Τουρισμός στη Ρόδο: Ρεκόρ αφίξεων, αλλά με «ψαλιδισμένο» πορτοφόλι οι επισκέπτες

• Γιάν­νης Κα­λού­δης: «Μπο­ρεί να υπάρ­χει πο­σό­τη­τα, αλλά το θέμα είναι ποιοι θα είναι οι τζί­ροι στο τέλος» • Οι υπο­δο­μές, το κυ­κλο­φο­ρια­κό και η ανά­γκη για μια νέα στρα­τη­γι­κή στην πόλη • «Η πόλη χρειά­ζε­ται με­γα­λύ­τε­ρη ανά­πτυ­ξη. Πρέ­πει να σχε­διά­σου­με το μέλ­λον της πόλης της Ρόδου»

Η του­ρι­στι­κή κί­νη­ση στη Ρόδο κι­νεί­ται σε ιδιαί­τε­ρα υψηλά επί­πε­δα, με τον Αύ­γου­στο να επι­βε­βαιώ­νει τη δυ­να­μι­κή της φε­τι­νής πε­ριό­δου και τις αφί­ξεις να κα­τα­γρά­φουν ση­μα­ντι­κή άνοδο. Ωστό­σο, πίσω από τους αριθ­μούς και τα δια­δο­χι­κά «ρεκόρ» που κα­τα­γρά­φο­νται, οι επαγ­γελ­μα­τί­ες του του­ρι­σμού δια­πι­στώ­νουν μια δια­φο­ρε­τι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα: οι επι­σκέ­πτες φαί­νε­ται να δια­θέ­τουν μι­κρό­τε­ρα οι­κο­νο­μι­κά πε­ρι­θώ­ρια, πε­ριο­ρί­ζουν τις ημέ­ρες δια­μο­νής τους και συ­γκρα­τούν τις δα­πά­νες τους στην το­πι­κή αγορά.

Την ίδια ώρα, η αυ­ξη­μέ­νη του­ρι­στι­κή πίεση ανα­δει­κνύ­ει με με­γα­λύ­τε­ρη έντα­ση τα προ­βλή­μα­τα της πόλης και του νη­σιού, από το κυ­κλο­φο­ρια­κό και την έλ­λει­ψη χώρων στάθ­μευ­σης μέχρι τη δια­χεί­ρι­ση των απορ­ριμ­μά­των και τη συ­νο­λι­κό­τε­ρη ανά­γκη εκ­συγ­χρο­νι­σμού των υπο­δο­μών.

Ο ναυ­τι­λια­κός πρά­κτο­ρας κ. Γιάν­νης Κα­λού­δης, ο οποί­ος βρί­σκε­ται κα­θη­με­ρι­νά σε επαφή με επι­σκέ­πτες της Ρόδου, πε­ρι­γρά­φει μια του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο με πολύ θε­τι­κά στοι­χεία, αλλά και ση­μα­ντι­κές προ­κλή­σεις για το μέλ­λον.

Σε πολύ υψηλά επί­πε­δα η του­ρι­στι­κή κί­νη­ση

«Εί­μα­στε στον Αύ­γου­στο ακόμα, δεν έχει κλεί­σει τί­πο­τα», επι­ση­μαί­νει ο κ. Κα­λού­δης, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι είναι ακόμη νωρίς για τον απο­λο­γι­σμό της σεζόν. Ωστό­σο, όπως λέει, η ει­κό­να που δια­μορ­φώ­νε­ται μέχρι σή­με­ρα είναι ιδιαί­τε­ρα θε­τι­κή.

«Η κί­νη­ση βρί­σκε­ται σε πολύ υψηλά επί­πε­δα. Οι αριθ­μοί μι­λά­νε και από μόνοι τους. Βλέ­που­με ότι τον Αύ­γου­στο οι επι­σκέ­πτες ξε­περ­νούν το ένα εκα­τομ­μύ­ριο», ανα­φέ­ρει, ση­μειώ­νο­ντας ότι η αύ­ξη­ση δεν αφορά μόνο μία πηγή του­ρι­στι­κής κί­νη­σης.

«Το πα­ρα­τη­ρού­με κα­θη­με­ρι­νά. Η κί­νη­ση είναι αυ­ξη­μέ­νη σε όλα τα επί­πε­δα. Το βλέπω και στην κρουα­ζιέ­ρα και στους επι­σκέ­πτες που έρ­χο­νται από την Τουρ­κία με τα ημε­ρό­πλοια κάθε μέρα, αλλά και από το αε­ρο­δρό­μιο ‘Δια­γό­ρας’ που κα­τα­γρά­φει συ­νε­χώς αύ­ξη­ση. Το νησί μας, ζει πολύ καλές στιγ­μές».

Η υψηλή του­ρι­στι­κή κί­νη­ση, σύμ­φω­να με τον ίδιο, δη­μιουρ­γεί μια ιδιαί­τε­ρα θε­τι­κή συ­γκυ­ρία για τους επαγ­γελ­μα­τί­ες. «Για τους επαγ­γελ­μα­τί­ες νο­μί­ζω είναι η κα­λύ­τε­ρη στιγ­μή τους», ση­μειώ­νει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Πίσω όμως από τη με­γά­λη ει­κό­να των αφί­ξε­ων, υπάρ­χουν στοι­χεία που δη­μιουρ­γούν προ­βλη­μα­τι­σμό.

Πε­ρισ­σό­τε­ροι του­ρί­στες, μι­κρό­τε­ρη κα­τα­νά­λω­ση

Ο κ. Κα­λού­δης δια­πι­στώ­νει ότι ένα ση­μα­ντι­κό μέρος των επι­σκε­πτών φτά­νει στη Ρόδο με πε­ριο­ρι­σμέ­να οι­κο­νο­μι­κά απο­θέ­μα­τα, γε­γο­νός που επη­ρε­ά­ζει άμεσα την κα­τα­νά­λω­ση και τη λει­τουρ­γία της το­πι­κής αγο­ράς.

«Παρ’ όλα αυτά, πα­ρου­σιά­ζο­νται προ­βλή­μα­τα τα οποία αφο­ρούν στους του­ρί­στες που έρ­χο­νται να μην έχουν τα ανά­λο­γα οι­κο­νο­μι­κά απο­θέ­μα­τα, να μπο­ρούν να εξο­δεύ­σουν. Το βλέ­που­με όλοι μας, ότι είναι λίγο πιε­σμέ­νοι».

Ιδιαί­τε­ρη ανα­φο­ρά κάνει στη διάρ­κεια της πα­ρα­μο­νής, η οποία, όπως πα­ρα­τη­ρεί, φαί­νε­ται να μειώ­νε­ται. «Επι­πρό­σθε­τα, να ση­μειώ­σου­με ότι οι ημέ­ρες δια­μο­νής σιγά-σιγά μειώ­νο­νται. Ενώ πα­λαιό­τε­ρα έρ­χο­νταν πε­ρισ­σό­τε­ρες ημέ­ρες, βλέ­που­με μι­κρό­τε­ρες δια­μο­νές».

Ένα ακόμη χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό στοι­χείο είναι η αυ­ξη­μέ­νη πα­ρου­σία του­ρι­στών στα σού­περ μάρ­κετ. «Πα­λαιό­τε­ρα δεν βλέ­πα­με του­ρί­στες να ψω­νί­ζουν στα σού­περ μάρ­κετ του νη­σιού, τόσο πολύ. Τώρα βλέ­που­με τους του­ρί­στες να προ­τι­μούν να κά­νουν τα ψώνια τους, στα σού­περ μάρ­κετ. Αυτό δεί­χνει μια οι­κο­νο­μι­κή δυ­σκο­λία στους αν­θρώ­πους που έρ­χο­νται για δια­κο­πές στη Ρόδο».

Σύμ­φω­να με τον ίδιο, η επι­λο­γή του all inclusive, σε συν­δυα­σμό με την προ­σπά­θεια πε­ριο­ρι­σμού των εξό­δων, έχει ως απο­τέ­λε­σμα μέρος της του­ρι­στι­κής δα­πά­νης να μην κα­τα­λή­γει στην το­πι­κή αγορά.

«Είναι ξε­κά­θα­ρο ότι και οι πε­λά­τες μας, έχουν πά­ντως πε­ριο­ρι­σμέ­νο βα­λά­ντιο. Προ­τι­μούν το all inclusive, να μην βγαί­νουν έξω από τα ξε­νο­δο­χεία τους, να μην κά­νουν εκ­δρο­μές, να μην ξο­δεύ­ουν στην το­πι­κή αγορά για ψώνια κ.λπ.».

Έτσι, το με­γά­λο ζη­τού­με­νο δεν είναι μόνο ο αριθ­μός των επι­σκε­πτών, αλλά η πραγ­μα­τι­κή οι­κο­νο­μι­κή απο­τύ­πω­ση της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου.

«Αυτό που θέλω να πω είναι ότι η αρχή μπο­ρεί να είναι εντυ­πω­σια­κή και να κα­τα­λά­βου­με ρεκόρ. Βλέ­που­με συ­νε­χώς ότι όλοι μι­λά­νε για ρεκόρ. Το θέμα είναι πόσο οι επαγ­γελ­μα­τί­ες του του­ρι­σμού θα μπο­ρούν να αντε­πε­ξέλ­θουν στη με­γά­λη φο­ρο­λο­γία και τα με­γά­λα έξοδα που έχουν και να είναι επι­χει­ρή­σεις στους δύο ση­μαί­ες».

Και κα­τα­λή­γει: «Είναι γε­γο­νός γιατί, όπως και να έχει, μπο­ρεί να υπάρ­χει πο­σό­τη­τα, αλλά οι τζί­ροι ποιοι θα είναι στο τέλος. Παρ’ όλα αυτά κι­νεί­ται η αγορά. Δεν μπο­ρού­με να πούμε ότι είναι σε στα­σι­μό­τη­τα».

Η Ρόδος χρειά­ζε­ται κα­λύ­τε­ρη ορ­γά­νω­ση

Για τον κ. Κα­λού­δη, η Ρόδος δια­θέ­τει όλα τα στοι­χεία για να πα­ρα­μεί­νει ένας από τους ση­μα­ντι­κό­τε­ρους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς (όχι μόνον στην Ελ­λά­δα) ωστό­σο η με­γά­λη αύ­ξη­ση της επι­σκε­ψι­μό­τη­τας δη­μιουρ­γεί νέες απαι­τή­σεις.

«Ζούμε σε ένα από τα ωραιό­τε­ρα μέρη του του­ρι­σμού. Προ­σω­πι­κά, έχω κα­θη­με­ρι­νά επαφή με του­ρί­στες, με τους πε­λά­τες μας. Είναι εντυ­πω­σια­σμέ­νοι από την πόλη μας καθώς θε­ω­ρεί­ται ένα πολύ όμορ­φο μέρος όπου μπο­ρεί ο κα­θέ­νας να απο­λαύ­σει τις δια­κο­πές του».

Όπως υπο­γραμ­μί­ζει, όμως, η δια­τή­ρη­ση της ελ­κυ­στι­κό­τη­τας του νη­σιού δεν είναι απο­κλει­στι­κά υπό­θε­ση των επαγ­γελ­μα­τιών ή των αρ­μό­διων αρχών. «Αυτό που πρέ­πει να κοι­τά­ξου­με είναι τι κά­νου­με εμείς οι ίδιοι, οι πο­λί­τες. Εί­μα­στε υπεύ­θυ­νοι να δια­τη­ρού­με την Ρόδο μας κα­θα­ρή. Να μπο­ρούν οι επι­σκέ­πτες να απο­λαύ­σουν τις πα­ρα­λί­ες, την κα­θα­ριό­τη­τα».

Στα προ­βλή­μα­τα που πρέ­πει να αντι­με­τω­πι­στούν άμεσα, το κυ­κλο­φο­ρια­κό κα­τα­λαμ­βά­νει ξε­χω­ρι­στή θέση.

«Το ξέ­ρου­με όλοι μας, ότι υπάρ­χουν πολλά προ­βλή­μα­τα με το βα­σι­κό­τε­ρο, το κυ­κλο­φο­ρια­κό. Κυ­ρί­ως αυτό επι­βα­ρύ­νει πολ­λές δρα­στη­ριό­τη­τες. Πρέ­πει εμείς να ανε­βά­σου­με λίγο το επί­πε­δο της πόλης και της ανά­πτυ­ξης της πόλης, γιατί νο­μί­ζω έχου­με μεί­νει λίγο στά­σι­μοι».

Το κυ­κλο­φο­ρια­κό και η έλ­λει­ψη χώρων στάθ­μευ­σης

Ο κ. Κα­λού­δης δια­χω­ρί­ζει την ει­κό­να των ξε­νο­δο­χεια­κών μο­νά­δων και των κα­τα­λυ­μά­των από την ει­κό­να της ίδιας της πόλης. «Από πλευ­ράς υπο­δο­μών – επεν­δύ­σε­ων, δη­λα­δή τις ξε­νο­δο­χεια­κές μο­νά­δες, τα κα­τα­λύ­μα­τα, αυτά είναι σε πάρα πολύ καλή κα­τά­στα­ση. Και οι υπη­ρε­σί­ες οι προ­σφε­ρό­με­νες γε­νι­κά έχουν πολύ υψηλό επί­πε­δο. Αλλά βλέ­που­με τα μικρά».

Και αυτά τα «μικρά», όπως εξη­γεί, μπο­ρούν τε­λι­κά να επη­ρε­ά­σουν ση­μα­ντι­κά την εμπει­ρία του επι­σκέ­πτη.

«Δη­λα­δή το κυ­κλο­φο­ρια­κό, που δεν μπο­ρεί κα­νείς να κα­τέ­βει στην πόλη, να παρ­κά­ρει το αυ­το­κί­νη­τό του ή ψά­χνει λε­ω­φο­ρείο. Μιλάω τώρα για τους επι­σκέ­πτες μας, δεν μιλάω για εμάς. Για να πάνε να κά­νουν μια βόλτα στην πόλη, να ψω­νί­σουν, να κά­νουν shopping κλπ.».

Πα­ράλ­λη­λα, η αυ­ξη­μέ­νη του­ρι­στι­κή κί­νη­ση επι­βα­ρύ­νει συ­νο­λι­κά την πόλη. «Η πόλη χρειά­ζε­ται με­γα­λύ­τε­ρη ανά­πτυ­ξη. Χρειά­ζε­ται και­νούρ­για πράγ­μα­τα. Γιατί βλέ­που­με ότι όλη αυτή η πίεση που ασκεί­ται και με τα αυ­το­κί­νη­τα και με τα πολλά σκου­πί­δια».

Ο ίδιος διευ­κρι­νί­ζει ότι δεν ανα­φέ­ρε­ται απα­ραί­τη­τα σε μια ει­κό­να βρώ­μι­κης πόλης, αλλά στην αυ­ξη­μέ­νη πίεση που δη­μιουρ­γεί ο με­γά­λος αριθ­μός επι­σκε­πτών: «Όσο με­γα­λύ­τε­ρος όγκος του­ρι­στών έρ­χε­ται, τόσο η πίεση είναι με­γα­λύ­τε­ρη και στο κομ­μά­τι της κα­θα­ριό­τη­τας. Επι­πλέ­ον, κρί­νε­ται πλέον ανα­γκαίο να δια­μορ­φω­θούν χώροι, να βρε­θούν χώροι για πάρ­κινγκ».

Ως πα­ρά­δειγ­μα ανα­φέ­ρει άλλες ευ­ρω­παϊ­κές πό­λεις: «Βλέ­που­με σε άλλες ευ­ρω­παϊ­κές χώρες, και προ­σω­πι­κά, επει­δή τα­ξι­δεύω πάρα πολύ στο εξω­τε­ρι­κό, βλέπω υπό­γεια πάρ­κινγκ σε πό­λεις, τα οποία έχουν εξαι­ρε­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα. Το συ­μπέ­ρα­σμα είναι σαφές: Εμείς γιατί έχου­με μεί­νει στά­σι­μοι σε πολλά θέ­μα­τα;».

«Πρέ­πει να σχε­διά­σου­με το μέλ­λον της πόλης»

Για τον ίδιο, η συ­ζή­τη­ση δεν μπο­ρεί να πε­ριο­ρι­στεί στην αντι­με­τώ­πι­ση των προ­βλη­μά­των της φε­τι­νής σεζόν. Απαι­τεί­ται μα­κρο­πρό­θε­σμος σχε­δια­σμός.

«Πρώ­τον, νο­μί­ζω ότι πρέ­πει να κοι­τά­ξου­με το μέλ­λον της πόλης, να το σχε­διά­σου­με το μέλ­λον της πόλης, να βρού­με και­νούρ­για πράγ­μα­τα και να κά­νου­με και τη ζωή των πο­λι­τών και των επι­σκε­πτών πολύ πιο εύ­κο­λη και να είναι μια πόλη ορ­γα­νω­μέ­νη».

Και προ­σθέ­τει: «Γιατί αυτή τη στιγ­μή η πόλη δεν είναι ορ­γα­νω­μέ­νη. Είναι ακρι­βώς το ίδιο όπως ήταν και πάρα πολλά χρό­νια και άλλες δε­κα­ε­τί­ες πριν. Δεν έχει κα­λύ­τε­ρη λει­τουρ­γία. Αυτό είναι γε­γο­νός».

Αβέ­βαιο το τοπίο για την επό­με­νη σεζόν

Σε ό,τι αφορά στην επό­με­νη του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο, ο κ. Κα­λού­δης εμ­φα­νί­ζε­ται επι­φυ­λα­κτι­κός, όχι λόγω της δυ­να­μι­κής της Ρόδου, αλλά εξαι­τί­ας των διε­θνών εξε­λί­ξε­ων που μπο­ρούν να επη­ρε­ά­σουν ανά πάσα στιγ­μή τον του­ρι­σμό.

«Αυτή τη στιγ­μή στον του­ρι­σμό πλέον τα πράγ­μα­τα έχουν αλ­λά­ξει. Δεν μπο­ρού­με πλέον να μι­λά­με με κάτι το οποίο να είναι δε­δο­μέ­νο».

Όπως εξη­γεί, η γε­ω­πο­λι­τι­κή αστά­θεια απο­τε­λεί πλέον έναν από τους ση­μα­ντι­κό­τε­ρους πα­ρά­γο­ντες αβε­βαιό­τη­τας: «Βλέ­πε­τε ότι και οι γε­ω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις συ­νε­χώς αλ­λά­ζουν, τα πο­λε­μι­κά μέ­τω­πα στη Μέση Ανα­το­λή και στην Ου­κρα­νία να είναι ανοι­χτά. Κάθε μέρα βλέ­που­με ένα δια­φο­ρε­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον που είναι ασα­φές».

Η τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία, σύμ­φω­να με τον ίδιο, έχει απο­δεί­ξει ότι γε­γο­νό­τα που μοιά­ζουν απρό­βλε­πτα μπο­ρούν να επη­ρε­ά­σουν άμεσα τον του­ρι­σμό. «Βλέ­που­με ότι την τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία έχου­με επη­ρε­α­στεί από με­γά­λες κρί­σεις. Από διά­φο­ρα πράγ­μα­τα τα οποία δεν τα πε­ρι­μέ­νει κα­νείς. Όπως ήταν οι φω­τιές που επη­ρέ­α­σαν ένα με­γά­λο κομ­μά­τι του νη­σιού μας ή με την παν­δη­μία του κο­ρω­νοϊ­ού. Πολλά πράγ­μα­τα είναι απρό­βλε­πτα».

Και ενώ οι διε­θνείς εξε­λί­ξεις πα­ρα­μέ­νουν ρευ­στές, η επί­δρα­σή τους φτά­νει μέχρι την ψυ­χο­λο­γία της του­ρι­στι­κής αγο­ράς.

«Όλα αυτά με τα ανοι­χτά πο­λε­μι­κά μέ­τω­πα επη­ρε­ά­ζουν και την ψυ­χο­λο­γία των επι­σκε­πτών μας που θέ­λουν να κά­νουν δια­κο­πές, αλλά είναι επι­φυ­λα­κτι­κοί για να ξο­δέ­ψουν επει­δή δεν γνω­ρί­ζουν τι τους πε­ρι­μέ­νει τους επό­με­νους μήνες».

Η φε­τι­νή του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δος, λοι­πόν, μπο­ρεί να κα­τα­γρά­φει υψη­λές επι­δό­σεις, όμως το με­γά­λο στοί­χη­μα για τη Ρόδο είναι διπλό: αφε­νός να με­τα­τρέ­ψει την αυ­ξη­μέ­νη του­ρι­στι­κή κί­νη­ση σε πραγ­μα­τι­κό οι­κο­νο­μι­κό όφε­λος για την το­πι­κή κοι­νω­νία και τους επαγ­γελ­μα­τί­ες και αφε­τέ­ρου να προ­ε­τοι­μα­στεί εγκαί­ρως για το μέλ­λον, αντι­με­τω­πί­ζο­ντας τις υπο­δο­μές και τις λει­τουρ­γι­κές αδυ­να­μί­ες που γί­νο­νται ολο­έ­να πιο εμ­φα­νείς όσο αυ­ξά­νε­ται ο αριθ­μός των επι­σκε­πτών.