Νέα πρόκληση της Άγκυρας: Αντιδρά στο νέο χωροταξικό για τις ΑΠΕ

Νέο πεδίο αντι­πα­ρά­θε­σης επι­χει­ρεί να ανοί­ξει η Τουρ­κία με αφορ­μή το νέο Ει­δι­κό Χω­ρο­τα­ξι­κό Πλαί­σιο για τις Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας που έθεσε σε ισχύ η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση. Η Άγκυ­ρα αμ­φι­σβη­τεί εκ νέου ελ­λη­νι­κές θέ­σεις στο Αι­γαίο, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι ο σχε­δια­σμός της Αθή­νας δεν μπο­ρεί να πα­ρά­γει, κατά την τουρ­κι­κή άποψη, έν­νο­μα απο­τε­λέ­σμα­τα εις βάρος της.

Την τουρ­κι­κή αντί­δρα­ση εξέ­φρα­σε ο εκ­πρό­σω­πος του υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών, Ον­τζού Κε­τσε­λί, ο οποί­ος ανα­φέρ­θη­κε ει­δι­κά στο γε­γο­νός ότι το νέο ελ­λη­νι­κό πλαί­σιο κα­λύ­πτει και τον θα­λάσ­σιο χώρο του Αι­γαί­ου.

Ο Κε­τσε­λί υπο­στή­ρι­ξε ότι η συ­γκε­κρι­μέ­νη πρω­το­βου­λία, όπως και άλλες αντί­στοι­χες ελ­λη­νι­κές κι­νή­σεις, “δεν θα έχει καμία νο­μι­κή συ­νέ­πεια” για την Τουρ­κία.

Μά­λι­στα, στην ανα­κοί­νω­σή του η Άγκυ­ρα επα­να­φέ­ρει την πάγια τουρ­κι­κή θε­ω­ρία περί νη­σί­δων και γε­ω­γρα­φι­κών σχη­μα­τι­σμών “των οποί­ων η κυ­ριό­τη­τα δεν έχει με­τα­βι­βα­στεί στην Ελ­λά­δα με διε­θνείς συμ­φω­νί­ες”, θέση την οποία η ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά απορ­ρί­πτει.

“Όπως έχου­με το­νί­σει επα­νει­λημ­μέ­να, αυτή και πα­ρό­μοιες πρω­το­βου­λί­ες δεν πρό­κει­ται να επη­ρε­ά­σουν τη νο­μι­κή θέση της Τουρ­κί­ας στα ζη­τή­μα­τα του Αι­γαί­ου”, δή­λω­σε ο εκ­πρό­σω­πος του τουρ­κι­κού ΥΠΕΞ.

Η Άγκυ­ρα ζητά απο­φυ­γή “μο­νο­με­ρών ενερ­γειών”

Η τουρ­κι­κή ανα­κοί­νω­ση επι­χει­ρεί πα­ράλ­λη­λα να εντά­ξει το νέο χω­ρο­τα­ξι­κό πλαί­σιο για τις ΑΠΕ στο ευ­ρύ­τε­ρο πεδίο των ελ­λη­νο­τουρ­κι­κών δια­φο­ρών.

Ο Κε­τσε­λί υπο­στή­ρι­ξε ότι σε “κλει­στές ή ημί­κλει­στες θά­λασ­σες”, όπως χα­ρα­κτή­ρι­σε το Αι­γαίο και τη Με­σό­γειο, θα πρέ­πει να απο­φεύ­γο­νται οι μο­νο­με­ρείς πρω­το­βου­λί­ες και να εν­θαρ­ρύ­νε­ται η συ­νερ­γα­σία με­τα­ξύ των πα­ρά­κτιων κρα­τών.

“Η Τουρ­κία, ως ένα από τα δύο πα­ρά­κτια κράτη του Αι­γαί­ου Πε­λά­γους, είναι πά­ντο­τε έτοι­μη να συ­νερ­γα­στεί με την Ελ­λά­δα”, ανέ­φε­ρε.

Πα­ράλ­λη­λα, επι­κα­λέ­στη­κε τη Δια­κή­ρυ­ξη των Αθη­νών της 7ης Δε­κεμ­βρί­ου 2023 και υπο­στή­ρι­ξε ότι η Άγκυ­ρα εξα­κο­λου­θεί να τάσ­σε­ται υπέρ μιας “ει­λι­κρι­νούς και συ­νο­λι­κής προ­σέγ­γι­σης” στις ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές δια­φο­ρές, στη βάση, όπως είπε, του διε­θνούς δι­καί­ου, της ισό­τη­τας και της καλής γει­το­νί­ας.

Τι αλ­λά­ζει με το νέο ελ­λη­νι­κό χω­ρο­τα­ξι­κό για τις ΑΠΕ

Η τουρ­κι­κή αντί­δρα­ση ήρθε μετά τη θέση σε ισχύ του νέου Ει­δι­κού Χω­ρο­τα­ξι­κού Πλαι­σί­ου για τις Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας, με υπουρ­γι­κή από­φα­ση του υπουρ­γού Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Σταύ­ρου Πα­πα­σταύ­ρου και των υφυ­πουρ­γών Νίκου Τσά­φου και Μα­ρι­λέ­νας Σού­κου­λη.

Το νέο κα­θε­στώς αντι­κα­θι­στά ου­σια­στι­κά το πλαί­σιο που είχε θε­σπι­στεί το 2008 και δια­μορ­φώ­νει επι­και­ρο­ποι­η­μέ­νους κα­νό­νες για την εγκα­τά­στα­ση έργων ΑΠΕ και συ­στη­μά­των απο­θή­κευ­σης ενέρ­γειας.

Κε­ντρι­κός στό­χος είναι να κα­θο­ρι­στεί με με­γα­λύ­τε­ρη σα­φή­νεια πού μπο­ρούν και πού δεν μπο­ρούν να ανα­πτυ­χθούν φω­το­βολ­ταϊ­κά, αιο­λι­κά και άλλες μορ­φές ανα­νε­ώ­σι­μης ενέρ­γειας, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη την προ­στα­σία του πε­ρι­βάλ­λο­ντος, του το­πί­ου, της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς και των το­πι­κών κοι­νω­νιών.

Ο σχε­δια­σμός έχει μα­κρο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα έως το 2050 και συν­δέ­ε­ται με τους ενερ­γεια­κούς και κλι­μα­τι­κούς στό­χους της χώρας.

Αυ­στη­ρό­τε­ρα όρια για τα φω­το­βολ­ταϊ­κά

Ση­μα­ντι­κές αλ­λα­γές ει­σά­γο­νται στην εγκα­τά­στα­ση νέων φω­το­βολ­ταϊ­κών σταθ­μών.

Το νέο πλαί­σιο προ­βλέ­πει ότι δεν θα επι­τρέ­πε­ται η ανά­πτυ­ξή τους σε σειρά ευαί­σθη­των πε­ριο­χών, με­τα­ξύ των οποί­ων βρί­σκο­νται οι προ­στα­τευό­με­νες ζώνες Natura 2000, τα δάση και οι δα­σι­κές εκτά­σεις, οι υγρό­το­ποι Ραμ­σάρ, οι μι­κροί νη­σιω­τι­κοί υγρό­το­ποι και οι εθνι­κοί δρυ­μοί.

Στις ζώνες απο­κλει­σμού πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται επί­σης πε­ριο­χές ιδιαί­τε­ρου φυ­σι­κού κάλ­λους, τμή­μα­τα με αυ­ξη­μέ­νη προ­στα­σία της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, πε­ριο­χές χωρίς δρό­μους και ακτές κο­λύμ­βη­σης.

Μετά τη δη­μό­σια δια­βού­λευ­ση προ­στέ­θη­καν επι­πλέ­ον οι ιστο­ρι­κοί τόποι, αρ­χαία και νε­ό­τε­ρα προ­στα­τευό­με­να μνη­μεία, καθώς και ζώνες με πηγές υδρο­λη­ψί­ας για αν­θρώ­πι­νη κα­τα­νά­λω­ση.

Πα­ράλ­λη­λα θε­σπί­ζε­ται ανώ­τα­το όριο για τη συ­νο­λι­κή κά­λυ­ψη εδά­φους από νέες φω­το­βολ­ταϊ­κές εγκα­τα­στά­σεις. Το μέ­γι­στο πο­σο­στό ανά Πε­ρι­φε­ρεια­κή Ενό­τη­τα ορί­ζε­ται στο 1,5% της συ­νο­λι­κής έκτα­σης, με στόχο να πε­ριο­ρι­στεί η υπερ­συ­γκέ­ντρω­ση έργων και να προ­στα­τευ­θούν η αγρο­τι­κή γη και το τοπίο.

Ει­δι­κοί κα­νό­νες προ­βλέ­πο­νται και για τα πλωτά φω­το­βολ­ταϊ­κά, με πε­ριο­ρι­σμούς σε κα­τα­δυ­τι­κά πάρκα, ναυά­για, αγκυ­ρο­βό­λια και τε­χνη­τά υπο­βρύ­χια αξιο­θέ­α­τα.

Πού μπαί­νει “φρένο” στα νέα αιο­λι­κά

Ακόμη πιο σύν­θε­το είναι το πλαί­σιο για τους νέους αιο­λι­κούς σταθ­μούς.

Με­τα­ξύ άλλων, απο­κλεί­ε­ται η εγκα­τά­στα­σή τους στην Ατ­τι­κή και στη Μη­τρο­πο­λι­τι­κή Πε­ριο­χή Θεσ­σα­λο­νί­κης, σε πε­ριο­χές άνω των 1.200 μέ­τρων υψο­μέ­τρου, σε υγρο­τό­πους Ραμ­σάρ, σε μι­κρούς νη­σιω­τι­κούς υγρο­τό­πους, σε πυ­ρή­νες εθνι­κών δρυ­μών και σε συ­γκε­κρι­μέ­νες ζώνες υψη­λής πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σί­ας.

Πε­ριο­ρι­σμοί προ­βλέ­πο­νται επί­σης για μικρά νησιά έκτα­σης κάτω των 300 τε­τρα­γω­νι­κών χι­λιο­μέ­τρων, με συ­γκε­κρι­μέ­νες εξαι­ρέ­σεις, καθώς και για πε­ριο­χές στις οποί­ες προ­γραμ­μα­τί­ζο­νται χρή­σεις του­ρι­σμού και ανα­ψυ­χής.

Μετά τη δια­βού­λευ­ση διευ­ρύν­θη­κε ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο ο κα­τά­λο­γος των πε­ριο­χών απο­κλει­σμού, με την προ­σθή­κη ιστο­ρι­κών τόπων, αρ­χαιο­λο­γι­κών χώρων, προ­στα­τευό­με­νων μνη­μεί­ων, πηγών ύδρευ­σης και “απά­τη­των πα­ρα­λιών”.

Ει­δι­κοί κα­νό­νες για τα νησιά

Ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα δί­νε­ται στον νη­σιω­τι­κό χώρο, όπου η εγκα­τά­στα­ση αιο­λι­κών πάρ­κων θα συ­νο­δεύ­ε­ται από ει­δι­κή με­λέ­τη το­πί­ου.

Η αξιο­λό­γη­ση θα λαμ­βά­νει υπόψη το μέ­γε­θος του έργου, τα ιδιαί­τε­ρα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά κάθε νη­σιού και την οπτι­κή επί­δρα­ση των ανε­μο­γεν­νη­τριών.

Το ανώ­τα­το πο­σο­στό κά­λυ­ψης εδά­φους από αιο­λι­κούς σταθ­μούς στα νησιά πα­ρα­μέ­νει στο 4% της έκτα­σης κάθε Δη­μο­τι­κής Ενό­τη­τας.

Πα­ράλ­λη­λα, σε πε­ριο­χές όπου το μέσο αιο­λι­κό δυ­να­μι­κό είναι χα­μη­λό­τε­ρο από 4 μέτρα ανά δευ­τε­ρό­λε­πτο, θα μπο­ρεί κατ’ εξαί­ρε­ση να εγκρί­νε­ται έργο μόνο εφό­σον απο­δει­κνύ­ε­ται ότι στη συ­γκε­κρι­μέ­νη θέση το δυ­να­μι­κό υπερ­βαί­νει τα 7,5 μέτρα ανά δευ­τε­ρό­λε­πτο.

Στις Ζώνες Ει­δι­κής Προ­στα­σί­ας του Natura 2000, που αφο­ρούν κυ­ρί­ως την ορ­νι­θο­πα­νί­δα, νέα αιο­λι­κά θα επι­τρέ­πο­νται μόνο υπό συ­γκε­κρι­μέ­νες και αυ­στη­ρές προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Ρυθ­μί­σεις και για βιο­α­έ­ριο, γε­ω­θερ­μία και υδροη­λε­κτρι­κά

Το νέο χω­ρο­τα­ξι­κό δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται σε φω­το­βολ­ταϊ­κά και ανε­μο­γεν­νή­τριες.

Επι­και­ρο­ποιού­νται επί­σης οι κα­νό­νες για βιο­α­έ­ριο, βιο­με­θά­νιο, βιο­μά­ζα, γε­ω­θερ­μία και μικρά υδροη­λε­κτρι­κά έργα, με στόχο να δη­μιουρ­γη­θεί ενιαίο πλαί­σιο για το σύ­νο­λο σχε­δόν των τε­χνο­λο­γιών ανα­νε­ώ­σι­μης ενέρ­γειας.

Η Αθήνα πα­ρου­σιά­ζει το νέο ΕΧΠ ως ερ­γα­λείο για πιο ορ­γα­νω­μέ­νη ανά­πτυ­ξη των ΑΠΕ και για την απο­τρο­πή ανε­ξέ­λεγ­κτης εγκα­τά­στα­σης έργων σε πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά ή κοι­νω­νι­κά ευαί­σθη­τες πε­ριο­χές.

Η Άγκυ­ρα, από την πλευ­ρά της, επι­λέ­γει να εστιά­σει στη θα­λάσ­σια διά­στα­ση του σχε­δια­σμού και να επα­να­φέ­ρει μέσω αυτού τις πά­γιες τουρ­κι­κές διεκ­δι­κή­σεις στο Αι­γαίο.

Έτσι, ένα κα­τε­ξο­χήν ενερ­γεια­κό και χω­ρο­τα­ξι­κό πλαί­σιο προ­στί­θε­ται πλέον στον μακρύ κα­τά­λο­γο των ζη­τη­μά­των που η Τουρ­κία επι­χει­ρεί να συν­δέ­σει με την ελ­λη­νο­τουρ­κι­κή δια­φο­ρά για το Αι­γαίο.

ΠΚ

Πηγή: capital.gr