“Επίσκεψη στην ΚΑΪΡ”

΄Αρθρο του Χρι­στό­φο­ρου Κάσ­δα­γλή, υπο­ψη­φίου βου­λευτή του ΣΥΡΙΖΑ στα Δωδε­κά­νησα

Η εμβλη­μα­τική ποτο­ποιία συμπυ­κνώ­νει ιστορία, τοπική επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα, συνε­ται­ρι­στική ιδέα και σύζευξη πρω­το­γε­νούς και δευ­τε­ρο­γε­νούς τομέα.

Είχα προχθές την ευκαι­ρία να επι­σκε­φθώ τις εγκα­τα­στά­σεις της ΚΑΪΡ στη Ρόδο. Η επιλογή δεν ήταν τυχαία. Παρα­κο­λουθώ από χρόνια την πορεία της εμβλη­μα­τι­κής για τα Δωδε­κά­νησα συνε­ται­ρι­στι­κής επι­χεί­ρη­σης.

Το συνε­ται­ρι­στικό κίνημα συνιστά πονε­μένη ιστορία για τη χώρα μας. Απο­τε­λεί μεγάλη πρό­κληση και ευκαι­ρία, ιδανικό μοντέλο για την προ­ώ­θηση ριζο­σπα­στι­κών αλλαγών στον πρω­το­γενή τομέα. Προάγει τη συνερ­γα­τι­κό­τητα και την αλλη­λεγ­γύη, επι­τρέ­πει οικο­νο­μίες κλί­μα­κος, και επο­μέ­νως διαρ­θρω­τι­κές αλλαγές που θα διευ­κό­λυ­ναν τον εκσυγ­χρο­νι­σμό της παρα­γω­γής, τη δια­φο­ρο­ποί­ηση του παρα­γω­γι­κού προ­τύ­που, την τόνωση της εξω­στρέ­φειας, την ανά­πτυξη προ­ω­θη­μέ­νων μορφών μάρ­κε­τινγκ.

Το συνε­ται­ρι­στικό κίνημα απο­τε­λεί όμως και μια πληγή, στο βαθμό που οδη­γή­θηκε συχνά σε κακο­δια­χεί­ριση, ατα­σθα­λίες, υπερ­χρέ­ωση, παρα­γω­γική και λει­τουρ­γική στα­σι­μό­τητα, παρα­γο­ντι­σμό. Το χει­ρό­τερο είναι ότι τα εκτε­τα­μένα αυτά φαι­νό­μενα υπο­νο­μεύ­ουν την ίδια τη συνε­ται­ρι­στική ιδέα και βάζουν φρένο στην ανά­πτυξη ενός υγιούς κοι­νω­νι­κού τομέα της οικο­νο­μίας, δίπλα στον δημόσιο και τον ιδιω­τικό.

Η περί­πτωση της ΚΑΪΡ είναι ακόμα πιο σημα­ντική, δεδο­μέ­νου ότι, εκτός από τον συνε­ται­ρι­στικό της χαρα­κτήρα, υπήρξε ένα πρω­το­πο­ριακό παρά­δειγμα σύζευ­ξης του πρω­το­γε­νούς με τον δευ­τε­ρο­γενή τομέα. Μια ρωμαλέα κατά το παρελ­θόν βιο­μη­χα­νία, με επώνυμα προ­ϊ­ό­ντα και ισχυρό brand name.

Παρα­κο­λού­θησα επί χρόνια τη στα­διακή έκπτωση της εται­ρείας, τα λει­τουρ­γικά της προ­βλή­ματα, την υπερ­χρέ­ωση, την έλλειψη ρευ­στό­τη­τας και την υπο­χώ­ρησή της στην αγορά.

Παρα­κο­λού­θησα επίσης με μεγάλο ενδια­φέ­ρον την προ­σπά­θεια ανα­διάρ­θρω­σής της που πραγ­μα­το­ποιεί­ται τα τελευ­ταία χρόνια.

Κι εκεί που η επι­χεί­ρηση έμοιαζε να μπαίνει για τα καλά στο δρόμο της εξυ­γί­αν­σης δίνο­ντας ανάσα, κου­ρά­γιο και προ­ο­πτική στους αμπε­λουρ­γούς της Ρόδου, δια­πι­στώνω τώρα ότι κιν­δυ­νεύει να ξανα­μπεί σε νέο φαύλο κύκλο προ­βλη­μά­των, που πηγά­ζουν κυρίως από το νέο μνη­μο­νιακό νομο­θε­τικό πλαίσιο.

Ο νόμος Ν.4015/2011 για τις συνε­ται­ρι­στι­κές οργα­νώ­σεις, μία ακόμα αντι­με­ταρ­ρύθ­μιση που ψευ­δε­πί­γραφα παρου­σιά­στηκε ως μεταρ­ρύθ­μιση, χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε ως όχημα προ­κεί­με­νου η ουσία του ιδιο­κτη­σια­κού καθε­στώ­τος της ΚΑΪΡ να κατα­λυ­θεί και η εται­ρεία να πάψει να ανήκει στο σύνολο του αγρο­τι­κού κόσμου της Ρόδου και να βρεθεί εγκλω­βι­σμένη σε ένα ασθενές και μη αντι­προ­σω­πευ­τικό ιδιο­κτη­σιακό σχήμα. Η οικο­νο­μική εξυ­γί­ανση της ΚΑΪΡ κιν­δυ­νεύει να ματαιω­θεί, καθώς η εται­ρεία έχει ήδη υπαχθεί με τεχνητό και βίαιο τρόπο στη σχεδόν απο­κλει­στική εξάρ­τηση από την Ένωση Αγρο­τι­κών Συνε­ται­ρι­σμών Ρόδου, καθι­στά­μενη έτσι όμηρος της προ­βλη­μα­τι­κό­τη­τας του νέου βασικού μετόχου της. Το κυριό­τερο όμως είναι ότι μέσα από μια σειρά ατυχών δια­δι­κα­σιών, η εφαρ­μογή του νόμου αυτού είχε ως συνέ­πεια η ΚΑΪΡ να απο­λέ­σει τη συνε­ται­ρι­στική της ιδιό­τητα. Χάνει έτσι σημα­ντικά θεσμικά, φορο­λο­γικά και οικο­νο­μικά πλε­ο­νε­κτή­ματα και αλλοιώ­νε­ται η παρα­δο­σιακή φυσιο­γνω­μία της.

Το συμπέ­ρα­σμα, που πρέπει να τεθεί σε δημόσια δια­βού­λευση, είναι ότι η ΚΑΪΡ πρέπει να ανακτ ήσει τον συνε­ται­ρι­στικό της χαρα­κτήρα και να απο­δο­θεί εκ νέου στους φυσι­κούς ιδιο­κτή­τες της, ενώ παράλ­ληλα πρέπει να δοθούν κίνητρα για την κεφα­λαιακή ενί­σχυσή της και για την εφαρ­μογή ενός δυνα­μι­κού σχεδίου ανά­πτυ­ξής της.