κεια ενός έτους εκδό­θη­καν μόνο 147 άδειες και αυτές στην πλειο­νό­τητά τους ήταν άδειες επι­σκευών, αυτό σημαί­νει ότι οι περισ­σό­τε­ροι από τους μισούς μηχα­νι­κούς και αρχι­τέ­κτο­νες του νησιού δεν ανέ­λα­βαν τη διεκ­πε­ραί­ωση ούτε καν μιας άδειας οικο­δο­μής. Μάλιστα, λόγω αυτής της κρίσης, αρκετοί μηχα­νι­κοί, αρχι­τέ­κτο­νες και τοπο­γρά­φοι, εγκα­τέ­λει­ψαν τα επαγ­γέλ­ματά τους και έχουν στραφεί στην ανα­ζή­τηση άλλων δρα­στη­ριο­τή­των για την εξα­σφά­λιση του επιού­σιου.

Στη Ρόδο του 2015, η πλειο­νό­τητα των πολι­τι­κών μηχα­νι­κών και των αρχι­τε­κτό­νων ασχο­λού­νται μόνο με τη διεκ­πε­ραί­ωση εγγρά­φων. Αδειες για κατα­στή­ματα υγειο­νο­μι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος, άδειες από την αρχαιο­λο­γική υπη­ρε­σία και τακτο­ποί­ηση αυθαι­ρέ­των κτι­σμά­των απο­τε­λούν σήμερα το φυσικό αντι­κεί­μενο εργα­σίας των επαγ­γελ­μα­τιών αυτού του κλάδου. Μάλιστα, επειδή πια ισχύει ελεύ­θερη δια­μόρ­φωση αμοιβών για την παροχή αυτής της εργα­σίας, έχουν αρχίσει να κατα­γρά­φο­νται συμ­βά­ντα που δεν αντα­πο­κρί­νο­νται στην «αίγλη» του επαγ­γέλ­μα­τος.

Πρέπει να σημειω­θεί ότι και οι ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές για τους επαγ­γελ­μα­τίες  αυτού του κλάδου είναι πια δυσβά­στα­κτες και σύμφωνα με τα στοι­χεία του Τεχνι­κού Επι­με­λη­τη­ρίου, περισ­σό­τε­ροι από τους μισούς μηχα­νι­κούς αδυ­να­τούν να κατα­βάλ­λουν τις εισφο­ρές τους προς το ΤΣΜΕΔΕ. Επι­πρό­σθετα, είναι πολλοί οι νέοι μηχα­νι­κοί, που μετά την απο­φοί­τησή τους απο­φεύ­γουν να εγγρα­φούν στο ΤΕΕ και δεν απο­κτούν άδεια άσκησης επαγ­γέλ­μα­τος, καθώς αυτό συνε­πά­γε­ται αυτό­ματη συμ­με­τοχή στο ασφα­λι­στικό ταμείο και άρα έναρξη δυσβά­στα­χτων εισφο­ρών που οδηγούν σε οφειλές. Επίσης, μετά τις υπέ­ρο­γκες αυξή­σεις της τάξης του 80% που επι­βλή­θη­καν με τον ασφα­λι­στικό νόμο το 2011 και για τις οποίες το ΤΕΕ έχει προ­σφύ­γει στο ΣτΕ, οι νέοι μηχα­νι­κοί, κάτω της πεντα­ε­τίας, υπο­χρε­ού­νται σε μηνιαία κατα­βολή 300 ευρώ και οι παλαιό­τε­ροι στο επάγ­γελμα, άνω της πεντα­ε­τίας, πλη­ρώ­νουν ασφα­λι­στική εισφορά περίπου 500 ευρώ μηνιαίως.

Το Τεχνικό Επι­με­λη­τή­ριο, τόσο τοπικά, όσο και σε εθνικό επίπεδο κατα­βάλ­λει προ­σπά­θειες ώστε να απο­συν­δε­θεί η κατα­βολή των εισφο­ρών από την παροχή ιατρο­φαρ­μα­κευ­τι­κής περί­θαλ­ψης, και να διευ­κο­λυν­θούν εκείνοι που υπή­χθη­σαν μεν σε κάποιου είδους πρό­γραμμα ρύθ­μι­σης οφειλών, το οποίο όμως αδυ­να­τούν να το τηρή­σουν.

Βέβαια, όλα αυτά θα συζη­τη­θούν ξανά από νέα βάση, με τη νέα Κυβέρ­νηση, όποια κι ψηφι­στεί από τις εκλογές της προ­σε­χούς Κυρια­κής.

Οι προ­τά­σεις

για την επα­νεκ­κί­νηση

Βασι­κό­τερη προ­ϋ­πό­θεση για την επα­νεκ­κί­νηση της οικο­δο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας είναι να εισ­ρεύ­σει ζεστό χρήμα σε όλη την αγορά. Αυτό από μόνο του μπορεί να προ­κα­λέ­σει σημα­ντική ανά­καμψη ολό­κλη­ρου του κλάδου της οικο­δο­μής, με ό,τι αυτό μπορεί να συνε­πά­γε­ται. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να υπάρξει γενική ελά­φρυνση όλων των φόρων, έτσι ώστε στο «οικο­γε­νειακό ταμείο» των μισθω­τών και των επαγ­γελ­μα­τιών να μείνουν χρήματα ώστε αυτά να δια­τε­θούν για επι­σκευές, συντη­ρή­σεις ή ακόμα και εκ θεμε­λίων κατα­σκευές κατοι­κιών.

Ωστόσο, τόσο το Τεχνικό Επι­με­λη­τή­ριο, όσο και οι λοιποί οργα­νω­μέ­νοι φορείς, έχουν κωδι­κο­ποι­ή­σει επτά πολύ συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις για την επα­νεκ­κί­νηση της οικο­δο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας συνο­λικά. Εφόσον υιο­θε­τη­θούν οι προ­τά­σεις αυτές, τότε στα σίγουρα η μεγάλη ατμο­μη­χανή της τοπικής και της εθνικής μας οικο­νο­μίας, θα ξεκι­νή­σει ξανά.

Οι προ­τά­σεις αυτές έχουν ως ακο­λού­θως:

1. Για τις αντι­κει­με­νι­κές αξίες, τη μείωση των συντε­λε­στών εμπο­ρι­κό­τη­τας και την αύξηση των συντε­λε­στών παλαιό­τη­τας. Μειω­τι­κός συντε­λε­στής για τα επί του­λά­χι­στον ένα έτος ξενοί­κια­στα ακίνητα, ώστε να ανα­θερ­μαν­θεί η αγορά και η αξιο­ποί­ησή τους, αλλά και να μπορούν οι κάτοχοί τους να πλη­ρώ­νουν το φόρο κατοχής. Μείωση των τιμών ζώνης στις περιο­χές όπου δεν υπάρ­χουν πλέον εμπο­ρι­κές τιμές και συναλ­λα­γές.

2. Για τον ενιαίο φόρο ακι­νή­των, αυτο­τε­λής φορο­λό­γηση κάθε ακι­νή­του των φυσικών προ­σώ­πων με χαμηλό φορο­λο­γικό συντε­λε­στή που δεν θα υπερ­βαί­νει κατ’ ανώτατο όριο το συντε­λε­στή φορο­λό­γη­σης των νομικών προ­σώ­πων (0,6%) και κατάρ­γηση κάθε άλλου ετήσιου φόρου κατοχής ακι­νή­των (ΦΑΠ, ΕΕΤΑ, ΤΑΠ). Υπο­λο­γι­σμός της φορο­λο­γη­τέας αξίας με μειω­μέ­νες τιμές σε σχέση με τις εφαρ­μο­ζό­με­νες με τη φορο­λο­γία μετα­βί­βα­σης ακι­νή­των.

3. Για το φόρο μετα­βί­βα­σης ακι­νή­των – ΦΠΑ, μείωση του συντε­λε­στή σε ποσοστό 5%, ήτοι στο μέσο ύψος του αντί­στοι­χου συντε­λε­στή των ευρω­παϊ­κών χωρών. Μείωση του ΦΠΑ σε 10% για την πώληση νεό­δμη­των οικο­δο­μών και σε 5% στις δαπάνες ανα­καί­νι­σης / ενερ­γεια­κής ανα­βάθ­μι­σης των υφι­στα­μέ­νων κτηρίων.

4. Για τη φορο­λο­γία εισο­δή­μα­τος από ακίνητα, την καθιέ­ρωση μεσαίου κλι­μα­κίου 12.001 έως 24.000 ευρώ με συντε­λε­στή 20%. Κατάρ­γηση του συμπλη­ρω­μα­τι­κού φόρου 1,5%-3% και των κρα­τή­σεων 3% υπέρ ΜΤΥ και 2% υπέρ ΤΑΔΚΥ.

5.  Για τη φορο­λο­γία οικο­δο­μών την επα­να­φορά της απαλ­λα­γής από ΦΑΠ των κτι­σμά­των των οικο­δο­μών, επί μία επτα­ε­τία.

6. Για τα τεκ­μή­ρια κατοι­κίας και το πόθεν έσχες οικο­δο­μής, την άμεση κατάρ­γησή τους, λόγω «κατε­δά­φι­σης» των κάθε είδους εισο­δη­μά­των των πολιτών, ιδιο­κτη­τών και ενοι­κια­στών. Οριο­θε­τη­μένη παρά­ταση της ανα­στο­λής του πόθεν έσχες για αγορά και ανοι­κο­δό­μηση κάθε είδους ακι­νή­του.

7. Για τα αυθαί­ρετα, τη μείωση των προ­στί­μων νομι­μο­ποί­η­σης και κυρίως του βασικού συντε­λε­στή από 0,15 σε 0,10, ώστε να μπορούν να πλη­ρώ­σουν μαζικά οι ενδια­φε­ρό­με­νοι σε όλη τη χώρα, και τη δυνα­τό­τητα ρύθ­μι­σης όλων των οικο­δο­μών με νόμιμη οικο­δο­μική άδεια ανε­ξάρ­τητα από το χρόνο κατα­σκευής τους, και χωρίς εξάρ­τηση από την ημέρα της κατά­θε­σης νομο­σχε­δίου Παπα­κων­στα­ντί­νου (28.7.2011).