Τι μάθαμε από την πρώτη πτήση του KAAN – Aλλάζει την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο;

Ενα ακόμη ση­μα­ντι­κό βήμα προς τη δη­μιουρ­γία του πρώ­του αε­ρο­σκά­φους 5ης γε­νιάς εγ­χώ­ριας ανά­πτυ­ξης πραγ­μα­το­ποί­η­σε η Τουρ­κία, με την παρ­θε­νι­κή πτήση του ΚΑΑΝ. Το μα­χη­τι­κό που κα­τα­σκευά­ζει η TAI (Turkish Aerospace Industries) φι­λο­δο­ξεί να απο­τε­λέ­σει την εναλ­λα­κτι­κή επι­λο­γή της Αγκυ­ρας για αε­ρο­σκά­φος με χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά 5ης γε­νιάς, μετά την απο­βο­λή της από τα F-35. Πα­ρό­λο που απέ­χει πολύ από την επι­χει­ρη­σια­κή αξιο­ποί­η­ση, η επι­τυ­χη­μέ­νη πτη­τι­κή δο­κι­μή της Τε­τάρ­της δεί­χνει ότι το πρό­γραμ­μα, αν και με μι­κρές κα­θυ­στε­ρή­σεις, εξε­λίσ­σε­ται εντός χρο­νο­δια­γράμ­μα­τος.

Τι γνω­ρί­ζου­με για την πτήση του ΚΑΑΝ

Το πρω­τό­τυ­πο ΚΑΑΝ απο­γειώ­θη­κε από την αε­ρο­πο­ρι­κή βάση Μούρ­τεντ στα βό­ρεια της Aγκυ­ρας. Πρό­κει­ται για το αε­ρο­δρό­μιο που βομ­βαρ­δί­στη­κε από την τουρ­κι­κή κυ­βέρ­νη­ση το 2016 κατά τη διάρ­κεια του απο­τυ­χη­μέ­νου πρα­ξι­κο­πή­μα­τος. Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες, η παρ­θε­νι­κή του πτήση είχε διάρ­κεια 13 λε­πτών. Από την απα­γκί­στρω­ση και καθ’ όλη τη διάρ­κεια της σύ­ντο­μης πτή­σης του, το ΚΑΑΝ συ­νο­δευό­ταν για λό­γους ασφα­λεί­ας από δύο τουρ­κι­κά F-16 που πα­ρα­τη­ρού­σαν τη συ­μπε­ρι­φο­ρά του στον αέρα.

Το πρω­τό­τυ­πο αε­ρο­σκά­φος πέ­τα­ξε σε ύψος 8.000 ποδών με τα­χύ­τη­τα 230 κόμ­βων. Το μα­χη­τι­κό δεν πραγ­μα­το­ποί­η­σε ελιγ­μούς με με­γά­λο φόρτο και προ­σγειώ­θη­κε ομαλά, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας το αλε­ξί­πτω­το ανά­σχε­σης. Χει­ρι­στής ήταν ο έμπει­ρος πι­λό­τος δο­κι­μών Μπαρ­μπα­ρός Ντε­μιρ­μπάς, ο οποί­ος χει­ρο­κρο­τή­θη­κε κατά την επι­στρο­φή του στην τουρ­κι­κή βάση. Η επι­τυ­χη­μέ­νη δο­κι­μή απο­τε­λεί χωρίς αμ­φι­βο­λία αξιο­πρό­σε­κτο επί­τευγ­μα της τουρ­κι­κής αμυ­ντι­κής βιο­μη­χα­νί­ας, αν και το αε­ρο­πλά­νο δεν δια­θέ­τει, προς το παρόν, συ­στή­μα­τα απο­στο­λής, ρα­ντάρ, αι­σθη­τή­ρες και σύ­στη­μα μάχης.

Τα επό­με­να βή­μα­τα

Η Αγκυ­ρα υπο­λο­γί­ζει ότι το εγ­χώ­ριας κα­τα­σκευ­ής ΚΑΑΝ θα μπο­ρέ­σει να αξιο­ποι­η­θεί επι­χει­ρη­σια­κά μετά το 2030. Αν και πρό­κει­ται για μάλ­λον αι­σιό­δο­ξη πρό­βλε­ψη, είναι δε­δο­μέ­νο ότι η ανά­πτυ­ξή του που ξε­κί­νη­σε το 2016 απο­τε­λεί «δε­ξα­με­νή» πο­λύ­τι­μης τε­χνο­γνω­σί­ας για την τουρ­κι­κή αμυ­ντι­κή βιο­μη­χα­νία. Επι­πλέ­ον, μειώ­νει τον βαθμό εξάρ­τη­σης της Τουρ­κί­ας από οπλι­κά συ­στή­μα­τα που κα­τα­σκευά­ζο­νται στη Δύση και τις Ηνω­μέ­νες Πο­λι­τεί­ες.

Ωστό­σο, το βα­σι­κό πρό­βλη­μα του ΚΑΑΝ πα­ρα­μέ­νει η εξεύ­ρε­ση κι­νη­τή­ρα. Για την πρώτη αλλά και τις επό­με­νες προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες πτή­σεις ανά­πτυ­ξης, το ΚΑΑΝ «δα­νεί­ζε­ται» τους κι­νη­τή­ρες F110-GE-129 των F-16, με σχε­τι­κή άδεια από τις Ηνω­μέ­νες Πο­λι­τεί­ες. Ο στό­χος της ΤΑΙ είναι σε μελ­λο­ντι­κή έκ­δο­ση του αε­ρο­σκά­φους να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί ο εγ­χώ­ριος κι­νη­τή­ρας που ανα­πτύσ­σε­ται με­τα­ξύ της τουρ­κι­κής KALE και της βρε­τα­νι­κής Rolls-Royce.

Αλ­λω­στε, σε με­γά­λο πο­σο­στό, το ΚΑΑΝ απο­τε­λεί­ται από συ­στή­μα­τα και απάρ­τια που πα­ρά­γο­νται εκτός Τουρ­κί­ας. Ση­μα­ντι­κό με­ρί­διο συμ­με­το­χής στον σχε­δια­σμό του έχει η βρε­τα­νι­κή BAE Systems, ενώ κρί­σι­μα συ­στή­μα­τα κα­τα­σκευά­ζο­νται στη Νότια Κορέα, την Ου­κρα­νία και άλλες χώρες. Το σύ­στη­μα ηλε­κτρο­νι­κού πο­λέ­μου όπως και το ρα­ντάρ τε­χνο­λο­γί­ας AESA έχει ανα­λά­βει η τουρ­κι­κή Aselsan, το οποίο, σύμ­φω­να με τους κα­τα­σκευα­στές του, θα μπο­ρεί να κα­θο­δη­γεί όλη την γκάμα των όπλων που πα­ρά­γο­νται από την τουρ­κι­κή βιο­μη­χα­νία.

Στη φάση της βιο­μη­χα­νι­κής πα­ρα­γω­γής, η Aγκυρα υπο­στη­ρί­ζει ότι το ΚΑΑΝ θα δια­θέ­τει δυ­να­τό­τη­τα υπε­ρη­χη­τι­κής πτή­σης χωρίς τη χρήση με­τά­καυ­σης και χα­μη­λό RCS (ρα­διο­δια­το­μή), δη­λα­δή θα ανι­χνεύ­ε­ται με δυ­σκο­λία από τα εχθρι­κά ρα­ντάρ. Ισχυ­ρί­ζε­ται ότι θα γί­νε­ται σύ­ντη­ξη δε­δο­μέ­νων για κα­λύ­τε­ρη επί­γνω­ση και απο­τύ­πω­ση της τα­κτι­κής ει­κό­νας, θα δια­θέ­τει εξε­λιγ­μέ­νο σύ­στη­μα επι­κοι­νω­νιών και θα εξο­πλί­ζε­ται με βλή­μα­τα ακρί­βειας Αέρος / Αέρος και Αέρος / Εδά­φους με­γά­λου βε­λη­νε­κούς (Stand Off).

Ισορ­ρο­πία δυ­νά­με­ων

Ακόμη και αν όλα τα πα­ρα­πά­νω επα­λη­θευ­τούν, κάτι για το οποίο απαι­τού­νται χρό­νια εξα­ντλη­τι­κών δο­κι­μών, η ισορ­ρο­πία δυ­νά­με­ων ανά­με­σα στην Ελ­λά­δα και την Τουρ­κία, του­λά­χι­στον σε επι­χει­ρη­σια­κό επί­πε­δο, δεν ανα­μέ­νε­ται να αλ­λά­ξει ιδιαί­τε­ρα, όπως ανα­φέ­ρουν στην «Κ» έμπει­ροι αξιω­μα­τι­κοί της Πο­λε­μι­κής Αε­ρο­πο­ρί­ας.

Η Ελ­λά­δα, σύμ­φω­να με τα τω­ρι­νά δε­δο­μέ­να, θα μπει νω­ρί­τε­ρα στην 5η γενιά μα­χη­τι­κών και την εποχή των δι­κτυο­κε­ντρι­κών επι­χει­ρή­σε­ων με το F-35. Οι χει­ρι­στές της Πο­λε­μι­κής Αε­ρο­πο­ρί­ας θα απο­κτή­σουν ση­μα­ντι­κό προ­βά­δι­σμα στη χρήση «στελθ» αε­ρο­σκα­φών, ανά­λο­γο με αυτό που έχουν τα πλη­ρώ­μα­τα των υπο­βρυ­χί­ων 214 ένα­ντι των αντί­στοι­χων τουρ­κι­κών αλλά και οι πι­λό­τοι των F-16 Viper που ήδη «γρά­φουν» ώρες στο Αι­γαίο, ενώ οι Τούρ­κοι θα έχουν τα νέα F-16 στα χέρια τους μετά το 2027.

Επι­πλέ­ον, τα Rafale που ήδη δια­θέ­τει η Πο­λε­μι­κή Αε­ρο­πο­ρία, είναι εξο­πλι­σμέ­να με αι­σθη­τή­ρες και όπλα, ικανά να εντο­πί­σουν και να εξου­δε­τε­ρώ­σουν απει­λές, ακόμη και με χα­μη­λό RCS από με­γά­λη από­στα­ση χωρίς να γί­νουν αντι­λη­πτά. Τα γαλ­λι­κά μα­χη­τι­κά σε συν­δυα­σμό με τις δυ­να­τό­τη­τες αε­ρά­μυ­νας πε­ριο­χής των νέων φρε­γα­τών FDI του Πο­λε­μι­κού Ναυ­τι­κού επι­βάλ­λουν άρ­νη­ση πε­ριο­χής ακόμη και στα πιο σύγ­χρο­να μα­χη­τι­κά.

Ενα ακόμη ζή­τη­μα που έχει να ξε­πε­ρά­σει η Τουρ­κία με το ΚΑΑΝ είναι η επί­τευ­ξη οι­κο­νο­μί­ας κλί­μα­κος. Ενα τόσο με­γά­λο πρό­γραμ­μα δεν μπο­ρεί να είναι οι­κο­νο­μι­κά βιώ­σι­μο αν δεν έχει εξα­γω­γι­κό χα­ρα­κτή­ρα. Εκτός από την Ου­κρα­νία, το Αζερ­μπαϊ­τζάν και το Πα­κι­στάν που έχουν δη­λώ­σει ένα πρώ­ι­μο εν­δια­φέ­ρον, η εξα­γω­γι­κή επι­τυ­χία του ΚΑΑΝ απο­τε­λεί μια δύ­σκο­λη εξί­σω­ση με πολ­λές αστάθ­μη­τες πα­ρα­μέ­τρους για την Αγκυ­ρα.

Ωστό­σο, δεν μπο­ρεί κα­νείς να αμ­φι­σβη­τή­σει το στρα­τη­γι­κό όφε­λος της Τουρ­κί­ας. Ακόμη και αν δεν εντα­χθεί ποτέ σε υπη­ρε­σία, το ΚΑΑΝ απο­τε­λεί από­δει­ξη της ανα­βάθ­μι­σης των τε­χνο­λο­γι­κών ικα­νο­τή­των της αμυ­ντι­κής βιο­μη­χα­νί­ας των γει­τό­νων. Αρκεί να σκε­φθεί κα­νείς ότι σε διά­στη­μα 24 μηνών, πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν οι παρ­θε­νι­κές πτή­σεις τεσ­σά­ρων τουρ­κι­κών αε­ρο­σκα­φών. Πρό­κει­ται για το ΚΑΑΝ, τα μη επαν­δρω­μέ­να Anka-3, Bayraktar TB3 και το UAV μα­χη­τι­κό Kizilelma.

Πηγή kathimerini.gr