Εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας με 170;- Οι συνταγματολόγοι απαντούν

Επειδή τις τελευ­ταίες μέρες δια­δί­δο­νται φήμες, ακόμη και μέσα στη Βουλή, ότι διά­φο­ροι κύκλοι σκέ­φτο­νται να εκμε­ταλ­λευ­θούν τις διώξεις που έχουν ασκηθεί στους βου­λευ­τές της Χ.Α., ώστε να πέσει ο απαι­τού­με­νος αριθμός θετικών ψήφων για εκλογή Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας από 180 σε 170, σκε­φτή­καμε να ρωτή­σουμε γνω­στούς συνταγ­μα­το­λό­γους και νομι­κούς, ώστε να δια­πι­στώ­σουμε το βάσιμο αυτών των δια­δό­σεων.

Οι απα­ντή­σεις είναι σχεδόν ίδιες: τέτοιο θέμα δεν μπορεί να τεθεί. Ο συνο­λι­κός αριθμός των βου­λευ­τών έχει καθο­ρι­στεί με νόμο, είναι 300 και δεν εξαρ­τά­ται από το ποιος προ­σέρ­χε­ται στην ψηφο­φο­ρία. Ωστόσο, επειδή πολλά έχουμε δει τα τελευ­ταία μνη­μο­νιακά χρόνια και επειδή το Σύνταγμα έχει υποστεί ήδη πολλές παρα­βιά­σεις, ανα­ρω­τη­θή­καμε τι πρό­κει­ται να γίνει στην απίθανη περί­πτωση που μέχρι τον Φεβρουά­ριο οι βου­λευ­τές της Χ.Α. κατα­δι­κα­στούν τελε­σί­δικα, τους αφαι­ρε­θούν τα πολι­τικά δικαιώ­ματα και το κόμμα τους τεθεί εκτός νόμου, όπως προ­τεί­νει ο κ. Ντο­γιά­κος.

Στην απίθανη αυτή περί­πτωση -καθώς ο χρόνος δεν φαί­νε­ται να επαρκεί- και πάλι η δικα­στική απα­γό­ρευση δεν επη­ρε­ά­ζει το «συνο­λικό αριθμό βου­λευ­τών», που παρα­μέ­νει προσ­διο­ρι­σμέ­νος στον αριθμό 300. Εάν με νόμο αλλάξει ο αριθμός, τότε η νέα Βουλή θα έχει τους βου­λευ­τές που αυτός ο νόμος θα προ­βλέ­πει. Η νέα. Οχι η παρούσα. Για την παρούσα έχουμε κλείσει. Οι βου­λευ­τές είναι 300 και ο Πρό­ε­δρος χρειά­ζε­ται 180.

Αλλά και επί της ουσίας, ακόμη και 170 θετικές ψήφους να χρεια­ζό­ταν η κυβέρ­νηση, δεν θα τις έβρισκε. Μετά την ορι­στική άρνηση του Πάνου Καμ­μέ­νου και του Φώτη Κουβέλη, καθώς και τη σαφή δέσμευση 9 ανε­ξάρ­τη­των βου­λευ­τών ότι δεν θα δεχθούν εκλογή Προ­έ­δρου από την παρούσα Βουλή (Βου­δού­ρης, Μου­τσι­νάς, Τζάκρη, Τατσό­που­λος, Μακρή, Παρα­στα­τί­δης, Για­τα­γάνα, Μπό­λα­ρης, Καπερ­νά­ρος), η κυβέρ­νηση δεν είναι σε θέση να συγκε­ντρώ­σει πάνω από 168 θετικές ψήφους. Επο­μέ­νως το ζήτημα έχει ορι­στικά κλείσει και οδεύ­ουμε σε πρόωρες εκλογές, το αργό­τερο μέχρι τον ερχό­μενο Μάρτιο.

Η ΕΡΩΤΗΣΗ

Εάν δεν παρα­στούν οι βου­λευ­τές της Χ.Α. στην ψηφο­φο­ρία για εκλογή Προ­έ­δρου Δημο­κρα­τίας -έπειτα από δικα­στική απα­γό­ρευση ή καταδίκη- μπορεί ο «συνο­λι­κός αριθμός των βου­λευ­τών», σύμφωνα με το Σύνταγμα, να πέσει από τους 300 στους 282 και να εκλεγεί πρό­ε­δρος με 170 θετικές ψήφους;

ΑΠΑΝΤΟΥΝ:

* Σταύρος Τσα­κυ­ρά­κης, καθη­γη­τής Νομικής Σχολής Αθηνών: «Ο συνο­λι­κός αριθμός των βου­λευ­τών δεν μπορεί να αλλάξει, ανάλογα με το ποιος προ­σέρ­χε­ται. Είναι 300. Εάν οι βου­λευ­τές της Χ.Α. δεν ψηφί­σουν, θεω­ρού­νται απόντες και απαι­τού­νται, σε κάθε περί­πτωση, του­λά­χι­στον 180 θετικές ψήφοι για να εκλεγεί Πρό­ε­δρος Δημο­κρα­τίας».

* Κώστας Χρυ­σό­γο­νος, καθη­γη­τής ΑΠΘ: «Το άρθρο 32 παρ. 3 του Συντάγ­μα­τος προ­βλέ­πει ότι Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας εκλέ­γε­ται (στην τρίτη σχετική ψηφο­φο­ρία) “εκείνος που συγκέ­ντρωσε την πλειο­ψη­φία των τριών πέμπτων του συνο­λι­κού αριθμού των βου­λευ­τών”. Η ρητή αυτή απαί­τηση δεν μπορεί να σχε­τι­κο­ποι­η­θεί με την αφαί­ρεση οποιου­δή­ποτε βου­λευτή από το συνο­λικό αυτόν αριθμό. Ειδι­κό­τερα, η τυχόν προ­σω­ρινή κράτηση βου­λευτή σε σωφρο­νι­στικό κατά­στημα, χωρίς να έχει κατα­δι­κα­σθεί σε ποινή συνε­πα­γό­μενη στέρηση των πολι­τι­κών του δικαιω­μά­των και άρα έκπτωση από το βου­λευ­τικό αξίωμα (άρθρο 55 παρ. 2 του Συντάγ­μα­τος), δεν επη­ρε­ά­ζει καθόλου τον υπο­λο­γι­σμό της ανα­γκαίας “προ­ε­δρι­κής” πλειο­ψη­φίας. Εάν επι­χει­ρη­θούν “εκπτώ­σεις” στην τελευ­ταία, θα πρό­κει­ται για προφανή πρα­ξι­κο­πη­μα­τική ενέρ­γεια».

* Γιώργος Γερα­πε­τρί­της, αν. καθη­γη­τής Νομικής Σχολής Αθηνών: «Σύμφωνα με το άρθρο 32 του Συντάγ­μα­τος, τα απαι­τού­μενα ποσοστά για την εκλογή του Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας λογί­ζο­νται έναντι “του συνο­λι­κού αριθμού των βου­λευ­τών”. Ο συνο­λι­κός αριθμός των βου­λευ­τών καθο­ρί­ζε­ται με βάση το νόμο και είναι 300. Συνεπώς, η απαί­τηση δύο τρίτων ή τριών πέμπτων ανα­φέ­ρε­ται σταθερά στους 300 βου­λευ­τές, ανε­ξαρ­τή­τως εάν για λόγους νομι­κούς ή πραγ­μα­τι­κούς κατά τις κρί­σι­μες συνε­δριά­σεις δεν παρί­στα­ται ή δεν μπορεί να παρί­στα­ται ένας αριθμός βου­λευ­τών. Εξάλλου, οι δια­τά­ξεις για την εκλογή του Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας, που απο­σκο­πούν κατά το πνεύμα τους στην ευρύ­τερη δυνατή συναί­νεση στο πρόσωπο του αρχηγού του κράτους, οφεί­λουν να ερμη­νεύ­ο­νται αυστηρά και όχι να υπό­κει­νται στην πολι­τική συγκυ­ρία».

** Νίκος Αλι­βι­ζά­τος, καθη­γη­τής Νομικής Σχολής Αθηνών: «Η απά­ντηση είναι όχι, γιατί το Σύνταγμα μιλάει για πλειο­ψη­φίες κ.λπ. επί του συνο­λι­κού αριθμού των βου­λευ­τών, που ήταν από το 1974 και παρα­μέ­νει 300».

** Προ­κό­πης Παυ­λό­που­λος: «Το άρθρο 32 του Συντάγ­μα­τος, κατά την 3η ψηφο­φο­ρία για την εκλογή Προ­έ­δρου Δημο­κρα­τίας, απαιτεί αυξη­μένη πλειο­ψη­φία των 3/5 του όλου αριθμού των βου­λευ­τών. Τούτο σημαί­νει ότι, εν πάση περι­πτώ­σει, απαι­τεί­ται αυξη­μένη πλειο­ψη­φία 180 βου­λευ­τών. Οια­δή­ποτε άλλη ερμη­νεία του Συντάγ­μα­τος είναι αδια­νό­ητη».

** Νίκος Κων­στα­ντό­που­λος: «Ο τρόπος που οδη­γη­θή­καμε στο καθε­στώς επι­τή­ρη­σης και η επιβολή των Μνη­μο­νίων ως διαρ­κούς κατά­στα­σης ανάγκης στοι­χειο­θε­τούν ιστο­ρι­κές, πολι­τι­κές και άλλες ευθύνες, απα­ρά­γρα­πτες. Ακυ­ρώ­θηκε η δημο­κρα­τική αρχή και αλλοιώ­θηκε το πολί­τευμα, χάθηκε η πολι­τική αυτο­νο­μία δια­κυ­βέρ­νη­σης και κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα υπε­ρά­σπι­σης της ανε­ξαρ­τη­σίας μας.

Οι πολι­τι­κές των Μνη­μο­νίων και των εφαρ­μο­στι­κών νόμων ακρω­τη­ριά­ζουν τη δημιουρ­γική οντό­τητα και την πολι­τική ακε­ραιό­τητα της χώρας, κατα­στρα­τη­γούν το Σύνταγμα και ευτε­λί­ζουν την πολι­τική αυτο­ε­κτί­μηση της κοι­νω­νίας. Εχουν οδη­γή­σει σε ασφυ­κτικό αδιέ­ξοδο, πολι­τική απροσ­διο­ρι­στία και διαρκή δια­κιν­δύ­νευση ανα­τρο­πών. Η μεθο­δο­λο­γία της εκβια­στι­κής νομι­μο­ποί­η­σης της κυβέρ­νη­σης με την ευρε­σι­τε­χνία των Πράξεων Νομο­θε­τι­κού Περιε­χο­μέ­νου και την πρα­κτική θεσμι­κού Προ­κρού­στη δεν νομι­μο­ποιεί τους σφε­τε­ρι­σμούς εξου­σίας. Οσα διο­χε­τεύ­ο­νται για την αλλοί­ωση του συνταγ­μα­τικά δεσμευ­τι­κού αριθμού των βου­λευ­τών μονάχα θεσμι­κοί παρα­χα­ρά­κτες, σε υπόγεια εργα­στή­ρια παρα­ε­ξου­σίας, μπορεί να επε­ξερ­γά­ζο­νται».

enet.gr