Ομιλία Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου κ. Γιώργου Χατζημάρκου στο 13ο Συνέδριο του ΣΕΤΕ

Κυρίες και Κύριοι,

Θέλω να ευχα­ρι­στήσω πρώτα απ’ όλα για την πρό­σκληση και να συγχαρώ τους διορ­γα­νω­τές για την πρω­το­βου­λία. Είναι πάντα εποι­κο­δο­μη­τικό και χρήσιμο να έχουμε ευκαι­ρίες επι­κοι­νω­νίας και δια­λό­γου που βοηθούν στην συμπλη­ρω­μα­τι­κό­τητα των δράσεων και την κοινή προ­σπά­θεια.

Μπροστά μας ανοί­γε­ται ένα εξαι­ρε­τικά κρίσιμο χρονικό διά­στημα στο οποίο αυτό που θα μετρή­σει πάνω από όλα είναι η στα­θε­ρό­τητα και η συνεί­δηση του κοινού σκοπού που πρέπει να υπάρχει, πάνω και πέρα από τις όποιες συγκυ­ρια­κές αντι­πα­ρα­θέ­σεις ή δια­φω­νίες. Ο του­ρι­σμός, ένα πραγ­μα­τικό success story, είναι το ιδανικό πεδίο αυτής της ανα­γκαίας συνά­ντη­σης που εξε­λίσ­σε­ται σε στοί­χημα επι­βί­ω­σης.

Με ταξι­διω­τι­κούς προ­ο­ρι­σμούς από τους μεγα­λύ­τε­ρους, διεθνώς ανα­γνω­ρί­σι­μους, όπως η Ρόδος, η Κως, η Μύκονος, η Σαντο­ρίνη, η Νάξος, η Πάρος, η Πάτμος να ανήκουν στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, η περιοχή μας απο­τε­λεί σημείο ανα­φο­ράς για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό κι αυτό μας κάνει να μοι­ρα­ζό­μα­στε απόλυτα την αγωνία για την άμβλυνση της επο­χι­κό­τη­τας. Στόχος άλλωστε που στα νησιά μας απο­τε­λεί σχεδόν καθη­με­ρινό θέμα συζή­τη­σης εδώ και δύο του­λά­χι­στον δεκα­ε­τίες.

Το ανα­με­νό­μενο είναι να σας μιλήσω με την ιδιό­τητα που κλήθηκα στο φετινό συνέ­δριο του ΣΕΤΕ, αυτή του Περι­φε­ρειάρχη μίας καθαρά του­ρι­στι­κής Περι­φέ­ρειας, του Νοτίου Αιγαίου, και κατα­λα­βαίνω πως από αυτό που οι πάντες περι­μέ­νουν πρώτα να ακού­σουν είναι το πώς μπορούν ή πρέπει να συμ­βά­λουν στον στόχο της επι­μή­κυν­σης της του­ρι­στι­κής περιό­δου οι πόροι του επό­με­νου χρη­μα­το­δο­τι­κού πλαι­σίου στή­ρι­ξης, του ΕΣΠΑ 2014-2020.

Θα μου επι­τρέ­ψετε πριν τοπο­θε­τηθώ σε αυτό, να σας μιλήσω σύντομα για την εμπει­ρία μου από την προη­γού­μενη θέση μου, αυτή του Προ­έ­δρου του Επι­με­λη­τη­ρίου Δωδε­κα­νή­σου και την μάχη για την επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου που είχα δώσει από την θέση αυτή.

Τέλος 2009, πήραμε μία μεγάλη απόφαση να κινη­θούμε επι­θε­τικά και μία μεγάλη ομάδα ανθρώ­πων από το επι­χει­ρη­μα­τικό και πολι­τικό περι­βάλ­λον ξεκι­νή­σαμε τον αγώνα εξα­σφά­λι­σης αυτού που τότε θεω­ρού­σαμε ως το πρώτο απαι­τού­μενο για την επί­τευξη του στόχου, την εξα­σφά­λιση πτήσεων.

Με σκληρό αγώνα, και φυσικά προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, πετύ­χαμε συμ­φω­νία και μάλιστα όχι στην λογική της μερικής επι­μή­κυν­σης αλλά στη λογική του 12μηνου.

Ήταν, βλέπετε, από την αγωνία μας να δούμε επι­τέ­λους αυτό που μέχρι τότε ήταν θέμα απο­κλει­στικά και μόνο των συνε­δρίων, να δου­λεύει. Δούλεψε.

Το όνειρο μας το πραγ­μα­το­ποι­ή­σαμε και για μία του­λά­χι­στον 12μηνη περίοδο είχαμε στα δύο μεγάλα του­ρι­στικά μας νησιά, την Ρόδο και την Κω, non stop scheduled διε­θνείς πτήσεις.

Μάθαμε πολλά από αυτό το επι­τυ­χη­μένο εγχεί­ρημα και κυρίως πήραμε το σκληρό αλλά χρήσιμο και στην πράξη πια, μάθημα του αμεί­λι­κτου ερω­τή­μα­τος : what for ?

Εξη­γού­μαι : με τον του­ρι­σμό διεθνώς να στρέ­φε­ται σε αυτό που συμπυ­κνώ­νε­ται στην φράση “εμπει­ρία” βρε­θή­καμε να μελε­τάμε στην πράξη το γιατί να μας επι­σκε­φθεί και τι έχουμε να προ­σφέ­ρουμε στον ταξι­διώτη, off season.

Πιστέψτε με, δεν είναι εύκολη η απά­ντηση.

Ναι, είχαμε για πρώτη φορά κατα­στή­ματα και εστια­τό­ρια που έμειναν ανοικτά όλο τον χρόνο. Μετρή­σαμε τρία εστια­τό­ρια ανοικτά στην Λίνδο, και περίπου 30 στην Ρόδο.

Ανα­φέ­ρο­μαι σε επι­χει­ρή­σεις που μέχρι τότε λει­τουρ­γού­σαν απο­κλει­στικά επο­χιακά.

Συμπέ­ρα­σμα 1ο : η αγορά δεν πεί­θε­ται από σχέδια και προ­θέ­σεις και αντα­πο­κρί­θηκε μόνο όταν είδε στην πόρτα της τον πελάτη.

Πάλι καλά είπαμε, αλλά μέχρι εκεί. Φάνηκε ότι χρειά­ζε­ται πολύ δουλειά και πολύ περισ­σό­τερα για να φτά­σουμε σε περιό­δους off season σε αυτό που όλοι οι εμπλε­κό­με­νοι με τον του­ρι­σμό απο­κα­λούν πλέον “εμπει­ρία”.

Συμπέ­ρα­σμα 2ο : Ναι, οι πτήσεις είναι προ­α­παι­τού­μενο.

Και εδώ δεν έχω να προ­σθέσω τίποτα παρα­πάνω από αυτό που ένα αγγλο­σα­ξο­νικό ρητό πιστεύω το περι­γρά­φει επα­κρι­βώς. People whisper and money talks και με αυτό δεν εννοώ μόνο την άμεση χρη­μα­το­δό­τηση αλλά και την έμμεση.

Συμπέ­ρα­σμα 3ο, για να παίρ­νουμε και κου­ρά­γιο για την συνέ­χεια: Ναι τα νησιά μας πουλάνε και off season και χωρίς πολύ δια­φή­μιση.

Κυρίες και κύριοι,

Για να εδραιώ­σουμε ροή του­ρι­στών ή επι­σκε­πτών, στο σημείο αυτό ίσως χρεια­στεί να κάνουμε όλοι μας ένα νοητικό άλμα στον τρόπο που προ­σεγ­γί­ζουμε αυτή την κατη­γο­ριο­ποί­ηση, “εκτός εποχής”, ειδικά μάλιστα από αγορές που εμφα­νί­ζουν την υψη­λό­τερη επο­χι­κό­τητα, θα χρεια­στούμε προϊόν, περιε­χό­μενο, κίνητρα που θα υπερ­βαί­νουν την εύκολη λογική του “φθηνού πακέτου”.

Θα χρεια­στεί να εμπλου­τί­σουμε τις δια­στά­σεις του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος ώστε κάποιες “εμπει­ρίες” να δημιουρ­γούν 12μηνη ελκυ­στι­κό­τητα ή ακόμη πιο προ­ω­θη­μένα και σε κάποιες περι­πτώ­σεις, να είναι προ­σβά­σι­μες και δια­θέ­σι­μες μόνον “εκτός εποχής”.

Για το τελευ­ταίο, προ­ϋ­πό­θεση είναι το νοητικό άλμα στο οποίο ανα­φέρ­θηκα προη­γού­μενα, στην κατα­νό­ηση δηλαδή της δια­φο­ράς μεταξύ του­ρί­στα και επι­σκέ­πτη.

Εδώ είναι σημα­ντι­κός και ο ρόλος της αυτο­διοί­κη­σης καθώς θα πρέπει να αντι­λη­φθεί πως η του­ρι­στική εμπει­ρία είναι κάτι πολύ περισ­σό­τερο από την ξενο­δο­χειακή εμπει­ρία.

Για αυτό κι εμείς στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, τώρα που ολο­κλη­ρώ­νουμε τον σχε­δια­σμό της νέας του­ρι­στι­κής πολι­τι­κής για τα ερχό­μενα χρόνια, δίνουμε προ­τε­ραιό­τητα στην προ­στι­θέ­μενη αξία που μπορεί να δώσει η αυτο­διοί­κηση στο του­ρι­στικό προϊόν, με τρόπο που θα δημιουρ­γεί κίνητρα επι­μή­κυν­σης.

Έρχομαι τώρα στο ζήτημα της αξιο­ποί­η­σης των χρη­μα­το­δο­τι­κών εργα­λείων που θα έχουμε στην διάθεση μας τα επόμενα χρόνια.

Εκπρο­σω­πώ­ντας την Περι­φέ­ρεια που ζει και ανα­πνέει κατ’ εξοχήν από τον του­ρι­σμό, οφείλω να αδράξω αυτή την ευκαι­ρία που μου δίνεται σήμερα και με την τοπο­θέ­τησή μου να κωδι­κο­ποι­ήσω όσο πιο συνο­πτικά γίνεται μερικά κομβικά ζητή­ματα που σύμφωνα με την δική μας εμπει­ρία, πρέπει να τύχουν σοβαρού προ­βλη­μα­τι­σμού και υπεύ­θυ­νης αντα­πό­κρι­σης σε σχέση και με την επο­χι­κό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού.

Καταρ­χήν, τι συνέβη το 2014 ?

Ήταν, και για κάποια νησιά μας εξα­κο­λου­θεί να είναι, μία εξαι­ρε­τική χρονιά. Παράλ­ληλα, ο πολύ μεγάλος αριθμός αφίξεων λει­τούρ­γησε όπως ο σεισμός σε ένα κτίριο. Ανέ­δειξε δηλαδή όλα τα δομικά προ­βλή­ματα και τις αστο­χίες.

Κυρίες και κύριοι,

φέτος που ήταν μια εξαι­ρε­τική χρονιά για τα περισ­σό­τερα νησιά μας, όχι για όλα, αλλά σίγουρα για τα μεγα­λύ­τερα εξ αυτών, οι υπο­δο­μές απο­δεί­χτη­καν φτωχές και σε πολλές περι­πτώ­σεις δεν μπό­ρε­σαν να σηκώ­σουν το βάρος.

Είναι μία θλιβερή δια­πί­στωση σε μία χώρα που εκτός από το ότι ζει από τον του­ρι­σμό, είχε και την ευτυχία να δια­χει­ρι­στεί τέσσερα κοι­νο­τικά πλαίσια στή­ρι­ξης, αλλά αυτή είναι η πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Αερο­δρό­μια, λιμάνια, οδικό δίκτυο, ύδρευση, ενερ­γειακή επάρ­κεια οι τομείς με τα μεγα­λύ­τερα ανοικτά ζητή­ματα.

Βάλτε παρα­καλώ σε αυτό το σημείο, το ζήτημα της επι­μή­κυν­σης της του­ρι­στι­κής περιό­δου, της δια­χεί­ρι­σης των μελ­λο­ντι­κών κοι­νο­τι­κών πόρων και των μεγάλων ανοι­κτών πληγών σε επίπεδο υπο­δο­μών, μαζί.

Επι­πλέον, στο κομμάτι των υπο­δο­μών, με την επι­σή­μανση ότι θα πρέπει να συμπε­ρι­λά­βουμε και αυτές που δεν έχουμε. Έτσι θα μπο­ρέ­σουμε να συζη­τή­σουμε ολο­κλη­ρω­μένα για την δια­χεί­ριση των λιγο­στών πλέον οικο­νο­μι­κών μας πόρων.

Δια­πι­στώ­σεις : τους επι­βά­τες των αερο­δρο­μίων και τους επι­βά­τες της κρουα­ζιέ­ρας, τους χρήστες του οδικού μας δικτύου, τους επι­σκέ­πτες των αρχαιο­λο­γι­κών μας χώρων, δεν τους εξυ­πη­ρε­τούμε σωστά.

Τους λάτρεις του γκολφ και της κατά­δυ­σης, τους ιδιο­κτή­τες σκαφών ανα­ψυ­χής δεν τους εξυ­πη­ρε­τούμε καθόλου.

Στις μετα­κι­νή­σεις που δημιουρ­γούν διεθνώς οι τομείς της παι­δείας και της υγείας, εμείς δεν συμ­με­τέ­χουμε.

Τι θα προ­τά­ξουμε λοιπόν στην ιεράρ­χηση των παρεμ­βά­σεων μέσω των δια­θέ­σι­μων πόρων και με ποια κρι­τή­ρια ?

Εδώ, απαντώ χωρίς κανένα ενδοια­σμό : όπου η αγορά έχει ενδια­φέ­ρον πρέπει να της δώσουμε την δυνα­τό­τητα να λει­τουρ­γή­σει και να συνερ­γα­στούμε.

Δεν μας περισ­σεύ­ουν ούτε χρήματα, ούτε ευκαι­ρίες.

Δεν έχουμε κανένα λόγο να επεν­δύ­ουμε σε αερο­δρό­μια που ο ιδιω­τι­κός τομέας μπορεί να επεν­δύ­σει και να τα λει­τουρ­γή­σει πολύ πιο απο­τε­λε­σμα­τικά από τον δημόσιο τομέα.

Δεν έχουμε κανένα λόγο να συνε­χί­ζουμε να ταλαι­πω­ρούμε τους επι­βά­τες της κρουα­ζιέ­ρας, όταν εμείς αδυ­να­τούμε να προ­σφέ­ρουμε το επίπεδο της εξυ­πη­ρέ­τη­σης που οφεί­λουμε στους πιστούς επι­σκέ­πτες μας και ταυ­τό­χρονα να κλεί­νουμε την πόρτα σε επεν­δύ­σεις που πρόθυμα θα ερχό­ντου­σαν σε ορι­σμέ­νους από τους ελκυ­στι­κό­τε­ρους προ­ο­ρι­σμούς κρουα­ζιέ­ρας στον κόσμο (πχ Σαντο­ρίνη και Ρόδος).

Και φυσικά είναι αδια­νό­ητο να μην έχουμε γεμίσει μαρίνες τα δύο νησιω­τικά συμπλέγ­ματα της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, τις Κυκλά­δες και τα Δωδε­κά­νησα, τα ιδανικά πεδία για το yachting διεθνώς.

Αυτοί είναι και οι τομείς στους οποίους έχουμε μεγάλες αδυ­να­μίες, τερά­στιες δυνα­τό­τη­τες και σε αυτούς τους τομείς δηλώνω ξεκά­θαρα πως δεν πρέπει ο δημό­σιος τομέας να επεν­δύ­σει ούτε ένα ευρώ αφού είναι πέρα από βέβαιο ότι ο ιδιω­τι­κός τομέας μπορεί άμεσα και απο­τε­λε­σμα­τικά να ανα­λά­βει τις δικές του ευθύνες και τα δικά του ρίσκα.

Ο πολι­τι­σμός, οι υπη­ρε­σίες υγείας ή εκπαί­δευ­σης, ο αθλη­τι­σμός, είναι μερικές μόνο από τις θεμα­τι­κές, με τις οποίες πρέπει να συν­δέ­σουμε την επι­σκε­ψι­μό­τητα.

Εδώ βέβαια η συζή­τηση μπορεί να κινηθεί σε ένα εύρος που να ξεκινά από το ωράριο λει­τουρ­γίας των μου­σείων μας και να φτάνει μέχρι το άρθρο 16 του Συντάγ­μα­τος.

Ειδικό κεφά­λαιο ο Πολι­τι­σμός. Απόφαση μας, που με αφορμή την μεγάλη έκθεση με θέμα την Ρόδο που ανοίγει τις πόρτες της στο κοινό την 13η Νοεμ­βρίου στο Λούβρο, να σχε­διά­σουμε δράσεις στον τομέα του Πολι­τι­σμού κάτω από τον μεγάλο τίτλο “Εξω­στρέ­φεια”.

Κυρίες και κύριοι,

δημιουρ­γεί­ται εύλογα το ερώτημα. Τι προ­τάσ­σουμε και πως χτί­ζουμε την ιεράρ­χηση των προ­τε­ραιο­τή­των μας.

Νομίζω ότι είμαστε μπροστά σε ένα ψευ­δο­δίλ­λημα.

Βλέ­πο­ντας συνο­λικά την “μεγάλη εικόνα” σε συν­δυα­σμό με τα χαρα­κτη­ρι­στικά της περιό­δου, όλα είναι πρώτης προ­τε­ραιό­τη­τας και έτσι μόνο πρέπει πλέον να τα αντι­με­τω­πί­ζουμε.

Συνη­θίζω να λέω ότι βρι­σκό­μα­στε στο μέσο μόνο μίας μετα­βα­τι­κής περιό­δου, της περιό­δου των μεγα­λυ­τέ­ρων προ­κλή­σεων, των μεγα­λυ­τέ­ρων κιν­δύ­νων και ταυ­τό­χρονα των μεγα­λυ­τέ­ρων ευκαι­ριών.

Ο του­ρι­σμός για μας, για τα νησιά μας, δεν είναι απλά μια επιλογή ανάμεσα σε άλλες. Είναι η μόνη ρεα­λι­στική βάση πάνω στην οποία μπο­ρούμε να χτί­σουμε ένα νέο ανα­πτυ­ξιακό πρότυπο.

Για αυτό έχει μεγάλη αξία η διά­σταση της άμβλυν­σης της του­ρι­στι­κής επο­χι­κό­τη­τας να είναι μια διά­σταση που θα λαμ­βά­νε­ται ορι­ζό­ντια υπόψη και σε επίπεδο κυβέρ­νη­σης και σε επίπεδο Περι­φέ­ρειας και σε επίπεδο τοπικής αυτο­διοί­κη­σης.

Αυτή η αέναη, στην χώρα μας, συζή­τηση και ταυ­τό­χρονα ανα­ζή­τηση νέου ανα­πτυ­ξια­κού μοντέ­λου, πρέπει να πάρει ένα τέλος.

Η Περι­φέ­ρεια της οποίας έχω την τιμή να ηγούμαι, το Νότιο Αιγαίο, τα νησιά μας μπορούν να ηγηθούν όχι μόνο της τοπικής ή υπερ­το­πι­κής αλλά και της εθνικής προ­σπά­θειας προ­σέλ­κυ­σης κρί­σι­μων επεν­δύ­σεων.

Είναι άλλωστε η εποχή που φέρνει στο ίδιο κάδρο τις χαμένες ευκαι­ρίες του παρελ­θό­ντος με τις φωτει­νές ευκαι­ρίες του μέλ­λο­ντος.

Είναι η Εποχή των Καθαρών Επι­λο­γών.

Σας ευχα­ρι­στώ για την προσοχή σας.