Το καλοκαίρι του 2018 έρχεται νέο μνημόνιο με τους δανειστές

Του Θάνου Τσίρου

To 4o μνη­μό­νιο, ανε­ξάρ­τητα από το αν θα φέρει αυτή την ονο­μα­σία ή όχι, θα υπο­γρα­φεί το καλο­καίρι του 2018 ύστερα από έναν ακόμη σκληρό γύρο δια­πραγ­μα­τεύ­σεων με τους δανει­στές. Το κείμενο συμ­φω­νίας θα περι­λαμ­βά­νει τις υπο­χρε­ώ­σεις της Ελλάδας για εκπλή­ρωση συγκε­κρι­μέ­νων δημο­σιο­νο­μι­κών στόχων ακόμη και μετά το 2022 αλλά και τις υπο­χρε­ώ­σεις των δανει­στών για την υλο­ποί­ηση συγκε­κρι­μέ­νων μέτρων διευ­θέ­τη­σης του χρέους. Ο χρόνος υπο­γρα­φής της νέας συμ­φω­νίας έχει μετα­τε­θεί για το καλο­καίρι του 2018 για πολλούς λόγους:

1. Θα έχουν ολο­κλη­ρω­θεί και οι γερ­μα­νι­κές εκλογές κάτι που σημαί­νει ότι θα λυθούν τα χέρια της νέας γερ­μα­νι­κής κυβέρ­νη­σης προ­κει­μέ­νου να περάσει τα μέτρα για τη ρύθμιση του ελλη­νι­κού χρέους από τη γερ­μα­νική Βουλή.

2.  Θα έχει ολο­κλη­ρω­θεί η περί­ο­δος του 3ου μνη­μο­νίου οπότε θα πρέπει να απο­τυ­πω­θεί και σε ένα γραπτό κείμενο το καθε­στώς που θα ισχύσει για την Ελλάδα

3. Θα έχουν καθο­ρι­στεί οι δημο­σιο­νο­μι­κοί στόχοι που θα πρέπει να εκπλη­ρώ­σει η Ελλάδα οπότε θα πρέπει να απο­τυ­πω­θούν τα δικαιώ­ματα της χώρας μας σε περί­πτωση υλο­ποί­η­σης αλλά και οι υπο­χρε­ώ­σεις σε περί­πτωση μή εκπλή­ρω­σής τους.

Έτσι, ανε­ξάρ­τητα από το τι θα γίνει στις 22 Μαΐου στις Βρυ­ξέλ­λες, το καλο­καίρι του 2018 προ­μη­νύ­ε­ται από τώρα «καυτό». Την επόμενη εβδο­μάδα, θα πλη­ρο­φο­ρη­θούμε τον οδικό χάρτη των πρω­το­γε­νών πλε­ο­να­σμά­των. Το πιθα­νό­τερο σενάριο είναι ότι θα απο­φα­σι­στεί πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 3,5% για την περίοδο μέχρι και το 2022 –δηλαδή για πέντε συνε­χό­μενα χρόνια αρχής γενο­μέ­νης από το 2018-  και στα­διακή απο­κλι­μά­κωσή του από αυτό το χρονικό σημείο και μετά. Επίσης, ανα­μέ­νε­ται να επα­να­βε­βαιω­θεί η πρόθεση του Eurogroup να εγγυ­η­θεί ότι οι ετήσιες δαπάνες για την εξυ­πη­ρέ­τηση του χρέους, δεν θα ξεπε­ρά­σουν το 15% του ΑΕΠ συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της δαπάνης για τα έντοκα γραμ­μά­τια του ελλη­νι­κού δημο­σίου.

Εφόσον στο Eurogroup δοθούν οι κατάλ­λη­λες εγγυ­ή­σεις για το χρέος από τους Ευρω­παί­ους, θα κλει­δώ­σει η συμ­με­τοχή του Διε­θνούς Νομι­σμα­τι­κού Ταμείου, θα εκτα­μιευ­τεί η δόση και για έναν χρόνο, το βάρος της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης θα πέσει στην εκπλή­ρωση των τελευ­ταίων προ­α­παι­τού­με­νων μέχρι και τη λήξη του 3ου μνη­μο­νίου. Ουσια­στικά, μετά την… κρυάδα των μέτρων ύψους 5,4 δις. ευρώ, δεν υπάρ­χουν σοβαρές εκκρε­μό­τη­τες. Έτσι, το βάρος θα πέσει στη δια­πραγ­μά­τευση του καλο­και­ριού του 2018 καθώς τότε θα κριθούν τα πάντα:

1. Το αν θα υπάρ­ξουν θετικά μέτρα το 2019 ή αν θα ενερ­γο­ποι­η­θούν μόνο το αρνη­τικά μέτρα. Το πακέτο του 2019 περι­λαμ­βά­νει το επίδομα στέ­γα­σης, την αύξηση του επι­δό­μα­τος τέκνων, τη μείωση της συμ­με­το­χής στα φάρμακα, τις νέες θέσεις εργα­σίας και την διάθεση 300 εκατ. ευρώ για επεν­δύ­σεις. Για να ενερ­γο­ποι­η­θεί το καλό πακέτο του 2019, θα πρέπει το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο, η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, ο ESM και η ΕΚΤ να συμ­φω­νή­σουν ότι το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα του 2019 μπορεί να φτάσει στο 3,5% χωρίς να συνυ­πο­λο­γί­ζε­ται η εξοι­κο­νό­μηση δαπανών από τη μείωση των συντά­ξεων (σ.σ αν συνυ­πο­λο­γι­στεί και αυτή, τότε το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα ανε­βαί­νει στο 4,5%). Η δια­πραγ­μά­τευση θα είναι πολύ σκληρή καθώς θα μπουν στο μικρο­σκό­πιο όχι μόνο οι δημο­σιο­νο­μι­κές επι­δό­σεις αλλά και οι πηγές παρα­γω­γής του πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος. Μέτρα που θα εκτι­μη­θεί από το ΔΝΤ ότι απέ­δω­σαν εφάπαξ μέσα στο 2018, δεν θα ληφθούν υπόψη στον προσ­διο­ρι­σμό του πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος του 2019 και έτσι η ενερ­γο­ποί­ηση των θετικών μέτρων θα γίνει ακόμη πιο δύσκολη.

2.Θα κριθεί επίσης το ακριβές περιε­χό­μενο των μέτρων ελά­φρυν­σης του χρέους. Η υλο­ποί­ησή τους εκτι­μά­ται ότι θα συν­δε­θεί με την επί­τευξη των δημο­σιο­νο­μι­κών στόχων από ελλη­νι­κής πλευράς.

FAZ: Αμφι­βο­λίες για την

ελά­φρυνση του χρέους

Η ελλη­νική κυβέρ­νηση ελπίζει ότι θα υπάρξει θετική απόφαση στο Eurogroup της Δευ­τέ­ρας, αλλά δεν υπάρχει συμ­φω­νία για την ανάγκη ελά­φρυν­σης του ελλη­νι­κού χρέους, γράφει η Frankfurter Allgemeine Zeitung.

«Μεταξύ των υπουρ­γών Οικο­νο­μι­κών της ευρω­ζώ­νης υπάρ­χουν αμφι­βο­λίες για το κατά πόσο οι προσ­δο­κίες του Αλέξη Τσίπρα για μια γρήγορη εκτα­μί­ευση της επό­με­νης δόσης και μια ελά­φρυνση χρέους μπορούν να υλο­ποι­η­θούν», σημειώ­νει η γερ­μα­νική εφη­με­ρίδα.

«Ωστόσο δεν υπάρχει συμ­φω­νία ανα­φο­ρικά με την ανάγκη μιας επι­πλέον ελά­φρυν­σης του ελλη­νι­κού χρέους. Το ΔΝΤ θέλει να γίνει αυτό το βήμα. Οι Ευρω­παίοι, με τη Γερ­μα­νία στην πρώτη γραμμή, θεωρούν ότι κάτι τέτοιο δεν είναι απα­ραί­τητο. Πίσω από τις δια­φο­ρές τους κρύ­βο­νται τα δια­φο­ρε­τικά σενάρια για την εξέλιξη του ελλη­νι­κού χρέους ως το 2060. Τα πάντα εξαρ­τώ­νται από τις ειδι­κό­τε­ρες υπο­θέ­σεις σχετικά με την πορεία του πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος (του πλε­ο­νά­σμα­τος δηλαδή του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού εξαι­ρου­μέ­νων των πλη­ρω­μών τόκων) και της οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης στην Ελλάδα», ανα­φέ­ρει ακόμη η FAZ, σύμφωνα με την Deutsche Welle.

Η γερ­μα­νική εφη­με­ρίδα σημειώ­νει ότι υπάρ­χουν δύο σενάρια, το αισιό­δοξο και το απαι­σιό­δοξο.

«Σύμφωνα με το αισιό­δοξο σενάριο των Ευρω­παίων το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα θα μειώ­νε­ται στα­διακά, έτσι ώστε να έρθει σε έναν μέσο όρο 2,6% μέχρι το 2060. Στη συνέ­χεια, όταν η οικο­νο­μία συνε­χί­σει να βελ­τιώ­νε­ται σε πραγ­μα­τικά επίπεδα ετησίως κατά 1,3%, το 2060 το ποσοστό του χρέους θα μπορεί να φτάσει σε ένα ποσοστό της τάξεως του 49% του ΑΕΠ.

Στο απαι­σιό­δοξο σενάριο του ΔΝΤ (μόνο 1,5% πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα και μόνο 1% ανά­πτυξη) το ποσοστό του χρέους μέχρι το 2060 θα ανέλθει στο 226%», ανα­φέ­ρει.

Πίσω από τα δια­φο­ρε­τικά σενάρια, ενυ­πάρ­χουν δια­φο­ρε­τι­κές εκτι­μή­σεις και για την ικα­νό­τητα της χώρας να φέρει εις πέρας μεταρ­ρυθ­μί­σεις.

«Οι Ευρω­παίοι ζητούν περισ­σό­τε­ρες διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις και ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις για να τονώ­σουν την οικο­νο­μική ανά­πτυξη. Το ΔΝΤ από την πλευρά του στην τελευ­ταία έκθεσή του κατα­γρά­φει τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις που ακόμη εκκρε­μούν. Η Αθήνα ως τώρα συχνά έχει επι­κυ­ρώ­σει νομο­θε­τικά τις απαι­τού­με­νες μεταρ­ρυθ­μί­σεις αλλά δεν τις έχει εφαρ­μό­σει στην πραγ­μα­τι­κό­τητα. Ως εκ τούτου οι προ­βλέ­ψεις για την ανά­πτυξη είναι μάλλον ζοφερές, και το ΔΝΤ ζητά έτσι ελά­φρυνση χρέους», συνε­χί­ζει η FAZ.

Η γερ­μα­νική εφη­με­ρίδα κατα­λή­γει σημειώ­νο­ντας ότι για την ελλη­νική κυβέρ­νηση οι νέες περι­κο­πές στις συντά­ξεις και η μείωση του αφο­ρο­λό­γη­του είναι η «τελευ­ταία θυσία», που ανα­μέ­νε­ται να εισφέ­ρει στον δημόσιο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 5 δισ. ετησίως. «Αυτή ήταν και η απαί­τηση του ΔΝΤ». Εάν βέβαια επι­βε­βαιω­θούν τα θετικά σενάρια των Ευρω­παίων η Ελλάδα θα μπο­ρέ­σει να ξεπε­ρά­σει τους στόχους της για το 2018 με 2020 και στη συνέ­χεια να απο­δώ­σει μέρος των πλε­ο­να­σμά­των για φορο­λο­γι­κές ελα­φρύν­σεις ή φορο­λο­γι­κές δαπάνες. Στο μεταξύ, σίγουρο είναι επίσης ότι η διελ­κυ­στίνδα για την πίστωση της επό­με­νης δόσης προς την Ελλάδα κοστί­ζει για την ώρα στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία, σημειώ­νει η FAZ.

Γερ­μα­νική επι­στολή στην

Κομι­σιόν για την ΕΛΣΤΑΤ

Το Spiegel από την άλλη ανα­φέ­ρε­ται σε επι­στολή προς την Κομι­σιόν για την ΕΛΣΤΑΤ.

«Το γερ­μα­νικό υπ. Οικο­νο­μι­κών ζήτησε από την Κομι­σιόν να διορ­θώ­σει γρήγορα το στα­τι­στικό χάος που επι­κρα­τεί στην Ελλάδα. Δεν νοείται, οι χώρες-δανειστές να προ­ε­τοι­μά­ζουν το δρόμο για το τρίτο πρό­γραμμα βοή­θειας προς την Ελλάδα, την ώρα που η ΕΛΣΤΑΤ ακόμη εργά­ζε­ται με ανα­ξιό­πι­στο τρόπο, ανέφερε σε επι­στολή του ο Γερ­μα­νός υφυ­πουρ­γός Οικο­νο­μι­κών και υπεύ­θυ­νος για θέματα Ευρώπης Τόμας Στέφεν», σύμφωνα με το γερ­μα­νικό περιο­δικό, όπως ανα­με­τα­δί­δει η Deutsche Welle.

«Είναι παρά­λογο, βοήθεια δισ. ευρώ να κατα­βάλ­λε­ται στη βάση λαν­θα­σμέ­νων μαθη­μα­τι­κών στοι­χείων», σημειώ­νει το Der Spiegel, σε συνέ­χεια της κρι­τι­κής που ασκή­θηκε εκ νέου στην Ελλάδα για την ΕΛΣΤΑΤ στις αρχές της εβδο­μά­δας, υπεν­θυ­μί­ζο­ντας τέλος ότι «τα εξω­ραϊ­σμένα στα­τι­στικά στοι­χεία ήταν ένας λόγος για τον οποίο η Ελλάδα μπήκε με μη αξιό­πι­στο τρόπο στη νομι­σμα­τική ένωση».