Σε έναν φορέα υποθηκοφυλακεία και Κτηματολόγιο

Τη σύ­στα­ση ενός νέου Νο­μι­κού Προ­σώ­που Δη­μο­σί­ου Δι­καί­ου (ΝΠΔΔ) υπό την επο­πτεία του υπουρ­γεί­ου Πε­ρι­βάλ­λο­ντος (ΥΠΕΝ), στο οποίο θα με­τα­φερ­θούν όλα τα υπο­θη­κο­φυ­λα­κεία της χώρας, καθώς και η δρα­στη­ριό­τη­τα της εται­ρεί­ας που υλο­ποιεί το Κτη­μα­το­λό­γιο, η ΕΚΧΑ Α.Ε. (Εθνι­κό Κτη­μα­το­λό­γιο και Χαρ­το­γρά­φη­ση), προ­βλέ­πει νο­μο­σχέ­διο του ΥΠΕΝ, σχέ­διο του οποί­ου πα­ρου­σιά­ζει σή­με­ρα η «Ν».

Πρό­θε­ση των συ­ντα­κτών του νο­μο­σχε­δί­ου φαί­νε­ται πως είναι να με­τα­φερ­θεί στον νέο Ορ­γα­νι­σμό (με την προ­σω­ρι­νή ονο­μα­σία Ορ­γα­νι­σμός Εθνι­κού Κτη­μα­το­λο­γί­ου) το σύ­νο­λο του προ­σω­πι­κού στα υπο­θη­κο­φυ­λα­κεία της χώρας και στην ΕΚΧΑ, αν και δια­τυ­πώ­νο­νται ερω­τη­μα­τι­κά για ορι­σμέ­νες κα­τη­γο­ρί­ες.

Από την ανά­γνω­ση του πρώ­του αυτού σχε­δί­ου, των 96 σε­λί­δων, ωστό­σο, δεν προ­κύ­πτει αν η με­ταρ­ρύθ­μι­ση που επι­χει­ρεί­ται οδη­γεί στο επι­θυ­μη­τό απο­τέ­λε­σμα που είναι η γρή­γο­ρη ολο­κλή­ρω­ση του Κτη­μα­το­λο­γί­ου και των δα­σι­κών χαρ­τών, καθώς και η εύ­ρυθ­μη λει­τουρ­γία των κτη­μα­το­λο­γι­κών γρα­φεί­ων στη συ­νέ­χεια. Το εν λόγω νο­μο­σχέ­διο έπρε­πε να είχε ολο­κλη­ρω­θεί τον πε­ρα­σμέ­νο Απρί­λιο και ακόμα και σή­με­ρα δεν υφί­στα­ται εκτί­μη­ση για το πότε θα κα­τα­τε­θεί στη Βουλή, ώστε να ψη­φι­στεί και να ξε­κι­νή­σει η υλο­ποί­η­σή του, μια δια­δι­κα­σία που θα χρεια­σθεί χρόνο, άγνω­στο πόσο.

Τα εμπό­δια

Στο με­τα­ξύ, η κτη­μα­το­γρά­φη­ση του υπο­λοί­που της χώρας έχει «κολ­λή­σει» στη δια­γω­νι­στι­κή δια­δι­κα­σία. Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες, οι συμ­βά­σεις δεν δύ­να­ται να ανα­τε­θούν στους ανα­δό­χους γιατί δεν επαρ­κούν οι επι­βλέ­πο­ντες μη­χα­νι­κοί και νο­μι­κοί. Το ερώ­τη­μα είναι πώς με όλη αυτή την ανα­στά­τω­ση που θα προ­κύ­ψει από την αλ­λα­γή του φορέα και τη συγ­χώ­νευ­ση της ΕΚΧΑ με τα υπο­θη­κο­φυ­λα­κεία θα μπο­ρέ­σει πα­ράλ­λη­λα να προ­χω­ρή­σει η κτη­μα­το­γρά­φη­ση, αλλά και οι δα­σι­κοί χάρ­τες για το υπό­λοι­πο της χώρας, ώστε να ολο­κλη­ρω­θούν το 2021, όπως έχει προ­βλε­φθεί. Βάσει των χρο­νο­δια­γραμ­μά­των οι δα­σι­κοί χάρ­τες θα πρέ­πει να προ­κη­ρυ­χθούν άμεσα, ενώ οι 32 συμ­βά­σεις για την κτη­μα­το­γρά­φη­ση του υπο­λοί­που της χώρας πρέ­πει να ανα­τε­θούν έως το τέλος Αυ­γού­στου.

Ακόμη, υπάρ­χουν ζη­τή­μα­τα της ενο­ποί­η­σης που δεν είναι δε­δο­μέ­νο ότι θα γί­νουν απο­δε­κτά από τους εν­δια­φε­ρό­με­νους, χωρίς του­λά­χι­στον να πα­ρέλ­θει ένα χρο­νι­κό διά­στη­μα έως να πει­στούν. Για πα­ρά­δειγ­μα, η ΕΚΧΑ αυτή τη στιγ­μή έχει δε­κά­δες συμ­βά­σεις σε εξέ­λι­ξη με συμ­βαλ­λό­με­νο τον ιδιω­τι­κό τομέα (κυ­ρί­ως με­λε­τη­τι­κά γρα­φεία). Μέρος αυτών δεν συμ­φω­νεί με τη με­τα­τρο­πή της ΕΚΧΑ σε ΝΠΔΔ, εκτι­μώ­ντας ότι θα κα­τα­στεί δυ­σλει­τουρ­γι­κή. Απο­τε­λεί ερώ­τη­μα αν μπο­ρούν αυτές οι συμ­βά­σεις να πε­ρά­σουν στον νέο φορέα χωρίς τη σύμ­φω­νη γνώμη των αντι­συμ­βαλ­λο­μέ­νων.

Αντι­δρά­σεις δύ­να­ται να προ­κλη­θούν επί­σης και από τμή­μα­τα των ερ­γα­ζο­μέ­νων που θα με­τα­φερ­θούν στον νέο φορέα με αφορ­μή τυχόν δια­φο­ρές στα μι­σθο­λό­για ή από την κα­τη­γο­ρία της δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης όπου δεν είναι σαφές αν δη­μιουρ­γεί­ται ικα­νός αριθ­μός θέ­σε­ων ώστε να με­τα­φερ­θεί στον νέο Ορ­γα­νι­σμό το σύ­νο­λο αυτών που σή­με­ρα ερ­γά­ζο­νται στην ΕΚΧΑ.

Τι προ­βλέ­πει το ν/σχ

Ανα­λυ­τι­κό­τε­ρα, σύμ­φω­να με το σχέ­διο νόμου, όπως έχει δια­μορ­φω­θεί μέχρι σή­με­ρα:

* Σκο­πός του νέου Ορ­γα­νι­σμού είναι η σύ­ντα­ξη, τή­ρη­ση, ενη­μέ­ρω­ση και λει­τουρ­γία του Εθνι­κού Κτη­μα­το­λο­γί­ου, η γε­ω­δαι­τι­κή κά­λυ­ψη και χαρ­το­γρά­φη­ση της χώρας, η δη­μιουρ­γία και τή­ρη­ση ψη­φια­κών γε­ω­χω­ρι­κών δε­δο­μέ­νων και πι­θα­νό­τα­τα (ανα­γρά­φε­ται ως υπό αί­ρε­ση) και η λει­τουρ­γία συ­στή­μα­τος συ­ντο­νι­σμού και διά­χυ­σης της γε­ω­πλη­ρο­φο­ρί­ας. Ο νέος Ορ­γα­νι­σμός είναι με­τα­ξύ άλλων αρ­μό­διος για το Κτη­μα­το­λό­γιο (αρ­μο­διό­τη­τες που σή­με­ρα έχει η ΕΚΧΑ) και την τή­ρη­ση και δια­χεί­ρι­ση των αρ­χεί­ων του συ­στή­μα­τος Με­τα­γρα­φών και Υπο­θη­κών. Όρ­γα­να διοί­κη­σης του Ορ­γα­νι­σμού είναι το διοι­κη­τι­κό συμ­βού­λιο και ο γε­νι­κός διευ­θυ­ντής. Δεν υπάρ­χει καμία ευ­χά­ρι­στη έκ­πλη­ξη στην κα­τεύ­θυν­ση της αξιο­κρα­τί­ας… Ο διο­ρι­σμός τους απο­φα­σί­ζε­ται από τον υπουρ­γό Πε­ρι­βάλ­λο­ντος. Στις με­τα­βα­τι­κές δια­τά­ξεις προ­βλέ­πε­ται τη θέση του γε­νι­κού διευ­θυ­ντή να την ανα­λά­βει η ση­με­ρι­νή διευ­θύ­νου­σα σύμ­βου­λος της ΕΚΧΑ έως το τέλος της θη­τεί­ας της. Το πρώτο δ.σ. του νέου Ορ­γα­νι­σμού, επί­σης, θα απαρ­τί­ζε­ται από τα ση­με­ρι­νά μέλη του δ.σ. της ΕΚΧΑ.

* Στο άρθρο 16 προ­βλέ­πε­ται η κα­τάρ­γη­ση των υπο­θη­κο­φυ­λα­κεί­ων (έμ­μι­σθων και άμι­σθων όπως και αυτών σε Ρόδο, Κω και Λέρο) η οποία επέρ­χε­ται αυ­το­δί­καια (με τη δη­μο­σί­ευ­ση του νόμου ή δύο μήνες από την έναρ­ξη ισχύ­ος του πα­ρό­ντος νόμου ή με τη δη­μο­σί­ευ­ση σχε­τι­κής Κοι­νής Υπουρ­γι­κής Από­φα­σης). Στη συ­νέ­χεια στο άρθρο 17 προ­τεί­νε­ται η ίδρυ­ση ενός Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φεί­ου ανά νομό, το οποίο εδρεύ­ει στην πρω­τεύ­ου­σα του νομού και όλα τα υπό­λοι­πα υπο­θη­κο­φυ­λα­κεία του ίδιου νομού (άμι­σθα ή έμ­μι­σθα), να ιδρύ­ο­νται ως υπο­κα­τα­στή­μα­τα αυτού του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φεί­ου. Τα Κτη­μα­το­λο­γι­κά Γρα­φεία απο­τε­λούν ορ­γα­νι­κές μο­νά­δες του νέου Ορ­γα­νι­σμού επι­πέ­δου Διεύ­θυν­σης. Τα Υπο­κα­τα­στή­μα­τα των Κτη­μα­το­λο­γι­κών Γρα­φεί­ων απο­τε­λούν ορ­γα­νι­κές μο­νά­δες, επι­πέ­δου Τμή­μα­τος, των οι­κεί­ων Κτη­μα­το­λο­γι­κών Γρα­φεί­ων.

* Στον Ορ­γα­νι­σμό συ­στή­νε­ται προ­σω­ρι­νός κλά­δος μο­νί­μων υπαλ­λή­λων (πρώην υπο­θη­κο­φυ­λα­κεί­ων), κα­τη­γο­ριών ΠΕ, ΤΕ, ΔΕ και ΥΕ, με 495 ορ­γα­νι­κές θέ­σεις. Είναι αυτές που θα κα­λυ­φθούν από τα υπο­θη­κο­φυ­λα­κεία (238 αμί­σθων συν 257 δι­κα­στι­κών υπαλ­λή­λων). Επί­σης συ­νι­στώ­νται 900 θέ­σεις προ­σω­πι­κού με σχέση ερ­γα­σί­ας ιδιω­τι­κού δι­καί­ου αο­ρί­στου χρό­νου. Να ση­μειω­θεί ότι οι ερ­γα­ζό­με­νοι στην ΕΚΧΑ είναι συ­νο­λι­κά 368 και το πρό­βλη­μα είναι ότι υπάρ­χουν αρ­κε­τοί διοι­κη­τι­κοί, όχι όμως ο ανα­γκαί­ος αριθ­μός μη­χα­νι­κών.

* Ο Ορ­γα­νι­σμός χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται αυ­το­χρη­μα­το­δο­τού­με­νος και πόροι του, με­τα­ξύ άλλων, είναι τα πάγια και ανα­λο­γι­κά τέλη που ει­σπράτ­το­νται, τα έσοδα από την εκ­με­τάλ­λευ­ση του αρ­χεί­ου του, αλλά και εφό­σον πα­ρί­στα­ται ανά­γκη, έκτα­κτη κρα­τι­κή επι­χο­ρή­γη­ση, ενώ μπο­ρεί να συμ­με­τέ­χει σε ευ­ρω­παϊ­κά ή συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­να προ­γράμ­μα­τα της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης ή άλλων διε­θνών ορ­γα­νι­σμών. Ση­μειώ­νε­ται πως μια από τις εκ­κρε­μό­τη­τες της ΕΚΧΑ είναι να κα­τα­θέ­σει τον φά­κε­λο με­γά­λου έργου προ­κει­μέ­νου να εξα­σφα­λί­σει ένα τμήμα της χρη­μα­το­δό­τη­σης της κτη­μα­το­γρά­φη­σης.

Κα­τα­βο­λή τελών

Στο σχέ­διο του νο­μο­σχε­δί­ου που πα­ρου­σιά­ζει σή­με­ρα η «Ν» προ­βλέ­πο­νται ανα­λυ­τι­κά όλα τα τέλη που θα κα­τα­βά­λει ο πο­λί­της. Από την πρώτη ανά­γνω­ση (καθώς είναι πο­λύ­πλο­κα ακόμα και για τους ίδιους του υπο­θη­κο­φύ­λα­κες) τα τέλη έχουν στρογ­γυ­λο­ποι­η­θεί προς τα πάνω, χωρίς να προ­κύ­πτουν με­γά­λες δια­φο­ρές από τα υφι­στά­με­να. Με­τα­ξύ άλλων, για την εγ­γρα­φή πρά­ξε­ων αγο­ρα­πω­λη­σί­ας, ανταλ­λα­γής, δια­νο­μής, ει­σφο­ράς ακι­νή­του σε εται­ρεία, πε­ρί­λη­ψης κα­τα­κυ­ρω­τι­κής έκ­θε­σης, δι­κα­στι­κής από­φα­σης με την οποία ανα­γνω­ρί­ζε­ται η κυ­ριό­τη­τα λόγω έκτα­κτης χρη­σι­κτη­σί­ας, μί­σθω­σης, χρο­νο­με­ρι­στι­κής μί­σθω­σης και χρη­μα­το­δο­τι­κής μί­σθω­σης στα βι­βλία κα­τα­βάλ­λε­ται τέλος ανα­λο­γι­κό τέλος ίσο με πο­σο­στό πέντε χι­λιο­στά (5‰) επί της αξίας του ακι­νή­του ή του δι­καιώ­μα­τος. Ανα­λο­γι­κό τέλος ίσο με πο­σο­στό οκτώ χι­λιο­στά (8‰) επί της αξίας του ακι­νή­του ή του δι­καιώ­μα­τος για την εγ­γρα­φή των πρά­ξε­ων προ­βλέ­πε­ται για προι­κο­σύμ­φω­να ή γο­νι­κή πα­ρο­χή, δω­ρε­άς εν ζωή ή αιτία θα­νά­του, σύ­στα­σης πραγ­μα­τι­κής δου­λεί­ας, υπο­θή­κης, προ­ση­μεί­ω­σης υπο­θή­κης κ.ά. Επί­σης, για τη χο­ρή­γη­ση αντι­γρά­φου στοι­χεί­ου από το αρ­χείο του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φεί­ου ή του Υπο­κα­τα­στή­μα­τός του κα­τα­βάλ­λε­ται πάγιο τέλος 9,50 ευρώ. Το τέλος αυτό προ­σαυ­ξά­νε­ται κατά 4,50 ευρώ για κάθε, επι­πλέ­ον του ενός, φύλλο του χο­ρη­γού­με­νου αντι­γρά­φου.

Μνη­μο­νια­κές υπο­χρε­ώ­σεις οι αλ­λα­γές για νέες δομές

* Το Κτη­μα­το­λό­γιο, οι δα­σι­κοί χάρ­τες, αλλά και οι χρή­σεις γης απο­τε­λούν μέρος των υπο­χρε­ώ­σε­ων της χώρας με βάση το μνη­μό­νιο. Όπως σχο­λιά­ζε­ται σκω­πτι­κά, ακόμα και αν δεν ήταν έτσι, τα όσα προ­βλέ­πο­νται στο σχέ­διο νόμου του ΥΠΕΝ επι­βάλ­λε­ται να προ­χω­ρή­σουν ως ανα­γκαία συ­στα­τι­κά για ένα σύγ­χρο­νο κρά­τος, που θέλει να γί­νο­νται με ασφά­λεια οι συ­ναλ­λα­γές στην ακί­νη­τη πε­ριου­σία.

Ει­δι­κό­τε­ρα, ως προ­α­παι­τού­με­νο είναι να ολο­κλη­ρω­θεί άμεσα η ανα­θε­ώ­ρη­ση του ν. 4269/14 (νο­μο­θε­τι­κή ρύθ­μι­ση, προ­ε­δρι­κό διά­ταγ­μα, τε­χνι­κές προ­δια­γρα­φές για τα το­πι­κά πο­λε­ο­δο­μι­κά σχέ­δια και τα ει­δι­κά χω­ρο­τα­ξι­κά πλαί­σια), καθώς και να κυ­ρω­θούν έως τον Σε­πτέμ­βριο του 2017 οι αναρ­τη­μέ­νοι δα­σι­κοί χάρ­τες. Εκεί όπου υπάρ­χουν αντιρ­ρή­σεις, η κύ­ρω­ση πρέ­πει να ολο­κλη­ρω­θεί το αρ­γό­τε­ρο έως τον Μάρ­τιο του 2018.

Η εται­ρεία του Κτη­μα­το­λο­γί­ου πρέ­πει να πραγ­μα­το­ποι­ή­σει δια­γω­νι­σμό μέχρι τον Ιού­λιο του 2017 για τους δα­σι­κούς χάρ­τες για το υπό­λοι­πο της χώρας.

Όσον αφορά την ίδια την εται­ρεία του Κτη­μα­το­λο­γί­ου θα πρέ­πει να προ­χω­ρή­σει η νέα δομή σύμ­φω­να με την τε­χνι­κή βο­ή­θεια που πα­ρεί­χε η Πα­γκό­σμια Τρά­πε­ζα, η οποία θα εξα­σφα­λί­ζει οι­κο­νο­μι­κή αυ­το­νο­μία και διοι­κη­τι­κή αυ­το­τέ­λεια.

Το πώς αυτό θα επι­τευ­χθεί μένει να φανεί. Το ερώ­τη­μα που μένει ανα­πά­ντη­το είναι πώς θα έχει οι­κο­νο­μι­κή αυ­το­νο­μία και διοι­κη­τι­κή αυ­το­τέ­λεια ένα ΝΠΔΔ, όταν ακόμα και η ση­με­ρι­νή δομή, δη­λα­δή η ΕΚΧΑ Α.Ε., αντι­με­τω­πί­ζει ση­μα­ντι­κές δυ­σκο­λί­ες όπως, με­τα­ξύ άλλων, το γε­γο­νός ότι απαι­τεί­ται πο­λι­τι­κή από­φα­ση για να λυθεί το θέμα της έλ­λει­ψης επι­στη­μό­νων (μη­χα­νι­κών, νο­μι­κών) που θα ανα­λά­βουν να «τρέ­ξουν» τις νέες συμ­βά­σεις κτη­μα­το­γρά­φη­σης.

Βάσει του μνη­μο­νί­ου, επί­σης, πρέ­πει έως τον Ιού­λιο να ορι­στι­κο­ποι­η­θούν οι προ­τά­σεις για την κω­δι­κο­ποί­η­ση και ορ­γά­νω­ση της πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής πλη­ρο­φο­ρί­ας.

Επι­βο­λή νέου τέ­λους για δα­σι­κές πε­ριο­χές

* Η ολο­κλή­ρω­ση των δα­σι­κών χαρ­τών (όποτε αυτή γίνει) φέρ­νει και νέο τέλος, ένα ποσό που σύμ­φω­να με το εν λόγω σχέ­διο νόμου θα κα­τα­βά­λει ο πο­λί­της προ­κει­μέ­νου να λάβει πι­στο­ποι­η­τι­κό (βάσει της πα­ρα­γρά­φου 4 του άρ­θρου 20 του ν. 3889/2010) με το οποίο θα βε­βαιώ­νε­ται ο χα­ρα­κτή­ρας της έκτα­σης – ακι­νή­του, αν δη­λα­δή πρό­κει­ται για δα­σι­κή πε­ριο­χή ή όχι.

Το νέο τέλος, δια­μορ­φώ­νε­ται ανά­λο­γα με το εμ­βα­δόν του ακι­νή­του, ως εξής:

– Έως και 1.000 τ.μ., 40 ευρώ.

– Πάνω από 1.000 τ.μ. έως και 5.000 τ.μ., 80 ευρώ.

– Πάνω από 5.000 τ.μ. έως και 20.000 τ.μ., 250 ευρώ.

– Πάνω από 20.000 τ.μ. έως και 50.000 τ.μ., 400 ευρώ.

– Πάνω από 50.000 τ.μ. έως και 100.000 τ.μ., 600 ευρώ.

– Πάνω από 100.000 τ.μ. έως και 300.000 τ.μ., 1.500 ευρώ.

– Πάνω από 300.000 τ.μ., 2.500 ευρώ.