Τέσσερα ελληνικά πανεπιστήμια στα κορυφαία του κόσμου: Βραβεύτηκαν για την Βιώσιμη Ανάπτυξη

Πολύ ση­μα­ντι­κές δια­κρί­σεις για το Εθνι­κό και Κα­πο­δι­στρια­κό Πα­νε­πι­στή­μιο Αθη­νών, Αρι­στο­τέ­λειο, ΕΜΠ και Πά­τρας, επι­φύ­λασ­σε η πρό­σφα­τη δη­μο­σί­ευ­ση των απο­τε­λε­σμά­των της Πα­γκό­σμιας Κα­τά­τα­ξης Πα­νε­πι­στη­μί­ων από την QS (Quacquarelli Symonds).

Όπως ανα­φέ­ρει το πα­νε­πι­στή­μιο Αθή­νας «επι­βε­βαιώ­νε­ται η ση­μα­ντι­κή δρα­στη­ριο­ποί­η­ση και επί­δο­ση του Ιδρύ­μα­τος σε θέ­μα­τα βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης, αντι­με­τώ­πι­σης των κοι­νω­νι­κών ανι­σο­τή­των και των δια­κρί­σε­ων φύλου, η υψηλή απα­σχο­λη­σι­μό­τη­τα των απο­φοί­των , η διε­θνής ερευ­νη­τι­κή δι­κτύ­ω­ση, αλλά και η ακα­δη­μαϊ­κή φήμη και η απο­δο­χή από τους ερ­γο­δό­τες και την αγορά ερ­γα­σί­ας».

Με βάση τα απο­τε­λέ­σμα­τα της κα­τά­τα­ξης:

Το ΕΚΠΑ είναι ένα από τα δύο ελ­λη­νι­κά πα­νε­πι­στή­μιο που λαμ­βά­νουν δια­κρί­σεις και στις δύο κα­τη­γο­ρί­ες επί­τευ­ξης των Στό­χων Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης του ΟΗΕ. Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να λαμ­βά­νει «αρ­γυ­ρό με­τάλ­λιο» στην κα­τη­γο­ρία «Κοι­νω­νι­κή Επί­δρα­ση», η οποία πε­ρι­λαμ­βά­νει δύο δεί­κτες, τους SDGs 5 και 10 – Ισό­τη­τα των φύλων και μεί­ω­ση των ανι­σο­τή­των, και «Χάλ­κι­νο Με­τάλ­λιο» στην κα­τη­γο­ρία «Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κός Αντί­κτυ­πος» η οποία βα­σί­ζε­ται στην ομα­δο­ποί­η­ση των Στό­χων Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης του ΟΗΕ  (SDGs )7, 11, 12, 13, 14 και 15 – προ­σι­τή και κα­θα­ρή ενέρ­γεια, βιώ­σι­μες πό­λεις και κοι­νό­τη­τες, υπεύ­θυ­νη κα­τα­νά­λω­ση και πα­ρα­γω­γή, δράση για το κλίμα, ζωή κάτω από το νερό και ζωή στη γη.

Στο νέο κρι­τή­ριο της κα­τά­τα­ξης που αφορά την «Διε­θνή Ερευ­νη­τι­κή Δι­κτύ­ω­ση» (International Research Network) και ει­σή­χθη φέτος για πρώτη φορά,  το ΕΚΠΑ βρί­σκε­ται στην 147η θέση πα­γκο­σμί­ως.

Βρί­σκε­ται πλέον στα top 350 Πα­νε­πι­στή­μια πα­γκο­σμί­ως στην «φήμη με­τα­ξύ των ερ­γο­δο­τών», ανε­βαί­νο­ντας 29 θέ­σεις σε σχέση με την προη­γού­με­νη χρο­νιά, κα­τα­λαμ­βά­νο­ντας την 304η θέση πα­γκο­σμί­ως .

Ανέ­βη­κε 50 θέ­σεις σε σχέση με την περ­σι­νή κα­τά­τα­ξη και βρί­σκε­ται πλέον στις θέ­σεις 601-650. Είναι ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κό, διότι ανε­βαί­νει ύστε­ρα από 8 χρό­νια (από το 2014) στα οποία βρι­σκό­ταν συ­νε­χώς στις θέ­σεις 651-700 επι­βε­βαιώ­νο­ντας την ανο­δι­κή του τάση (δείτε Πί­να­κα 2).

Επι­προ­σθέ­τως ανέ­βη­κε 17 θέ­σεις στο κρι­τή­ριο Academic Reputation και βρί­σκε­ται στην 342η  θέση πα­γκο­σμί­ως.

Από τα δια­θέ­σι­μα στοι­χεία της QS φαί­νε­ται ότι το ΕΚΠΑ για το 2022-2023 βρί­σκε­ται στο top 43% των Πα­νε­πι­στη­μί­ων ένα­ντι του top 55% των Πα­νε­πι­στη­μί­ων πα­γκο­σμί­ως που βρι­σκό­ταν το έτος 2021-2022, και  του  top 70% που βρι­σκό­ταν το 2016-2017, γε­γο­νός που δει­κνύ­ει την ου­σια­στι­κή του άνοδο.

Η αξιο­λό­γη­ση 6.000 πα­νε­πι­στη­μί­ων

Η συ­γκε­κρι­μέ­νη διε­θνής κα­τά­τα­ξη που δη­μο­σιεύ­θη­κε για 18η συ­νε­χό­με­νη χρο­νιά, απο­τε­λεί μία από τις πλέον έγκυ­ρες και ση­μα­ντι­κές κα­τα­τά­ξεις.  Βα­σί­στη­κε σε πάνω από 117 εκα­τομ­μύ­ρια ετε­ρο­α­να­φο­ρές που εντο­πί­στη­καν σε πε­ρισ­σό­τε­ρες από 16,4 εκα­τομ­μύ­ρια δη­μο­σιεύ­σεις, καθώς και σε 151.000 απα­ντή­σεις σε ερω­τη­μα­το­λό­για και συ­νε­ντεύ­ξεις ακα­δη­μαϊ­κών και 99.000 ερω­τη­μα­το­λό­για και συ­νε­ντεύ­ξεις ερ­γο­δο­τών.  Με βάση τα συ­γκε­κρι­μέ­να δε­δο­μέ­να αξιο­λο­γή­θη­καν πε­ρισ­σό­τε­ρα από 6000 Πα­νε­πι­στή­μια από μία αρ­χι­κή λίστα. Από αυτά εντο­πί­στη­καν 2462 πα­νε­πι­στή­μια  που θα μπο­ρού­σαν να συ­μπε­ρι­λη­φθούν στα top 1400 και τε­λι­κά κα­ταρ­τί­στη­κε ο πί­να­κας κα­τά­τα­ξης με τα κα­λύ­τε­ρα 1422 από αυτά.

Η QS World University Rankings για το 2022 συ­μπε­ριέ­λα­βε στη γε­νι­κή κα­τά­τα­ξη Πα­νε­πι­στή­μια από 100 χώρες, με 124 νέες συμ­με­το­χές, και 6 ελ­λη­νι­κά Πα­νε­πι­στή­μια. Στη φε­τι­νή πα­γκό­σμια κα­τά­τα­ξη στις τρεις πρώ­τες θέ­σεις βρί­σκο­νται το Ιν­στι­τού­το Τε­χνο­λο­γί­ας της Μα­σα­χου­σέ­της (MIT), το Πα­νε­πι­στή­μιο του Κέι­μπριτζ και το Πα­νε­πι­στή­μιο του  Στάν­φορντ. Θα πρέ­πει να ανα­φερ­θεί ότι ει­δι­κά το Ιν­στι­τού­το Τε­χνο­λο­γί­ας της Μα­σα­χου­σέ­της (MIT) δη­μιουρ­γεί ένα ση­μα­ντι­κό ρεκόρ, όντας για 10η συ­νε­χό­με­νη χρο­νιά στην 1η θέση της κα­τά­τα­ξης. Στην 4η θέση ανέ­βη­κε το   Πα­νε­πι­στή­μιο της Οξ­φόρ­δης, και στην 5η θέση το  Πα­νε­πι­στή­μιο του Χάρ­βαρντ, ενώ ισο­βαθ­μούν στην 6η θέση το Ιν­στι­τού­το Τε­χνο­λο­γί­ας της Κα­λι­φόρ­νια (Caltech) και το Imperial College του Λον­δί­νου, στην 8η θέση το Βρε­τα­νι­κό UCL του Λον­δί­νου,  στην 9η θέση το Πα­νε­πι­στή­μιο της Ζυ­ρί­χης και την πρώτη δε­κά­δα κλεί­νει το Πα­νε­πι­στή­μιο του Σι­κά­γο.

Τα 4 ελ­λη­νι­κά ΑΕΙ

Τέσ­σε­ρα Ελ­λη­νι­κά Πα­νε­πι­στή­μια έλα­βαν συ­νο­λι­κά έξι με­τάλ­λια (3 αρ­γυ­ρά και 3 χάλ­κι­να). Το ΕΚΠΑ και το Αρι­στο­τέ­λειο Πα­νε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λο­νί­κης  έλα­βαν από δύο με­τάλ­λια (ένα αρ­γυ­ρό και ένα χάλ­κι­νο), ενώ ένα αρ­γυ­ρό με­τάλ­λιο έλαβε το Εθνι­κό Με­τσό­βιο Πο­λυ­τε­χνείο και ένα χάλ­κι­νο το Πα­νε­πι­στή­μιο Πα­τρών. Στό­χος της με­θο­δο­λο­γί­ας της εν λόγω κα­τά­τα­ξης, ήταν να δοθεί μια αί­σθη­ση της σχε­τι­κής πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τας της έρευ­νας για τους Στό­χους Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης (ΣΒΑ) στα ιδρύ­μα­τα που συμ­με­τέ­χουν στην πα­γκό­σμια κα­τά­τα­ξη. Εξε­τά­στη­κε τόσο η συ­νο­λι­κή ερευ­νη­τι­κή πα­ρα­γω­γή των ιδρυ­μά­των, όσο και ο αντί­κτυ­πος αυτής της πα­ρα­γω­γής, για να κα­τα­λή­ξει η απο­τί­μη­ση σε μια συ­γκε­κρι­μέ­νη βαθ­μο­λο­γι­κή κλί­μα­κα.

 

Στη συ­νο­λι­κή πα­γκό­σμια κα­τά­τα­ξη συ­μπε­ρι­λή­φθη­καν έξι ελ­λη­νι­κά Πα­νε­πι­στη­μια­κά Ιδρύ­μα­τα. Το πρώτο ελ­λη­νι­κό Πα­νε­πι­στή­μιο στην κα­τά­τα­ξη είναι το Εθνι­κό Με­τσό­βιο Πο­λυ­τε­χνείο ενώ ακο­λου­θούν, το Πα­νε­πι­στή­μιο Κρή­της,  το Εθνι­κό και Κα­πο­δι­στρια­κό Πα­νε­πι­στή­μιο Αθη­νών, Αρι­στο­τέ­λειο Πα­νε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λο­νί­κης, το Πα­νε­πι­στή­μιο Πα­τρών, το Οι­κο­νο­μι­κό Πα­νε­πι­στή­μιο Αθή­νας . Οι κα­τα­τά­ξεις του QS χρη­σι­μο­ποιούν δε­δο­μέ­να ει­δι­κών γνω­μο­δο­τών (peer review) που συλ­λέ­γο­νται από ερευ­νη­τές,  ακα­δη­μαϊ­κούς και ερ­γο­δό­τες. Οι κα­τα­τά­ξεις του QS λαμ­βά­νουν υπόψη τον αριθ­μό του διε­θνούς προ­σω­πι­κού, τον αριθ­μό μα­θη­τών, τον αριθ­μό ανα­φο­ρών από το Scopus και ανα­λο­γί­ες κα­θη­γη­τών / φοι­τη­τών. Στην με­θο­δο­λο­γία της QS για την γε­νι­κή κα­τά­τα­ξη, όσο χρη­σι­μο­ποιού­νται τα ακό­λου­θα Κρι­τή­ρια:

 

1. Ακα­δη­μαϊ­κή Φήμη μέσω έρευ­νας ερω­τη­μα­το­λο­γί­ων (40%). Στο ερω­τη­μα­το­λό­γιο απά­ντη­σαν ακα­δη­μαϊ­κοί δια­φό­ρων ει­δι­κο­τή­των οι οποί­οι ερω­τή­θη­καν για τα κατά τη γνώμη τους 30 κα­λύ­τε­ρα πα­νε­πι­στή­μια, χωρίς να μπο­ρούν να επι­λέ­ξουν το δικό τους. Στην έρευ­να του 2022 χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν πάνω από 151.000 απα­ντή­σεις ερω­τη­μα­το­λο­γί­ων που δό­θη­καν  από ακα­δη­μαϊ­κούς που προ­έρ­χο­νται από όλον τον κόσμο. Το κρι­τή­ριο αυτό θε­ω­ρεί­ται ότι αντα­να­κλά την ερευ­νη­τι­κή ποιό­τη­τα των πα­νε­πι­στη­μί­ων και το βάρος του  στη συ­νο­λι­κή βαθ­μο­λο­γία είναι  40%.

 

2. Έρευ­να ερω­τη­μα­το­λο­γί­ων ερ­γο­δο­τών (10%).  Πρό­κει­ται για ίδιου τύπου με την προη­γού­με­νη έρευ­να ερω­τη­μα­το­λο­γί­ων, μόνο που απευ­θύ­νε­ται σε δείγ­μα ερ­γο­δο­τών των απο­φοί­των των πα­νε­πι­στη­μί­ων. Στην έρευ­να του 2022 χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν πάνω 99.000 απα­ντή­σεις ερω­τη­μα­το­λο­γί­ων. Το βάρος του κρι­τη­ρί­ου αυτού είναι 10%.

 

3. Αριθ­μός ετερο-ανα­φο­ρών ανά κα­θη­γη­τή (20%). Η QS χρη­σι­μο­ποιεί τα δε­δο­μέ­να της βάσης Scopus. Αθροί­ζε­ται ο συ­νο­λι­κός αριθ­μός ετερο-ανα­φο­ρών της πε­ριό­δου 2016-2021 σε ερ­γα­σί­ες της πε­ντα­ε­τί­ας 2016-2020 που συ­νε­γρά­φη­σαν από μέλη ΔΕΠ του Πα­νε­πι­στη­μί­ου πάνω στο συ­γκε­κρι­μέ­νο επι­στη­μο­νι­κό τομέα και διαι­ρού­νται με τον αντί­στοι­χο συ­νο­λι­κό κα­θη­γη­τών. Στην έρευ­να του 2022 αξιο­ποι­ή­θη­καν 117 εκα­τομ­μύ­ρια ετε­ρο­α­να­φο­ρές που εντο­πί­στη­καν σε πε­ρισ­σό­τε­ρες από 16,4 εκα­τομ­μύ­ρια δη­μο­σιεύ­σεις. Στό­χος να αξιο­λο­γη­θεί η ερευ­νη­τι­κή επί­δρα­ση του κάθε ιδρύ­μα­τος πα­γκο­σμί­ως. Το βάρος του συ­γκε­κρι­μέ­νου κρι­τη­ρί­ου στη συ­νο­λι­κή βαθ­μο­λο­γία είναι 20%.

 

4. Λόγος φοι­τη­τών προς μέλη ΔΕΠ (20%). Το κρι­τή­ριο αυτό θε­ω­ρεί­ται απο­τε­λεί έναν έμ­με­σο δεί­κτη της ποιό­τη­τας της εκ­παί­δευ­σης που πα­ρέ­χει ένα ίδρυ­μα. Το ει­δι­κό  βάρος του δεί­κτη είναι  20%.

 

5. Διε­θνής διά­στα­ση (10%). Το κρι­τή­ριο ανα­λύ­ε­ται σε δύο υπο-κρι­τή­ρια, αυτό της ανα­λο­γί­ας των αλ­λο­δα­πών φοι­τη­τών που φοι­τούν στο ίδρυ­μα (με βάρος 5%) και της ανα­λο­γί­ας των αλ­λο­δα­πών μελών ΔΕΠ που ερ­γά­ζο­νται στο ίδρυ­μα (με βάρος 5%). Το κρι­τή­ριο αυτό δει­κνύ­ει πόσο ελ­κυ­στι­κό είναι το Πα­νε­πι­στή­μιο σε φοι­τη­τές από το εξω­τε­ρι­κό αλλά και ξέ­νους κα­θη­γη­τές που επι­θυ­μούν να ερ­γα­στούν σε αυτό.

 

6. Διε­θνής Ερευ­νη­τι­κή Δι­κτύ­ω­ση (δεν απο­δί­δει βαθ­μο­λο­γία):  Ο δεί­κτης IRN αντι­κα­το­πτρί­ζει την ικα­νό­τη­τα των ιδρυ­μά­των να δια­φο­ρο­ποιούν τη γε­ω­γρα­φία των διε­θνών ερευ­νη­τι­κών δι­κτύ­ων τους με τη δη­μιουρ­γία βιώ­σι­μων ερευ­νη­τι­κών συ­νερ­γα­σιών με άλλα ιδρύ­μα­τα τρι­το­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης. Αντι­κα­το­πτρί­ζει επί­σης την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα αυτής της δια­δι­κα­σί­ας, καθώς εξε­τά­ζε­ται η ποι­κι­λία -δια­φο­ρο­ποί­η­ση των το­πο­θε­σιών των εταί­ρων των δι­κτύ­ων  ένα­ντι των προ­σπα­θειών που απαι­τού­νται για την επί­τευ­ξη μιας τέ­τοιας δια­φο­ρο­ποί­η­σης.

 

7. Απο­τε­λέ­σμα­τα σχε­τι­κά με την Απα­σχό­λη­ση (δεν απο­δί­δει βαθ­μο­λο­γία):  Τα απο­τε­λέ­σμα­τα της απα­σχό­λη­σης αντι­κα­το­πτρί­ζουν την ικα­νό­τη­τα των ιδρυ­μά­των να εξα­σφα­λί­ζουν ένα υψηλό επί­πε­δο απα­σχο­λη­σι­μό­τη­τας των απο­φοί­των τους, ενώ πα­ράλ­λη­λα καλ­λιερ­γούν μελ­λο­ντι­κούς ηγέ­τες που θα συ­νε­χί­σουν να έχουν αντί­κτυ­πο και υψηλή επι­δρα­στι­κό­τη­τα  στους αντί­στοι­χους το­μείς τους.

Πα­νε­πι­στή­μιο Αθή­νας

Είναι ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κό ότι το Εθνι­κό και Κα­πο­δι­στρια­κό Πα­νε­πι­στή­μιο Αθη­νών βρί­σκε­ται πολύ πιο πάνω από τον πα­γκό­σμιο  μέσο όρο στις ετε­ρο­α­να­φο­ρές ανά μέλος ΔΕΠ, στη διε­θνή ερευ­νη­τι­κή δι­κτύ­ω­ση και πάνω από τον πα­γκό­σμιο μέσο όρο στην απα­σχο­λη­σι­μό­τη­τα των απο­φοί­των . Το γε­γο­νός ότι βρί­σκε­ται κάτω από το 50% του πα­γκό­σμιου μέσου όρου στους άλ­λους δύο δεί­κτες οφεί­λε­ται αφε­νός στη μεί­ω­ση του ακα­δη­μαϊ­κού προ­σω­πι­κού ελέω κρί­σης και στο γε­γο­νός ότι δεν μπο­ρεί να προ­σελ­κύ­σει το Ελ­λη­νι­κό Πα­νε­πι­στή­μιο ξέ­νους κα­θη­γη­τές διότι δεν μπο­ρεί να προ­σφέ­ρει τα κί­νη­τρα, τις απο­λα­βές και τις ερ­γα­σια­κές συν­θή­κες των ξένων με­γά­λων Πα­νε­πι­στη­μί­ων. Τα απο­τε­λέ­σμα­τα επι­βε­βαιώ­νουν για άλλη μια φορά το υψηλό επί­πε­δο σπου­δών, την ακα­δη­μαϊ­κή φήμη, την εκτί­μη­ση των ερ­γο­δο­τών για τις ικα­νό­τη­τες των απο­φοί­των, την ερευ­νη­τι­κή απή­χη­ση αλλά και την προ­σή­λω­ση του Εθνι­κού και Κα­πο­δι­στρια­κού Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών στους Στό­χους Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης του ΟΗΕ.

 

Σύμ­φω­να με την ανα­κοί­νω­ση της QS η οποία συ­νό­δευε τα απο­τε­λέ­σμα­τα της πα­γκό­σμιας κα­τά­τα­ξης Πα­νε­πι­στη­μί­ων, «…Η έρευ­να στα Πα­νε­πι­στη­μια­κά Ιδρύ­μα­τα είναι κα­θο­ρι­στι­κής ση­μα­σί­ας για την προ­ώ­θη­ση οποιου­δή­πο­τε εκ των Στό­χων Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης – όλα όσα έχουν συμ­βεί και θα συμ­βούν για την βελ­τί­ω­ση της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής, τη μεί­ω­ση των ανι­σο­τή­των, τον κα­θα­ρι­σμό των υδά­των μας ή τη δια­κο­πή της πεί­νας θα είναι απο­τέ­λε­σμα της έρευ­νας που πα­ρά­γε­ται κυ­ρί­ως από τα Πα­νε­πι­στη­μια­κά Ιδρύ­μα­τα. Από τις οι­κο­νο­μι­κές επι­στή­μες  μέχρι τη βιο­χη­μεία, και τη δη­μό­σια πο­λι­τι­κή οι ερευ­νη­τές από όλο το ακα­δη­μαϊ­κό φάσμα πρέ­πει να ενώ­σουν τους το­μείς τους για να αντα­πο­κρι­θούν στο κά­λε­σμα του ΟΗΕ για την βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη.. Υπάρ­χουν πολ­λοί τρό­ποι για να αξιο­λο­γη­θεί η δέ­σμευ­ση ενός Πα­νε­πι­στη­μί­ου για την προ­ώ­θη­ση των στό­χων βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης, από τις πο­λι­τι­κές που εφαρ­μό­ζει  εντός της πα­νε­πι­στη­μιου­πό­λε­ων του μέχρι τον στρα­τη­γι­κό σχε­δια­σμό του». Οι Στό­χοι Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης (SDGs) του ΟΗΕ, που θε­σπί­στη­καν το 2015, απο­τε­λούν το απο­κο­ρύ­φω­μα δε­κα­ε­τιών ερ­γα­σί­ας με στόχο την προ­ώ­θη­ση μιας πα­γκό­σμιας δέ­σμευ­σης για την αντι­με­τώ­πι­ση των με­γα­λύ­τε­ρων προ­βλη­μά­των που αντι­με­τω­πί­ζει ο κό­σμος μας. Και τα 193 κράτη μέλη υιο­θέ­τη­σαν αυτά τα φι­λό­δο­ξα σχέ­δια. Ο ΟΗΕ ανα­φέ­ρει ότι απο­τε­λούν “ένα σχέ­διο για την επί­τευ­ξη ενός κα­λύ­τε­ρου και πιο βιώ­σι­μου μέλ­λο­ντος για όλους. Αντι­με­τω­πί­ζουν τις πα­γκό­σμιες προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζου­με, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της φτώ­χειας, της ανι­σό­τη­τας, της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής, της υπο­βάθ­μι­σης του πε­ρι­βάλ­λο­ντος, της ει­ρή­νης και της δι­καιο­σύ­νης».

Πηγή ethnos.gr