Πόσο διαρκεί η προστασία που παρέχουν τα εμβόλια κατά του κορωνοϊού

Τι δεί­χνουν τα πρώτα επι­στη­μο­νικά στοι­χεία και ποιοι είναι οι καθο­ρι­στι­κοί παρά­γο­ντες για τη διάρ­κεια της ανοσίας. Οι κλι­νι­κές μελέτες για την ανάγκη τρίτης δόσης.

Τα νεότερα δεδο­μένα για την προ­στα­σία που παρέ­χουν τα εμβόλια κατά του SARS-COV-2 συνο­ψί­ζουν οι ιατροί της Θερα­πευ­τι­κής Κλι­νι­κής της Ιατρι­κής Σχολής του Εθνικού και Καπο­δι­στρια­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, Θεοδώρα Ψαλ­το­πού­λου, Πάνος Μαλαν­δρά­κης, Γιάννης Ντά­να­σης και Θάνος Δημό­που­λος (πρύ­τα­νης ΕΚΠΑ).

Ανα­φέ­ρουν ότι με βάση τα δεδο­μένα από κλι­νι­κές μελέτες των εμβο­λίων Pfizer, Moderna και Johnson & Johnson, η προ­στα­σία των εμβο­λίων είναι του­λά­χι­στον τρεις μήνες. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, αυτό το χρονικό διά­στημα ανα­μέ­νε­ται να είναι πολύ μεγα­λύ­τερο, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές το πόσο θα είναι αυτό, καθώς ποι­κίλ­λει από άνθρωπο σε άνθρωπο, ανάλογα με την ανο­σο­λο­γική από­κριση στο εμβόλιο. Υπο­θε­τικά, η ανοσία που παρέ­χουν τα εμβόλια θα είναι του­λά­χι­στον έξι με οκτώ μήνες, ενώ αν η ανοσία έναντι του SARS-CoV-2 είναι παρό­μοια με άλλων κορω­νοϊών, όπως το κοινό κρυο­λό­γημα, τότε η προ­στα­σία μπορεί να επαρκεί και για ένα ή και δύο έτη, πριν χρεια­στεί κάποια δόση ενί­σχυ­σης.

Σε ασθε­νείς που νόσησαν με λοίμωξη Covid-19 η ανοσία ήταν επαρκής για παρα­πάνω από οκτώ μήνες. Βέβαια η αντα­πό­κριση στο εμβόλιο ανα­μέ­νε­ται να είναι δια­φο­ρε­τική σε σχέση με τη φυσική ανοσία της λοί­μω­ξης. Οι ασθε­νείς που νόσησαν βαρύ­τερα έχουν ισχυ­ρό­τερη ανο­σιακή απά­ντηση σε σχέση με όσους νόσησαν πιο ήπια.

Το παρά­δοξο είναι ότι επειδή η ανοσία που επάγει το εμβόλιο προ­σο­μοιά­ζει με την ανοσία που επι­τεύ­χθη με σοβα­ρό­τερη μορφή της λοί­μω­ξης, είναι πιθανό πολλοί εμβο­λια­σμέ­νοι να έχουν καλύ­τερη ανοσία από τους περισ­σό­τε­ρους που νόσησαν. Παρ’ όλα αυτά, τα αντι­σώ­ματα στα­διακά θα πέσουν, και όταν φτάσουν έναν ουδό ασφα­λείας, το άτομο θα είναι ξανά επίνοσο. Βέβαια είναι πιθανό η λοίμωξη να είναι πιο ήπια. Τα Β κύτταρα μνήμης που παρα­μέ­νουν στον οργα­νι­σμό μπορούν δυνη­τικά να ξανα­πα­ρά­γουν αντι­σώ­ματα, όταν εκτε­θούν στον ιό, και να προ­σαρ­μο­στούν γρήγορα σε ένα δια­φο­ρε­τικό στέ­λε­χος του ιού, εξα­σφα­λί­ζο­ντας έτσι μία παρα­τε­τα­μένη «ασφά­λεια», του­λά­χι­στον από τη σοβα­ρό­τερη μορφή της νόσου.

Οι ειδικοί προ­σπα­θούν να εντο­πί­σουν τον ουδό κάτω από τον οποίο τα αντι­σώ­ματα δεν θα είναι πλέον προ­στα­τευ­τικά και θα είναι απα­ραί­τη­τες δόσεις ενί­σχυ­σης. Οι εται­ρείες Pfizer και Moderna έχουν σχε­διά­σει κλι­νι­κές μελέτες για να καθο­ρί­σουν πόσο θα παρα­τεί­νει την ανοσία μία δόση ενί­σχυ­σης και κατά πόσο τα εμβόλιά τους είναι απο­τε­λε­σμα­τικά έναντι των νέων στε­λε­χών, ενώ το εμβόλιο της εται­ρείας Johnson & Johnson δοκι­μά­ζε­ται και σε δύο δόσεις.

Προς το παρόν τα εμβόλια είναι απο­τε­λε­σμα­τικά έναντι των περισ­σό­τε­ρων μεταλ­λά­ξεων του ιού, αλλά αυτό μπορεί να αλλάξει, αν ο ιός συνε­χί­ζει να μεταλ­λάσ­σε­ται. Το σημα­ντι­κό­τερο είναι ο γρή­γο­ρος εμβο­λια­σμός του πλη­θυ­σμού, γιατί όσο ο ιός «κυκλο­φο­ρεί» περισ­σό­τερο τόσο περισ­σό­τε­ρες πιθα­νό­τη­τες υπάρ­χουν να μεταλ­λα­χθεί σε ανθε­κτι­κό­τερα στελέχη.