Γιατί προτιμούν την Ελλάδα Σύροι, Ερυθραίοι και Αφγανοί-Αύξηση 268% στα αιτήματα ασύλου από Σύρους πολίτες

«Η υπη­ρε­σία πρέ­πει να ενι­σχυ­θεί άμεσα εάν θέ­λου­με να κά­νου­με στοι­χειω­δώς τη δου­λειά μας» το­νί­ζει σε συ­νέ­ντευ­ξη που πα­ρα­χώ­ρη­σε στην «Κ» η κ. Μαρία Σταυ­ρο­πού­λου, επι­κε­φα­λής της Υπη­ρε­σί­ας Ασύ­λου. Απο­κα­λύ­πτει πα­ράλ­λη­λα, ότι το πρώτο δί­μη­νο του 2015 κα­τα­γρά­φη­κε αύ­ξη­ση των αι­τη­μά­των ασύ­λου από Σύ­ρους πρό­σφυ­γες κατά 268% και εκτι­μά ότι η συν­θή­κη «Δου­βλί­νο 3» βαί­νει προς ανα­θε­ώ­ρη­ση. «Η ίδια η Κο­μι­σιόν θέτει υπό αμ­φι­σβή­τη­ση τον κα­νο­νι­σμό», δη­λώ­νει.

– Πα­ρα­τη­ρεί­ται αύ­ξη­ση της πί­ε­σης των με­τα­να­στευ­τι­κών ροών προς την Ελ­λά­δα;

– Σί­γου­ρα ναι. Πέ­ρυ­σι τέ­τοια εποχή ή ακόμα και πριν από έξι μήνες, οι Σύροι δεν εν­δια­φέ­ρο­νταν να ζη­τή­σουν άσυλο στην Ελ­λά­δα, δεν εί­χα­με δη­λα­δή την πίεση που βλέ­πε­τε σή­με­ρα. Εχουν αρ­χί­σει να εμπι­στεύ­ο­νται το σύ­στη­μα λίγο πα­ρα­πά­νω και αυτό φυ­σι­κά τρα­βά­ει πε­ρισ­σό­τε­ρους. Αυτό θέ­λου­με κιό­λας, δη­λα­δή οι άν­θρω­ποι που όντως διώ­κο­νται στις πα­τρί­δες τους, αυτοί να έρ­χο­νται να ζη­τούν προ­στα­σία γιατί αυτοί την έχουν ανά­γκη.

– Εί­πα­τε ότι μέχρι πριν από έξι μήνες δεν υπήρ­χε τόσο με­γά­λος αριθ­μός αι­τη­μά­των ασύ­λου. Με δε­δο­μέ­νο ότι η συ­ρια­κή κρίση δεν ξε­κί­νη­σε προ εξα­μή­νου, γιατί τώρα έχει εντα­θεί το φαι­νό­με­νο;

– Αυτό που έχει αλ­λά­ξει είναι ότι οι Σύροι όπως και άλλες κα­τη­γο­ρί­ες προ­σφύ­γων όπως οι Ερυ­θραί­οι, οι Σο­μα­λοί, οι Αφ­γα­νοί εμπι­στεύ­ο­νται πε­ρισ­σό­τε­ρο το σύ­στη­μα ασύ­λου στην Ελ­λά­δα γιατί βλέ­πουν ότι όντως πολ­λοί από αυ­τούς παίρ­νουν άσυλο. Αυτή τη στιγ­μή ένας στους δύο αι­τού­ντες άσυλο παίρ­νει προ­στα­σία στην Ελ­λά­δα σε σύ­γκρι­ση με το πα­ρελ­θόν που το πο­σο­στό ήταν μόλις 0,5%.

Οσο υπάρ­χουν πό­λε­μοι

– Η εκτί­μη­ση που δια­τυ­πώ­νουν ορι­σμέ­νοι σε Αστυ­νο­μία και Λι­με­νι­κό ότι η ελ­λη­νι­κή πο­λι­τεία εξέ­πεμ­ψε μή­νυ­μα ηπιό­τε­ρης δια­χεί­ρι­σης και αυτό προ­κά­λε­σε αύ­ξη­ση των με­τα­να­στευ­τι­κών ροών σάς βρί­σκει σύμ­φω­νη;

– Οχι, ξέ­ρου­με ότι το κύμα προ­σφύ­γων, ιδίως από τη Συρία αλλά πλέον και από το Ιράκ, το Αφ­γα­νι­στάν και αύριο εν­δε­χο­μέ­νως από την Υε­μέ­νη, διο­γκού­ται. Ανα­πό­φευ­κτα όσο δεν τε­λειώ­νουν οι πό­λε­μοι και οι βιαιο­πρα­γί­ες θα υπάρ­χουν πε­ρισ­σό­τε­ροι άν­θρω­ποι που θα φεύ­γουν από τις χώρες τους. Αλλά και αυτοί που βρί­σκο­νται στις όμο­ρες χώρες χά­νουν την ελ­πί­δα τους και λένε «τι θα γίνει, τα παι­διά μου θα με­γα­λώ­σουν σε μια τέντα στον Λί­βα­νο, πρέ­πει κάτι κα­λύ­τε­ρο να γίνει γι’ αυτά» και φεύ­γουν. Το κύμα εμείς το βλέ­πα­με, και γι’ αυτό τον Σε­πτέμ­βριο ξε­κι­νή­σα­με τη δια­δι­κα­σία fast track για τους Σύ­ρους πρό­σφυ­γες.

– Τι πο­σο­στό των αι­τού­ντων άσυλο είναι Σύροι;

– Αυτή τη στιγ­μή πρό­κει­ται για το ένα τέ­ταρ­το των αι­τού­ντων. Τους δύο πρώ­τους μήνες του 2015 για πα­ρά­δειγ­μα το ένα τέ­ταρ­το των αι­τού­ντων ήταν πο­λί­τες Συ­ρί­ας, μι­λά­με για νέα αι­τή­μα­τα. Σε σχέση με τον μη­νιαίο μέσο όρο του 2014, αυτό είναι μια αύ­ξη­ση της τάξης του 268%. Δη­λα­δή εκεί που τώρα κα­τα­γρά­φου­με τον μήνα 230 Σύ­ρους, πέ­ρυ­σι κα­τα­γρά­φα­με 65.

– Πόσος χρό­νος χρειά­ζε­ται έως ότου διεκ­πε­ραιω­θεί ένα αί­τη­μα;

– Οι πρό­σφυ­γες από τη Συρία, αυτοί των οποί­ων η ταυ­τό­τη­τα δεν αμ­φι­σβη­τεί­ται, τε­λειώ­νουν σε μια μέρα. Ερ­χο­νται, κα­τα­γρά­φο­νται, τε­λειώ­νουν τη συ­νέ­ντευ­ξη και φεύ­γουν έχο­ντας μαζί τους από­φα­ση που λέει ότι ανα­γνω­ρί­στη­καν ως δι­καιού­χοι διε­θνούς προ­στα­σί­ας και έχο­ντας κάνει αί­τη­ση για να τους δώ­σου­με τα­ξι­διω­τι­κό έγ­γρα­φο.

– Με το τα­ξι­διω­τι­κό έγ­γρα­φο μπο­ρούν να τα­ξι­δέ­ψουν εντός ζώνης Σέν­γκεν;

– Ναι, χωρίς να χρειά­ζο­νται βίζα, γιατί και με το δια­βα­τή­ριό τους μπο­ρούν να τα­ξι­δέ­ψουν, αλλά πρέ­πει να έχουν βίζα για να πάνε π.χ. στη Γαλ­λία. Μπο­ρούν να τα­ξι­δέ­ψουν τρεις μήνες ανά εξά­μη­νο.

– Η χο­ρή­γη­ση τα­ξι­διω­τι­κών εγ­γρά­φων στους πρό­σφυ­γες συ­νι­στά πα­ρα­βί­α­ση των συν­θη­κών Σέν­γκεν, «Δου­βλί­νο 3»;

– Καμία απο­λύ­τως. Είναι απο­λύ­τως σύν­νο­μη με βάση τη σύμ­βα­ση της Γε­νεύ­ης και το ευ­ρω­παϊ­κό κε­κτη­μέ­νο για το άσυλο. Οταν λέμε ότι θα εφο­διά­σου­με τους Σύ­ρους με τα­ξι­διω­τι­κά έγ­γρα­φα και θα πάνε να κα­τα­κλύ­σουν την Ευ­ρώ­πη, υπάρ­χει κίν­δυ­νος πα­ρερ­μη­νεί­ας αυτής της κου­βέ­ντας. Ομως, οφεί­λου­με να δώ­σου­με άσυλο σε αυ­τούς που δι­καιού­νται και εφό­σον ζη­τή­σουν να δώ­σου­με και τα­ξι­διω­τι­κά έγ­γρα­φα.

– Υπάρ­χει πράγ­μα­τι υστέ­ρη­ση στον αριθ­μό υπαλ­λή­λων υπη­ρε­σί­ας;

– Υπάρ­χει πα­ντού υστέ­ρη­ση. Γι’ αυτό και η υπη­ρε­σία πρέ­πει να υπερ­δι­πλα­σια­στεί άμεσα εάν θέ­λου­με δη­λα­δή να κά­νου­με στοι­χειω­δώς τη δου­λειά μας. Εκεί που εί­μα­στε 200 άτομα πρέ­πει να γί­νου­με 500.

Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός

– Τι κον­δύ­λι δια­τί­θε­ται για τη λει­τουρ­γία της υπη­ρε­σί­ας;

– Αστεία πράγ­μα­τα. Το budget της υπη­ρε­σί­ας για να κα­λύ­πτει τις ζω­τι­κές λει­τουρ­γί­ες της, όχι πο­λυ­τέ­λειες, είναι 12 εκατ. ευρώ, από τα οποία μόνο τα 6 είναι εξα­σφα­λι­σμέ­να από τον κρα­τι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Για τα υπό­λοι­πα πρέ­πει να προ­στρέ­ξου­με σε ευ­ρω­παϊ­κά προ­γράμ­μα­τα. Πείτε μου εσείς μια άλλη υπη­ρε­σία του Δη­μο­σί­ου που λει­τουρ­γεί με αυτόν τον τρόπο…

– Είναι ακρι­βές ότι τώρα που λήγει το προη­γού­με­νο χρη­μα­το­δο­τι­κό πρό­γραμ­μα υπάρ­χει κίν­δυ­νος να βρε­θεί στο κενό η χρη­μα­το­δό­τη­ση της υπη­ρε­σί­ας;

– Ναι, αλή­θεια είναι αυτό. Εχου­με πράγ­μα­τι πέσει στο κενό ανά­με­σα στα ευ­ρω­παϊ­κά τα­μεία. Από την πλευ­ρά της υπη­ρε­σί­ας, επει­δή το βλέ­πα­με να έρ­χε­ται, κά­να­με προ­γραμ­μα­τι­σμό και αντλή­σα­με κον­δύ­λια από τον λε­γό­με­νο ευ­ρω­παϊ­κό οι­κο­νο­μι­κό χώρο. Κάπως τα ’χουμε φέρει σε ένα λο­γα­ρια­σμό ώστε να μην κιν­δυ­νεύ­σει η λει­τουρ­γία της υπη­ρε­σί­ας μέχρι το τέλος του 2015. Τώρα εάν αυτό το χρη­μα­το­δο­τι­κό κενό μπει και στο 2016 θα ’χουμε θέμα.

– Βλέ­πε­τε αλ­λα­γή στους συ­σχε­τι­σμούς δυ­νά­με­ων στην Ε.Ε. σχε­τι­κά με τη συν­θή­κη «Δου­βλί­νο 3»;

– Ναι, όλο και πιο σθε­να­ρά η Υπατη Αρ­μο­στεία του ΟΗΕ, οι ευ­ρω­παϊ­κές ΜΚΟ, τα ευ­ρω­παϊ­κά δι­κα­στή­ρια έχουν αρ­χί­σει να ρο­κα­νί­ζουν το Δου­βλί­νο, η ίδια η Κο­μι­σιόν θέτει υπό με­γά­λη πλέον αμ­φι­σβή­τη­ση τον κα­νο­νι­σμό. Βαί­νου­με προς ανα­θε­ώ­ρη­ση, μπο­ρεί όχι σε έξι μήνες ή ένα χρόνο, όμως εντεί­νε­ται η συ­ζή­τη­ση όπως και η συ­ζή­τη­ση για να εξευ­ρε­θεί ένας νέος τρό­πος κα­τα­νο­μής ευ­θυ­νών.

– Τι ση­μαί­νει αυτό;

– Δύο πράγ­μα­τα, κα­τα­νο­μή κό­στους ή αν­θρώ­πων, ή και τα δύο. Να υπο­λο­γι­στούν τα κόστη και να δούμε τι ανα­λο­γεί σε κάθε χώρα. Εχουν βγει διά­φο­ρες κλεί­δες κα­τα­νο­μής. Είναι ιδιαί­τε­ρα «ζεστή» συ­ζή­τη­ση αυτή τη στιγ­μή, μας έχουν κα­λέ­σει να συμ­με­τά­σχου­με. Στην Ευ­ρώ­πη τα πράγ­μα­τα προ­χω­ρούν αργά, αλλά προ­χω­ρούν.

– Μέχρι πρό­τι­νος στον μη­χα­νι­σμό δια­χεί­ρι­σης της πα­ρά­νο­μης με­τα­νά­στευ­σης δεν είχε προ­κύ­ψει θέμα ανοι­κτών δομών. Γιατί ανέ­κυ­ψε τώρα το πρό­βλη­μα;

– Ανέ­κα­θεν υπήρ­χε, απλά η κυ­βέρ­νη­ση έθεσε ως προ­τε­ραιό­τη­τα να κάνει κάτι γι’ αυτό. Και το λε­γό­με­νο action plan που εφήρ­μο­σαν οι προη­γού­με­νες κυ­βερ­νή­σεις προ­έ­βλε­πε ανοι­κτές δομές, αλλά η δη­μιουρ­γία τους πα­ρέ­με­νε σε εκ­κρε­μό­τη­τα. Δεν κα­λυ­πτό­ταν η ανά­γκη. Εχου­με δέ­σμευ­ση για τη δη­μιουρ­γία 2.500 θέ­σε­ων σε ανοι­κτές δομές. Η Βουλ­γα­ρία δη­μιούρ­γη­σε 6.000 θέ­σεις.

Κα­θη­με­ρι­νή