Survivor-Στο ντιβάνι του ψυχολόγου

Όλοι κάθε βράδυ είναι μπροστά στην τηλε­ό­ρασή τους. Όλα τα ΜΜΕ, άλλα λίγο κι άλλα περισ­σό­τερο, ασχο­λού­νται καθη­με­ρινά. Τι συμ­βαί­νει και γιατί το Survivor έχει τόσο μεγάλη επι­τυ­χία; Τι είναι αυτό που καθη­λώ­νει τόσους ανθρώ­πους για να παρα­κο­λου­θή­σουν δρώμενα-έπαθλα που υπο­βι­βά­ζουν την ανθρώ­πινη αξιο­πρέ­πεια. Όλα γίνο­νται κυριο­λε­κτικά για ένα κομμάτι ψωμί και ολό­κλη­ροι μαντρά­χα­λοι φωνά­ζουν «κρουα­σάν, κρουα­σάν!».Με την Ελλάδα να συνα­τα­ρά­ζε­ται από καθη­με­ρινά μικρά και μεγάλα προ­βλή­ματα, μόνο ένας ειδικός θα μπο­ρούσε να μας δώσει απα­ντή­σεις  τα αίτια της δημο­φι­λίας  Κάποια από τα ερω­τή­ματα που τέθηκαν από το site thetoc.gr, στον  ψυχί­α­τρο Δημήτρη Παπα­δη­μη­τριάδη ίσως να δώσει απα­ντή­σεις στις απορίες όλων μας.

Ποια ανάγκη μας καλύ­πτει το Survivor;

Την ανάγκη του ανήκειν, όσο και την ανάγκη μας να απο­δρά­σουμε. Γινό­μα­στε εύκολα οπαδοί ομάδων, κομ­μά­των, κ.α. ορμώ­με­νοι από τη βασική μας ανάγκη να συνυ­πάρ­χουμε με άλλους σε ομα­δι­κές συν­θή­κες. Την ίδια στιγμή, επι­θυ­μούμε να δρα­πε­τεύ­ουμε από την καθη­με­ρι­νό­τητα με νέες συγκι­νή­σεις. Με όχημα μικρούς, ιδε­α­τούς ήρωες που αφαι­ρούν λίγο από το βάρος της ταλαί­πω­ρης ύπαρξής μας.

-Τι πιστεύ­ετε για την επι­τυ­χία και τις υψηλές θεα­μα­τι­κό­τη­τες του Survivor;

 Καταρ­χάς είναι ψυχα­γω­γικό. Οι άνθρω­ποι αγαπούν την ψυχα­γω­γία. Επίσης αγαπούν την κλει­δα­ρό­τρυπα, δηλαδή τη δυνα­τό­τητα να χαζεύ­ουν τις ζωές των άλλων, με τους αντα­γω­νι­σμούς, τα μίση και τα πάθη τους, από την ασφά­λεια του καναπέ. Σ’ ένα τέτοιο παι­χνίδι, οι τηλε­θε­α­τές μπορούν να συγκρί­νο­νται ανώδυνα με τους παίκτες που εμπλέ­κο­νται σε περί­πλο­κες κατα­στά­σεις, στις οποίες οι ίδιοι είτε θα επι­θυ­μού­σαν να συμ­με­τέ­χουν, είτε απεύ­χο­νται. Την ίδια στιγμή πρό­κει­ται για ένα τηλε­ο­πτικό προϊόν εύπεπτο, με οικεί­ους προ­βλη­μα­τι­σμούς που αφορούν στην ανθρώ­πινη διεπαφή και επο­μέ­νως με την ευκολία της ταύ­τι­σης, μακριά από την περι­πλο­κό­τητα της ειδη­σε­ο­γρα­φι­κής επι­και­ρό­τη­τας, το ανιαρό ανα­μά­σημα της δυσοί­ω­νης οικο­νο­μι­κής πραγ­μα­τι­κό­τη­τας της χώρας, την επα­να­λη­πτι­κό­τητα των πάνελ με τους ξυλό­γλωσ­σους πολι­τι­κούς και ειδή­μο­νες, κ.ο.κ.. Σε αυτό συμ­βάλ­λει κι η πραγ­μα­τική ένδεια της Ελλη­νι­κής τηλε­ό­ρα­σης που δεν έχει να αντι­προ­σφέ­ρει οτι­δή­ποτε το αξιό­λογο και το πρω­τό­τυπο.

-Τι σύμ­πτωμα της κοι­νω­νίας είναι το Survivor;

Μια έρευνα κατέ­δειξε κάποτε ότι η υψηλή προ­τί­μηση για εκπο­μπές reality σχε­τί­ζε­ται θετικά με αυξη­μένα επίπεδα ναρ­κισ­σι­σμού. Στον αντί­ποδα, η συσχέ­τιση του ναρ­κισ­σι­σμού με την προ­τί­μηση για τα ενη­με­ρω­τικά προ­γράμ­ματα είναι αρνη­τική, πιθα­νό­τατα γιατί εκείνοι οι θεατές τείνουν κοι­νω­νιό­τρο­ποι, δηλαδή κοι­νω­νικά πιο ευαί­σθη­τοι και λιγό­τερο ατο­μι­κι­στές. (Με τον ναρ­κισ­σι­σμό εννο­ούμε στην επι­στήμη μας τη μεγα­λο­πρεπή αίσθηση αυτο­ση­μα­σίας, την έντονη ενα­σχό­ληση με ζητή­ματα φήμης και επι­τυ­χίας, το ακό­ρε­στο αίσθημα μονα­δι­κό­τη­τας, την έλλειψη ενσυ­ναί­σθη­σης και την τάση εκμε­τάλ­λευ­σης των άλλων για ίδιο όφελος.) Επο­μέ­νως, πρό­κει­ται για άλλο ένα σύμ­πτωμα του αυξα­νό­με­νου ναρ­κισ­σι­σμού της δυτικής κοι­νω­νίας.

Είμαστε μια φτω­χο­ποι­η­μένη χώρα που βλέπει φανα­τικά ένα παι­χνίδι επι­βί­ω­σης. Έχετε κάποια ερμη­νεία γιαυτό;

Από τη στιγμή που το “σκέ­φτο­μαι άρα υπάρχω” αντι­κα­τα­στά­θηκε με το “κατα­να­λώνω άρα υπάρχω”, η απώλεια της δυνα­τό­τη­τάς μας να κατα­να­λώ­νουμε όπως πριν μας καθιστά εξό­ρι­στους και περιτ­τούς, απο­μο­νω­μέ­νους, ανή­μπο­ρους και οργι­σμέ­νους. Ο ματαιω­μέ­νος εγω­ι­σμός του τηλε­θε­ατή, μέτοχου της κατά τα άλλα ναρ­κισ­σι­στι­κής, αλλά συνάμα φτω­χο­ποι­η­μέ­νης, κοι­νω­νίας μας, ανα­κου­φί­ζε­ται μερικά μέσω της ταύ­τι­σης με τους παίκτες στο γυαλί. Γιατί αυτοί μοιά­ζουν να λει­τουρ­γούν ως προι­κι­σμέ­νοι αντι­πρό­σω­ποί μας. Μας υπο­κα­θι­στούν σ’ ένα παρό­μοιο με το δικό μας αγώνα όπου πρέπει να ικα­νο­ποι­η­θούν οι ουσιώ­δεις ανάγκες: της ασφά­λειας, της κοι­νω­νι­κής απο­δο­χής, της αυτο­ε­κτί­μη­σης και της αυτο­πραγ­μά­τω­σης Έναν αγώνα που, όμως, λαμ­βά­νει χώρα κάπου ανάμεσα στα δια­λείμ­ματα για δια­φη­μί­σεις μιας πλη­θώ­ρας κατα­να­λω­τι­κών αγαθών (!).

thetoc.gr