Σε επιφυλακή η Αθήνα μετά τις νέες τουρκικές προκλήσεις

Νέο επει­σό­διο στις ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές σχέ­σεις προ­κα­λεί η αντί­δρα­ση της Άγκυ­ρας στο νέο Ει­δι­κό Χω­ρο­τα­ξι­κό Πλαί­σιο της Ελ­λά­δας για τις Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας, κί­νη­ση η οποία έρ­χε­ται λίγες ημέ­ρες μετά την ανα­κοί­νω­ση των τουρ­κι­κών «θα­λάσ­σιων πάρ­κων» στο Αι­γαίο και την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο.

Ανα­λυ­τι­κό­τε­ρα, η Τουρ­κία αντέ­δρα­σε χθες στο νέο Ει­δι­κό Χω­ρο­τα­ξι­κό Πλαί­σιο της Ελ­λά­δας για τις Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας, το οποίο τέ­θη­κε σε ισχύ με υπουρ­γι­κή από­φα­ση, με επί­ση­μη το­πο­θέ­τη­ση μέσω του εκ­προ­σώ­που του τουρ­κι­κού Υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών, Ον­τζού Κε­τσε­λί.

Με­τα­ξύ άλλων ο Κε­τσε­λί υπο­στή­ρι­ξε ότι το νέο ελ­λη­νι­κό χω­ρο­τα­ξι­κό πλαί­σιο, το οποίο πε­ρι­λαμ­βά­νει και πε­ριο­χές του Αι­γαί­ου, «δεν δη­μιουρ­γεί καμία νο­μι­κή συ­νέ­πεια για την Τουρ­κία».

«Το Ει­δι­κό Χω­ρι­κό Πλαί­σιο Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας, το οποίο ανα­κοι­νώ­θη­κε σή­με­ρα (19 Αυ­γού­στου) από την Ελ­λά­δα ώστε να κα­λύ­πτει και το Αι­γαίο Πέ­λα­γος, όπως και σε άλλες πα­ρό­μοιες πρω­το­βου­λί­ες της Ελ­λά­δας, δεν θα πα­ρά­γει οποιεσ­δή­πο­τε νο­μι­κές συ­νέ­πειες για τη χώρα μας στο πλαί­σιο των αλ­λη­λέν­δε­των προ­βλη­μά­των του Αι­γαί­ου με­τα­ξύ των δύο χωρών, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων γε­ω­γρα­φι­κών σχη­μα­τι­σμών των οποί­ων η κυ­ριαρ­χία δεν έχει με­τα­βι­βα­στεί στην Ελ­λά­δα με διε­θνείς συν­θή­κες», ανα­φέ­ρει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ο Κε­τσε­λί.

Πα­ράλ­λη­λα, η Άγκυ­ρα υπο­στή­ρι­ξε ότι θα πρέ­πει να απο­φεύ­γο­νται μο­νο­με­ρείς ενέρ­γειες σε κλει­στές ή ημί­κλει­στες θά­λασ­σες, όπως το Αι­γαίο και η Με­σό­γειος. Επι­κα­λού­με­νη το διε­θνές ναυ­τι­κό δί­καιο, η Άγκυ­ρα ση­μειώ­νει ότι αυτό εν­θαρ­ρύ­νει τη συ­νερ­γα­σία με­τα­ξύ των πα­ρά­κτιων κρα­τών.

Σε επι­φυ­λα­κή η Αθήνα

Όσον αφορά τις  νέες τουρ­κι­κές χα­ρά­ξεις για τα «θα­λάσ­σια πάρκα», η Αθήνα βλέ­πει πε­ρισ­σό­τε­ρα από μια απλή απο­τύ­πω­ση στον χάρτη. Η κί­νη­ση της Άγκυ­ρας δια­βά­ζε­ται ως αντί­δρα­ση σε πρω­το­βου­λί­ες που προη­γή­θη­καν από την ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά, χωρίς ωστό­σο να υπο­τι­μά­ται το εν­δε­χό­με­νο η συ­νέ­χεια να με­τα­φερ­θεί από τους χάρ­τες στη θά­λασ­σα.

Προς το παρόν, τα τουρ­κι­κά δια­τάγ­μα­τα δί­νουν συ­ντε­ταγ­μέ­νες. Δεν πε­ρι­λαμ­βά­νουν συ­γκε­κρι­μέ­νους όρους και πε­ριο­ρι­σμούς που να δεί­χνουν πώς ακρι­βώς σκο­πεύ­ει η Τουρ­κία να εφαρ­μό­σει στην πράξη όσα ανα­κοί­νω­σε.

Εκεί βρί­σκε­ται και η βα­σι­κή επι­φύ­λα­ξη της ελ­λη­νι­κής πλευ­ράς. Το δύ­σκο­λο σε­νά­ριο θα ήταν η Άγκυ­ρα να επι­χει­ρή­σει σε δεύ­τε­ρο χρόνο να δώσει πρα­κτι­κό πε­ριε­χό­με­νο στις χα­ρά­ξεις της: να εμ­φα­νί­σει πλοία για επι­τή­ρη­ση στις συ­γκε­κρι­μέ­νες πε­ριο­χές ή να αντι­δρά­σει όταν επα­νεκ­κι­νή­σουν οι έρευ­νες για το κα­λώ­διο Ελ­λά­δας–Κύ­πρου.

Αυτό θε­ω­ρεί­ται και το πιο άμεσο τεστ. Τα θα­λάσ­σια πάρκα μπο­ρούν, του­λά­χι­στον στην πα­ρού­σα φάση, να πα­ρα­μεί­νουν μια μο­νο­με­ρής απο­τύ­πω­ση στον χάρτη. Για το κα­λώ­διο, όμως, θα χρεια­στούν ερ­γα­σί­ες στη θά­λασ­σα.

Τα δια­βή­μα­τα

Πα­ράλ­λη­λα προ­ε­τοι­μά­ζε­ται η δι­πλω­μα­τι­κή απά­ντη­ση της Αθή­νας. Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες, μέσα στο επό­με­νο δε­κα­ή­με­ρο ανα­μέ­νε­ται να ολο­κλη­ρω­θεί ο κύ­κλος των ελ­λη­νι­κών κι­νή­σε­ων, με διά­βη­μα προς την Τουρ­κία και ενέρ­γειες στον ΟΗΕ και στην Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση.

Η επι­δί­ω­ξη είναι να κα­τα­γρα­φούν εγκαί­ρως και θε­σμι­κά οι ελ­λη­νι­κές θέ­σεις απέ­να­ντι στις τουρ­κι­κές χα­ρά­ξεις, χωρίς να επι­λε­γεί σε αυτή τη φάση η όξυν­ση της αντι­πα­ρά­θε­σης.

Η ενό­χλη­ση

Αρ­μό­διες πηγές συν­δέ­ουν την τουρ­κι­κή κί­νη­ση με όσα έχουν προη­γη­θεί το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα. Πρώτα ήρθαν τα ελ­λη­νι­κά θα­λάσ­σια πάρκα και μετά ο Θα­λάσ­σιος Χω­ρο­τα­ξι­κός Σχε­δια­σμός. Η εκτί­μη­ση είναι ότι η Άγκυ­ρα θέ­λη­σε να απα­ντή­σει γρή­γο­ρα, απο­τυ­πώ­νο­ντας τις δικές της θέ­σεις στο Αι­γαίο και στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο.

Η ει­κό­να, ωστό­σο, είναι ευ­ρύ­τε­ρη. Οι ίδιες πηγές ενη­μέ­ρω­σης ξε­χω­ρί­ζουν τρεις εξε­λί­ξεις που έχουν προ­κα­λέ­σει ιδιαί­τε­ρη ενό­χλη­ση στην Τουρ­κία. Η πρώτη είναι η στρα­τη­γι­κή συ­νερ­γα­σία Ελ­λά­δας–Ισ­ρα­ήλ, η οποία έχει απο­κτή­σει ακόμη με­γα­λύ­τε­ρη ση­μα­σία λόγω των εξε­λί­ξε­ων στη Μέση Ανα­το­λή.

Η δεύ­τε­ρη αφορά τη Λιβύη και την προ­σπά­θεια της Αθή­νας να ανα­κό­ψει την τουρ­κι­κή διείσ­δυ­ση και να ενι­σχύ­σει τα ελ­λη­νι­κά ερεί­σμα­τα στη χώρα. Η τρίτη είναι και ο με­γά­λος σεβ­ντάς, γιατί σχε­τί­ζε­ται με την ενί­σχυ­ση της άμυ­νας των νη­σιών, με αιχμή την πα­ρου­σία των Patriot στην Κάρ­πα­θο.

 Ο «κενός χώρος»

Ιδιαί­τε­ρη προ­σο­χή δί­νε­ται και στη γε­ω­γρα­φία του τουρ­κι­κού σχε­δια­σμού. Η Άγκυ­ρα επέ­λε­ξε δύο πε­ριο­χές στα άκρα: το βο­ρειο­α­να­το­λι­κό Αι­γαίο, στην πε­ριο­χή Λή­μνου και Σα­μο­θρά­κης, και την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, προς την πε­ριο­χή του Κα­στε­λό­ρι­ζου.

Ανά­με­σά τους πα­ρα­μέ­νει ένας με­γά­λος θα­λάσ­σιος χώρος εκτός των ση­με­ρι­νών δια­ταγ­μά­των. Και αυτό είναι ένα από τα ση­μεία που πα­ρα­κο­λου­θού­νται προ­σε­κτι­κά. Το ερώ­τη­μα είναι εάν η επι­λο­γή των δύο άκρων εξα­ντλεί τον τουρ­κι­κό σχε­δια­σμό ή εάν αφή­νει χώρο για επό­με­νες κι­νή­σεις, με νέες πε­ριο­χές στις οποί­ες βρί­σκο­νται ελ­λη­νι­κά νη­σιω­τι­κά συ­μπλέγ­μα­τα.

Δεν υπάρ­χει μέχρι στιγ­μής τουρ­κι­κή ανα­κοί­νω­ση που να προ­α­ναγ­γέλ­λει μια τέ­τοια συ­νέ­χεια. Το γε­γο­νός, όμως, ότι το με­γα­λύ­τε­ρο κομ­μά­τι του εν­διά­με­σου χώρου πα­ρα­μέ­νει εκτός, είναι μια πα­ρά­με­τρος που η Αθήνα δεν αγνο­εί.

Το δύ­σκο­λο σε­νά­ριο

Το βα­σι­κό ερώ­τη­μα είναι εάν η Τουρ­κία θα επι­χει­ρή­σει να δώσει επι­χει­ρη­σια­κή διά­στα­ση στις ανα­κοι­νώ­σεις της. Για πα­ρά­δειγ­μα, να στεί­λει πλοία για επι­τή­ρη­ση στις πε­ριο­χές που έχει εντά­ξει στα θα­λάσ­σια πάρκα.

Μια τέ­τοια κί­νη­ση θα δη­μιουρ­γού­σε δια­φο­ρε­τι­κά δε­δο­μέ­να, καθώς η Αθήνα δεν θα είχε πλέον απέ­να­ντί της μόνο ένα τουρ­κι­κό διά­ταγ­μα, αλλά πα­ρου­σία επί του πε­δί­ου. Μέχρι στιγ­μής, πά­ντως, δεν υπάρ­χει τέ­τοια ει­κό­να.

Ακόμη και η αύ­ξη­ση των τουρ­κι­κών πα­ρα­βιά­σε­ων των τε­λευ­ταί­ων ημε­ρών πα­ρα­κο­λου­θεί­ται χωρίς να αξιο­λο­γεί­ται ως ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κή σε σχέση με όσα έχουν κα­τα­γρα­φεί σε προη­γού­με­νες πε­ριό­δους έντα­σης.

Το πρώτο τεστ

Πιο άμεσο είναι το ζή­τη­μα της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Ελ­λά­δας–Κύ­πρου. Η εί­σο­δος της γαλ­λι­κής Meridiam δίνει νέα ώθηση στο έργο και επα­να­φέ­ρει το δύ­σκο­λο ζή­τη­μα των θα­λάσ­σιων ερευ­νών που απαι­τού­νται για να προ­χω­ρή­σει.

Και εκεί βρί­σκε­ται ένα από τα επό­με­να κρί­σι­μα ση­μεία. Οι ερ­γα­σί­ες για το κα­λώ­διο απαι­τούν πα­ρου­σία ερευ­νη­τι­κών πλοί­ων σε πε­ριο­χές όπου στο πα­ρελ­θόν έχει εκ­δη­λω­θεί τουρ­κι­κή αντί­δρα­ση. Η επα­νεκ­κί­νη­ση των ερευ­νών θα δεί­ξει στην πράξη πώς σκο­πεύ­ει να κι­νη­θεί η Άγκυ­ρα.

Υπάρ­χει μά­λι­στα μια ση­μα­ντι­κή δια­φο­ρά σε σχέση με το πα­ρελ­θόν: η γαλ­λι­κή συμ­με­το­χή. Με τη Meridiam μέσα στο έργο, μια πι­θα­νή τουρ­κι­κή αντί­δρα­ση δεν θα αφορά πλέον μόνο την Ελ­λά­δα και την Κύπρο. Η πα­ρου­σία της γαλ­λι­κής εται­ρεί­ας προ­σθέ­τει στο έργο και μια νέα γε­ω­πο­λι­τι­κή πα­ρά­με­τρο.

Οι επό­με­νες κι­νή­σεις

Υπάρ­χει τέλος ακόμη μία κί­νη­ση της Άγκυ­ρας που ανα­μέ­νε­ται με εν­δια­φέ­ρον: το νο­μο­σχέ­διο για τις θα­λάσ­σιες ζώνες. Η πρώτη εκτί­μη­ση στην Αθήνα είναι ότι το νο­μο­σχέ­διο θα κι­νη­θεί σε σχε­τι­κά χα­μη­λούς τό­νους και δεν θα πε­ρι­λαμ­βά­νει δια­τυ­πώ­σεις που από μόνες τους θα προ­κα­λού­σαν από­το­μη κλι­μά­κω­ση.

Αυτό μένει να φανεί όταν πα­ρου­σια­στεί το κεί­με­νο. Το εν­δια­φέ­ρον θα επι­κε­ντρω­θεί στο κατά πόσο επι­χει­ρεί­ται να εν­σω­μα­τω­θούν στοι­χεία της «Γα­λά­ζιας Πα­τρί­δας» και κυ­ρί­ως εάν δη­μιουρ­γεί­ται έδα­φος για επό­με­νες κι­νή­σεις.

Πηγή: newmoney.gr