Εκλογές τώρα ή διερευνητικές: Διχάζει η ερμηνεία του Συντάγματος

Με το Σύνταγμα ανά χείρας και τις πολυ­ποί­κι­λες ερμη­νείες συνταγ­μα­το­λό­γων και πολι­τι­κών να μπερ­δεύ­ουν παρά να ξεδια­λύ­νουν την κατά­σταση, Προ­ε­δρία της Δημο­κρα­τίας, κυβέρ­νηση και πολι­τικά κόμματα θα προ­σπα­θή­σουν να λύσουν το θεσμικό γόρδιο δεσμό του πως θα βαδίσει η χώρα σε πρόωρες εκλογές ακόμη και στα μέσα Σεπτέμ­βρη.

Με το πολι­τικό παι­χνίδι της πρόωρης προ­σφυ­γής στις κάλπες να έχει πάρει “φωτιά” τις τελευ­ταίες ώρες, η κυβέρ­νηση δέχεται τις σχε­τι­κές και συχνά αντι­κρουό­με­νες ειση­γή­σεις νομικών και συνταγ­μα­το­λό­γων, ενώ σε συνεν­νό­ηση με την προ­ε­δρία της Δημο­κρα­τίας θα απο­φα­σι­στεί εάν τελικά ο Αλέξης Τσίπρας θα υπο­βά­λει την παραί­τησή του στον Προκόπη Παυ­λό­πουλο, μετά την επι­βε­βαί­ωση από τους βου­λευ­τές της Αρι­στε­ρής Πλατ­φόρ­μας του ΣΥΡΙΖΑ ότι δεν προ­τί­θε­νται να υπερ­ψη­φί­σουν μια ενδε­χό­μενη πρόταση ψήφου εμπι­στο­σύ­νης της κυβέρ­νη­σης στη Βουλή. Τσίπρας και Παυ­λό­που­λος συνο­μί­λη­σαν τηλε­φω­νικά το βράδυ της Τετάρ­της.

Το γεγονός ότι η συμ­φω­νία για το τρίτο ελλη­νικό δάνειο από τους διε­θνείς πιστω­τές της χώρας εγκρί­θηκε χωρίς μεγάλα προ­βλή­ματα από τα υπό­λοιπα ευρω­παϊκά κοι­νο­βού­λια και ο ευρω­παϊ­κός μηχα­νι­σμός ESM ενέ­κρινε τη χορή­γηση και την εκτα­μί­ευση της πρώτης δόσης, έχει ανοίξει από το βράδυ της Τετάρ­της το δρόμο για την επόμενη ημέρα.

Οι συσκέ­ψεις στο πρω­θυ­πουρ­γικό επι­τε­λείο δίνουν και παίρ­νουν, όπως η μεση­με­ριανή στο Μέγαρο Μαξίμου, με τη συμ­με­τοχή και κομ­μα­τι­κών στε­λε­χών, ενώ σε επι­φυ­λακή βρί­σκο­νται όλοι οι κορυ­φαίοι πολι­τι­κοί και πολι­τεια­κοί παρά­γο­ντες, ακόμη και για ραγδαίες εξε­λί­ξεις.

Τα “αγκάθια” και η σιωπή της αντι­πο­λί­τευ­σης

Στα στρα­τη­γεία των κομ­μά­των, ειδικά σε ΝΔ, Ποτάμι, ΠΑΣΟΚ, επι­κρα­τεί προ­βλη­μα­τι­σμός και εξε­τά­ζουν το θεσμικό ζήτημα από όλες τις απόψεις, χωρίς ακόμη να έχουν ακόμη εκφρα­στεί επίσημα για τις επι­κεί­με­νες δια­δι­κα­σίες. Άλλωστε αυτό που περι­μέ­νουν είναι να ξεκα­θα­ρί­σει ο ίδιος ο πρω­θυ­πουρ­γός τις προ­θέ­σεις του για το πως θέλει να κινηθεί το επόμενο διά­στημα.

Στα θεσμικά “αγκάθια” της αδιέ­ξο­δης πολι­τι­κής κατά­σταση που έχει προ­κύ­ψει, περι­λαμ­βά­νε­ται τόσο το ζήτημα της παραί­τη­σης του Αλέξη Τσίπρα και της κυβέρ­νη­σής του, προ­κει­μέ­νου να ανοίξει ο δρόμος προς τις κάλπες, όσο και το εάν πρέπει να προη­γη­θούν διε­ρευ­νη­τι­κές εντολές, πριν σχη­μα­τι­στεί υπη­ρε­σιακή κυβέρ­νηση με επι­κε­φα­λής πρόεδρο ανώ­τα­του δικα­στη­ρίου.

Που δια­φω­νούν οι συνταγ­μα­το­λό­γοι

Σύμφωνα με όσα έχουν ειπωθεί από ορι­σμέ­νους συνταγ­μα­το­λό­γους, η κυβέρ­νηση, λόγω των περιο­ρι­σμών του Συντάγ­μα­τος και επειδή δεν έχει παρέλ­θει ένα χρόνος από τις προη­γού­με­νες, δε μπορεί να προ­κα­λέ­σει νέες εκλογές επι­κα­λού­μενη εθνικό ζήτημα.

Βάσει του άρθρου 37, αν ο Αλέξης Τσίπρας κατα­θέ­σει την εντολή στον Προκόπη Παυ­λό­πουλο, τότε ο Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας οφείλει να δώσει την επόμενη εντολή σχη­μα­τι­σμού κυβέρ­νη­σης στον αρχηγό του δεύ­τε­ρου κόμ­μα­τος (Β. Μεϊ­μα­ρά­κης, ΝΔ) και σε περί­πτωση απο­τυ­χίας στον αρχηγό του τρίτου (Ν. Μιχα­λο­λιά­κος, Χ.Α.). Αν δεν ευδο­κι­μή­σουν τα παρα­πάνω, τότε θα συγκα­λέ­σει σύσκεψη αρχηγών για σχη­μα­τι­σμό ευρύ­τε­ρης κυβέρ­νη­σης από την παρούσα Βουλή και εάν δε βρεθεί λύση, τότε είναι υπο­χρε­ω­μέ­νος να δια­λύ­σει τη Βουλή και να προ­κη­ρύ­ξει εκλογές με υπη­ρε­σιακή κυβέρ­νηση.

Άλλοι συνταγ­μα­το­λό­γοι υπο­στη­ρί­ζουν ότι αν η κυβέρ­νηση παραι­τη­θεί χωρίς να έχει κατα­ψη­φι­στεί επίσημα από τη Βουλή, τότε επι­τα­χύ­νο­νται οι εξε­λί­ξεις, απο­φεύ­γο­νται οι διε­ρευ­νη­τι­κές και αν η σύσκεψη αρχηγών αποβεί άκαρπη, τότε σχη­μα­τί­ζε­ται άμεσα υπη­ρε­σιακή κυβέρ­νηση και προ­κη­ρύσ­σο­νται εκλογές.

Το Σύνταγμα (άρθρο 37) προ­βλέ­πει:

Παρ. 2: Πρω­θυ­πουρ­γός διο­ρί­ζε­ται ο αρχηγός του κόμ­μα­τος το οποίο δια­θέ­τει στη Bουλή την απόλυτη πλειο­ψη­φία των εδρών. Aν κανένα κόμμα δεν δια­θέ­τει την απόλυτη πλειο­ψη­φία, ο Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας παρέχει στον αρχηγό του κόμ­μα­τος που δια­θέ­τει τη σχετική πλειο­ψη­φία διε­ρευ­νη­τική εντολή για να δια­κρι­βω­θεί η δυνα­τό­τητα σχη­μα­τι­σμού Kυβέρνησης που να απο­λαμ­βά­νει την εμπι­στο­σύνη της Bουλής.

Παρ. 3. Aν δεν δια­πι­στω­θεί αυτή η δυνα­τό­τητα, ο Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας παρέχει διε­ρευ­νη­τική εντολή στον αρχηγό του δεύ­τε­ρου σε κοι­νο­βου­λευ­τική δύναμη κόμ­μα­τος και εάν δεν τελε­σφο­ρή­σει και αυτή, ο Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας δίνει διε­ρευ­νη­τική εντολή στον αρχηγό του τρίτου σε κοι­νο­βου­λευ­τική δύναμη κόμ­μα­τος. Kάθε διε­ρευ­νη­τική εντολή ισχύει για τρεις ημέρες. Aν οι διε­ρευ­νη­τι­κές εντολές δεν τελε­σφο­ρή­σουν, ο Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας καλεί τους αρχη­γούς των κομ­μά­των και, αν επι­βε­βαιω­θεί η αδυ­να­μία σχη­μα­τι­σμού Kυβέρνησης που να έχει την εμπι­στο­σύνη της Bουλής, επι­διώ­κει το σχη­μα­τι­σμό Kυβέρνησης από όλα τα κόμματα της Bουλής για τη διε­νέρ­γεια εκλογών και σε περί­πτωση απο­τυ­χίας ανα­θέ­τει στον Πρόεδρο του Συμ­βου­λίου της Eπικρατείας ή του Aρείου Πάγου ή του Eλεγκτικού Συνε­δρίου το σχη­μα­τι­σμό Kυβέρνησης, όσο το δυνατόν ευρύ­τε­ρης απο­δο­χής, για να διε­νερ­γή­σει εκλογές, και διαλύει τη Bουλή.

Στο άρθρο 38 προ­βλέ­πει και το εξής:

Παρ. 1: O Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας απαλ­λάσ­σει από τα καθή­κο­ντά της την Kυβέρνηση, αν αυτή παραι­τη­θεί, καθώς και αν η Bουλή απο­σύ­ρει την εμπι­στο­σύνη της κατά το άρθρο 84 (σ.σ. δηλαδή απώλεια δεδη­λω­μέ­νης/κατα­ψή­φιση πρό­τα­σης εμπι­στο­σύ­νης/υπερ­ψή­φιση πρό­τα­σης μομφής). Στις περι­πτώ­σεις αυτές εφαρ­μό­ζο­νται ανα­λό­γως οι δια­τά­ξεις των παρα­γρά­φων 2, 3 και 4 του άρθρου 37(σ.σ. δηλαδή οι προ­α­να­φερ­θεί­σες).

thetoc.gr