Έρευνα του ΑΠΘ – Πως η γραφειοκρατία κοστίζει και μάλιστα στα όρια του παραλογισμού

Πώς ένα στυλό αξίας τριά­ντα λε­πτών φτά­νει να κο­στί­ζει 70 ευρώ με αυ­στη­ρή προ­σή­λω­ση στο γράμ­μα του νόμου και με από­λυ­τη δια­φά­νεια των δια­δι­κα­σιών; Δεν πρό­κει­ται για κά­ποιο ακραίο σε­νά­ριο, αλλά για την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα μιας γρα­φειο­κρα­τί­ας, η οποία δεν υπο­βαθ­μί­ζει απλώς τη λει­τουρ­γία των δη­μό­σιων φο­ρέ­ων και των υπη­ρε­σιών που πα­ρέ­χουν στους πο­λί­τες, αλλά έχει και υψηλό οι­κο­νο­μι­κό κό­στος -κά­ποιες φορές στα όρια του πα­ρα­λο­γι­σμού.

Κα­θη­με­ρι­νά αναρ­τώ­νται στο πρό­γραμ­μα «Διαύ­γεια» χι­λιά­δες Πρά­ξεις δη­μο­σί­ων φο­ρέ­ων, οι οποί­ες αφο­ρούν την έγκρι­ση αι­τη­μά­των πί­στω­σης μι­κρών χρη­μα­τι­κών ποσών για εξυ­πη­ρέ­τη­ση κα­θη­με­ρι­νών λει­τουρ­γι­κών ανα­γκών. Όμως, σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις το δια­χει­ρι­στι­κό κό­στος διεκ­πε­ραί­ω­σης του αι­τή­μα­τος τε­λι­κά ξε­περ­νά κατά πολύ το αι­τού­με­νο ποσό της δα­πά­νης. Πα­ράλ­λη­λα, το ερώ­τη­μα “γιατί να χρειά­ζε­ται να συ­νε­δριά­σει ένα σώμα 40-50 αν­θρώ­πων, όπως ένα δη­μο­τι­κό συμ­βού­λιο ή η σύ­γκλη­τος Πα­νε­πι­στη­μί­ου για να δια­πι­στώ­σει ότι …κά­ποιος εκτυ­πω­τής χρειά­ζε­ται με­λά­νι” μοιά­ζει ρη­το­ρι­κό, όμως οι προ­ε­κτά­σεις της δια­δι­κα­σί­ας φέρ­νουν τη συ­ζή­τη­ση σε κα­θα­ρά πρα­κτι­κό επί­πε­δο.

Τα ευ­ρή­μα­τα της έρευ­νας, που πα­ρου­σιά­ζει το Αθη­ναϊ­κό/Μα­κε­δο­νι­κό Πρα­κτο­ρείο Ει­δή­σε­ων, είναι απο­κα­λυ­πτι­κά. Μέσα στη δια­δρο­μή των σα­ρά­ντα βη­μά­των, που ακο­λου­θεί κάθε αί­τη­μα δα­πά­νης από την υπο­βο­λή του, τί­θε­νται εύ­λο­γα ερω­τή­μα­τα για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα της δια­δι­κα­σί­ας, όσο και για την αξιο­ποί­η­ση των αν­θρώ­πι­νων και οι­κο­νο­μι­κών πόρων των δη­μό­σιων φο­ρέ­ων, καθώς και για το πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό απο­τύ­πω­μα της «χαρ­τού­ρας». Μπο­ρεί να βελ­τιω­θεί το σύ­στη­μα χωρίς «εκ­πτώ­σεις» στα κρι­τή­ρια της δια­φά­νειας;

Κ.Πιερ­ρα­κά­κης: Η ψη­φιο­ποί­η­ση πρέ­πει να πη­γαί­νει μαζί με την απλο­ποί­η­ση των δια­δι­κα­σιών

«Η ει­κό­να αυτή δεν μας τιμά ως κρά­τος», πα­ρα­δέ­χε­ται ο υπουρ­γός Επι­κρα­τεί­ας και Ψη­φια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης Κυ­ριά­κος Πιερ­ρα­κά­κης, υπόψη του οποί­ου ετέ­θη­σαν από το ΑΠΕ-ΜΠΕ τα συ­μπε­ρά­σμα­τα της έρευ­νας του Αρι­στο­τε­λεί­ου Πα­νε­πι­στη­μί­ου.

\Ερω­τη­θείς, πώς μπο­ρεί να βελ­τιω­θεί η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα του συ­στή­μα­τος χωρίς «εκ­πτώ­σεις» στα κρι­τή­ρια της δια­φά­νειας απα­ντά: «Οι υπη­ρε­σί­ες δεν “μι­λούν” με­τα­ξύ τους, δεν υπάρ­χει δια­λει­τουρ­γι­κό­τη­τα. Με τη δια­λει­τουρ­γι­κό­τη­τα με­τα­ξύ των μη­τρώ­ων των δια­φό­ρων υπη­ρε­σιών, που είναι ένας από τους βα­σι­κό­τε­ρους στό­χους του υπουρ­γεί­ου μας, θα αντι­με­τω­πι­στούν αγκυ­λώ­σεις με­τα­ξύ των δη­μο­σί­ων υπη­ρε­σιών, που φέρ­νουν απο­τε­λέ­σμα­τα σαν αυτά που δια­βά­ζου­με στην έρευ­να».

Επι­ση­μαί­νει, ωστό­σο, ότι «η ψη­φιο­ποί­η­ση από μόνη της δεν αρκεί για την πά­τα­ξη της γρα­φειο­κρα­τί­ας».

«Η ψη­φιο­ποί­η­ση πρέ­πει να πη­γαί­νει μαζί με την απλο­ποί­η­ση των δια­δι­κα­σιών. Εάν δεν συν­δυα­στούν, το μόνο που κά­νεις είναι να κα­τα­λή­γεις να ψη­φιο­ποιείς την γρα­φειο­κρα­τία. Αυτό πρέ­πει στα­δια­κά να το σκο­τώ­σου­με», εξη­γεί ο κ. Πιερ­ρα­κά­κης.

«Τα βή­μα­τα αυ­ξά­νο­νται αντί να μειώ­νο­νται»

Ένα από τα πα­ρά­δο­ξα, που ανέ­δει­ξε η επι­και­ρο­ποί­η­ση των στοι­χεί­ων του 2014, είναι ότι οι γρα­φειο­κρα­τι­κές δια­δι­κα­σί­ες, όχι απλά δε μειώ­θη­καν αλλά τα βή­μα­τα για την έγκρι­ση ενός αι­τή­μα­τος δα­πά­νης αυ­ξή­θη­καν από τα 32 στα 40 και κατά πε­ρι­πτώ­σεις σε ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρα. Αυτή είναι μία από τις πρώ­τες πα­ρα­τη­ρή­σεις του συ­ντο­νι­στή της έρευ­νας, κα­θη­γη­τή Οι­κο­νο­μι­κής Θε­ω­ρί­ας και Πο­λι­τι­κής του ΑΠΘ -και μέχρι τον πε­ρα­σμέ­νο Αύ­γου­στο αντι­πρύ­τα­νη Οι­κο­νο­μι­κών- Νίκου Βαρ­σα­κέ­λη.

Η δια­δι­κα­σία των απευ­θεί­ας ανα­θέ­σε­ων θε­ω­ρη­τι­κά προ­βλέ­φθη­κε, για να διευ­κο­λύ­νει τους δη­μό­σιους φο­ρείς να κα­λύ­πτουν τις ανά­γκες τους εκεί­νες που δεν μπο­ρούν να προ­ϋ­πο­λο­γι­στούν και να προ­βλε­φθούν στο πλαί­σιο με­γά­λων δια­γω­νι­σμών. «Επι­τρέ­πε­ται η με απευ­θεί­ας ανά­θε­ση σύ­να­ψη σύμ­βα­σης προ­μή­θειας προ­ϊ­ό­ντων, πα­ρο­χής υπη­ρε­σιών ή εκτέ­λε­σης έργων για ετή­σια δα­πά­νη μέχρι ποσού εί­κο­σι χι­λιά­δων (20.000) ευρώ», ανα­φέ­ρε­ται στο σχε­τι­κό άρθρο του νόμου για τις «Αρχές Δη­μο­σιο­νο­μι­κης δια­χεί­ρι­σης και επο­πτεί­ας».

«Το δη­μό­σιο λο­γι­στι­κό έχει δύο βα­σι­κούς στό­χους: Τη δια­φά­νεια και την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα. Αυτό το οποίο έχου­με κάνει τα τε­λευ­ταία χρό­νια -και λόγω των μνη­μο­νί­ων- είναι πως έχου­με επι­κε­ντρω­θεί στο να βά­λου­με δια­δι­κα­σί­ες, για να πε­ριο­ρί­σου­με τη δια­φθο­ρά, άρα να αυ­ξή­σου­με τη δια­φά­νεια. Συ­νε­πώς εμπλέ­κο­νται πάρα πολ­λοί σε μία δια­δι­κα­σία και η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα έχει πάει πια στο ναδίρ», εξη­γεί -σε δυο φρά­σεις- ο κ. Βαρ­σα­κέ­λης την πηγή του προ­βλή­μα­τος.

«Δι­υ­λί­ζο­ντας τον κώ­νω­πα…»

Η έντα­ση της γρα­φειο­κρα­τί­ας, που αφορά τις απευ­θεί­ας ανα­θέ­σεις, πε­ρι­γρά­φε­ται μέσα από τη ροή των απαι­τού­με­νων εγ­γρά­φων, απο­φά­σε­ων και υπο­γρα­φών. Και κάπου εκεί, κερ­δί­ζο­ντας το «στοί­χη­μα» της δια­φά­νειας, φαί­νε­ται πως χά­νε­ται η κοινή λο­γι­κή. Έτσι, σή­με­ρα, εάν ένας κα­θη­γη­τής χρειά­ζε­ται ένα στυλό και απο­φα­σί­σει να αι­τη­θεί την αγορά του, είναι βέ­βαιο ότι μέχρι να το πα­ρα­λά­βει θα έχει τε­λειώ­σει το με­λά­νι από πολλά άλλα στυλό, που θα γυ­ρεύ­ουν αντί­στοι­χα αι­τή­μα­τα ανα­πλή­ρω­σης και εκα­το­ντά­δες υπαλ­λή­λους να τα διεκ­πε­ραιώ­σουν στη διάρ­κεια εκα­το­ντά­δων ερ­γα­το­ω­ρών.

«Δη­λα­δή, για να αγο­ρά­σεις ένα στυλό μπο­ρεί να σου κο­στί­σει εβδο­μή­ντα ευρώ. Αν η προ­μή­θεια είναι με­γα­λύ­τε­ρη των 2.500 ευρώ θα πρέ­πει να γίνει σύμ­βα­ση. Τότε το κό­στος ανε­βαί­νει γιατί υπάρ­χουν κι άλλα στά­δια δια­δι­κα­σί­ας. Θα πρέ­πει εκεί να γίνει νο­μι­κή σύμ­βα­ση από το τμήμα προ­μη­θειών, θα απα­σχο­λη­θεί άτομο που θα συ­ντά­ξει τη σύμ­βα­ση με τις προ­δια­γρα­φές, θα την υπο­γρά­ψει ο προϊ­στά­με­νος του τμή­μα­τος προ­μη­θειών, θα τη μο­νο­γρά­ψει ο διευ­θυ­ντής οι­κο­νο­μι­κών υπη­ρε­σιών και αντί­στοι­χος αντι­πρύ­τα­νης οι­κο­νο­μι­κών και θα πάει να την υπο­γρά­ψει και ο ανά­δο­χος και το κό­στος εκεί ξε­περ­νά­ει τα 150 ευρώ. Για κάθε δια­δι­κα­σία έχου­με ένα τέ­τοιο κό­στος σε ένα πα­νε­πι­στή­μιο ή έναν δη­μό­σιο φορέα», εξη­γεί ο κ. Βαρ­σα­κέ­λης.

Στο ΑΠΘ η δια­δι­κα­σία διε­νέρ­γειας προ­μή­θειας με απευ­θεί­ας ανά­θε­ση, που ακο­λου­θεί­ται από τις ακα­δη­μαϊ­κές μο­νά­δες, αλλά και την κε­ντρι­κή διοί­κη­ση του ΑΠΘ είναι ενιαία, δη­λα­δή κάθε μο­νά­δα για οποια­δή­πο­τε προ­μή­θεια ανε­ξάρ­τη­τα από το ύψος της δα­πά­νης μέχρι του ποσού των 20.000 ευρώ περ­νά­ει από τη δια­δι­κα­σία των 40 βη­μά­των.

«Πέντε αναρ­τή­σεις στη Διαύ­γεια και έξι στά­σεις στο Πρω­τό­κολ­λο»

Επι­κα­λού­με­νος και την εμπει­ρία της διοί­κη­σης, που άσκη­σε ως αρ­μό­διος για τα οι­κο­νο­μι­κά του ΑΠΘ αντι­πρύ­τα­νης, ο κ. Βαρ­σα­κέ­λης αμ­φι­σβη­τεί τη σκο­πι­μό­τη­τα πολ­λών εκ των 40 βη­μά­των, τα οποία σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις εκτι­μά πως θα μπο­ρού­σαν να συ­ντμη­θούν.

Για πα­ρά­δειγ­μα, για την ανάρ­τη­ση των Πρά­ξε­ων στη «Διαύ­γεια» εξη­γεί ότι «ανε­βαί­νει αρ­χι­κά το αί­τη­μα που θα κάνει ο κα­θη­γη­τής, το Τμήμα, δεύ­τε­ρη φορά ανε­βαί­νει από την οι­κο­νο­μι­κή υπη­ρε­σία η από­φα­ση ανά­λη­ψη υπο­χρέ­ω­σης, τρίτη φορά και πάλι από την διεύ­θυν­ση οι­κο­νο­μι­κής δια­χεί­ρι­σης ανε­βαί­νει η έγκρι­ση της ανά­θε­σης, τέ­ταρ­τη από τη μο­νά­δα που αι­τεί­ται αναρ­τά­ται η σύμ­βα­ση και πέμ­πτη φορά γί­νε­ται η ανάρ­τη­ση των εντο­λών πλη­ρω­μής, όταν θα ανα­τε­θεί στον προ­μη­θευ­τή». «Το ίδιο πράγ­μα ανε­βαί­νει συ­νε­χώς. Το με­γά­λο ερω­τη­μα­τι­κό είναι αν θα μπο­ρού­σε να συ­ντμη­θεί», επι­ση­μαί­νει ο κα­θη­γη­τής.

Το …«αδη­φά­γο τέρας» της γρα­φειο­κρα­τί­ας απο­κτά ακόμη πιο μυ­θι­κές δια­στά­σεις, πα­ρα­τη­ρώ­ντας κα­νείς στον σχε­τι­κό χάρτη των δια­δι­κα­σιών, ότι το ίδιο αί­τη­μα θα πρέ­πει να πε­ρά­σει από το Τμήμα Πρω­το­κόλ­λου έξι φορές, στα διά­φο­ρα στά­δια της δια­δι­κα­σί­ας!

«Εκα­το­ντά­δες άν­θρω­ποι απα­σχο­λού­νται στο Πρω­τό­κολ­λο, για να περ­νά­ει το ίδιο πράγ­μα έξι φορές, τη στιγ­μή που τα τμή­μα­τα δεν έχουν διοι­κη­τι­κό προ­σω­πι­κό και οι μισοί του­λά­χι­στον θα μπο­ρού­σαν να απα­σχο­λού­νται εκεί που υπάρ­χει ανά­γκη», ανα­φέ­ρει ο κα­θη­γη­τής.

«Η δωρεά που άρ­γη­σε μια μέρα»

Μία από τις ερ­μη­νεί­ες που ο κ. Βαρ­σα­κέ­λης δίνει στις αγκυ­λώ­σεις των γρα­φειο­κρα­τι­κών δια­δι­κα­σιών αφορά στο ότι «το Γε­νι­κό Λο­γι­στή­ριο του Κρά­τους, που βγά­ζει όλες αυτές τις δια­δι­κα­σί­ες, δεν είναι ο χρή­στης, άρα δεν μπο­ρεί να κα­τα­νο­ή­σει και το πρό­βλη­μα».

Ως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα ανα­φέ­ρει την ιστο­ρία μιας «πο­λύ­πα­θης» δω­ρε­άς: «Κά­να­με διε­θνή δια­γω­νι­σμό -προ­βλέ­πε­ται όταν η προ­μή­θεια είναι με­γα­λύ­τε­ρη των 150.000 ευρώ- για προ­μή­θεια βι­βλί­ων. Ήλθε κά­ποιες μέρες μετά μια δωρεά στη Νο­μι­κή Σχολή, ύψους 18.000 ευρώ για να αγο­ρα­στούν βι­βλία. Αυτές οι 18.000 ευρώ τώρα δεν μπο­ρούν να δια­τε­θούν με απευ­θεί­ας ανά­θε­ση. Θα πρέ­πει να προ­κη­ρυ­χθεί διε­θνής δια­γω­νι­σμός για 18.000 ευρώ! Όμως, αν είχαν έλθει πρώτα οι 18.000 ευρώ της δω­ρε­άς, θα γι­νό­ταν η απευ­θεί­ας ανά­θε­ση και μετά ο δια­γω­νι­σμός. Από τη στιγ­μή που βγαί­νουν δια­γω­νι­σμοί για ένα είδος προ­μή­θειας, ακόμη και για την αγορά ενός στυλό θα πρέ­πει να γίνει διε­θνής δια­γω­νι­σμός. Αυτά είναι προ­βλή­μα­τα που έχουν εμ­φα­νι­στεί στην πο­ρεία».

Αντί­στοι­χη εμπει­ρία είχε η αρ­μό­δια διεύ­θυν­ση του υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας, όταν κλή­θη­κε να λύσει τον «γρίφο» της αγο­ράς γρα­φι­κής ύλης για τις διευ­θύν­σεις πρω­το­βάθ­μιας και δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης της χώρας. Δεν μπο­ρεί μία πε­ρι­φε­ρεια­κή διεύ­θυν­ση πρω­το­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης να αγο­ρά­σει μο­λύ­βια, αλλά πρέ­πει να τα προ­μη­θευ­τεί το υπουρ­γείο ως η κε­ντρι­κή αρχή. Αυτό πρα­κτι­κά ση­μαί­νει πως έπρε­πε να συ­γκε­ντρώ­σει από 150 διευ­θύ­νεις ό,τι χαρ­τι­κά, φω­το­τυ­πι­κά, στυλό, μο­λύ­βια μπο­ρεί να χρειά­ζο­νται, να τα ομα­δο­ποι­ή­σει, να βγά­λει δια­γω­νι­σμό και στο τέλος να τα μοι­ρά­σει.

«Το κό­στος»

Όλες οι πα­ρα­πά­νω δια­δι­κα­σί­ες είναι προ­φα­νές ότι έχουν κό­στος, το οποίο το Ερ­γα­στή­ριο Οι­κο­νο­μι­κής Ανά­λυ­σης και Πο­λι­τι­κής του ΑΠΘ μέ­τρη­σε και υπο­λό­γι­σε, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη όλες τις σχε­τι­κές πα­ρα­μέ­τρους. Για πα­ρά­δειγ­μα, ως βάση για τον προσ­διο­ρι­σμό του ερ­γα­σια­κού κό­στους έλαβε υπόψη το μη­νιαίο ει­σό­δη­μα διοι­κη­τι­κού υπαλ­λή­λου που ερ­γά­ζε­ται 10 χρό­νια. Η χρο­νο­μέ­τρη­ση των δια­δι­κα­σιών έγινε μέσω συ­νε­ντεύ­ξε­ων με το προ­σω­πι­κό των αντί­στοι­χων τι­μη­μά­των. Πόσο κο­στί­ζουν λοι­πόν τα 40 βή­μα­τα;

«Το συ­νο­λι­κό κό­στος της δια­δι­κα­σί­ας της απευ­θεί­ας προ­μή­θειας χωρίς την υπο­γρα­φή σύμ­βα­σης με τον προ­μη­θευ­τή, δη­λα­δή δα­πά­νη προ­μή­θειας μι­κρό­τε­ρη των 2.500 ευρώ, ανέρ­χε­ται σε 70 ευρώ και αυ­ξά­νει ση­μα­ντι­κά και μπο­ρεί να πλη­σιά­σει τα 200 ευρώ σε συμ­βά­σεις άνω των 10.000 ευρώ».

Το ετή­σιο κό­στος για το ΑΠΘ εκτι­μά­ται πως ξε­περ­νά το ένα εκα­τομ­μύ­ριο ευρώ. «Το 2013 με τα λι­γό­τε­ρα βή­μα­τα εί­χα­με υπο­λο­γί­σει με την οι­κο­νο­μι­κή υπη­ρε­σία -με βάση το πόσα αι­τή­μα­τα είχαν και πόσες τέ­τοιες πρά­ξεις είχαν κα­τα­γρα­φεί- ότι το κό­στος της δια­δι­κα­σί­ας για ό,τι ήταν κάτω από 20.000 ξε­περ­νού­σε το 1 εκα­τομ­μύ­ριο ευρώ. Όταν έχου­με πάει από τα 32 βή­μα­τα στα 40, αν κά­νου­με μια ανα­λο­γι­κή δια­δι­κα­σία το κό­στος ανε­βαί­νει στο 1,2 εκατ. ευρώ. Αν σκε­φτού­με ότι έχου­με 50 πα­νε­πι­στή­μια μπο­ρού­με να αντι­λη­φθού­με την επι­βά­ρυν­ση για το ελ­λη­νι­κό κρά­τος», εξη­γεί ο κ. Βαρ­σα­κέ­λης.

Δε­δο­μέ­νου, μά­λι­στα, ότι η δια­βί­βα­ση των εγ­γρά­φων δεν γί­νε­ται πλή­ρως με ηλε­κτρο­νι­κό τρόπο, στο σύ­νο­λο των ωρών που δα­πα­νώ­νται για την ολο­κλή­ρω­ση μιας πα­ραγ­γε­λί­ας ση­μα­ντι­κό κό­στος έχει και ο χρό­νος που χά­νε­ται στις δια­δρο­μές των υπαλ­λή­λων από κτί­ριο σε κτί­ριο, ή από γρα­φείο σε γρα­φείο, από τη μία υπη­ρε­σία στην άλλη και ο αντί­στοι­χος χρό­νος ανα­μο­νής στη σειρά εξυ­πη­ρέ­τη­σης. Το κό­στος αυτό είναι επι­πλέ­ον των 70 ευρώ ανά προ­μή­θεια.

«Το πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό απο­τύ­πω­μα της υπο­γρα­φής»

Ένα ακόμη ση­μείο από τα πα­ρά­δο­ξα της δια­δι­κα­σί­ας, που εκτός από το ότι ανε­βά­ζει το δια­χει­ρι­στι­κό κό­στος, έχει και επι­πτώ­σεις πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κού χα­ρα­κτή­ρα είναι οι δι­πλές υπο­γρα­φές. Σε ολό­κλη­ρη τη δια­δι­κα­σία των 40 βη­μά­των μο­να­χά σε πέντε δεν απαι­τεί­ται φυ­σι­κή υπο­γρα­φή σε χαρτί. Στα υπό­λοι­πα βή­μα­τα απαι­τεί­ται τόσο ψη­φια­κή όσο και φυ­σι­κή υπο­γρα­φή.

«Εκεί που έβαζα ψη­φια­κή υπο­γρα­φή έπρε­πε να βάζω και φυ­σι­κή κι αυτό γιατί, σύμ­φω­να με το Ελεγ­κτι­κό Συ­νέ­δριο, στο αρ­χείο πρέ­πει να υπάρ­χει το έγ­γρα­φο υπο­γε­γραμ­μέ­νο και σε φυ­σι­κή μορφή», θυ­μά­ται ο κ.Βαρ­σα­κέ­λης από την εμπει­ρία του ως αντι­πρύ­τα­νης Οι­κο­νο­μι­κών.

«Η άποψή μου είναι ότι κα­νο­νι­κά που­θε­νά δεν χρειά­ζε­ται φυ­σι­κή υπο­γρα­φή, ακόμη και στις συμ­βά­σεις μπο­ρεί μπει ηλε­κτρο­νι­κά και όταν εφαρ­μο­στεί η προ­α­ναγ­γελ­θεί­σα από την Ανε­ξάρ­τη­τη Αρχή Δη­μο­σί­ων Εσό­δων ηλε­κτρο­νι­κή έκ­δο­ση τι­μο­λο­γί­ων, θα μπο­ρού­σε κάλ­λι­στα να γίνει όλο το σύ­στη­μα ηλε­κτρο­νι­κό», προ­σθέ­τει.

«Οι δια­γω­νι­σμοί»

Ερω­τη­θείς αν οι ανά­γκες του Πα­νε­πι­στη­μί­ου κι αντί­στοι­χα άλλων δη­μό­σιων φο­ρέ­ων θα μπο­ρού­σαν να ομα­δο­ποι­η­θούν και να προ­ϋ­πο­λο­γι­στούν, ώστε οι προ­μή­θειες να γί­νουν μέσα από δια­γω­νι­στι­κές δια­δι­κα­σί­ες που θα ικα­νο­ποι­ή­σουν τα αι­τή­μα­τα για ένα με­γά­λο χρο­νι­κό διά­στη­μα ο κ. Βαρ­σα­κέ­λης απα­ντά: «Σε με­γά­λους φο­ρείς όπως εί­μα­στε εμείς το να κά­νεις έναν δια­γω­νι­σμό π.χ. για ανα­λώ­σι­μα θα πάρει και χρόνο. Εμείς κα­τα­φέ­ρα­με, με το γρα­φείο πα­ρέ­δρου, να το απο­κε­ντρώ­σου­με το σύ­στη­μα, να είναι του­λά­χι­στον σε επί­πε­δο σχο­λής οι προ­μή­θειες, για να μην προ­χω­ρά­με σε πολύ με­γά­λους δια­γω­νι­σμούς, που πάνε πίσω. Ένας πολύ με­γά­λος δια­γω­νι­σμός μπο­ρεί να πάει και 1-1,5 χρόνο να τε­λε­σφο­ρή­σει και ιδιαί­τε­ρα αν υπάρ­χουν πολ­λοί ανά­δο­χοι, όπου ο ένας κυ­νη­γά­ει τον άλλο. Οι ανά­γκες της Φυ­σι­κο­μα­θη­μα­τι­κής, για πα­ρά­δειγ­μα, δεν είναι ίδιες με εκεί­νες του Οι­κο­νο­μι­κού, άρα αυτό το οποίο έχου­με κάνει εμείς ως Αρι­στο­τέ­λειο είναι ότι έχου­με ομα­δο­ποι­ή­σει τις ανά­γκες σε επί­πε­δο σχο­λής, ώστε από τη μια να έχου­με συ­γκέ­ντρω­ση, αλλά από την άλλη να έχου­με και μια απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα, διότι αν τα μα­ζεύ­α­με όλα κε­ντρι­κά, θα δα­πα­νού­σα­με πολύ χρόνο. Για τη γρα­φι­κή ύλη, για πα­ρά­δειγ­μα, θα έπρε­πε η κάθε μο­νά­δα, δη­λα­δή ο κα­θη­γη­τής του τομέα, να πει ότι “θα χρεια­στώ 5 στυλό, 10 μο­λύ­βια και τρεις σβή­στρες”, να τα μα­ζέ­ψει όλα ο το­μέ­ας, μετά το τμήμα να μα­ζέ­ψει όλων των το­μέ­ων και ερ­γα­στη­ρί­ων να τα δώσει σε επί­πε­δο κο­σμη­τεί­ας και μετά από επί­πε­δο κο­σμη­τεί­ας να μα­ζευ­τούν σε επί­πε­δο Πα­νε­πι­στη­μί­ου. Πας κι αγο­ρά­ζεις το στυλό εντέ­λει».

«Η διε­θνής πρα­κτι­κή»

Σε ό,τι αφορά τη μέ­θο­δο που εφαρ­μό­ζουν πα­νε­πι­στή­μια στο εξω­τε­ρι­κό για να λύ­σουν την εξί­σω­ση της δια­φα­νούς απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας ο κα­θη­γη­τής διευ­κρι­νί­ζει: «Στη Γερ­μα­νία, όπως γνω­ρί­ζω, δεν έχουν όλα αυτά τα στά­δια της δια­γω­νι­στι­κής δια­δι­κα­σί­ας. Εκεί εφαρ­μό­ζουν και κά­ποια συ­στή­μα­τα προ­μη­θειών που εμείς δεν ήμα­σταν ακόμη έτοι­μοι να τα εφαρ­μό­σου­με, τα δυ­να­μι­κά συ­στή­μα­τα προ­μη­θειών. Μία λύση που έχουν βρει πα­νε­πι­στή­μια στο εξω­τε­ρι­κό είναι ότι κά­νουν έναν δια­γω­νι­σμό για δύο χρό­νια, π.χ. ότι έναν συ­γκε­κρι­μέ­νο τύπο υπο­λο­γι­στή θα τον προ­μη­θεύ­ει αυτός που πήρε τον δια­γω­νι­σμό, άρα όσοι υπο­λο­γι­στές κι αν χρεια­στούν και με όριο ένα πλα­φόν θα αγο­ρα­στούν από εκεί».

«Οι προ­τά­σεις»

Σχε­τι­κά με τις δυ­να­τό­τη­τες βελ­τί­ω­σης της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας του συ­στή­μα­τος, ο κα­θη­γη­τής του ΑΠΘ εκτι­μά ότι «τα μισά βή­μα­τα μπο­ρούν να κο­πούν κα­τευ­θεί­αν και χωρίς να επη­ρε­α­στεί κα­θό­λου το θέμα της δια­φά­νειας». «Από εκεί και πέρα», προ­σθέ­τει, «περ­νά­με και στο θέμα της ευ­θύ­νης», καθώς «όλοι τώρα λένε “ας πάρει την από­φα­ση ο πρύ­τα­νης”», όμως «ο κα­θέ­νας πρέ­πει να ανα­λά­βει την ευ­θύ­νη του».

«Δεν χρειά­ζε­ται όταν θα ζη­τή­σω να πάρω 10 στυλό να υπο­γρά­ψει ο πρύ­τα­νης ή ο αντι­πρύ­τα­νης, θα πρέ­πει να τα αγο­ρά­ζει η υπη­ρε­σία κα­τευ­θεί­αν, με την υπο­γρα­φή ούτε καν του γε­νι­κού διευ­θυ­ντή. Άλ­λω­στε, τι ση­μαί­νει ότι εγκρί­νει ο πρύ­τα­νης; Θα μπο­ρού­σε ο πρύ­τα­νης να πει στο Τμήμα Οι­κο­νο­μι­κών Επι­στη­μών “μην αγο­ρά­ζε­τε στυλό και μο­λύ­βια”; Θα πάει να δει αν τα χρειά­ζο­νται ή όχι; Δεν εξυ­πη­ρε­τεί τί­πο­τα. Πριν από τον αντι­πρύ­τα­νη έχει υπο­γρά­ψει ο αρ­μό­διος υπάλ­λη­λος, ο προϊ­στά­με­νος και ο διευ­θυ­ντής και μετά πάει στο πρυ­τα­νι­κό συμ­βού­λιο να δοθεί έγκρι­ση να γίνει η δα­πά­νη. Είναι τρελό», εξη­γεί ο κ. Βαρ­σα­κέ­λης.

Ση­μειώ­νει, δε, πως ακρι­βώς το ίδιο πρό­βλη­μα αντι­με­τω­πί­ζουν και οι δήμοι: «Δεν είναι ο πρύ­τα­νης κι ο αντι­πρύ­τα­νης, αλλά είναι ο δή­μαρ­χος κι ο αντι­δή­μαρ­χος, δεν είναι η σύ­γκλη­τος αλλά είναι το δη­μο­τι­κό συμ­βού­λιο, δεν είναι το πρυ­τα­νι­κό συμ­βού­λιο αλλά είναι η οι­κο­νο­μι­κή επι­τρο­πή, άρα όλα αυτά είναι ένας φόρ­τος και μπο­ρού­με να εξοι­κο­νο­μή­σου­με και αν­θρώ­πους και χρήμα. Δεν είναι δυ­να­τόν να απο­φα­σί­ζει το δη­μο­τι­κό συμ­βού­λιο ή η οι­κο­νο­μι­κή επι­τρο­πή του δήμου, αν θα πά­ρουν 10 σκού­πες, είναι τρελό».

«Μπο­ρούν να κα­ταρ­γη­θούν του­λά­χι­στον 20 βή­μα­τα που δεν έχουν κα­νέ­να απο­λύ­τως νόημα, μπο­ρού­με να τα συ­ντμή­σου­με. Θέλει οπωσ­δή­πο­τε εξορ­θο­λο­γι­σμό το σύ­στη­μα, να δια­σφα­λί­σου­με τη δια­φά­νεια με χα­μη­λό­τε­ρο γρα­φειο­κρα­τι­κό κό­στος», προ­σθέ­τει.

«Το σχέ­διο ψη­φια­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης του ΑΠΘ»

Με την πε­ποί­θη­ση πως η κα­θη­με­ρι­νή γρα­φειο­κρα­τία επι­βάλ­λε­ται σε με­γά­λο βαθμό από το θε­σμι­κό πλαί­σιο, αλλά εν μέρει και από εσω­τε­ρι­κές δια­δι­κα­σί­ες, που μπο­ρούν να μειω­θούν, αλ­λά­ζο­ντας νο­ο­τρο­πία και φι­λο­σο­φία προ­σέγ­γι­σής τους, ο νέος πρύ­τα­νης του ΑΠΘ -από 1η Σε­πτεμ­βρί­ου 2019- κα­θη­γη­τής Νίκος Πα­παϊ­ω­άν­νου πα­ρου­σιά­ζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ τον σχε­δια­σμό των πο­λι­τι­κών εκ­συγ­χρο­νι­σμού των διοι­κη­τι­κών δια­δι­κα­σιών, που ξε­κι­νά να υλο­ποιεί.

Στο επί­κε­ντρο του σχε­δια­σμού αυτού βρί­σκε­ται η λει­τουρ­γία Ηλε­κτρο­νι­κού Μη­τρώ­ου Δια­δι­κα­σιών το οποίο θα κα­τα­γρά­φει, θα απο­τυ­πώ­νει και θα τυ­πο­ποιεί τις διοι­κη­τι­κές δια­δι­κα­σί­ες, θα κα­τα­γρά­φει τα ανα­γκαία υπο­στη­ρι­κτι­κά έγ­γρα­φα και τη διοι­κη­τι­κή νο­μο­θε­σία και θα εν­σω­μα­τώ­νει διαρ­κώς ενη­με­ρώ­σεις απλού­στευ­σης και ψη­φιο­ποί­η­σης.

«Προ­ω­θού­με την ηλε­κτρο­νι­κή δια­κί­νη­ση εγ­γρά­φων. Σχε­διά­ζου­με και ανα­πτύσ­σου­με εφαρ­μο­γή υπο­στή­ρι­ξης της διοι­κη­τι­κής λει­τουρ­γί­ας, η οποία πε­ρι­λαμ­βά­νει την απο­τύ­πω­ση ορ­γα­νο­γράμ­μα­τος του ΑΠΘ, την πε­ρι­γρα­φή των αρ­μο­διο­τή­των κάθε ορ­γα­νω­τι­κής μο­νά­δας, τον προσ­διο­ρι­σμό της ανα­γκαί­ας στε­λέ­χω­σης κατά ει­δι­κό­τη­τα, την απο­τύ­πω­ση των ανα­γκαί­ων τυ­πι­κών προ­σό­ντων με σκοπό την υπο­στή­ρι­ξη των δια­δι­κα­σιών με­τα­βο­λών κατά ορ­γα­νω­τι­κή μο­νά­δα», γνω­στο­ποί­η­σε ο κ. Πα­παϊ­ω­άν­νου μι­λώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

πηγή protothema.gr