«Πράσινο φως» για το Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου – Νέοι κανόνες για Κυκλάδες και Δωδεκάνησα

Εγκρί­θη­καν, σήμερα, οι Ειδικές Περι­βαλ­λο­ντι­κές Μελέτες (ΕΠΜ) 8Α και 8Β για τις περιο­χές του Δικτύου Natura 2000 του Νοτίου Αιγαίου, ανοί­γο­ντας τον δρόμο για την ολο­κλή­ρωση της θεσμο­θέ­τη­σης του Εθνικού Θαλάσ­σιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλά­δες.

Με τις νέες αυτές μελέτες, ολο­κλη­ρώ­νο­νται οι ΕΠΜ που απαι­τού­νται για τη σύνταξη του σχεδίου Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος, ενώ καλύ­πτουν και τις χερ­σαίες εκτά­σεις των μεγα­λύ­τε­ρων νησιών του Πάρκου που είναι ενταγ­μέ­νες στο Δίκτυο Natura 2000 και εκκρε­μού­σαν, σε συνέ­χεια της έγκρι­σης, στο τέλος του 2025, της ΕΠΜ για το θαλάσ­σιο τμήμα του πάρκου. Η έγκρισή τους συμ­βάλ­λει στην ουσια­στική θωρά­κιση των Κυκλά­δων και μέρους των Δωδε­κα­νή­σων και την ολο­κλη­ρω­μένη προ­στα­σία του μονα­δι­κού φυσικού τους πλούτου.

Δια­μορ­φώ­νε­ται, έτσι, για πρώτη φορά ένα σαφές, συνε­κτικό και σύγ­χρονο πλαίσιο κανόνων για τις προ­στα­τευό­με­νες περιο­χές στο σύνολο των Κυκλά­δων, σε τμήμα των Δωδε­κα­νή­σων καθώς και στις νησίδες Φαλ­κο­νέρα και Βελο­πούλα στο Μυρτώο Πέλαγος. Παράλ­ληλα, ενι­σχύ­ε­ται ο συνο­λι­κός σχε­δια­σμός προ­στα­σίας του θαλάσ­σιου και νησιω­τι­κού χώρου του Νοτίου Αιγαίου.

Μέσω των ΕΠΜ καθο­ρί­ζο­νται:

● ζώνες προ­στα­σίας,

● επι­τρε­πό­με­νες χρήσεις γης και δρα­στη­ριό­τη­τες,

● μέτρα δια­χεί­ρι­σης και προ­στα­σίας, με στόχο τη δια­τή­ρηση των οικο­συ­στη­μά­των και τη συμ­βα­τό­τητα με ήπιες ανθρώ­πι­νες δρα­στη­ριό­τη­τες.

Οι επι­μέ­ρους στόχοι προ­στα­σίας περι­λαμ­βά­νουν:

● τη δια­τή­ρηση στοι­χείων του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος που είναι μονα­δικά σε διεθνές, εθνικό και τοπικό επίπεδο,

● τη δια­τή­ρηση στοι­χείων του ανθρω­πο­γε­νούς περι­βάλ­λο­ντος που προσ­διο­ρί­ζουν την ιστο­ρική ταυ­τό­τητα της περιο­χής,

● την υπο­στή­ριξη της ανά­πτυ­ξης ήπιων ανθρώ­πι­νων δρα­στη­ριο­τή­των, συμ­βα­τών με την προ­στα­σία του φυσικού και πολι­τι­στι­κού απο­θέ­μα­τος,

● την αντα­πό­κριση της χώρας στις ενω­σια­κές της δεσμεύ­σεις για την προ­στα­σία του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος.

Οι μελέτες δίνουν ιδιαί­τερη έμφαση στην προ­στα­σία σημα­ντι­κών απει­λού­με­νων ειδών, όπως η μεσο­γειακή φώκια, τα κητώδη και οι θαλάσ­σιες χελώνες, καθώς και στην ορνι­θο­πα­νίδα και τα ενδη­μικά είδη των νησίδων. Παράλ­ληλα, προ­στα­τεύ­ο­νται ευαί­σθη­τοι τύποι οικο­τό­πων, με έμφαση στα θαλάσ­σια λιβάδια Ποσει­δω­νίας, ενώ ανα­γνω­ρί­ζε­ται η υψηλή οικο­λο­γική και βιο­γε­ω­γρα­φική αξία του νησιω­τι­κού συμπλέγ­μα­τος του Αρχι­πε­λά­γους του Αιγαίου. Οι μελέτες ανα­γνω­ρί­ζουν τον ιδιαί­τερο χαρα­κτήρα των νησιω­τι­κών περιο­χών και επι­διώ­κουν την ανα­γκαία ισορ­ρο­πία ανάμεσα στην προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος και τη βιώσιμη ανά­πτυξη.

Στο πλαίσιο αυτό, δια­τη­ρού­νται και υπο­στη­ρί­ζο­νται παρα­δο­σια­κές χρήσεις, όπως η γεωργία, η κτη­νο­τρο­φία, η μελισ­σο­κο­μία και η αλιεία, υπό όρους και ρυθ­μί­σεις που δια­σφα­λί­ζουν τη δια­τή­ρηση του τοπίου και της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας.

Ιδιαί­τερη σημασία έχει το γεγονός ότι ανα­γνω­ρί­ζε­ται και προ­στα­τεύ­ε­ται ο αγρο­τι­κός χαρα­κτή­ρας των νησιών και του παρα­δο­σια­κού νησιω­τι­κού τοπίου. Επι­τρέ­πε­ται η συντή­ρηση, απο­κα­τά­σταση και επα­να­καλ­λιέρ­γεια των παρα­δο­σια­κών ανα­βαθ­μί­δων και άλλων αγρο­τι­κών κτι­σμά­των και στοι­χείων του αγρο­τι­κού τοπίου, με χρήση τοπικών υλικών και με σεβασμό στην αρχι­τε­κτο­νική φυσιο­γνω­μία κάθε περιο­χής.

Οι νέες ρυθ­μί­σεις θέτουν, επίσης, σαφείς όρους και περιο­ρι­σμούς σε σχέση με τις του­ρι­στι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες και χρήσεις, με στόχο την προ­στα­σία και δια­τή­ρηση των σημα­ντι­κών οικο­συ­στη­μά­των και ειδών που εντο­πί­ζο­νται τόσο στις παρά­κτιες όσο και στις χερ­σαίες περιο­χές. Ανα­γνω­ρί­ζε­ται ο του­ρι­στι­κός χαρα­κτή­ρας των νησιών, αλλά η ανά­πτυξή του εντάσ­σε­ται πλέον σε ένα καθαρό πλαίσιο κανόνων, ώστε να είναι συμβατή με τη φέρουσα ικα­νό­τητα των περιο­χών και τις απαι­τή­σεις προ­στα­σίας του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος.

Ιδιαί­τερη βαρύ­τητα δίνεται επίσης στη ρύθμιση της κίνησης και της αγκυ­ρο­βό­λη­σης των σκαφών, με γνώμονα την προ­στα­σία κυρίως των θαλάσ­σιων λιβα­διών Ποσει­δω­νίας. Στο πλαίσιο αυτό προ­βλέ­πε­ται η στα­διακή τοπο­θέ­τηση αγκυ­ρο­βο­λίων φιλικών προς την Ποσει­δω­νία, σε θέσεις που θα εξει­δι­κευ­θούν στα οικεία Σχέδια Δια­χεί­ρι­σης.

Οι ΕΠΜ 8Α και 8Β λαμ­βά­νουν υπόψη και τη νησιω­τι­κό­τητα ως κρίσιμο παρά­γο­ντα σχε­δια­σμού. Ανα­γνω­ρί­ζουν τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες των νησιών, τις ανάγκες σε υπο­δο­μές, τις δυσκο­λίες σύν­δε­σης, αλλά και τη σημασία της τοπικής οικο­νο­μίας και της ποιό­τη­τας ζωής των κατοί­κων. Με τον τρόπο αυτό, δια­μορ­φώ­νε­ται ένα ανα­πτυ­ξιακό πρότυπο συμβατό με τα ιδιαί­τερα χαρα­κτη­ρι­στικά των νησιω­τι­κών περιο­χών και ενι­σχύ­ε­ται η ανα­γκαία ασφά­λεια δικαίου για τις επι­τρε­πό­με­νες δρα­στη­ριό­τη­τες.

Η ολο­κλή­ρωση των ΕΠΜ 8Α και 8Β:

● ενι­σχύει την προ­στα­σία της φυσικής κλη­ρο­νο­μιάς των Κυκλά­δων και του Νοτίου Αιγαίου,

● παρέχει σαφές και ολο­κλη­ρω­μένο πλαίσιο για τις επι­τρε­πό­με­νες χρήσεις και δρα­στη­ριό­τη­τες,

● συμ­βάλ­λει στη βιώσιμη ανά­πτυξη και στην ισορ­ρο­πία μεταξύ περι­βάλ­λο­ντος, τοπικής κοι­νω­νίας και οικο­νο­μίας.

Με την έγκριση των δύο αυτών μελετών, το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, υλο­ποιώ­ντας τη σχετική δέσμευση του Πρω­θυ­πουρ­γού Κυριά­κου Μητσο­τάκη για τη δημιουρ­γία δύο Εθνικών Θαλάσ­σιων Πάρκων σε Νότιο Αιγαίο-Νότιες Κυκλά­δες και Ιόνιο, προχωρά απο­φα­σι­στικά στην ουσια­στική θωρά­κιση των προ­στα­τευό­με­νων περιο­χών του Νοτίου Αιγαίου, δια­σφα­λί­ζο­ντας ότι η προ­στα­σία της φύσης θα απο­τε­λέ­σει σταθερό πυλώνα για το μέλλον των νησιών και των τοπικών κοι­νω­νιών τους. Θέτουμε, έτσι, την Ελλάδα, πανευ­ρω­παϊκά στην πρω­το­πο­ρία της προ­στα­σίας του θαλάσ­σιου περι­βάλ­λο­ντος.

Πηγή: tanea.gr