ΣτΕ: «Πράσινο φως» για το άνοιγμα του επαγγέλματος του φαρμακοποιού

Το «πρά­σι­νο φως» έδωσε το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τεί­ας για το πλή­ρες άνοιγ­μα του επαγ­γέλ­μα­τος του φαρ­μα­κο­ποιού, κρί­νο­ντας

ως συ­νταγ­μα­τι­κό και νό­μι­μο το οι­κειο σχέ­διο Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος του υπουρ­γειου Υγεί­ας_ πλην της δια­τα­ξης περι τη συμ­με­το­χή των ιδιω­τι­κών δια­γνω­στι­κών κέ­ντρων.

Το σχέ­διο Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος προ­βλε­πει τη χο­ρή­γη­ση άδειας σε:

1) Φυ­σι­κά πρό­σω­πα που έχουν την ιδιό­τη­τα του φαρ­μα­κο­ποιού,

2) Φυ­σι­κά πρό­σω­πα που δεν έχουν την ιδιό­τη­τα του φαρ­μα­κο­ποιού (ιδιώ­τες μη φαρ­μα­κο­ποιοί ) και

3) Συ­νε­ται­ρι­σμούς μέλη της «Ομο­σπον­δί­ας Συ­νε­ται­ρι­σμών Φαρ­μα­κο­ποιών Ελ­λά­δας».

Οι σύμ­βου­λοι Επι­κρα­τεί­ας δια­τυ­πώ­νουν έν­στα­ση μόνον στη διά­τα­ξη εκεί­νη που «θε­σπί­ζει από­λυ­τη απα­γό­ρευ­ση συμ­με­το­χής ως εταί­ρου, σε εται­ρεί­ες που λει­τουρ­γούν φαρ­μα­κείο, φυ­σι­κού ή νο­μι­κού προ­σώ­που που με­τέ­χει υπό οποια­δή­πο­τε ιδιό­τη­τα σε εται­ρεί­ες ιδιω­τι­κών δια­γνω­στι­κών ερ­γα­στη­ρί­ων, σε φαρ­μα­κευ­τι­κές εται­ρεί­ες κ.ο.κ., εφό­σον καθ’ όλη τη χρο­νι­κή πε­ρί­ο­δο από την έναρ­ξη έως την παύση λει­τουρ­γί­ας του φαρ­μα­κεί­ου και ως προς την εται­ρεία στην οποία με­τέ­χει το φυ­σι­κό πρό­σω­πο «είναι ή υπήρ­ξε κύ­ριος αριθ­μού με­το­χών που το κα­τα­τάσ­σουν ή κα­τέ­τασ­σαν με­τα­ξύ των δέκα με­γα­λύ­τε­ρων με­τό­χων της εται­ρεί­ας», εν­δέ­χε­ται να δη­μιουρ­γή­σει προ­βλή­μα­τα στην εφαρ­μο­γή της, διότι συ­ναρ­τά την ιδιό­τη­τα του κύ­ριου με­τό­χου με ενέρ­γειες τρί­των προ­σώ­πων (αγο­ρές, πω­λή­σεις με­το­χών), ενί­ο­τε βρα­χεί­ας διάρ­κειας, που δεν υπό­κει­νται καθ’ οιον­δή­πο­τε τρόπο στον έλεγ­χο των συ­γκε­κρι­μέ­νων προ­σώ­πων, ενώ μπο­ρεί να συ­νε­πά­γε­ται ανα­δρο­μι­κές ή επι­γε­νο­μέ­νως ανα­κύ­πτου­σες ακυ­ρό­τη­τες».

Ανα­λυ­τι­κό­τε­ρα:

Με γνω­μο­δό­τη­σή του, το Ε΄ Τμήμα του Ανω­τα­του δι­κα­στη­ρί­ου, με πρό­ε­δρο τον αντι­πρό­ε­δρο του ανω­τα­του δι­κα­στη­ρί­ου Αθα­νά­σιο Ράντο και ει­ση­γή­τρια την πά­ρε­δρο Θε­ο­δώ­ρα Ζιά­μου, κρι­νει ότι είναι σύμ­φω­νοι με το άρθρο 5 του Συ­ντάγ­μα­τος οι ει­σα­γό­με­νοι με το σχέ­διο δια­τάγ­μα­τος “πε­ριο­ρι­σμοί στην επαγ­γελ­μα­τι­κή ελευ­θε­ρία των φαρ­μα­κο­ποιών και την επι­χει­ρη­μα­τι­κή ελευ­θε­ρία των ιδιω­τών – μη φαρ­μα­κο­ποιών, όσον αφορά την υπο­χρε­ω­τι­κή επι­λο­γή εται­ρι­κής μορ­φής και τη συμ­με­το­χή στη σύν­θε­ση του εται­ρι­κού κε­φα­λαί­ου των φαρ­μα­κευ­τι­κών ΕΠΕ, με κρι­τή­ριο την επαγ­γελ­μα­τι­κή ιδιό­τη­τα των συμ­με­τε­χό­ντων».

Οι σύμ­βου­λοι Επι­κρα­τεί­ας ανα­φέ­ρουν ότι δεν εγεί­ρει ζη­τή­μα­τα συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας η πρό­βλε­ψη του δια­τάγ­μα­τος, «περί της υπο­χρε­ω­τι­κής συμ­με­το­χής σε ΕΠΕ ιδιο­κτη­σί­ας αδειού­χου- μη φαρ­μα­κο­ποιού, επι­στή­μο­να φαρ­μα­κο­ποιού με πο­σο­στό εται­ρι­κής με­ρί­δας 20%» και προ­σθέ­τουν ότι

«η νέα ρύθ­μι­ση περί δια­χω­ρι­σμού του ιδιο­κτη­σια­κού και επι­χει­ρη­σια­κού τομέα των φαρ­μα­κεί­ων από τον τομέα της πα­ρο­χής αμι­γώς φαρ­μα­κευ­τι­κών υπη­ρε­σιών θε­σπί­ζε­ται νο­μί­μως, από το ελ­λη­νι­κό Κρά­τος, κατ’ εκτί­μη­ση των σύγ­χρο­νων διε­θνών αντι­λή­ψε­ων περί ανοίγ­μα­τος των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μά­των στον αντα­γω­νι­σμό, λαμ­βα­νο­μέ­νων υπόψη και των δε­σμεύ­σε­ων της χώρας για την απε­λευ­θέ­ρω­ση των κλει­στών επαγ­γελ­μά­των με μεί­ω­ση των πε­ριο­ρι­σμών, με­τα­ξύ άλλων στα φαρ­μα­κεία». Στο ση­μείο αυτό επι­κα­λού­νται οι δι­κα­στές τη μνη­μο­νια­κή νο­μο­θε­σία.

Μά­λι­στα, ση­μειώ­νε­ται στην γνω­μο­δό­τη­ση, ότι η επί­μα­χη ρύθ­μι­ση κρί­θη­κε «ανα­γκαία για την αντι­με­τώ­πι­ση των φαι­νο­μέ­νων της υπερ­κα­τα­νά­λω­σης φαρ­μά­κων, της τε­χνη­τής ζή­τη­σης φαρ­μά­κων και της προ­ώ­θη­σης των μη γε­νο­σή­μων φαρ­μά­κων, που προ­κα­λούν αύ­ξη­ση της κρα­τι­κής φαρ­μα­κευ­τι­κής δα­πά­νης και υπέρ­με­τρη επι­βά­ρυν­ση των ορ­γα­νι­σμών κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης, τα οποία εκτι­μά­ται από τα ως άνω κεί­με­να ότι δύ­να­νται να απο­δο­θούν, με­τα­ξύ άλλων, και στο μο­νο­πώ­λιο του εμπο­ρί­ου φαρ­μά­κων εκ μέ­ρους του κλει­στού επαγ­γελ­μα­τι­κού κύ­κλου των φαρ­μα­κο­ποιών. Η άρση του εν λόγω μο­νο­πω­λί­ου θε­ω­ρεί­ται ότι θα συμ­βά­λει στη δια­μόρ­φω­ση από την ίδια την αγορά τόσο της προ­σφο­ράς και της ζή­τη­σης των φαρ­μά­κων, όσο και της ποιό­τη­τας των πα­ρε­χό­με­νων φαρ­μα­κευ­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών».

Οι σύμ­βου­λοι Επι­κρα­τεί­ας χα­ρα­κτη­ρί­ζουν όχι μόνο ανα­γκαία, αλλά και συ­νταγ­μα­τι­κή την υπο­χρε­ω­τι­κή συμ­με­το­χή επι­στή­μο­να φαρ­μα­κο­ποιού σε εμπο­ρι­κή κε­φα­λαιου­χι­κή εται­ρεία, όπως είναι η ΕΠΕ, με ορι­σμέ­νο πο­σο­στό εται­ρι­κής με­ρί­δας.

Ανα­γκαία για «τη δια­σφά­λι­ση της αυ­το­πρό­σω­πης πα­ρο­χής φαρ­μα­κευ­τι­κών υπη­ρε­σιών και τη συ­να­κό­λου­θη ανά­λη­ψη προ­σω­πι­κής ευ­θύ­νης για τις πα­ρε­χό­με­νες υπη­ρε­σί­ες βάσει των νο­μο­θε­τι­κών κα­νό­νων που διέ­πουν την άσκη­ση του επαγ­γέλ­μα­τος του φαρ­μα­κο­ποιού, και δεν συ­νι­στά, ως εκ τούτο, υπέρ­με­τρο πε­ριο­ρι­σμό της επι­χει­ρη­μα­τι­κής ελευ­θε­ρί­ας».

Εξάλ­λου, οπως επι­ση­μαί­νουν οι ίδιοι, “η υπο­χρε­ω­τι­κή συμ­με­το­χή του φαρ­μα­κο­ποιού σε φαρ­μα­κευ­τι­κή ΕΠΕ με πο­σο­στό εται­ρι­κής με­ρί­δας μι­κρό­τε­ρο του 50% δεν αντί­κει­ται στη συ­νταγ­μα­τι­κά προ­στα­τευό­με­νη επαγ­γελ­μα­τι­κή ελευ­θε­ρία των φαρ­μα­κο­ποιών (άρθρο 5 παρ. 1 του Συ­ντάγ­μα­τος), καθώς δεν δύ­να­ται να θε­ω­ρη­θεί ότι το Κρά­τος έχει την υπο­χρέ­ω­ση να επι­βάλ­λει ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο, ευ­νοϊ­κό για το φαρ­μα­κευ­τι­κό επάγ­γελ­μα, τρόπο λει­τουρ­γί­ας των φαρ­μα­κευ­τι­κών επι­χει­ρή­σε­ων, όπως την πα­ρα­φύ­λα­ξη της ιδιο­κτη­σί­ας των λει­τουρ­γού­ντων φαρ­μα­κεί­ων στους επι­στή­μο­νες φαρ­μα­κο­ποιούς».

Ούτε όμως, συ­νε­χί­ζει το ΣτΕ, «η πα­ρο­χή της δυ­να­τό­τη­τας, σε πρό­σω­πα που δεν έχουν τα ίδια επαγ­γελ­μα­τι­κά προ­σό­ντα με αυτά των φαρ­μα­κο­ποιών, να συμ­με­τέ­χουν σε επι­χεί­ρη­ση εκ­με­τάλ­λευ­σης φαρ­μα­κεί­ων δύ­να­ται να θε­ω­ρη­θεί ότι πε­ριο­ρί­ζει ου­σιω­δώς την επαγ­γελ­μα­τι­κή ελευ­θε­ρία των φαρ­μα­κο­ποιών, καθώς οι φαρ­μα­κο­ποιοί, που δεν κα­θί­στα­νται απλοί υπάλ­λη­λοι αλλά εταί­ροι στην οι­κεία επι­χεί­ρη­ση, πα­ρα­μέ­νουν κύ­ριοι της πλέον ση­μα­ντι­κής συ­νι­στα­μέ­νης της εκ­με­τάλ­λευ­σης φαρ­μα­κεί­ου, ήτοι της πα­ρο­χής του κα­τάλ­λη­λου φαρ­μά­κου στον ασθε­νή, υπό την ιδιό­τη­τά τους ως επι­στη­μο­νι­κώς υπευ­θύ­νων (εκά­στου εξ αυτών) ενός κα­τα­στή­μα­τος φαρ­μα­κεί­ου».

Οι πε­ριο­ρι­σμοί του σχε­δί­ου δια­τάγ­μα­τος «στην επι­χει­ρη­μα­τι­κή ελευ­θε­ρία των αι­τού­ντων την άδεια φαρ­μα­κεί­ου, συ­ναρ­τώ­με­νοι με την τή­ρη­ση ορι­σμέ­νων δια­δι­κα­σιών και όρων αδειο­δό­τη­σης φαρ­μα­κεί­ου (θέ­σπι­ση κω­λυ­μά­των από­κτη­σης της ιδιό­τη­τας εταί­ρου σε φαρ­μα­κείο, υπο­χρε­ω­τι­κών προ­σό­ντων για την από­κτη­ση άδειας φαρ­μα­κεί­ου, ανώ­τα­του αριθ­μού αδειών φαρ­μα­κεί­ου ανά φαρ­μα­κο­ποιό και ανά εταί­ρο), δεν αντί­κει­νται στο Σύ­νταγ­μα, στο μέτρο που οι τι­θέ­με­νοι πε­ριο­ρι­σμοί είναι πρό­σφο­ροι, ανα­γκαί­οι και κα­τάλ­λη­λοι για την προ­στα­σία της δη­μό­σιας υγεί­ας από τη δρα­στη­ριό­τη­τα προ­σώ­πων που, χωρίς να δια­θέ­τουν τα επαγ­γελ­μα­τι­κά εχέγ­γυα του φαρ­μα­κο­ποιού, θα ηδύ­να­ντο να προ­τά­ξουν τα συ­γκε­κρι­μέ­να, απα­ριθ­μού­με­να στη διά­τα­ξη, επι­χει­ρη­μα­τι­κά τους συμ­φέ­ρο­ντα ένα­ντι των συμ­φε­ρό­ντων των ασθε­νών”.