Παρελθόν το οκτάωρο για έναν στους τρεις μισθωτούς-εργαζόμενοι παριστάνουν τους…τουρίστες στις τουριστικές επιχειρήσεις

Ενας στους τρεις μισθω­τούς του ιδιω­τι­κού τομέα έχει «ξεχάσει» το παρα­δο­σιακό οκτάωρο και δου­λεύει είτε με μερική είτε με εκ περι­τρο­πής απα­σχό­ληση.

Πρό­κει­ται για εργα­ζό­με­νους που δου­λεύ­ουν λίγες ώρες κάθε μέρα ή μερικές ημέρες την εβδο­μάδα (κυρίως τρι­ή­μερα) με απο­τέ­λε­σμα την καθί­ζηση των απο­δο­χών τους.

Την ίδια στιγμή περισ­σό­τε­ροι από 850.000 εργα­ζό­με­νοι είναι απλή­ρω­τοι για πάνω από τέσ­σε­ρις μήνες, ενώ «παρελ­θόν» για τη συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των μισθω­τών απο­τε­λούν οι κλα­δι­κές συμ­βά­σεις. Του­λά­χι­στον επτά στους δέκα εργα­ζό­με­νους έχουν υπο­γρά­ψει ατομική σύμβαση, ενώ μέσα σε τέσσερα χρόνια υπήρξαν 1.440 επι­χει­ρη­σια­κές συμ­βά­σεις με τις μειώ­σεις στις απο­δο­χές να είναι από 10% έως και 40%.

«Η ευε­λι­ξία με ανα­σφά­λεια είναι το κύριο χαρα­κτη­ρι­στικό στην ελλη­νική αγορά εργα­σίας» επι­ση­μαί­νει σε δηλώ­σεις του στο «Εθνος» ο ομό­τι­μος καθη­γη­τής του Παντείου Πανε­πι­στη­μίου Σάββας Ρομπό­λης.

Συνε­χί­ζει τονί­ζο­ντας «τα στοι­χεία που ανα­φέρ­θη­καν δεί­χνουν το νέο τοπίο στην ελλη­νική αγορά εργα­σίας, που έχει ως κύρια χαρα­κτη­ρι­στικά την ανα­σφά­λι­στη εργασία, τους χαμη­λούς μισθούς, την κατάρ­γηση των συλ­λο­γι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων και των συλ­λο­γι­κών συμ­βά­σεων, τις ευέ­λι­κτες μορφές απα­σχό­λη­σης και το υψηλό επίπεδο ανερ­γίας».

Σύμφωνα με την έρευνα του Ινστι­τού­του Εργα­σίας της ΓΣΕΕ, από το 2009 έως και το 2013 οι ευέ­λι­κτες μορφές απα­σχό­λη­σης -μερική και εκ περι­τρο­πής εργασία- έχουν αυξηθεί κατά 73%. Συγκε­κρι­μένα ο αριθμός των μερικώς απα­σχο­λού­με­νων από τα 272.561 άτομα το 2009 έφτασε στο τέλος του 2013 τα 440.433 άτομα.

Ραγδαία είναι η εξά­πλωση της εκ περι­τρο­πής εργα­σίας -δηλαδή όσων δου­λεύ­ουν λιγό­τε­ρες από πέντε ημέρες την εβδομάδα- με τον αριθμό των συμ­βά­σεων από 57.825 το 2009 να εκτι­να­χθεί στις 131.512 στο τέλος της περυ­σι­νής χρονιάς.

Ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον έχουν τα στοι­χεία για τη «μετα­τροπή» των συμ­βά­σεων πλήρους απα­σχό­λη­σης σε μερική ή εκ περι­τρο­πής εργασία. Μέσα στην περυ­σινή χρονιά 28.410 εργα­ζό­με­νοι πέρασαν από την πλήρη στη μερική απα­σχό­ληση, ενώ 29.644 στην εκ περι­τρο­πής εργασία (ακόμα υψη­λό­τερα είναι τα στοι­χεία για το 2012).

Αξίζει να σημειω­θεί πως πάνω από τις μισές συμ­βά­σεις που πέρυσι μετα­τρά­πη­καν από πλήρη σε εκ περι­τρο­πής εργασία έγιναν με μονο­μερή απόφαση του εργο­δότη. Αντι­θέ­τως τη διετία 2011-2012 η πλειο­ψη­φία των συμ­βά­σεων που μετα­τρά­πηκε από πλήρη σε εκ περι­τρο­πής εργασία έγινε με συμ­φω­νία εργο­δότη και εργα­ζό­με­νου.

Στις περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις όσοι ανα­γκά­ζο­νται να στρα­φούν στην εκ περι­τρο­πής εργασία δου­λεύ­ουν τρεις ημέρες την εβδο­μάδα, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται για τον μισθό. Μάλιστα υπάρ­χουν και περι­στα­τικά εργα­ζο­μέ­νων που καλού­νται να εργα­στούν μία ή δύο μόνο ημέρες κάθε εβδο­μάδα.

Πρό­βλημα για τα Ταμεία

Εδώ πρέπει να σημειω­θεί πως οι μειώ­σεις στους μισθούς θα συμπα­ρα­σύ­ρουν σε επόμενη φάση και τις συντά­ξεις όσων σήμερα απα­σχο­λού­νται στον ιδιω­τικό τομέα. Εκτι­μά­ται πως το ποσό που τελικά θα πάρουν από τα ασφα­λι­στικά ταμεία θα είναι μειω­μένο από 20% έως 30% σε σχέση με αυτό που υπο­λό­γι­ζαν πριν από την κρίση.

Η μείωση αυτή οφεί­λε­ται στο ότι οι εργα­ζό­με­νοι ανα­γκα­στικά κατα­βάλ­λουν λιγό­τερα χρήματα για εισφο­ρές στα ταμεία, είτε επειδή έχει μειωθεί ο μισθός είτε επειδή ο χρόνος απα­σχό­λη­σής τους έχει μειωθεί. Ωστόσο λιγό­τε­ρες εισφο­ρές οδηγούν και σε χαμη­λό­τε­ρες συντά­ξεις.

ΣΕ 4 ΧΡΟΝΙΑ

Μειώ­σεις στους μισθούς έως και 35%

Από 30% έως 35% κατά μέσο όρο υπο­λο­γί­ζε­ται πως έχουν μειωθεί την τελευ­ταία τετρα­ε­τία οι μισθοί των εργα­ζο­μέ­νων στον ιδιω­τικό τομέα. Οι μειώ­σεις στις απο­δο­χές έγιναν είτε με την υπο­γραφή νέων συμ­βά­σεων είτε μέσα από την επέ­κταση των ευέ­λι­κτων μορφών απα­σχό­λη­σης.

Τις μεγα­λύ­τε­ρες απώ­λειες έχουν οι χαμη­λό­μι­σθοι εργα­ζό­με­νοι κάτω των 25 ετών που ουσια­στικά μέσα στην κρίση είδαν να κάνουν φτερά τρεις μισθοί τον χρόνο! Ο κατώ­τε­ρος μισθός για έναν νέο που πιάνει πρώτη φορά δουλειά δια­μορ­φώ­νε­ται στα 511 ευρώ μεικτά (ακόμα χαμη­λό­τε­ρες είναι οι απο­δο­χές για τους μερικώς απα­σχο­λού­με­νους). Την ίδια στιγμή περισ­σό­τε­ροι από 850.000 εργα­ζό­με­νοι καλού­νται να αντι­με­τω­πί­σουν σημα­ντι­κές καθυ­στε­ρή­σεις στην κατα­βολή των μισθών τους. Πρό­κει­ται για περι­πτώ­σεις που οι μισθοί καθυ­στε­ρούν από τέσ­σε­ρις έως και δεκα­πέ­ντε μήνες.

Σύγκριση με ΕΕ

Με βάση την έρευνα του Ινστι­τού­του Εργα­σίας της ΓΣΕΕ οι μέσες ετήσιες μεικτές απο­δο­χές στην Ελλάδα ανά απα­σχο­λού­μενο είναι μικρό­τε­ρες από αυτές της Σλο­βε­νίας και της Κύπρου (όπου επίσης έχει μειωθεί ο πραγ­μα­τι­κός μισθός) και ανέρ­χο­νται σε 21.930 ευρώ. Οι αντί­στοι­χες απο­δο­χές είναι περίπου 35.000 ευρώ στην Ισπανία, 39.000 ευρώ στη Γερ­μα­νία, 49.000 ευρώ στη Γαλλία και 45.000 ευρώ στην Ιρλαν­δία.

Ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον έχει και το ότι την περίοδο 2010-2013 υπο­χω­ρούν σημα­ντικά και οι κατώ­τα­τες κλα­δι­κές πραγ­μα­τι­κές απο­δο­χές. Ενδει­κτικά ανα­φέ­ρε­ται πως μειώ­νο­νται κατά 18,8% στα ξενο­δο­χεία, 9,8% στο εμπόριο, 6,6% στην τσι­με­ντο­βιο­μη­χα­νία και 4,5% στη σιδη­ρο­βιο­μη­χα­νία.

Τέλος, με βάση το Ινστι­τούτο Εργα­σίας της ΓΣΕΕ το διά­στημα 2010-2013 -σε τρέ­χου­σες τιμές- οι απο­δο­χές εργα­σίας μισθω­τών και αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νων μειώ­θη­καν κατά 41 δισε­κα­τομ­μύ­ρια. Μάλιστα εκτι­μά­ται πως πρό­κει­ται να μειω­θούν κατά 2 επι­πλέον δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ μέχρι το τέλος της φετινής χρονιάς.

ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΟΙ ΣΕ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Εργα­ζό­με­νοι παρι­στά­νουν τους… του­ρί­στες

Γνωστά είναι τα κρού­σματα ανα­σφά­λι­στων εργα­ζο­μέ­νων που «παρι­στά­νουν» τους του­ρί­στες και βουτάνε στη θάλασσα για να απο­φύ­γουν τον έλεγχο. Ανάλογα περι­στα­τικά είχαν κατα­γρα­φεί το καλο­καίρι και σε δημο­φι­λείς νησιω­τι­κούς προ­ο­ρι­σμούς και φαί­νε­ται πως είναι η νέα «μόδα» στην αγορά εργα­σίας.

Με βάση τις καταγ­γε­λίες -που είχαν περιέλ­θει σε γνώση της Ομο­σπον­δίας εργα­ζο­μέ­νων στον του­ρι­σμό και στον επισιτισμό-, όταν έφτασαν οι ελεγ­κτές σε παρα­λια­κές καφε­τέ­ριες στη Χαλ­κι­δική, δεκάδες εργα­ζό­με­νοι άρχισαν να βουτάνε στη θάλασσα. Πρό­κει­ται για νέους που απα­σχο­λού­νταν κυρίως ως σερ­βι­τό­ροι και μπάρμαν και οι οποίοι ήθελαν να απο­φύ­γουν τον έλεγχο.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ομο­σπον­δίας, Πανα­γιώτη Προύν­τζο, μόνο ο ένας στους δέκα εργα­ζο­μέ­νους στον κλάδο αμεί­βε­ται με βάση την κλαδική σύμβαση (μισθός, ρεπό κ.ά.) και έχει παράλ­ληλα ασφα­λι­στική κάλυψη. Η πλειο­νό­τητα των εργα­ζο­μέ­νων στον του­ρι­σμό και στον επι­σι­τι­σμό παίρνει «επίσημο» και «ανε­πί­σημο» μισθό.

Σε δύο κομ­μά­τια

Συγκε­κρι­μένα, στα χαρτιά οι απο­δο­χές δια­μορ­φώ­νο­νται στα 586 (κατώ­τερο ημε­ρο­μί­σθιο) και για το ποσό αυτό δίνο­νται ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές. Το υπό­λοιπο ποσό μέχρι την κλαδική σύμβαση (π.χ. για τα ξενο­δο­χεία) συνήθως «σπάει» σε δύο κομ­μά­τια: ένα ποσό δίνεται «μαύρα» στον εργα­ζό­μενο και το υπό­λοιπο δεν κατα­βάλ­λε­ται καθόλου.

Ενα από τα βασι­κό­τερα προ­βλή­ματα του κλάδου είναι και η «μαύρη εργασία». Στην Αθήνα εργα­ζό­με­νος ενη­μέ­ρωσε την Ομο­σπον­δία πως απο­λύ­θηκε ύστερα από 30 χρόνια και όταν πήγε στο ασφα­λι­στικό ταμείο δια­πί­στωσε πως ο εργο­δό­της τον ασφά­λιζε μόνο για 30 έως 40 μέρες τον χρόνο!

΄Εθνος