Δρ. Δ. Mπούχαλης: «Δεν υπάρχει ημερομηνία λήξης, υπάρχουν μόνο συνθήκες λήξης»

«Είναι πραγ­μα­τικά άθλος αυτό που έχουμε κατα­φέ­ρει στον του­ρι­σμό φέτος. Ο επι­σκέ­πτης για να φτάσει να κάνει δια­κο­πές σ’ ένα προ­ο­ρι­σμό θα πρέπει να ξεπε­ρά­σει το φόβο της παν­δη­μίας, την αβε­βαιό­τητα ότι ανά πάσα στιγμή μπορεί ν’ αλλάξει κάτι ή όλα, να αντι­με­τω­πί­σει μια σειρά δια­φο­ρε­τι­κών υγειο­νο­μι­κών πρω­το­κόλ­λων ανά προ­ο­ρι­σμό, να επω­μι­στεί ένα μεγάλο κόστος για tests και να ξεπε­ρά­σει την πιθα­νό­τητα, επι­στρέ­φο­ντας να εξα­να­γκα­στεί σε καρα­ντίνα μέσα στο σπίτι του. Όλα αυτά δημιουρ­γούν άγχος στον ταξι­διώτη, υιο­θε­τή­θηκε πλέον και ο όρος “covid travel anxiety” κι όχι αδι­καιο­λό­γητα».

Με τα λόγια αυτά, σε συνέ­ντευξή του προς τη ‘δημοκρατική’, ο Ελληνας καθη­γη­τής Strategic Management του Bournemouth University δρ. Δημή­τριος Μπού­χα­λης, απο­τυ­πώ­νει ξεκά­θαρα ότι οι δια­κο­πές εν μέσω παν­δη­μίας δεν είναι για λιπό­ψυ­χους (‘lighthearted’ ήταν η έκφραση που ο ίδιος χρη­σι­μο­ποί­ησε). Ο καθη­γη­τής μίλησε για όλα όσα αφορούν σήμερα στη βιο­μη­χα­νία της φιλο­ξε­νίας και στο εξαι­ρε­τικά απαι­τη­τικό περι­βάλ­λον μέσα στο οποίο αυτή καλεί­ται να λει­τουρ­γή­σει και κυρίως να προ­σαρ­μο­στεί.

«Δεν υπάρχει ημε­ρο­μη­νία λήξης της παν­δη­μίας, υπάρ­χουν μόνο συν­θή­κες λήξης και αυτές δεν είναι άλλες από την παγκό­σμια ανοσία της αγέλης», εξηγεί ο δρ. Δημή­τριος Μπού­χα­λης που τον διέπει η ίδια αγωνία για τις επι­πτώ­σεις από την άρνηση των πολιτών να εμβο­λια­στούν και από την πει­σμα­τική αδυ­να­μία να ακο­λου­θή­σουμε απο­τε­λε­σμα­τικά τα απα­ραί­τητα υγειο­νο­μικά μέτρα.

«Η άρνησή τους να δεχθούν το δώρο της επι­στή­μης είναι ένα από τα σοβα­ρό­τερα προ­βλή­ματα. Ο κορω­νο­ϊός θα παρα­μέ­νει και θα ζούμε μαζί του. Είναι νομο­τέ­λεια· μέχρι του χρόνου όλα αυτά θα έχουν προ­χω­ρή­σει αρκετά εφόσον ο κόσμος είτε θα έχει εμβο­λια­στεί, είτε θα έχει νοσήσει. Από αυτά που εξηγούν οι επι­στή­μο­νες φαί­νε­ται ότι όσοι δεν έχουν εμβο­λια­στεί και κολ­λή­σουν, θα περά­σουν τη νόσο πιο δύσκολα».

Θα επι­βιώ­σει ο του­ρι­σμός;

Στους τρεις πυλώνες που στη­ρί­ζουν την του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία (μετα­φο­ρές, φιλο­ξε­νία, κοι­νω­νία) μοι­ρά­ζε­ται εξίσου το βάρος της ευθύνης για να λει­τουρ­γή­σουν όλα σωστά.

«Τα ξενο­δο­χεία στη μεγάλη τους πλειο­ψη­φία εφάρ­μο­σαν τα μέτρα. Τηρούν τα πρω­τό­κολλα γι’ αυτό και δεν έχουμε έκρυθμη κατά­σταση. Ο κόσμος αισθά­νε­ται ασφά­λεια στο δωμάτιό του και γενικά στους χώρους του ξενο­δο­χείου. Συνο­λικά ο του­ρι­σμός έχει βρει τα πατή­ματά του, κατα­φέ­ραμε να δου­λέ­ψουμε στο καθε­στώς της παν­δη­μίας διότι δε γινόταν δια­φο­ρε­τικά. Οι συνετοί άνθρω­ποι του του­ρι­σμού απέ­δει­ξαν ότι μπορούν να πείσουν και να δια­βε­βαιώ­σουν τον ταξι­διώτη για την ασφά­λειά του και το έκαναν τόσο πριν τις δια­κο­πές, όσο στη διάρ­κεια, καθώς επίσης και μετά το πέρας των δια­κο­πών του. Στα ξενο­δο­χεία με τα οποία συνερ­γά­ζο­μαι τηλε­φω­νούμε στον επι­σκέ­πτη μας 4 – 5 ημέρες μετά την επι­στροφή του στο σπίτι. Τον ρωτούμε δια­κρι­τικά ‘πως περά­σατε; ήταν όλα όμορφα στις δια­κο­πές σας; είναι όλα καλά;’ κι εκείνος μας απαντά. Αν η απά­ντηση είναι θετική τότε χαι­ρό­μα­στε όλοι και ο επι­σκέ­πτης μας αισθά­νε­ται ότι κάποιος τον προ­σέ­χει. Αν η απά­ντηση είναι αρνη­τική, τότε τρέ­χουμε. Ευτυχώς μέχρι σήμερα δε χρειά­στηκε να τρέ­ξουμε».

Είναι διάχυτη η ανάγκη να δοθεί στον επι­σκέ­πτη η αίσθηση της αντα­μοι­βής για την απόφασή του να ταξι­δέ­ψει. Ο επι­σκέ­πτης χρειά­στηκε να ξεπε­ρά­σει μια σειρά φόβων και πρό­σθε­των δαπανών ώστε να φτάσει να κάνει δια­κο­πές σ’ ένα προ­ο­ρι­σμό. Αυτό δεν πρέπει να παρα­βλέ­πε­ται από κανέναν, πολλώ δε μάλλον από τους επαγ­γελ­μα­τίες. Ο marketing expert focused on smart tourism δρ. Δημή­τριος Μπού­χα­λης δια­χρο­νικά στέ­κε­ται στην υπο­χρέ­ωση των ανθρώ­πων του του­ρι­σμού να κάνουν τους επι­σκέ­πτες τους να αισθά­νο­νται ξεχω­ρι­στοί. Να νιώθουν ότι κάποιος είναι δίπλα τους, δια­κρι­τικά. Να βιώνουν την αυθε­ντική και πηγαία φιλο­ξε­νία. Αυτό είναι ένα από τα χαρα­κτη­ρι­στικά τα οποία θα πρέπει να ενσω­μα­τώ­σουν στο λει­τουρ­γικό τους σύστημα όλες οι επι­χει­ρή­σεις για να ξεχω­ρί­σουν στην νέα εποχή του του­ρι­σμού.

Στο ερώτημα, αν αυτή η νέα τάση των Ευρω­παίων να κάνουν δια­κο­πές εντός της χώρας τους θα οδη­γή­σει σε επί­πτωση προς τον διεθνή του­ρι­σμό, ο δρ. Δημή­τριος Μπού­χα­λης απά­ντησε:

«Η στροφή στον εσω­τε­ρικό του­ρι­σμό έδωσε την ευκαι­ρία, για παρά­δειγμα στους Άγγλους αλλά και σε όλο τον κόσμο να δουν ωραίες εικόνες εντός της χώρας τους. Ξεκί­νη­σαν εκδρο­μές προς όμορφες παρα­πο­τά­μιες περιο­χές, έκαναν βαρκάδα και πέρασαν καλά. Πολλοί αγό­ρα­σαν και μετα­σκεύ­α­σαν αυτο­κί­νητα (όπως τα παλιά Volkswagen) στα οποία μπορούν να δια­νυ­κτε­ρεύ­ουν και να εξε­ρευ­νή­σουν μακρινά μέρη με τον δικό τους τρόπο. Όμως όλο αυτό αφορά μόνο στα σαβ­βα­το­κύ­ριακα και δε νομίζω ότι θα επη­ρε­ά­σει την ανάγκη τους για δια­κο­πές στο εξω­τε­ρικό διότι ο καιρός ακόμα δεν βοηθάει στον Βορρά, ενώ αυτού του είδους το κόστος είναι πολύ πιο υψηλό από ό,τι είναι οι δια­κο­πές στους κλα­σι­κούς προ­ο­ρι­σμούς».

Τι είδους δια­φή­μιση θα κάνουμε το χειμώνα;

«Όλο αυτό που συμ­βαί­νει δημιουρ­γεί μια ευκαι­ρία να επα­να­προσ­διο­ρί­σουμε τη λει­τουρ­γία της επι­χεί­ρη­σής μας, την επι­κοι­νω­νία και την επα­να­το­πο­θέ­τηση του προ­ϊ­ό­ντος μας. Πρέπει να μάθουμε να συν­δη­μιουρ­γούμε εμπει­ρίες αντί να προ­σπα­θούμε να κρα­τή­σουμε το μοντέλο που μάθαμε στη δεκα­ε­τία του ‘70 και του ‘80. Το πρώτο βήμα προς την κατεύ­θυνση αυτή είναι να ενσω­μα­τώ­σουμε την και­νο­το­μία στον επαγ­γελ­μα­τι­σμό μας και με γεν­ναιό­τητα να πορευ­τούμε κοι­τά­ζο­ντας προς το έτος 2025 κι όχι προς το 2019».

Ο καθη­γη­τής strategic management Δημή­τριος Μπού­χα­λης είναι πολυ­γρα­φό­τα­τος και με μια απλή ανα­ζή­τηση στο δια­δί­κτυο ο ανα­γνώ­στης θα βρεθεί ενώπιον πλήθους προ­τά­σεων που αφορούν στην πορεία ενός επαγ­γελ­μα­τία στην νέα εποχή της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας του του­ρι­σμού. Στον περα­σμένο χειμώνα διορ­γά­νωσε τους ‘Ορίζοντες’, ένα δια­δι­κτυακό – δια­δρα­στικό δια­λο­γι­σμό για τον του­ρι­σμό που είχε έξι ενό­τη­τες για το μέλλον του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Οι ‘Ορίζοντες’ είναι δια­θέ­σι­μοι στο YouTube. Πάντως, η πρώτη ανάγκη προ­βο­λής της του­ρι­στι­κής επι­χεί­ρη­σης στο χειμώνα που ακο­λου­θεί είναι:

«καταρ­χάς πρέπει να στα­μα­τή­σουμε να μιλάμε για προβολή. Η προβολή είναι μονο­διά­στατη και της λείπει η δια­δρα­στι­κό­τητα που χρειά­ζε­ται στη συν­δη­μιουρ­γία εμπει­ρίας. Πρέπει να επι­κοι­νω­νούμε την εμπει­ρία που μπο­ρούμε να συν­δη­μιουρ­γή­σουμε με αυθε­ντικό τρόπο σε κάθε του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό. Βλέπω συχνά προ­ο­ρι­σμούς που δημιουρ­γούν υλικό δεί­χνο­ντας απλώς και μόνο μια γωνία όπου υπάρ­χουν τα πάντα. Ναι, έχουμε θάλασσα, έχουμε αρχαία, έχουμε φαγητό, έχουμε βουνό, όλα τα ‘χουμε. Όμως, από μόνα τους αδυ­να­τούν να δείξουν σε βάθος ‘το τι πραγ­μα­τικά θα νιώσω όταν έρθω στον προορισμό’. Η εμπει­ρία είναι το πρώτο πράγμα που επιζητά ο επι­σκέ­πτης να δει από μια επι­χεί­ρηση του­ρι­σμού.

«Είναι εξίσου σημα­ντικό, όταν πια ο επι­σκέ­πτης βρί­σκε­ται κοντά μας να του δεί­ξουμε ότι είναι συνυ­πεύ­θυ­νος για την ασφά­λειά του. Σού δείχνω την εμπει­ρία μου. Ο επι­σκέ­πτης θέλει να κάνει δια­κο­πές κι όχι να πάει σε νοσο­κο­μείο. Πρέπει όμως να του πούμε ότι η τήρηση των υγειο­νο­μι­κών μέτρων είναι και δική του υπόθεση όταν βγαίνει από το ξενο­δο­χείο. Να του εξη­γή­σουμε ότι δεν μπορεί να κάνει το πάρτι που έκανε πριν τον κορω­νοϊό. Οι συν­θή­κες απλά δεν το επι­τρέ­πουν και βεβαίως κι εμείς θα πρέπει να τον προ­φυ­λά­ξουμε επι­βάλ­λο­ντας μορφές δια­σκέ­δα­σης που είναι συμ­βα­τές με την κατά­σταση. Δεν είναι δυνατόν να περι­μέ­νουν όλοι από την αστυ­νο­μία να περι­φρου­ρή­σει τα μέτρα και να παί­ζουμε κρυ­φτούλι με τον Χαρ­δα­λιά (περα­στικά του!). Οι τακτι­κές που είδαμε φέτος σε όλη την Ελλάδα, με τσι­λια­δό­ρους και κρυφό σχολειό είναι κάτι που θα πλη­ρώ­σουμε το φθι­νό­πωρο και το χειμώνα πολύ βαριά. Στο σημείο αυτό η κοι­νω­νία έχει υπο­χρέ­ωση να σεβα­στεί τον εαυτό της, τον συνάν­θρωπο και τον επι­σκέ­πτη και να τον προ­στα­τέ­ψει ως αδελφό».

Κλεί­νο­ντας, ο καθη­γη­τής Δημή­τριος Μπού­χα­λης, απα­ντώ­ντας σε σχετικό ερώτημα, υπο­στή­ριξε ότι «φέτος θα γίνουν διε­θνείς του­ρι­στι­κές εκθέ­σεις. Εκτιμώ ότι η World Travel Market του Λον­δί­νου θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί, με τη διαφορά πως αυτή τη φορά θα έχει μια πιο υβρι­δική μορφή με πολλά δια­δι­κτυακά εργα­λεία».