Αναζητείται στρατηγική θαλάσσιου τουρισμού

Κεντρικό σημείο της πολι­τι­κής εμπλου­τι­σμού του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος είναι η ανά­πτυξη του θαλάσ­σιου του­ρι­σμού. Μάλιστα σύμφωνα με τις εξαγ­γε­λίες της αρμό­διας υπουρ­γού Έλενας Κου­ντουρά ο θαλάσ­σιος του­ρι­σμός, δηλαδή το yachting, η κρουα­ζιέρα αλλά κι άλλες θεμα­τι­κές μορφές είναι βασικά οχήματα, αφενός για την προβολή της χώρας (κυρίως μέσω της κρουα­ζιέ­ρας) αλλά και την βελ­τί­ωση της μέσης δαπάνης με απόλυτα βιώσιμο τρόπο. Ωστόσο ακόμη ανα­ζη­τεί­ται μπού­σου­λας για το όλο ζήτημα.

Κεντρικό σημείο της πολι­τι­κής εμπλου­τι­σμού του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος είναι η ανά­πτυξη του θαλάσ­σιου του­ρι­σμού. Μάλιστα σύμφωνα με τις εξαγ­γε­λίες της αρμό­διας υπουρ­γού Έλενας Κου­ντουρά ο θαλάσ­σιος του­ρι­σμός, δηλαδή το yachting, η κρουα­ζιέρα αλλά κι άλλες θεμα­τι­κές μορφές είναι βασικά οχήματα, αφενός για την προβολή της χώρας (κυρίως μέσω της κρουα­ζιέ­ρας) αλλά και την βελ­τί­ωση της μέσης δαπάνης με απόλυτα βιώσιμο τρόπο. Ωστόσο ακόμη ανα­ζη­τεί­ται μπού­σου­λας για το όλο ζήτημα.

Είναι ξεκά­θαρο, όμως, ότι ειδικά ο του­ρι­σμός με σκάφη ανα­ψυ­χής είναι από τους πιο επι­κερ­δείς για τις τοπικές κοι­νω­νίες ενώ δεν επι­βα­ρύ­νει ή αλλοιώ­νει το φυσικό και κοι­νω­νικό περι­βάλ­λον. Έχει, δε, έντονα χωρική εξά­πλωση. Συν­δυα­στικά, ο του­ρι­σμός με επαγ­γελ­μα­τικό ενοι­κια­ζό­μενο σκάφος, προ­σφέ­ρε­ται και αξιο­ποιεί συμπλη­ρω­μα­τικά και άλλες μορφές του­ρι­σμού, διευ­κο­λύ­νει στο να φέρει τον επι­σκέ­πτη σε επαφή και με τα πολι­τι­στικά, θρη­σκευ­τικά, ιστο­ρικά και άλλα χαρα­κτη­ρι­στικά του τόπου.

Η ιστορία

Αξίζει να σημειω­θεί ότι η ελλη­νική αγορά του επαγ­γελ­μα­τι­κού yachting εμφα­νί­στηκε έντονα στην δεκα­ε­τία του 1970 αφού ο Ελλη­νι­κός Οργα­νι­σμός Του­ρι­σμού (Ε.Ο.Τ) είχε ξεκι­νή­σει την κατα­σκευή και λει­τουρ­γία σταθμών εξυ­πη­ρέ­τη­σης σκαφών και απο­βά­θρες παρέ­χο­ντας στους οπαδούς του γιώ­τινγκ τις βασικές υπη­ρε­σίες . Η μαρίνα της Βου­λιαγ­μέ­νης ήταν η πρώτη που λει­τούρ­γησε (1963-1965) και ακο­λού­θη­σαν οι μαρίνες Ζέας (Πει­ραιάς) , Αρετσού (Θεσ­σα­λο­νίκη), Αλίμου (Αθήνα) και Γουβιάς (Κέρκυρα). Ραγδαία ανά­πτυξη του­ρι­σμού στη δεκα­ε­τία του 1980 υπο­στή­ριξε και την μεγάλη αύξηση του αριθμού των ιδιω­τι­κών κι επαγ­γελ­μα­τι­κών σκαφών ανα­ψυ­χής, αυξά­νο­ντας την ζήτηση χώρων ελλι­με­νι­σμού.

Σήμερα, σύμφωνα με τα δια­θέ­σιμα δημο­σιευ­μένα στοι­χεία, λει­τουρ­γούν 19 μαρίνες με 6.661 θέσεις ελλι­με­νι­σμού περίπου. Επίσης υπάρ­χουν περίπου 3.500 είναι επαγ­γελ­μα­τικά του­ρι­στικά σκάφη, 2700 ιστιο­πλοϊκά, ενώ 3.150 Έλληνες  ναυ­τι­κοί απα­σχο­λού­νται στον κλάδο αυτό κι άλλοι 8-10.000 επο­χι­κοί υπάλ­λη­λοι

Αξίζει να σημειω­θεί ότι σύμφωνα με στοι­χεία του ΝΕΕ σε άλλες χώρες με δια­φο­ρε­τική φορο­λο­γική προ­σέγ­γιση, τα σκάφη ανα­ψυ­χής είναι πολ­λα­πλά­σια. Π.χ. η Σουηδία δια­θέ­τει 753.000 σκάφη ανα­ψυ­χής, η Γαλλία 752.000, η Φιν­λαν­δία 731.000, η Νορ­βη­γία 692.000, η Βρε­τα­νία 463.019, η Γερ­μα­νία 441.530, η Ιταλία 400.000, η Κροατία 105.000, Πορ­το­γα­λία 55.000, η Πολωνία 51.170, η Ιρλαν­δία 25.067. Η Ελλάδα, μι ναυτική χώρα, δια­θέ­τει εκα­το­ντά­δες κατοι­κη­μένα νησιά, δια­θέ­τει μόνο 17.700 σκάφη ανα­ψυ­χής.

Κλάδος με ΜμΕ

Αξίζει να σημειω­θεί ότι ο Σύν­δε­σμος Ιδιο­κτη­τών Του­ρι­στι­κών Επαγ­γελ­μα­τι­κών Σκαφών Άνευ [Μονίμου] Πλη­ρώ­μα­τος – ΣΙΤΕΣΑΠ είναι ο επαγ­γελ­μα­τι­κός φορέας που εκπρο­σω­πεί τις ΜμΕ του κλάδου.  Έχει περισ­σό­τε­ρες από 750 επι­χει­ρή­σεις μέλη, που είναι ιδιο­κτή­τες και δια­χει­ρι­στές σκαφών δια­φό­ρων κατη­γο­ριών, μεγεθών και τύπων, σε όλη την Ελλη­νική επι­κρά­τεια o αριθμός των οποίων ξεπερνά τα 3.000. Συνο­λικά ο κλάδος ανά την Ελλάδα  κλάδος έχει ένα ετήσιο «τζίρο» άνω των 100.000.000 ΕΥΡΩ στον οποίο προ­στί­θε­ται απο­δι­δό­με­νος ΦΠΑ εκτός την ατομική φορο­λο­γία των εργα­ζο­μέ­νων. Επίσης έχει πολ­λα­πλα­σια­στικό όφελος για περίπου 60 δια­φο­ρε­τικά επαγ­γέλ­ματα.

Οι επι­χει­ρή­σεις του κλάδου, κατά κύριο λόγου είναι μικρές και μερικές μικρο­με­σαίες, οι περισ­σό­τε­ρες είναι οικο­γε­νεια­κές, και λόγω του περι­βάλ­λο­ντος στον οποίο δου­λεύει ο κλάδος, την  φύση, την θάλασσα, τα νησιά, τις παρα­λίες, προ­σελ­κύει το ενδια­φέ­ρον και της νέας γενιάς. Εκτι­μά­ται, δε, ότι απα­σχο­λούν περισ­σό­τε­ρους από 5000  εργα­ζο­μέ­νους, σε πλήρη ή σε επο­χιακή απα­σχό­ληση, σε όλη την χώρα.

Το πρό­γραμμα ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων

Στο φόντο αυτό η επι­χει­ρού­μενη ιδιω­τι­κο­ποί­ηση της Μαρίνας Αλίμου αποκτά ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον. Εκεί δρα­στη­ριο­ποιεί­ται περισ­σό­τε­ρες από 300 επι­χει­ρή­σεις μόνο στον Άλιμο με περίπου 35- 40 χιλιά­δες ναυ­λώ­σεις το χρόνο. Ήδη για τη Μαρίνα τρέχει η προ­θε­σμία γραπτής υπο­βο­λής του ενδια­φέ­ρο­ντος που εκπνέει στις 31 του μήνα. Ήδη οκτώ ξένα και εγχώρια επεν­δυ­τικά σχήματα έχουν κατα­θέ­σει ερω­τή­ματα στο ΤΑΙΠΕΔ ζητώ­ντας διευ­κρι­νί­σεις επί θεμάτων του δια­γω­νι­σμού.

Αξίζει να σημειω­θεί ότι η Μαρίνα Αλίμου απο­τε­λεί μια από τις μεγα­λύ­τε­ρες της ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου, με στρα­τη­γική θέση στο παρα­λιακό μέτωπο της Αττικής, δια­θέ­τει μεγάλες δυνα­τό­τη­τες αξιο­ποί­η­σης της χερ­σαίας έκτασης της, επι­φά­νειας περίπου 210.000 τ.μ. Επίσης οι διπλα­νές μαρίνες σε Φλοίσβο και Φάληρο που έχουν περάσει σε ιδιώτες.

Τι λέει ο κλάδος

«Η μαρίνα Αλίμου είναι μία επαγ­γελ­μα­τική μαρίνα με 1.100 θέσεις εκ των ο ποίων το 85% καλύ­πτουν επαγ­γελ­μα­τικά σκάφη και μόλις το 15% είναι ιδιω­τικά» τόνισε η πρό­ε­δρος τους ΣΙΤΕΣΑΠ, Ελένη Βρυώνη σε συνέ­ντευξη τύπου την εβδο­μάδα που πέρασε και συμπλή­ρωσε: ««Από το ΤΑΙΠΕΔ μας έχουν πει ότι από τη στιγμή που πωληθεί η μαρίνα μπορούν να μας εξα­σφα­λί­σουν  θέσεις για το 60%  των σκαφών το πρώτο χρόνο, για το 40% τον δεύτερο και για το 20% για τον τρίτο. Αυτό δεν είναι λύση.»

Μάλιστα ζήτησε από την πολι­τεία να έχει ο κλάδος ένα «επαγ­γελ­μα­τικό σπίτι» στην Μαρίνα Αλίμου, που είναι και η μεγα­λύ­τερη της Ελλάδος, και να μην εκδιω­χθούν πρα­κτικά από εκεί, κάτι που είναι  μάλλον βέβαιο όταν η Μαρίνα ιδιω­τι­κο­ποι­η­θεί.

«Δεν υπάρχει εναλ­λα­κτική λύση για το που θα πάμε τα επαγ­γελ­μα­τικά σκάφη εφόσον που­λη­θεί η μαρίνα Φλοί­σβου.  Εκτός αν  γίνει  από την κυβέρ­νηση χωρο­θέ­τηση μίας άλλης μαρίνας. Είναι πολι­τική απόφαση. Είναι εύκολο να κατα­σκευα­στεί μία μαρίνα. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει πολι­τική βούληση.  Δεν είμαστε η ελίτ της ναυ­τι­λίας. Είμαστε μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις με κέρδη ετησίως από 10 έως 40 χιλιά­δες ευρώ. Αν αυξη­θούν τα τιμο­λό­για, μετά την ιδιω­τι­κο­ποί­ηση της μαρίνας, όπως είναι το λογικό για έναν επεν­δυτή που θα θέλει να κάνει γρήγορη από­σβεση των χρη­μά­των που θα δώσει,  δεν θα μένει κεφα­λαίο  για συντή­ρηση των σκαφών μας» υπο­γράμ­μισε το μέλος του Δ.Σ. Πάρις  Λου­τριώ­της και συμπλή­ρωσε: «Γιατί από 3.000-3.500 που πλη­ρώ­νουμε τώρα η τιμή για ελλι­με­νι­σμό είναι σίγουρο ότι   θα εκτο­ξευ­θεί στα  10.000-12.000 ευρώ.  Δεν θα είμαστε αντα­γω­νι­στι­κοί  και θα σβή­σουμε ως κλάδος. Αν στόχος τους είναι να κλείσει ο κλάδος τότε βρί­σκο­νται στον σωστό δρόμο» και προ­σέ­θεσε: «Μόνο η μαρίνα Αλιμου και η μαρίνα της Αρε­τσούς  βρί­σκο­νται πλέον  υπό την αιγίδα των Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Ακι­νή­των Δημοσίου-ΕΤΑΔ».

Πάντως ακόμη και σήμερα η Μαρίνα Αλίμου κατα­γρά­φει κερ­δο­φο­ρία και με κινή­σεις, όπως ανα­βάθ­μιση υπη­ρε­σιών και αύξηση τελών έως και 15% που μπορούν να αντέ­ξουν οι επι­χει­ρή­σεις μπορεί να μπει σε μια νέα ανα­πτυ­ξιακή πορεία.

Τι λέει η ηγεσία για το επίμαχο θέμα

Σε πρό­σφατη ημερίδα που διορ­γά­νωσε ο ΣΙΤΕΣΑΠ για το όλο ζήτημα είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι ακόμη και ο Υπουρ­γός Ναυ­τι­λίας ανα­φέρ­θηκε με θετικά σχόλια στην δια­τή­ρηση του επαγ­γελ­μα­τι­κού χαρα­κτήρα της Μαρίνας Αλίμου.

Στην ίδια γενική γραμμή ήταν και η τοπο­θέ­τηση του παρευ­ρι­σκό­με­νου κυβερ­νη­τι­κού Βου­λευτή Κυκλά­δων κ. Νικό­λαου Συρ­μα­λέ­νιου, που ανέφερε ότι  στην τοπο­θέ­τησή του, ανέφερε ότι «εμείς είμαστε ανοι­κτοί και θα κάνουμε διάλογο» και επι­πλέον συμπλή­ρωσε ότι κατα­νοεί τους προ­βλη­μα­τι­σμούς του κλάδου.

Ο Τομε­άρ­χης Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής της Νέας Δημο­κρα­τίας κ. Γιάννης Πλα­κιω­τά­κης, Βου­λευ­τής Λασι­θίου, τόνισε ότι η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να γίνει κέντρο του παγκό­σμιου γιώ­τινγκ, ενώ επι­σή­μανε ότι η δρα­στη­ριό­τητα πολ­λα­πλώς ενι­σχύει τα έσοδα του κράτους και πρέπει να στη­ρι­χθεί, ενώ στη­ρί­ζει τα αιτή­ματα του ΣΙΤΕΣΑΠ σε σχέση με την δια­δι­κα­σία για την ιδιω­τι­κο­ποί­ηση της Μαρίνας Αλίμου, που πρέπει να αντι­με­τω­πι­σθεί με δια­φο­ρε­τικό τρόπο. Ο Βου­λευ­τής Κυκλά­δων της Νέας Δημο­κρα­τίας κ. Γιάννης Βρού­τσης, πρώην Υπουρ­γός Εργα­σίας, ανα­φέρ­θηκε και στο θέμα της σημε­ρι­νής χαμηλής οικο­νο­μι­κής αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας του κλάδου και την ανάγκη υπο­στή­ρι­ξης της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας, ενώ οι γει­το­νι­κές και αντα­γω­νί­στριες χώρες έχουν πολύ πιο φιλικό φορο­λο­γικό καθε­στώς.

Θετικός και υπο­στη­ρι­κτι­κός ήταν και εκπρο­σω­πώ­ντας την Ένωση Κεντρώων στην τοπο­θέ­τηση του ο Βου­λευ­τής Β’ Αθηνών κ. Δημή­τρης Καβά­δελ­λας, ενώ αργό­τερα προ­σήλθε και τίμησε με την παρου­σία του την εκδή­λωση και ο Αρχηγός της Ένωσης Κεντρώων κ. Βασίλης Λεβέ­ντης, ο οποίος προ­σω­πι­κώς δια­βε­βαί­ωσε ότι το κόμμα του ανα­μέ­νει τις προ­τά­σεις και θα στη­ρί­ξει τα δίκαια αιτή­ματα του κλάδου.

Ειδική αναφορά στο ιστο­ρικό του προη­γού­με­νου νόμου και στις εμπει­ρίες του από την θητεία του, ως πρώην Υπουρ­γός Ναυ­τι­λίας, έκανε ο κ. Μιλ­τιά­δης Βαρ­βι­τσιώ­της, Βου­λευ­τής Β’ Αθηνών Νέας Δημο­κρα­τίας, ο οποίος ιδιαί­τερα επι­σή­μανε την αντί­ληψή του για την γενι­κό­τερη συνει­σφορά του κλάδου στην οικο­νο­μία, στον του­ρι­σμό και στην κοι­νω­νία, και τάχθηκε υπέρ των όποιων μέτρων στή­ρι­ξης και δια­τή­ρη­σης του καθε­στώ­τος λει­τουρ­γίας της Μαρίνας.

Ο κ. Γιώργος Βερ­νί­κος, Πρό­ε­δρος της Οικο­νο­μι­κής και Κοι­νω­νι­κής Επι­τρο­πής και Γενικός Γραμ­μα­τέας του ΣΕΤΕ – Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων, και ο ίδιος παλαιός επι­χει­ρη­μα­τίας του κλάδου, ήταν ιδιαί­τερα έντονος στην παρέμ­βασή του επι­ση­μαί­νο­ντας ότι δεν μπορεί να δυσχε­ραί­νει η Κυβέρ­νηση την λει­τουρ­γία του κλάδου, ενώ επε­σή­μανε μερικά θετικά αλλά και πολλά αρνη­τικά του πρό­σφατα ψηφι­σθέ­ντος Νόμου του Υπουρ­γείου Ναυ­τι­λίας σχετικά με την επα­να­φορά γρα­φειο­κρα­τι­κών δια­δι­κα­σιών, φορο­λο­γι­κές και άλλες επι­βα­ρύν­σεις στην λει­τουρ­γική δομή.

Γιώργος Αλε­ξά­κης