Άλμα στις απάτες με πλαστικό χρήμα

Αυ­ξά­νο­νται τα κρού­σμα­τα ηλε­κτρο­νι­κής απά­της όσο αυ­ξά­νο­νται οι ηλε­κτρο­νι­κές συ­ναλ­λα­γές. Την ίδια στιγ­μή, η παν­δη­μία του κο­ρο­νοϊ­ού έδωσε νέες ιδέες σε απα­τε­ώ­νες που ανέ­πτυ­ξαν πα­ραλ­λα­γές πα­ρα­δο­σια­κών μορ­φών απά­της, οι οποί­ες εντο­πί­ζο­νται στην Ελ­λά­δα με αυ­ξα­νό­με­νες τά­σεις. Μία από τις συ­νη­θέ­στε­ρες απά­τες συν­δέ­ο­νται με το ηλε­κτρο­νι­κό εμπό­ριο και με ψεύ­τι­κες ει­δο­ποι­ή­σεις για τον κο­ρο­νο­ϊό.

Η αξία των συ­ναλ­λα­γών με κάρ­τες πλη­ρω­μών κυ­μάν­θη­κε το 2020 στα 66 δισ. ευρώ, αυ­ξη­μέ­νη κατά 2% συ­γκρι­τι­κά με το προη­γού­με­νο έτος. Ο συ­νο­λι­κός αριθ­μός συ­ναλ­λα­γών με κάρ­τες πλη­ρω­μών το 2020 ανήλ­θε σε 1,2 δισ., από 976 εκατ. το 2019, πα­ρου­σιά­ζο­ντας ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση κατά 18%.

Στα πε­ρι­στα­τι­κά απά­της στις συ­ναλ­λα­γές με κάρ­τες πλη­ρω­μών το 2020 κα­τα­γρά­φη­κε αύ­ξη­ση της αξίας των συ­ναλ­λα­γών απά­της κατά 18% σε σχέση με το 2019. Παρά την αύ­ξη­ση της αξίας της απά­της, ο δεί­κτης της ανα­λο­γί­ας της αξίας των πε­ρι­στα­τι­κών απά­της προς την αξία των συ­ναλ­λα­γών εξα­κο­λού­θη­σε να δια­τη­ρεί­ται στο χα­μη­λό επί­πε­δο του 0,02%, αντι­στοι­χώ­ντας σε 1 ευρώ αξία απά­της ανά 5100 ευρώ αξία συ­ναλ­λα­γών.  Ανά­λο­γη εξέ­λι­ξη απο­τυ­πώ­θη­κε στον αριθ­μό συ­ναλ­λα­γών απά­της, όπου ση­μειώ­θη­κε αύ­ξη­ση κατά 76% σε σχέση με το προη­γού­με­νο έτος.

Ο δεί­κτης της ανα­λο­γί­ας του αριθ­μού των πε­ρι­στα­τι­κών απά­της προς τον αριθ­μό των συ­ναλ­λα­γών αυ­ξή­θη­κε συ­γκρι­τι­κά με το 2019, εξα­κο­λού­θη­σε όμως να πα­ρα­μέ­νει στο χα­μη­λό επί­πε­δο του 0,04%, αντι­στοι­χώ­ντας σε 1 συ­ναλ­λα­γή απά­της ανά 2.600  συ­ναλ­λα­γές. Σύμ­φω­να με την Τρά­πε­ζα της Ελ­λά­δος, η αύ­ξη­ση αυτή μπο­ρεί να απο­δο­θεί στη ση­μα­ντι­κή άνοδο του αριθ­μού συ­ναλ­λα­γών με κάρ­τες πλη­ρω­μών, στην οποία συμ­με­τεί­χαν, λόγω της ανα­στο­λής λει­τουρ­γί­ας των φυ­σι­κών κα­τα­στη­μά­των, και κά­το­χοι καρ­τών μη εξοι­κειω­μέ­νοι με τον τρόπο διε­νέρ­γειας ασφα­λών δια­δι­κτυα­κών συ­ναλ­λα­γών σε ηλε­κτρο­νι­κά κα­τα­στή­μα­τα.

Ανα­λύ­ο­ντας την απάτη ανά τύπο συ­ναλ­λα­γής, δια­πι­στώ­νε­ται ότι η πλειο­νό­τη­τα των πε­ρι­στα­τι­κών απά­της εξα­κο­λού­θη­σε να εκ­δη­λώ­νε­ται στις εξ απο­στά­σε­ως (card not present–CNP) συ­ναλ­λα­γές μέσω δια­δι­κτύ­ου ή τα­χυ­δρο­μεί­ου/τη­λε­φώ­νου. Τα πε­ρι­στα­τι­κά αφο­ρούν κυ­ρί­ως δια­δι­κτυα­κές συ­ναλ­λα­γές με επι­χει­ρή­σεις του εξω­τε­ρι­κού, όπως συ­νέ­βαι­νε και κατά τα προη­γού­με­να έτη. Εξε­τά­ζο­ντας πε­ραι­τέ­ρω την απάτη που διε­νερ­γεί­ται στις εξ απο­στά­σε­ως συ­ναλ­λα­γές μέσω δια­δι­κτύ­ου ή τα­χυ­δρο­μεί­ου/τη­λε­φώ­νου, δια­πι­στώ­νε­ται πως οι πε­ρισ­σό­τε­ρες συ­ναλ­λα­γές απά­της αφο­ρούν συ­ναλ­λα­γές μέσω δια­δι­κτύ­ου.

Οι οι­κο­νο­μι­κές ζη­μί­ες που προ­κύ­πτουν από τις συ­ναλ­λα­γές απά­της επι­με­ρί­ζο­νται στα συμ­βαλ­λό­με­να μέλη της συ­ναλ­λα­γής ανά­λο­γα με την υπαι­τιό­τη­τά τους. Με βάση την κα­τα­νο­μή των ζη­μιών με­τα­ξύ των τριών συμ­βαλ­λό­με­νων μελών στον κύκλο συ­ναλ­λα­γών με κάρ­τες πλη­ρω­μών, δια­πι­στώ­νε­ται πως το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος της ζη­μί­ας επι­βα­ρύ­νει τους πα­ρό­χους υπη­ρε­σιών πλη­ρω­μών που απο­δέ­χο­νται συ­ναλ­λα­γές καρ­τών και ο οποί­οι, κατά το 2020, επω­μί­στη­καν το 48% της συ­νο­λι­κής ζη­μί­ας. Αντί­στοι­χα, οι πά­ρο­χοι-εκ­δό­τες καρ­τών πλη­ρω­μών επι­βα­ρύν­θη­καν σε πο­σο­στό 23%. Οι κά­το­χοι χρή­στες καρ­τών επι­βα­ρύν­θη­καν σε πο­σο­στό 29%.

Χρήση πλα­στι­κού χρή­μα­τος

Ο αριθ­μός των συ­ναλ­λα­γών με χρε­ω­στι­κές κάρ­τες ανήλ­θε σε 1.029 εκατ., από 857 εκατ. το προη­γού­με­νο έτος, αυ­ξη­μέ­νος κατά 20%. Οι χρε­ω­στι­κές κάρ­τες συ­νέ­χι­σαν να απο­τε­λούν το κύριο υπο­κα­τά­στα­το της χρή­σης με­τρη­τών, με πο­σο­στιαία συμ­με­το­χή 89% στο συ­νο­λι­κό αριθ­μό συ­ναλ­λα­γών με όλα τα είδη καρ­τών πλη­ρω­μών. Ο αριθ­μός των συ­ναλ­λα­γών με πι­στω­τι­κές κάρ­τες ανήλ­θε σε 121 εκατ., από 119 εκατ. το 2019, αυ­ξη­μέ­νος κατά 1,68%. Οι πι­στω­τι­κές κάρ­τες συμ­με­τεί­χαν κατά 11% στο συ­νο­λι­κό αριθ­μό συ­ναλ­λα­γών.

Οι χρε­ω­στι­κές κάρ­τες συμ­με­τεί­χαν κατά 92% στη συ­νο­λι­κή αξία των συ­ναλ­λα­γών με όλα τα είδη καρ­τών πλη­ρω­μών, ενώ οι πι­στω­τι­κές κάρ­τες συμ­με­τεί­χαν κατά 8%. Η αυ­ξη­τι­κή με­τα­βο­λή του μέσου αριθ­μού συ­ναλ­λα­γών ανά κάρτα οφεί­λε­ται στη ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση του μέσου αριθ­μού συ­ναλ­λα­γών ανά χρε­ω­στι­κή κάρτα σε 65 συ­ναλ­λα­γές, από 56 το 2019, η οποία υπερ­σκέ­λι­σε τη μεί­ω­ση του μέσου αριθ­μού συ­ναλ­λα­γών ανά πι­στω­τι­κή κάρτα σε 42 συ­ναλ­λα­γές, από 45 το 2019. Η μέση αξία συ­ναλ­λα­γών ανά κάρτα μειώ­θη­κε κατά 1% σε 3.550 ευρώ, από 3.592 ευρώ το προη­γού­με­νο έτος.

Η ορια­κή μεί­ω­ση της μέσης αξίας συ­ναλ­λα­γών ανά κάρτα οφεί­λε­ται στον αριθ­μό και την αξία των συ­ναλ­λα­γών με χρε­ω­στι­κές κάρ­τες, δε­δο­μέ­νου και του με­γα­λύ­τε­ρου όγκου τους. Ανα­λυ­τι­κό­τε­ρα, η μέση αξία συ­ναλ­λα­γών ανά χρε­ω­στι­κή κάρτα πα­ρου­σί­α­σε αύ­ξη­ση κατά 1% σε 3.845 ευρώ, από 3.798 ευρώ το 2019, ενώ η μέση αξία συ­ναλ­λα­γών ανά πι­στω­τι­κή κάρτα μειώ­θη­κε κατά 19% σε 1.938 ευρώ, από 2.390 ευρώ το προη­γού­με­νο έτος. Η μέση αξία ανά συ­ναλ­λα­γή συ­νέ­χι­σε την πτω­τι­κή πο­ρεία της και το 2020, μειω­μέ­νη σε 57 ευρώ, από 66 ευρώ το 2019 και 70 ευρώ το 2018. Η πτώση της μέσης αξίας ανά συ­ναλ­λα­γή κα­τα­γρά­φη­κε τόσο στις συ­ναλ­λα­γές με χρε­ω­στι­κές κάρ­τες, όπου μειώ­θη­κε σε 59 ευρώ, από 68 ευρώ το 2019, όσο και στις συ­ναλ­λα­γές με πι­στω­τι­κές κάρ­τες, στις οποί­ες μειώ­θη­κε σε 46 ευρώ, από 52 ευρώ το προη­γού­με­νο έτος. Αξί­ζει να ση­μειω­θεί πως οι μειώ­σεις της μέσης αξίας ανά συ­ναλ­λα­γή που πα­ρα­τη­ρού­νται κατά το έτος 2020 είναι με­γα­λύ­τε­ρης κλί­μα­κας από αυτές των προη­γού­με­νων ετών, γε­γο­νός που εν­δε­χο­μέ­νως να οφεί­λε­ται στη μεί­ω­ση των ει­σο­δη­μά­των των νοι­κο­κυ­ριών και των επι­χει­ρή­σε­ων που προ­κλή­θη­κε από την πα­γκό­σμια υγειο­νο­μι­κή κρίση.

Πηγή capital.gr