«Καμπανάκι» για ραγδαία μετάδοση της γρίπης κατά τις γιορτές: Ποιοι κινδυνεύουν, πώς να προστατευτούμε

Ραγδαία αύξηση παρου­σιά­ζουν τα κρού­σματα επο­χι­κής γρίπης στην Ευρώπη και τις επό­με­νες ημέρες έξαρση ανα­μέ­νε­ται και στην Ελλάδα.

Οι υγειο­νο­μι­κές αρχές παρα­κο­λου­θούν στενά την εξέλιξη της κατά­στα­σης, καθώς η φετινή περί­ο­δος γρίπης ξεκί­νησε περίπου τέσ­σε­ρις εβδο­μά­δες νωρί­τερα σε σύγκριση με προη­γού­με­νες χρονιές και απο­δί­δε­ται στην επι­κρά­τηση του υπο­κλά­δου K του ιού της γρίπης A(H3N2).

«Ιδιαί­τερη ανη­συ­χία προ­κα­λεί η επι­κρά­τηση στε­λε­χών του ιού της γρίπης Α(H3N2) και ειδι­κό­τερα του υπο­στε­λέ­χους Κ, το οποίο φαί­νε­ται να μετα­δί­δε­ται ταχύ­τερα και να συμ­βάλ­λει σε αυξη­μένο αριθμό κρου­σμά­των. Αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρ­χουν ενδεί­ξεις ότι το νέο αυτό υπο­στέ­λε­χος προ­κα­λεί βαρύ­τερη νόσο στον γενικό πλη­θυ­σμό, η ταχεία δια­σπορά του αυξάνει σημα­ντικά το φορτίο στα συστή­ματα υγείας, όπως κατα­γρά­φε­ται και σε πρό­σφα­τες ανα­λύ­σεις σε έγκριτα ιατρικά περιο­δικά», ανα­φέ­ρει στο Αθη­ναϊκό Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ), η καθη­γή­τρια Επι­δη­μιο­λο­γίας στο Εθνικό και Καπο­δι­στριακό Παν­νε­πι­στή­μιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), Θεοδώρα Ψαλ­το­πού­λου.

Αυξη­μένη πίεση στα συστή­ματα υγείας

Σύμφωνα με τον Παγκό­σμιο Οργα­νι­σμό Υγείας (ΠΟΥ), το συγκε­κρι­μένο στέ­λε­χος έχει κατα­στεί κυρί­αρχο στην ευρω­παϊκή ήπειρο, αντι­προ­σω­πεύ­ο­ντας έως και το 90% των επι­βε­βαιω­μέ­νων περι­στα­τι­κών. Ιδιαί­τερα υψηλή είναι η κυκλο­φο­ρία σε παιδιά ηλικίας 5-14 ετών, ενώ σε ορι­σμέ­νες χώρες κατα­γρά­φε­ται αύξηση των νοση­λειών, κυρίως μεταξύ ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω, εντεί­νο­ντας την ανη­συ­χία των υγειο­νο­μι­κών αρχών.

Τα συστή­ματα υγείας σε αρκετές χώρες δέχο­νται πίεση. Ιδιαί­τερα ανη­συ­χη­τική είναι η εικόνα στο Ηνωμένο Βασί­λειο, όπου το Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS) βρί­σκε­ται αντι­μέ­τωπο με έντονη πίεση λόγω της ραγδαίας αύξησης των κρου­σμά­των γρίπης. Σύμφωνα με επίσημα στοι­χεία, χιλιά­δες ασθε­νείς νοση­λεύ­ο­νται καθη­με­ρινά, με τις εισα­γω­γές να αυξά­νο­νται κυρίως μεταξύ ηλι­κιω­μέ­νων και ατόμων με υπο­κεί­μενα νοσή­ματα.

Οι βρε­τα­νι­κές αρχές περι­γρά­φουν την κατά­σταση ως ένα από τα πιο επι­βα­ρυ­μένα χει­με­ρινά κύματα των τελευ­ταίων ετών, καθώς η έξαρση της γρίπης συμπί­πτει με την κυκλο­φο­ρία και άλλων ανα­πνευ­στι­κών ιών, προ­κα­λώ­ντας καθυ­στε­ρή­σεις στα επεί­γο­ντα και έλλειψη δια­θέ­σι­μων κλινών. Η εξέλιξη αυτή λει­τουρ­γεί ήδη ως προει­δο­ποι­η­τικό παρά­δειγμα για τις υπό­λοι­πες ευρω­παϊ­κές χώρες, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της Ελλάδας, ανα­φέ­ρει η κ. Ψαλ­το­πού­λου.

Έξαρση γρίπης κατά τις γιορτές

Οι υγειο­νο­μι­κές αρχές έχουν τεθεί σε αυξη­μένη επα­γρύ­πνηση, καθώς η Ελλάδα εισέρ­χε­ται στην καρδιά του χειμώνα. Ο υπο­κλά­δος K του ιού της γρίπης A(H3N2) που κυκλο­φο­ρεί παγκο­σμίως έχει ανι­χνευ­τεί και στη χώρα μας.

Οι ειδικοί προει­δο­ποιούν για μια ανα­με­νό­μενη έξαρση της επο­χι­κής γρίπης τις επό­με­νες εβδο­μά­δες, με φόντο και τις αυξη­μέ­νες κοι­νω­νι­κές επαφές της εορ­τα­στι­κής περιό­δου. Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η καθη­γή­τρια Επι­δη­μιο­λο­γίας στο ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλ­το­πού­λου, οι συγκε­ντρώ­σεις σε κλει­στούς χώρους, τα ταξίδια και η αυξη­μένη κινη­τι­κό­τητα που χαρα­κτη­ρί­ζουν τις γιορτές, δημιουρ­γούν ευνοϊ­κές συν­θή­κες για τη μετά­δοση των ανα­πνευ­στι­κών ιών, όπως έχει επι­ση­μαν­θεί επα­νει­λημ­μένα από διε­θνείς υγειο­νο­μι­κούς οργα­νι­σμούς. Η εμπει­ρία των προη­γού­με­νων ετών δείχνει ότι τέτοιες περί­ο­δοι συνο­δεύ­ο­νται συχνά από απότομη αύξηση των κρου­σμά­των, η οποία απο­τυ­πώ­νε­ται με καθυ­στέ­ρηση στις νοση­λείες μετά το τέλος των εορτών.

Ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας επι­ση­μαί­νει ότι η μετά­δοση της επο­χι­κής γρίπης γίνεται κυρίως μέσω στα­γο­νι­δίων, όταν ένα μολυ­σμένο άτομο βήχει, φτερ­νί­ζε­ται ή μιλά σε κοντινή από­σταση, αλλά και μέσω επαφής με μολυ­σμέ­νες επι­φά­νειες, ιδιαί­τερα σε κλει­στούς χώρους με ανε­παρκή αερισμό. Η εορ­τα­στική περί­ο­δος, με τις παρα­τε­τα­μέ­νες κοι­νω­νι­κές συνα­να­στρο­φές σε εσω­τε­ρι­κούς χώρους, ενι­σχύει περαι­τέρω αυτή τη δυνα­μική μετά­δο­σης.

Ποιοι κιν­δυ­νεύ­ουν

Ο ΠΟΥ και άλλοι διε­θνείς οργα­νι­σμοί συμ­φω­νούν ότι οι πολίτες άνω των 60 ετών, τα άτομα με χρόνια νοσή­ματα, όπως καρ­διαγ­γεια­κές και πνευ­μο­νι­κές παθή­σεις, ο δια­βή­της ή η νεφρική ανε­πάρ­κεια, οι ανο­σο­κα­τε­σταλ­μέ­νοι ασθε­νείς, οι έγκυες γυναί­κες και τα μικρά παιδιά μέχρι 5 ετών, δια­τρέ­χουν αυξη­μένο κίνδυνο σοβαρών επι­πλο­κών από τη γρίπη, όπως ανα­φέ­ρε­ται και από την Εθνική Επι­τροπή Εμβο­λια­σμών στη χώρα μας. Για τις ομάδες αυτές, η λοίμωξη μπορεί να οδη­γή­σει σε πνευ­μο­νία, επι­δεί­νωση υπο­κεί­με­νων νοση­μά­των και ανάγκη νοση­λείας, σημειώ­νει η κ. Ψαλ­το­πού­λου.

Εμβο­λια­σμός, μάσκες και μέτρα προ­στα­σίας

Ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας τονίζει ότι ο ετήσιος αντι­γρι­πι­κός εμβο­λια­σμός παρα­μέ­νει το σημα­ντι­κό­τερο μέτρο πρό­λη­ψης. Ακόμη και όταν πραγ­μα­το­ποιεί­ται αργό­τερα μέσα στη σεζόν, μειώνει ουσια­στικά τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης και θανάτου, ιδίως στις ευπα­θείς ομάδες, όπως έχει τεκ­μη­ριω­θεί σε μεγάλες επι­δη­μιο­λο­γι­κές μελέτες.

Γι’ αυτό και στη χώρα μας υπάρχει η δωρεάν εμβο­λια­στική κάλυψη, που συμπε­ρι­λαμ­βά­νει και ειδικά ανο­σο­ε­νι­σχυ­τικά εμβόλια για τα άτομα τρίτης ηλικίας, όπως και έχει πρω­το­κυ­κλο­φο­ρή­σει το ρινικό εμβόλιο της γρίπης για τα παιδιά. Παράλ­ληλα, βασικά μέτρα ατο­μι­κής προ­στα­σίας, όπως η υγιεινή των χεριών, ο καλός αερι­σμός και η απο­μό­νωση σε περί­πτωση συμ­πτω­μά­των, η χρήση μάσκας σε εσω­τε­ρι­κούς χώρους με συνω­στι­σμό, συμ­βάλ­λουν στον περιο­ρι­σμό της δια­σπο­ράς στην κοι­νό­τητα. Σε περί­πτωση επι­δεί­νω­σης των συμ­πτω­μά­των χρειά­ζε­ται ιατρική συμ­βουλή. Επίσης, άμεση έναρξη αντι-ιϊκής αγωγής σε άτομα υψηλού κιν­δύ­νου για επι­πλο­κές της γρίπης, επί εμφά­νι­σης συμ­βα­τής συμ­πτω­μα­το­λο­γίας, με ή χωρίς θετική δια­γνω­στική δοκι­μα­σία.

Παράλ­ληλα υπάρχει δια­θέ­σιμο ειδικό δια­γνω­στικό kit για τη δια­φο­ρο­διά­γνωση ανάμεσα σε γρίπη Α ή Β, κορο­νοϊό ή ανα­πνευ­στικό συγκυ­τιακό ιό.

«Η φετινή έξαρση της γρίπης υπεν­θυ­μί­ζει ότι, παρά την εξοι­κεί­ωση της κοι­νω­νίας με τις επο­χι­κές ιώσεις, ο ιός της γρίπης εξα­κο­λου­θεί να απο­τε­λεί σοβαρή πρό­κληση για τη δημόσια υγεία», τονίζει η κ. Ψαλ­το­πού­λου. Προ­σθέ­τει ότι σε μια περίοδο έντονης κοι­νω­νι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας όπως οι γιορτές, η πρόληψη και η συμ­μόρ­φωση με τις διε­θνείς οδηγίες μπορούν να απο­δει­χθούν καθο­ρι­στι­κές για την προ­στα­σία τόσο των ευπαθών ατόμων όσο και της κοι­νω­νίας συνο­λικά.

Πηγή: protothema.gr