DW: Το διακύβευμα των γερμανικών εκλογών για την Ελλάδα

Στις ομο­σπον­δια­κές εκλο­γές του 2013 το ελ­λη­νι­κό ζή­τη­μα βρι­σκό­ταν ψηλά στην ατζέ­ντα του προ­ε­κλο­γι­κού αγώνα. Λίγες εβδο­μά­δες πριν ανοί­ξουν οι κάλ­πες, ο ίδιος ο Βόλφ­γκανγκ Σόι­μπλε έβαζε στο τρα­πέ­ζι το εν­δε­χό­με­νο ενός νέου πα­κέ­του βο­ή­θειας προς την Ελ­λά­δα, και συ­γκε­κρι­μέ­να του τρί­του, που απο­φα­σί­στη­κε εντέ­λει το κα­λο­καί­ρι του 2015. Στο επί­κε­ντρο της δη­μό­σιας συ­ζή­τη­σης είχε τεθεί τότε και ένα εν­δε­χό­με­νο κού­ρε­μα του ελ­λη­νι­κού χρέ­ους, με τον γερ­μα­νό υπουρ­γό Οι­κο­νο­μι­κών να το απο­κλεί­ει και τότε με το ίδιο σθέ­νος όπως και σή­με­ρα.

Σε αντί­θε­ση με τις εκλο­γές του 2013 όμως, η Ελ­λά­δα είναι αυτή τη φορά απού­σα από τον γερ­μα­νι­κό προ­ε­κλο­γι­κό αγώνα. «Ακόμη και στους Φι­λε­λεύ­θε­ρους και στην Εναλ­λα­κτι­κή για τη Γερ­μα­νία που τάσ­σο­νται υπέρ της απο­πο­μπής της Ελ­λά­δας από το ευρώ (το AfD ζητά βάσει του προ­ε­κλο­γι­κού του προ­γράμ­μα­τος την απο­χώ­ρη­ση και της Γερ­μα­νί­ας από τη ζώνη του ευρώ), η ελ­λη­νι­κή κρίση δεν βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο, αλλά στο πε­ρι­θώ­ριο», επι­ση­μαί­νει στη Deutsche Welle ο κοι­νω­νιο­λό­γος Αρι­στο­τέ­λης Αγρι­δό­που­λος, επι­στη­μο­νι­κός συ­νερ­γά­της στο Ιν­στι­τού­το Κοι­νω­νι­κών Ερευ­νών του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Γκαί­τε της Φραν­κφούρ­της.

Ενό­ψει κρί­σι­μων απο­φά­σε­ων

Mολο­νό­τι η ελ­λη­νι­κή κρίση δεν απα­σχό­λη­σε φέτος την προ­ε­κλο­γι­κή Γερ­μα­νία -το εν­δια­φέ­ρον μο­νο­πώ­λη­σε η προ­σφυ­γι­κή και με­τα­να­στευ­τι­κή πο­λι­τι­κή-, είναι κοινό μυ­στι­κό ότι η επό­με­νη γερ­μα­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση θα κλη­θεί να λάβει ση­μα­ντι­κές απο­φά­σεις αφού το ελ­λη­νι­κό ζή­τη­μα ανα­μέ­νε­ται να τεθεί το αρ­γό­τε­ρο το ερ­χό­με­νο κα­λο­καί­ρι, όταν και εφό­σον θα έχει ολο­κλη­ρω­θεί το τρίτο τρέ­χον πρό­γραμ­μα στή­ρι­ξης. Το αρ­γό­τερo τότε θα πρέ­πει να διευ­θε­τη­θεί, με­τα­ξύ άλλων, και το ζή­τη­μα της ελά­φρυν­σης του χρέ­ους.

Ποιο είναι λοι­πόν σε αυτά τα συμ­φρα­ζό­με­να το δια­κύ­βευ­μα των φε­τι­νών εκλο­γών για την Ελ­λά­δα; Πώς θα επη­ρε­ά­σουν οι πι­θα­νές με­τε­κλο­γι­κές συμ­μα­χί­ες στο Βε­ρο­λί­νο τη δια­χεί­ρι­ση του ελ­λη­νι­κού ζη­τή­μα­τος; Ποια τα καλά και ποια τα κακά σε­νά­ρια;

«Εάν κα­τα­ψη­φί­ζο­νταν Μέρ­κελ και Σόι­μπλε», σχο­λιά­ζει ο κ. Αγρι­δό­που­λος, «οι οποί­οι υπο­στη­ρί­ζουν εδώ και χρό­νια μια αυ­στη­ρή πο­λι­τι­κή λι­τό­τη­τας, αυτό θα συ­νι­στού­σε μια συμ­βο­λι­κά θε­τι­κή εί­δη­ση για την Ελ­λά­δα. Πι­θα­νό­τα­τα όμως αυτό δεν θα γίνει. Το χει­ρό­τε­ρο σε­νά­ριο θα ήταν μάλ­λον μια συ­γκυ­βέρ­νη­ση της Χρι­στια­νι­κής Ένω­σης με τους Φι­λε­λεύ­θε­ρους ή και η συ­νέ­χι­ση του με­γά­λου συ­να­σπι­σμού, δε­δο­μέ­νου ότι (μέχρι στιγ­μής) η CDU απορ­ρί­πτει το κού­ρε­μα του χρέ­ους ενώ το FDP δεν θέλει να εγκρί­νει άλλα δά­νεια δις προς την Ελ­λά­δα και προ­τεί­νει την έξοδο της Ελ­λά­δας από την Ευ­ρω­ζώ­νη».

Είναι γε­γο­νός ότι η ανα­βί­ω­ση του κυ­βερ­νη­τι­κού συ­να­σπι­σμού με­τα­ξύ CDU/CSU και FDP που συ­νερ­γά­στη­καν για τε­λευ­ταία φορά σε ομο­σπον­δια­κό επί­πε­δο με­τα­ξύ 2009 και 2013 δεν ξυπνά τις κα­λύ­τε­ρες μνή­μες για την Ελ­λά­δα της κρί­σης. Ο τότε υπουρ­γός Οι­κο­νο­μί­ας Φίλιπ Ρέ­σλερ από το κόμμα των Φι­λε­λευ­θέ­ρων ζη­τού­σε σχε­δόν με κάθε ευ­και­ρία την εκ­πα­ρα­θύ­ρω­ση της Ελ­λά­δας από τη ζώνη του ευρώ. Ο διά­δο­χός του Κρί­στιαν Λί­ντ­νερ -στον οποίο οφεί­λε­ται η ανά­καμ­ψη και ση­με­ρι­νή δυ­να­μι­κή του κόμ­μα­τος- έχει υιο­θε­τή­σει την ίδια σκλη­ρή γραμ­μή και ρη­το­ρι­κή.

Ο πα­ρά­γο­ντας AfD

Σε πε­ρί­πτω­ση που το κόμμα του κλη­θεί να ανα­λά­βει κυ­βερ­νη­τι­κές ευ­θύ­νες τα πράγ­μα­τα δεν θα είναι εύ­κο­λα για την Ελ­λά­δα, επι­ση­μαί­νει και ο Λά­ζα­ρος Μη­λιό­που­λος, πο­λι­τι­κός επι­στή­μο­νας στο Πα­νε­πι­στή­μιο της Βόν­νης. Αυτό αφορά τόσο το ζή­τη­μα της ελά­φρυν­σης του χρέ­ους, όσο και εν­δε­χό­με­νη νέα χρη­μα­το­δο­τι­κή βο­ή­θεια υπό τη μορφή, για πα­ρά­δειγ­μα, μιας πι­στο­λη­πτι­κής γραμ­μής πί­στω­σης. Ο ίδιος βάζει όμως στο τρα­πέ­ζι και μια νέα πα­ρά­με­τρο: τον πα­ρά­γο­ντα AfD. «Από τη θέση της αντι­πο­λί­τευ­σης η Εναλ­λα­κτι­κή για τη Γερ­μα­νία θα ασκή­σει ισχυ­ρές πιέ­σεις στο θέμα της Ελ­λά­δας».

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι το AfD είχε ξε­κι­νή­σει ως αμι­γώς ευ­ρω­σκε­πτι­κι­στι­κό κόμμα με μο­νο­θε­μα­τι­κή σχε­δόν ατζέ­ντα και ση­μαία την έξοδο της Ελ­λά­δας από το ευρώ πριν «με­τα­μορ­φω­θεί» με αφορ­μή την προ­σφυ­γι­κή κρίση σε ακραιφ­νώς ξε­νο­φο­βι­κό και εθνο­λαϊ­κι­στι­κό κόμμα.

Ελά­φρυν­ση χρέ­ους με με­γά­λο συ­να­σπι­σμό;

Κατά τον Αρι­στο­τέ­λη Αγρι­δό­που­λο το κα­λύ­τε­ρο σε­νά­ριο θα ήταν η συ­γκρό­τη­ση ενός συ­να­σπι­σμού με­τα­ξύ Σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τών, Πρα­σί­νων και της Αρι­στε­ράς που δεν έχει βέ­βαια προη­γού­με­νο στη με­τα­πο­λε­μι­κή Γερ­μα­νία. «Η ελ­πί­δα που συν­δέ­ε­ται με αυτό είναι η χα­λά­ρω­ση του προ­γράμ­μα­τος λι­τό­τη­τας, το κού­ρε­μα χρέ­ους και νέα επεν­δυ­τι­κά και χρη­μα­το­δο­τι­κά προ­γράμ­μα­τα για την Ελ­λά­δα». Εντού­τοις και ενώ μέχρι και την άνοι­ξη θε­ω­ρού­νταν αρ­κε­τά πι­θα­νό, του­λά­χι­στον μα­θη­μα­τι­κά, οι τε­λευ­ταί­ες δη­μο­σκο­πή­σεις δί­νουν στο με­τε­κλο­γι­κό αυτό σε­νά­ριο μη­δα­μι­νές πι­θα­νό­τη­τες.

Πέρα από τη συ­γκρό­τη­ση ενός συ­να­σπι­σμού με­τα­ξύ των συ­ντη­ρη­τι­κών της Α. Μέρ­κελ και των Φι­λε­λε­θέ­ρων -που θα εξαρ­τη­θεί σε με­γά­λο βαθμό από τα τε­λι­κά πο­σο­στά του FDP- το έτερο επι­κρα­τέ­στε­ρο σε­νά­ριο είναι η συ­νέ­χι­ση της νυν κυ­βερ­νη­τι­κής συ­νερ­γα­σί­ας με­τα­ξύ Σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τών και Χρι­στια­νο­δη­μο­κρα­τών.

Ανα­λυ­τές εκτι­μούν ότι είναι και το προ­τι­μη­τέο σε­νά­ριο για την ίδια την Α. Μέρ­κελ κα­θό­τι έχει μια άψογη και κυ­ρί­ως προ­βλέ­ψι­μη συ­νερ­γα­σία με τους Σο­σιαλ­δη­μο­κρά­τες και πως δεν επι­θυ­μεί κατά την τέ­ταρ­τη -και πι­θα­νό­τα­τα τε­λευ­ταία θη­τεία της- να μπει στα αχαρ­το­γρά­φη­τα νερά μιας συ­γκυ­βέρ­νη­σης με τους Φι­λε­λεύ­θε­ρους που δεν είχαν καν κοι­νο­βου­λευ­τι­κή εμπει­ρία τα τε­λευ­ταία τέσ­σε­ρα χρό­νια. Σύμ­φω­να με τον Λ. Μη­λιό­που­λο το σε­νά­ριο αυτό προ­σφέ­ρει για την Ελ­λά­δα «τις με­γα­λύ­τε­ρες πι­θα­νό­τη­τες προ­κει­μέ­νου να υλο­ποι­η­θεί σχε­τι­κά εύ­κο­λα και μια ελά­φρυν­ση του χρέ­ους».