Απειλεί να μετατρέψει τους Τούρκους μετανάστες στην Ευρώπη σε… καμικάζι ο Ταγίπ Ερντογάν

Οσο η ημε­ρο­μη­νία διε­ξα­γω­γής του δη­μο­ψη­φί­σμα­τος στην Τουρ­κία πλη­σιά­ζει τόσο ο Ταγίπ Ερ­ντο­γάν και το επι­τε­λείο του στά­ζουν δη­λη­τή­ριο για την Ευ­ρώ­πη.

Ο ίδιος συ­γκρί­νει Δυ­τι­κούς ηγέ­τες με τους ναζί, ο ΥΠΕΞ του προει­δο­ποιεί για «θρη­σκευ­τι­κούς πο­λέ­μους» στη Γη­ραιά Ηπει­ρο και μαζί πα­ρα­δί­δουν μα­θή­μα­τα δη­μο­κρα­τί­ας στην ΕΕ, εμ­φα­νί­ζο­ντας την Τουρ­κία ως χώρα υπό διωγ­μό από τους σύγ­χρο­νους «σταυ­ρο­φό­ρους». Η σύ­γκρου­ση με τους μέχρι πρό­τι­νος στε­νούς συμ­μά­χους του είναι το ζη­τού­με­νο αυτήν τη στιγ­μή για τον Ερ­ντο­γάν, καθώς με τη ρη­το­ρι­κή του στο­χεύ­ει σε ένα πολύ συ­γκε­κρι­μέ­νο ακρο­α­τή­ριο: τους Τούρ­κους της δια­σπο­ράς, που αγ­γί­ζουν τα 4,5 εκατ. στην Ευ­ρώ­πη, εκ των οποί­ων πολ­λοί έχουν δι­καί­ω­μα ψήφου και μά­λι­στα όχι μόνο στην Τουρ­κία αλλά και στη χώρα όπου δια­μέ­νουν.

Μόλις την Πα­ρα­σκευή ο Τούρ­κος προ­έ­δρος απευ­θύν­θη­κε στην ήδη με­γά­λη δια­σπο­ρά, ζη­τώ­ντας τους να κά­νουν ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρα παι­διά για να δώ­σουν «την κα­λύ­τε­ρη απά­ντη­ση» στις δια­κρί­σεις που υπο­στη­ρί­ζει ότι γί­νο­νται εις βάρος τους. Ο στό­χος του Ερ­ντο­γάν είναι διτ­τός. Αφε­νός να εκ­με­ταλ­λευ­τεί τον όγκο της τουρ­κι­κής δια­σπο­ράς για να επη­ρε­ά­σει τα της Ευ­ρώ­πης, και γι’ αυτό έδωσε την «εντο­λή» να κα­τα­ψη­φί­σουν σύσ­σω­μοι τους «ακρο­δε­ξιούς και να­ζι­στές», ανα­φε­ρό­με­νος στις εκλεγ­μέ­νες κυ­βερ­νή­σεις και όχι μόνο στους λαϊ­κι­στές. Αφε­τέ­ρου προ­σπα­θεί να τους κερ­δί­σει υπέρ του «ναι» στο δη­μο­ψή­φι­σμα.

Οι λι­γο­στές δη­μο­σκο­πή­σεις που έχουν δει το φως της δη­μο­σιό­τη­τας δεί­χνουν ότι δεν έχει κα­τα­φέ­ρει να πεί­σει την πλειο­ψη­φία των Τούρ­κων στο εσω­τε­ρι­κό της χώρας για την ανά­γκη αλ­λα­γής του πο­λι­τεύ­μα­τος σε Προ­ε­δρι­κή Δη­μο­κρα­τία. Στην κα­λύ­τε­ρη για τον Ερ­ντο­γάν πε­ρί­πτω­ση, οι ψη­φο­φό­ροι πα­ρα­μέ­νουν δι­χα­σμέ­νοι, στη χει­ρό­τε­ρη το «όχι» στην έμ­με­ση ανα­γό­ρευ­ση του προ­έ­δρου σε «σουλ­τά­νο» προη­γεί­ται με του­λά­χι­στον 10 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες του «ναι». Η τουρ­κι­κή δια­σπο­ρά είναι, λοι­πόν, μια ση­μα­ντι­κή δε­ξα­με­νή ψήφων για το ΑΚΡ και γι’ αυτό η κυ­βέρ­νη­ση δίνει μάχη με τις ευ­ρω­παϊ­κές πρω­τεύ­ου­σες για να διε­ξα­γά­γει εκεί τον προ­ε­κλο­γι­κό της αγώνα.

Οι Τούρ­κοι με­τα­νά­στευ­σαν κατά κύ­μα­τα στην Ευ­ρώ­πη στα μέσα του 20ού αιώνα, ανα­ζη­τώ­ντας δου­λειά, και προ­έρ­χο­νται κυ­ρί­ως από τις φτω­χές και συ­ντη­ρη­τι­κές πε­ριο­χές της Τουρ­κί­ας που σή­με­ρα απο­τε­λούν τα προ­πύρ­για του Ερ­ντο­γάν. Σε με­γά­λο βαθμό δεν κα­τά­φε­ραν να εν­σω­μα­τω­θούν στις δυ­τι­κές κοι­νω­νί­ες, προ­φα­νώς και εξαι­τί­ας της ελ­λι­πούς ευ­ρω­παϊ­κής πο­λι­τι­κής βού­λη­σης. Αν προ­σθέ­σει κα­νείς στην εξί­σω­ση και το γε­γο­νός ότι το ΑΚΡ ήταν η πρώτη κυ­βέρ­νη­ση που έδωσε δι­καί­ω­μα ψήφου στους Τούρ­κους της δια­σπο­ράς το 2011 από τη χώρα όπου δια­μέ­νουν, γί­νε­ται εύ­κο­λα αντι­λη­πτό γιατί εκτι­μά­ται ότι η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­ψη­φία θα ψη­φί­σει υπέρ του Ερ­ντο­γάν.

Μόλις την Πα­ρα­σκευή ο Ερ­ντο­γάν ζή­τη­σε από τους Τούρ­κους που ζουν στην Ευ­ρώ­πη να κά­νουν ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρα παι­διά για να δώ­σουν «την κα­λύ­τε­ρη απά­ντη­ση» στις δια­κρί­σεις που υπο­στη­ρί­ζει ότι γί­νο­νται εις βάρος τους.

Η με­γα­λύ­τε­ρη τουρ­κι­κή κοι­νό­τη­τα της Ευ­ρώ­πης βρί­σκε­ται στη Γερ­μα­νία. Στην τε­λευ­ταία εκλο­γι­κή ανα­μέ­τρη­ση στή­ρι­ξε τον Ερ­ντο­γάν σε πο­σο­στό 60%, δη­λα­δή σχε­δόν 10% πε­ρισ­σό­τε­ρο απ’ ό,τι οι συ­μπα­τριώ­τες τους στην Τουρ­κία και ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο από τις υπό­λοι­πες τουρ­κι­κές κοι­νό­τη­τες της Ευ­ρώ­πης. Γι’ αυτό ο Ερ­ντο­γάν επέ­λε­ξε ως πρώτο και κύριο πεδίο αντι­πα­ρά­θε­σης τη Γερ­μα­νία και ενε­πλά­κη σε μια διελ­κυ­στίν­δα δη­λώ­σε­ων και πο­λέ­μου εντυ­πώ­σε­ων.

Οπως έχουν κα­ταγ­γεί­λει αρ­κε­τά ΜΜΕ στη Γερ­μα­νία, στη χώρα δρα ένα ευ­ρύ­τα­το δί­κτυο που στη­ρί­ζει το ΑΚΡ και ασκεί σχε­δόν τρο­μο­κρα­τία στα μέλη της τουρ­κι­κής κοι­νό­τη­τας που αντι­τί­θε­νται στον Ερ­ντο­γάν. Τουρ­κι­κής κα­τα­γω­γής επώ­νυ­μοι κα­ταγ­γέλ­λουν ότι οι υπο­στη­ρι­κτές του Ερ­ντο­γάν απο­κα­λούν τους πο­λέ­μιους του «ναι» «οι­κό­σι­τους Τούρ­κους». Οπως εξή­γη­σε ο επι­κε­φα­λής των Γερ­μα­νών Πρα­σί­νων, Τζεμ Οζ­ντε­μίρ, ο όρος αυτός πα­ρα­πέ­μπει στους μαύ­ρους σκλά­βους στις ΗΠΑ που τους κρα­τού­σαν στο σπίτι οι αφέ­ντες τους. Ο πρό­ε­δρος της τουρ­κι­κής κοι­νό­τη­τας στη Γερ­μα­νία, Γκο­κάι Σο­φού­ο­γλου, που τόλ­μη­σε να πει δη­μο­σί­ως ότι η συ­νταγ­μα­τι­κή αλ­λα­γή που προ­ω­θεί θα εγκα­θι­δρύ­σει στην Τουρ­κία ένα «αυ­ταρ­χι­κό σύ­στη­μα ενός αν­δρός», δέ­χθη­κε αρ­γό­τε­ρα απει­λη­τι­κά μη­νύ­μα­τα.

Ο Ερ­ντο­γάν θέλει να δεί­ξει ότι πα­τώ­ντας έναν «δια­κό­πτη» μπο­ρεί να επη­ρε­ά­σει την πο­λι­τι­κή κα­τά­στα­ση και στη Γερ­μα­νία, όπως και στην Ολ­λαν­δία και οπου­δή­πο­τε υπάρ­χουν τουρ­κι­κής κα­τα­γω­γής ψη­φο­φό­ροι.

Η Αν­γκε­λα Μέρ­κελ απέ­φυ­γε στην αρχή να ση­κώ­σει το γάντι της αντι­πα­ρά­θε­σης για μια σειρά λό­γους, ανά­με­σα στους οποί­ους ήταν και η γα­λή­νη στο εσω­τε­ρι­κό της Γερ­μα­νί­ας, λόγω του με­γά­λου όγκου της τουρ­κι­κής κοι­νό­τη­τας αλλά και του φόβου ένα­ντι των λαϊ­κι­στών.

Το απο­τέ­λε­σμα των ολ­λαν­δι­κών εκλο­γών, όμως, της έδωσε την ευ­και­ρία να σκλη­ρύ­νει και εκεί­νη τη στάση της ένα­ντι της εμπρη­στι­κής ρη­το­ρι­κής του Τούρ­κου προ­έ­δρου. Η αντι­πα­ρά­θε­ση του Ολ­λαν­δού πρω­θυ­πουρ­γού, Μαρκ Ρούτε, με τον Ερ­ντο­γάν ωφέ­λη­σε και τους δύο. Ο Ρούτε τή­ρη­σε αρ­χι­κά άτεγ­κτη στάση, απα­γο­ρεύ­ο­ντας την ομι­λία του Με­βλούτ Τσα­βού­σο­γλου στην Ολ­λαν­δία και απε­λαύ­νο­ντας την υπουρ­γό Οι­κο­γε­νεια­κών Υπο­θέ­σε­ων της Τουρ­κί­ας. Οταν όμως το κλίμα οξύν­θη­κε, ο πρω­θυ­πουρ­γός της Ολ­λαν­δί­ας εμ­φα­νί­στη­κε πρό­θυ­μος για εκτό­νω­ση της κα­τά­στα­σης.

Πρώ­τος στην κάλπη

Η στάση του αυτή επι­βρα­βεύ­θη­κε από τους ψη­φο­φό­ρους που τον ανέ­δει­ξαν πρώτο στην κάλπη, δια­ψεύ­δο­ντας όσους πί­στευαν ότι θα προ­τι­μή­σουν την ισλα­μο­φο­βι­κή πο­λι­τι­κή του ακρο­δε­ξιού Γκέ­ερτ Βίλ­ντερς και ότι το φαι­νό­με­νο Τραμπ θα έχει επί­δρα­ση ντό­μι­νο στην Ευ­ρώ­πη.

Η επι­λο­γή αυτή των ψη­φο­φό­ρων, βε­βαί­ως, σχε­τί­ζε­ται άμεσα και με την τάση των συ­ντη­ρη­τι­κών κομ­μά­των στην Ευ­ρώ­πη να εν­σω­μα­τώ­σουν στην ατζέ­ντα και τη ρη­το­ρι­κή τους στοι­χεία των ξε­νο­φο­βι­κών κι­νη­μά­των, που απαι­τούν σκλη­ρό­τε­ρη αντι­με­τώ­πι­ση τόσο του Ερ­ντο­γάν όσο και στο Με­τα­να­στευ­τι­κό.

Η Γερ­μα­νί­δα κα­γκε­λά­ριος ανα­μέ­νε­ται, λοι­πόν, να μι­μη­θεί τον Ολ­λαν­δό πρω­θυ­πουρ­γό και έχει δώσει ήδη τα πρώτα δείγ­μα­τα επ’ αυτού. Η Μέρ­κελ εξάλ­λου εξέ­δω­σε κοινή ανα­κοί­νω­ση με τον Φραν­σουά Ολάντ, όπου ανα­φέ­ρε­ται πως οι Τούρ­κοι πο­λι­τι­κοί θα μπο­ρούν να διε­ξά­γουν προ­ε­κλο­γι­κή εκ­στρα­τεία στις χώρες τους, υπό αυ­στη­ρές προ­ϋ­πο­θέ­σεις σε ό,τι αφορά την έγκαι­ρη ενη­μέ­ρω­ση, τη δια­φά­νεια των εκ­δη­λώ­σε­ων και την απο­φυ­γή οποιασ­δή­πο­τε ύβρης προς τους «οι­κο­δε­σπό­τες».

Η Γαλ­λία είχε απο­φύ­γει να εμπλα­κεί στη σχε­δόν πα­νευ­ρω­παϊ­κή κό­ντρα με την Τουρ­κία, επι­τρέ­πο­ντας στον Τούρ­κο ΥΠΕΞ να πραγ­μα­το­ποι­ή­σει την ομι­λία του στη χώρα, ωστό­σο βρέ­θη­κε στο επί­κε­ντρο… κατά λάθος. Θερ­μο­κέ­φα­λοι υπο­στη­ρι­κτές του ΑΚΡ κρα­τού­σαν φω­το­γρα­φί­ες του Ολάντ σε εκ­δη­λώ­σεις δια­μαρ­τυ­ρί­ας για την Ολ­λαν­δία, έχο­ντας προ­φα­νώς μπερ­δέ­ψει το επώ­νυ­μο του Γάλ­λου προ­έ­δρου (Hollande) με την… πα­τρί­δα της του­λί­πας.

Το Πα­ρί­σι σαφώς δεν θα ήθελε εν μέσω προ­ε­κλο­γι­κής πε­ριό­δου και έχο­ντας βιώ­σει τόσα επώ­δυ­να τρο­μο­κρα­τι­κά χτυ­πή­μα­τα να σπρώ­ξει μέλη της φι­λή­συ­χης τουρ­κι­κής κοι­νό­τη­τας στις αγκά­λες των ισλα­μι­στών που δρουν στη Γαλ­λία. Και φυ­σι­κά, μια ανοι­χτή αντι­πα­ρά­θε­ση με την Τουρ­κία θα ήταν βού­τυ­ρο στο ψωμί της Μαρίν Λεπέν…

ΣΧΕ­ΣΕΙΣ ΕΕ – ΤΟΥΡ­ΚΙΑΣ

Προ­σφυ­γι­κό και δα­νει­σμός φρε­νά­ρουν την ορι­στι­κή ρήξη

Οι σχέ­σεις ανά­με­σα στην Τουρ­κία και την ΕΕ ως σύ­νο­λο, αλλά και ευ­ρω­παϊ­κές χώρες ξε­χω­ρι­στά, μοιά­ζουν να βρί­σκο­νται σε ορια­κό ση­μείο, χωρίς επι­στρο­φή. Είναι, όντως, μάλ­λον δύ­σκο­λο να φα­ντα­στεί κα­νείς ότι η εντα­ξια­κή πο­ρεία της Αγκυ­ρας θα συ­νε­χι­στεί απρό­σκο­πτα, καθώς αυτήν τη στιγ­μή δεν φαί­νε­ται να είναι προ­τε­ραιό­τη­τα για καμιά από τις δύο πλευ­ρές. Η ΕΕ απει­λεί με πά­γω­μα της προ­ε­ντα­ξια­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης, η Τουρ­κία αντι­δρά, και τα κε­φά­λαια που πρέ­πει να ανοί­ξουν για να συ­νε­χι­στεί η δια­δι­κα­σία πα­ρα­μέ­νουν ερ­μη­τι­κά κλει­στά.

Ωστό­σο, το πι­θα­νό­τε­ρο είναι ότι θα βρε­θεί ένα modus vivendi για αρ­κε­τούς λό­γους, ανά­με­σα στους οποί­ους είναι φυ­σι­κά και η πο­λυ­πλη­θής τουρ­κι­κή ομο­γέ­νεια στις ευ­ρω­παϊ­κές χώρες.

Φόβος για μα­ζι­κές ροές

Ενα ση­μα­ντι­κό χαρτί στα χέρια της Αγκυ­ρας εξάλ­λου είναι η συμ­φω­νία για το Προ­σφυ­γι­κό. Η Τουρ­κία διαρ­κώς απει­λεί με ανα­στο­λή της συμ­φω­νί­ας και η Ευ­ρώ­πη ζει με τον φόβο ότι θα υπάρ­χουν νέες μα­ζι­κές με­τα­να­στευ­τι­κές ροές, που θα έχουν ως κύριο προ­ο­ρι­σμό τις με­γά­λες χώρες που βρί­σκο­νται εν μέσω προ­ε­κλο­γι­κής πε­ριό­δου, δη­λα­δή τη Γαλ­λία και τη Γερ­μα­νία, ανε­βά­ζο­ντας τα πο­σο­στά των ακρο­δε­ξιών λαϊ­κι­στών.

Υπάρ­χει, όμως, και ένα ακόμη ση­μα­ντι­κό στοι­χείο, που επί της ου­σί­ας υπο­χρε­ώ­νει την ΕΕ να τηρεί προ­σε­κτι­κή στάση απέ­να­ντι στην Αγκυ­ρα, παρά τις εμπρη­στι­κές δη­λώ­σεις του Ερ­ντο­γάν και των μελών της κυ­βέρ­νη­σής του. Πρό­κει­ται για τους οι­κο­νο­μι­κούς δε­σμούς, οι οποί­οι δύ­σκο­λα μπο­ρούν να πα­ρα­μεί­νουν ανέ­πα­φοι εάν διαρ­ρα­γούν οι πο­λι­τι­κοί δε­σμοί. Οι ευ­ρω­παϊ­κές τρά­πε­ζες συ­γκα­τα­λέ­γο­νται στους βα­σι­κό­τε­ρους δα­νει­στές της Τουρ­κί­ας. Οι τρά­πε­ζες πα­γκο­σμί­ως έχουν δα­νεί­σει στην Αγκυ­ρα 255 δισ. ευρώ και οι Ευ­ρω­παί­οι τα πε­ρισ­σό­τε­ρα.

Τα ισπα­νι­κά χρη­μα­το­πι­στω­τι­κά ιδρύ­μα­τα είναι πρώτα με 82 δισ. ευρώ, ακο­λου­θούν τα γαλ­λι­κά με 42 δισ., τα γερ­μα­νι­κά με 15 δισ. και τα ιτα­λι­κά με 11 δισ. Οσες τρά­πε­ζες θέ­λη­σαν να απε­μπλα­κούν από τη χώρα, που σή­με­ρα θε­ω­ρεί­ται εξαι­ρε­τι­κά εύ­θραυ­στη, δυ­σκο­λεύ­ο­νται. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα η HSBC, που θέ­λη­σε να που­λή­σει τη ζη­μιο­γό­νο θυ­γα­τρι­κή της στον Βό­σπο­ρο, αλλά δεν μπο­ρού­σε να βρει αγο­ρα­στή.

ΜΑΡΙΑ ΑΔΑ­ΜΙ­ΔΟΥ-ΕΘΝΟΣ