Το πότισμα που έγινε σχέδιο πίεσης και ο λογαριασμός που ζητούσε να περάσει • Η υπόθεση της ΔΕΥΑ Ρόδου με το πρόστιμο 8.046.255,17 ευρώ και τα νέα τιμολόγια 9.468.838,05 ευρώ απέναντι στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου ξεκίνησε σαν «αστείο» στην κοινή συζήτηση, αλλά κατέληξε να περιγράφεται ως μεθόδευση αποδοχής εικονικών χρεώσεων, με φόντο παλιές οικονομικές διαφορές, το myDATA και έναν μηχανισμό συμψηφισμών που πλέον πιθανολογείται ότι επιχειρείται και για τις οφειλές της επιχείρησης προς τον Δήμο
Ορισμένες ιστορίες στην αυτοδιοίκηση ξεκινούν με το γνωστό νεύμα, αυτό το «έλα μωρέ, δεν γίνεται» που συνοδεύει τις πρώτες διαρροές, τα πρώτα νούμερα και τις πρώτες απορίες. Κάπως έτσι αντιμετωπίστηκε αρχικά και ο λογαριασμός μαμούθ που εξέδωσε η ΔΕΥΑ Ρόδου προς την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, για υποτιθέμενη οφειλή από πότισμα νησίδων, κόμβων και πρανών.
Για πολλούς, η εικόνα ήταν σχεδόν καρτ ποστάλ, λίγα φυτά στη νησίδα, ένα βυτίο που περνά, ένας σωλήνας που «φαίνεται» και ξαφνικά, στα χαρτιά, προκύπτουν 3.005.288 κυβικά μέτρα, πρόστιμο «υδροκλοπής» και ποσό 8.046.255,17 ευρώ.
Το «αστείο» όμως κράτησε λίγο. Γιατί όταν το αστείο έρχεται με πρωτόκολλα, υπογραφές, myDATA, ΦΠΑ 1.227.307,57 ευρώ και με διαδικασίες που τρέχουν στο τέλος του μήνα, παύει να είναι ανέκδοτο και μετατρέπεται σε εργαλείο πίεσης. Και όταν στην πορεία εμφανίζεται ότι η ίδια υπόθεση ακουμπά ευθέως μια εκκρεμή οικονομική διαφορά 6.384.094,10 ευρώ από την προγραμματική σύμβαση του 2022 για το φράγμα Γαδουρά, τότε η συζήτηση αλλάζει κλίμα.
Όχι γιατί αποδεικνύεται κάτι τελεσίδικα, αλλά γιατί σχηματίζεται ένα μοτίβο κινήσεων που, από την Περιφέρεια, περιγράφεται ως πολιτικά στοχευμένο και από πρόσωπα που έχουν συμμετάσχει στα όργανα της ΔΕΥΑΡ παρουσιάζεται πια ως απόπειρα να «περάσουν» λογαριασμοί ώστε να στηριχθούν συμψηφισμοί.
Η στιγμή που ο λογαριασμός έπαψε να μοιάζει αστείο
Στις 2 Ιουλίου 2025 κοινοποιήθηκε στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, με διαβιβαστικό έγγραφο του προέδρου της ΔΕΥΑΡ κ. Σωτήρη Βαγιανού, η πράξη επιβολής προστίμου. Η πράξη φέρει την υπογραφή του Διευθυντή Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών κ. Ανέστη Α. Μαυρουδή και αποδίδει στην Περιφέρεια 38 περιπτώσεις «παράνομων συνδέσεων υδροληψίας», που χαρακτηρίστηκαν ως «υδροκλοπή».
Η Περιφέρεια αντέδρασε με ένσταση που επιδόθηκε επίσημα ενώπιον του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΕΥΑΡ, με δικαστικό επιμελητή, στις 9 Ιουλίου 2025, καταγγέλλοντας αυθαιρεσία, αοριστία και πολιτική σκοπιμότητα. Η κεντρική γραμμή της ένστασης ήταν ότι η πράξη δεν περιγράφει με σαφήνεια ούτε τις θέσεις των 38 συνδέσεων, ούτε το χρονικό διάστημα αναφοράς, ούτε τη μεθοδολογία υπολογισμού, ούτε το πώς προκύπτει το ποσό των 8.046.255,17 ευρώ, παρότι βασίζεται στον ισχυρισμό περί κατανάλωσης 3.005.288 κυβικών μέτρων.
Ακόμη πιο αιχμηρό ήταν το σημείο στο οποίο η Περιφέρεια συνέδεσε ευθέως τη χρονική επιλογή της ενέργειας με την εκκρεμή αντιδικία για τα 6.384.094,10 ευρώ.
Στο κείμενο διατυπώνεται ότι η επιβολή του προστίμου έγινε «προφανώς εκδικητικά» και με σκοπό να επηρεαστεί η κοινή γνώμη ενόψει της οικονομικής διαφοράς για την προγραμματική σύμβαση του 2022. Εκεί είναι που το θέμα άρχισε να ξεφεύγει από το επίπεδο της τεχνικής διαφωνίας για το πότισμα και να αποκτά τη μορφή σύγκρουσης στρατηγικών.
Από τα βυτία στα 3.005.288 κυβικά, η απόσταση που ζητά εξήγηση
Στην ένσταση περιγράφεται ότι σε μεγάλα τμήματα, όπως οι νησίδες από τον κόμβο Λαδικού έως τα Κολύμπια, δεν υπήρξαν ενεργές συνδέσεις στο δίκτυο και το πότισμα γινόταν με βυτία. Η Περιφέρεια υποστηρίζει ότι αυτό θα ήταν προφανές εάν είχαν γίνει πραγματικές επιτόπιες αυτοψίες. Παράλληλα επικαλείται ότι πολλές από τις συνδέσεις είχαν πραγματοποιηθεί από την ίδια τη ΔΕΥΑΡ, ύστερα από επανειλημμένα αιτήματα ήδη από το 2011 έως και το 2023, ενώ γίνεται αναφορά και σε δημόσιες δηλώσεις του προέδρου του Σωματείου Εργαζομένων της ΔΕΥΑΡ κ. Λευτέρη Καρανικόλα, οι οποίες παρουσιάζονται ως επιβεβαίωση συνεργασίας για τη συγκεκριμένη υδροδότηση.
Το επίδικο δεν έμεινε μόνο στο «πόσο νερό». Πέρασε στο «τι είδους νερό» και «με τι τιμολόγηση». Η Περιφέρεια απορρίπτει το τιμολόγιο στο myDATA ως παράτυπο, σημειώνοντας ότι δεν αναφέρει χρονική περίοδο, χρησιμοποιεί τιμές ύδρευσης αντί άρδευσης και περιλαμβάνει χρεώσεις όπως τέλη έργων και τέλη υπονόμων, που, κατά τους ισχυρισμούς της, δεν επιτρέπεται να επιβληθούν για άρδευση.
Στο ίδιο πλαίσιο ζητήθηκε η έκδοση πιστωτικού, ώστε να μην επιβαρυνθεί με ΦΠΑ 1.227.307,57 ευρώ στο τέλος του μήνα, μια λεπτομέρεια που πρακτικά μετατρέπει τον χρόνο σε πίεση και την πίεση σε μοχλό.
Το Διοικητικό Συμβούλιο απορρίπτει την ένσταση, αλλά η ιστορία δεν κλείνει εκεί
Στις 23 Ιουλίου 2025 το Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΕΥΑΡ συνεδρίασε και αποφάσισε κατά πλειοψηφία να απορρίψει την ένσταση της Περιφέρειας. Ο εκπρόσωπος των εργαζομένων κ. Λευτέρης Καρανικόλας δήλωσε «παρών» και ο κ. Στέργος Στάγκας μειοψήφησε.
Η απόφαση αυτή ήταν το σημείο όπου η υπόθεση έμοιαζε να μπαίνει σε σταθερή τροχιά δικαστικής αντιπαράθεσης. Η Περιφέρεια έδειχνε αποφασισμένη να κινηθεί νομικά, η ΔΕΥΑΡ εμφανιζόταν να στηρίζει τη θέση της σε νέα στοιχεία και αυτοψίες της Διεύθυνσης Υδάτων και της Υπηρεσίας Υδρομέτρων, ενώ το πεδίο της διαφωνίας διευρυνόταν, από το αν υπάρχουν συνδέσεις, στο αν υπήρξαν αιτήματα, σε ποιους φορείς απευθύνθηκαν και αν υπήρξε νόμιμη διαδικασία σύναψης συμβάσεων.
Από την πλευρά της ΔΕΥΑΡ, καταγράφηκε ότι αμφισβητείται το ιστορικό των εγγράφων που επικαλείται η Περιφέρεια, με τον ισχυρισμό ότι αιτήματα είχαν αποσταλεί σε φορείς που δεν ήταν αρμόδιοι, όπως η καταργημένη ΔΕΥΑ Καλλιθέας ή ο Δήμος Ροδίων. Επίσης, ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε από τη ΔΕΥΑΡ στην περιοχή Λάρδου και Ασκληπιού, όπου υποστηρίχθηκε ότι έγιναν αυθαίρετες συνδέσεις σε περίοδο που η επιχείρηση δεν είχε δυνατότητα υδροδότησης λόγω απωλειών δικτύων μετά τις πυρκαγιές του 2023 και έλλειψης επάρκειας νερού.
Η σύγκρουση είχε ήδη όλα τα υλικά ενός μακρού θεσμικού επεισοδίου. Αυτό που άλλαξε τις ισορροπίες ήταν ότι, ενώ τυπικά η ένσταση απορρίφθηκε, στην πράξη ακολούθησε μια αλληλουχία κινήσεων που, στα μάτια της Περιφέρειας, έμοιαζε να επιβεβαιώνει την καταγγελία περί μεθόδευσης.
Το «πρωτοφανές» πιστωτικό και τα νέα τιμολόγια που εκτόξευσαν το ποσό
Το στοιχείο που περιγράφεται ως αντιφατικό είναι ότι, την ίδια περίοδο, εκδόθηκε πιστωτικό τιμολόγιο με αριθμό 1196 – 31 Ιουλίου 2025 που ακυρώνει το αρχικό τιμολόγιο 350 2 Ιουλίου 2025, ενώ στη συνέχεια εκδόθηκαν νέα τιμολόγια συνολικού ποσού 9.468.838,05 ευρώ. Η Περιφέρεια παρουσιάζει αυτή την ακολουθία ως ενδεικτική μιας πρακτικής που δεν εξηγείται πειστικά, ειδικά όταν από τη μία απορρίπτεται η ένστασή της ως αβάσιμη και από την άλλη ακυρώνεται το τιμολόγιο που αποτελούσε την καρδιά της διαφωνίας.
Η νέα τιμολόγηση, όπως αποτυπώθηκε, περιλαμβάνει πρόστιμα 5.000 ευρώ ανά σύνδεση, συνολικά 185.000 ευρώ για 37 περιπτώσεις και χρεώσεις κατανάλωσης που υπολογίστηκαν σε 3.553.041 κυβικά μέτρα, με αναδρομική έκταση που σε ορισμένες περιπτώσεις φέρεται να ξεκινά από το 2005. Η Περιφέρεια μιλά για παραγραφή, αμφισβητεί τη μεθοδολογία και επισημαίνει ότι στηρίζεται σε αναγωγές και στατιστικές προσεγγίσεις από ένα μόνο υδρόμετρο, το οποίο σε 20 χρόνια κατέγραψε περίπου 70.000 κυβικά μέτρα, δεδομένο που στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε ως βάση για υπολογισμούς πολλαπλασιασμού και γενίκευσης.
Η Περιφέρεια φέρεται επίσης να απέρριψε και τα νέα τιμολόγια στο myDATA. Το αποτέλεσμα ήταν μια κλιμάκωση όχι μόνο στο ποσό, αλλά και στη θεσμική ένταση, αφού πλέον το ερώτημα δεν ήταν μόνο «ποιος χρωστά τι», αλλά «πώς επιχειρείται να κατοχυρωθεί ως οφειλή κάτι που ο άλλος φορέας χαρακτηρίζει εικονικό».
Η δικαστική μάχη για τα 6,3 εκατ. ευρώ και το παράλληλο μέτωπο πίεσης
Το οικονομικό υπόβαθρο δεν έμεινε στη θεωρία. Η διαφορά 6.384.094,10 ευρώ από την προγραμματική σύμβαση του 2022 για το φράγμα Γαδουρά εξελίχθηκε σε ενεργές διαδικασίες, με τη Περιφέρεια να προχωρά σε βεβαίωση οφειλής στην ΑΑΔΕ στις 8 Μαΐου, επιλογές δικαστικής οδού στις 17 Μαΐου, αίτηση ανακοπής στις 13 Ιουνίου και επιβολή κατασχέσεων στις 18 Ιουνίου, ενώ στις 20 Ιουνίου η ΔΕΥΑΡ προχώρησε σε ρύθμιση οφειλής με την ΑΑΔΕ.
Σε αυτό το διπλό σκηνικό, από τη μία κατασχέσεις και βεβαιώσεις, από την άλλη «υδροκλοπή» και τιμολόγια, η Περιφέρεια υποστήριξε ότι το πρόστιμο και οι χρεώσεις για τις νησίδες εντάσσονται σε μια προσπάθεια να δημιουργηθεί κλίμα και να πιεστεί να αποδεχτεί λογαριασμούς που χαρακτηρίζει εικονικούς, ώστε να διευκολυνθεί ένας συμψηφισμός, ή τουλάχιστον να υπονομευτεί η θέση της στην κύρια οικονομική αντιδικία.
Όταν ο συμψηφισμός γίνεται «κεντρική πολιτική»
Την Παρασκευή το θέμα των συμψηφισμών επανήλθε με άλλη ένταση και με άλλο ακροατήριο. Στις 20 Μαρτίου 2026, ο κ. Στέργος Στάγκας, πρώην λαϊκό μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΕΥΑΡ, μιλώντας στον RV και στη δημοσιογράφο κ. Ρένα Παυλάκη, έδωσε μια καθαρή προειδοποίηση, αυτή τη φορά όχι προς την Περιφέρεια, αλλά προς τις Οικονομικές Υπηρεσίες του Δήμου Ρόδου. Το σκεπτικό του ήταν απλό στη διατύπωση και βαρύ στις προεκτάσεις, ότι όταν η ΔΕΥΑΡ χρειάζεται διέξοδο για τα δικά της χρέη, εμφανίζεται να αναζητά συμψηφισμούς με άλλους φορείς, παρουσιάζοντας τιμολόγια «παρεμφερών ποσών», όπως έγινε με τα 9,5 εκατ. ευρώ για τις νησίδες. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Στάγκας συνέστησε να γίνει εξονυχιστικός έλεγχος στα τιμολόγια που ενδέχεται να προβληθούν προς συμψηφισμό, την ώρα που η οφειλή της ΔΕΥΑΡ προς τον Δήμο υπολογίζεται σε τουλάχιστον 8,5 εκατ. ευρώ.
Η ειρωνεία εδώ δεν χρειάζεται ιδιαίτερη σκηνοθεσία. Διότι η δημόσια συζήτηση μετακινήθηκε από το «πώς ποτίζονται οι νησίδες» στο «πώς ποτίζεται ένας συμψηφισμός». Και οι αριθμοί, όσο ψυχροί κι αν είναι, δεν αφήνουν εύκολα χώρο για παρεξηγήσεις όταν μπαίνουν στο ίδιο κάδρο, 9.468.838,05 ευρώ προς την Περιφέρεια, τουλάχιστον 8,5 εκατ. ευρώ ως οφειλή προς τον Δήμο, μια δέσμευση ΑΦΜ της ΔΕΥΑΡ και του ίδιου του προέδρου της κ. Σωτήρη Βαγιανού από τις 3 Δεκεμβρίου 2025 που δημιουργεί πρόσθετη πίεση, και μια παραδοχή από την ίδια τη δημόσια συζήτηση ότι «αναζητείται λύση».
Η ατάκα της παλιάς ταινίας και το χιούμορ που λειτουργεί σαν διάγνωση
Στην ίδια γραμμή, ο κ. Θανάσης Μπαράκας, μέλος της δημοτικής παράταξης του κ. Νίκου Γερονικόλα, σχολίασε σκωπτικά τους συμψηφισμούς με την ατάκα από παλιά ελληνική κωμωδία, «έχεις να μου δανείσεις 2 χιλιάρικα», «έχω μόνο 1 χιλιάρικο, πάρτα», «ωραία, 1 χιλιάρικο μου έδωσες, 1 χιλιάρικο μου χρωστάς γιατί 2 σου ζήτησα, είμαστε πάτσι».
Το χιούμορ, εδώ, λειτουργεί σαν διάγνωση του μηχανισμού που φοβούνται όσοι παρακολουθούν την υπόθεση. Όχι επειδή αποδεικνύει κάτι δικαστικά, αλλά επειδή συμπυκνώνει την αγωνία για μια λογική όπου οι αριθμοί δεν εμφανίζονται μόνο ως αποτύπωμα κατανάλωσης ή υπηρεσίας, αλλά ως εργαλείο διαπραγμάτευσης, συμψηφισμού και πολιτικής άμυνας.
Ο κ. Μπαράκας μίλησε και για το πώς αναδείχθηκαν στοιχεία μέσα από τη διαδικασία λογοδοσίας, ενώ έθεσε την άποψη ότι υπάρχει «κεντρική πολιτική» συμψηφισμών, ώστε είτε να μην πληρωθεί τίποτα είτε να απομείνει μικρό ποσό. Στο ίδιο πλαίσιο, χαρακτήρισε «αστεία πράγματα» τη συζήτηση για «νεροκλοπή» όταν, όπως υποστήριξε, δεν κινήθηκαν διαδικασίες μηνύσεων για ένα ποινικό αδίκημα που επικαλείται ο χαρακτηρισμός. Και η παρατήρηση αυτή, ανεξάρτητα από την πολιτική της στόχευση, επιστρέφει στον πυρήνα του προβλήματος, ότι όταν χρησιμοποιείς βαριές λέξεις, όπως «υδροκλοπή», οφείλεις να τις στηρίξεις με πράξεις, διαφορετικά μοιάζουν περισσότερο με ετικέτα που εξυπηρετεί μια σκοπιμότητα παρά με διαπίστωση που αντέχει.
Το μοτίβο και η σκιά που πέφτει στον Δήμο
Σήμερα, αυτό που περιγράφεται από την πλευρά που αμφισβητεί τις χρεώσεις δεν είναι απλώς μια διαφωνία για το αν υπήρξαν 38 συνδέσεις, αν ήταν νόμιμες, αν υπήρχαν υδρόμετρα ή αν έπρεπε να τιμολογηθεί άρδευση ή ύδρευση. Περιγράφεται ως προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα σύνολο παραστατικών που, εάν γίνουν αποδεκτά έστω σιωπηρά, μπορούν να λειτουργήσουν ως αντιστάθμισμα απέναντι σε πραγματικές, βεβαιωμένες ή διεκδικούμενες οφειλές της ΔΕΥΑΡ. Αυτό ήταν το πρώτο συμπέρασμα που άρχισε να σχηματίζεται όταν ο «αστείος» λογαριασμός εξελίχθηκε σε πράξη προστίμου, σε απόρριψη ένστασης, σε πιστωτικό που ακυρώνει το αρχικό τιμολόγιο, σε νέα τιμολόγια μεγαλύτερου ποσού, σε myDATA απορρίψεις και σε δικαστικές ημερομηνίες που μετακινούνται.
Το δεύτερο συμπέρασμα, πιο πρόσφατο, είναι ότι η ίδια λογική πιθανολογείται πως επιχειρείται και απέναντι στον Δήμο Ρόδου. Η προειδοποίηση του κ. Στέργου Στάγκα προς τις Οικονομικές Υπηρεσίες του Δήμου να «κάνουν φύλλο και φτερό» ό,τι τους παρουσιαστεί για συμψηφισμό δεν είναι απλώς μια ατάκα. Είναι μια υπόμνηση ότι το προηγούμενο της Περιφέρειας υπάρχει, είναι φρέσκο, έχει ποσά, πρωτόκολλα και διαδικασίες, και μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο.
